ένα θεατρικό για την ρύπανση του περιβάλλοντος

Τίνος είναι ο αέρας;

ένα θεατρικό για την ρύπανση του περιβάλλοντος - atlaswiki
Έχοντας ως στόχο να κατανοήσουν οι μαθητές τη ρύπανση που προκαλείται στο περιβάλλον (επίδραση ανθρώπου στο οικοσύστημα) από την ανθρώπινη παρέμβαση και τους τρόπους με τους οποίους μπορούν οι άνθρωποι να την περιορίσουν, ένας εκπαιδευτικός μπορεί να αξιοποιήσει το θέατρο.

Πιο συγκεκριμένα, θα μπορούσε ένας δάσκαλος να χρησιμοποιήσει το παιδικό βιβλίο «Τίνος είναι ο Αέρας;» του Γιο Σομέι και με βάση τους διαλόγους που περιέχει το βιβλίο να διεξάγει ένα θεατρικό σκετς στην τάξη. Το βιβλίο αυτό έχοντας ως αφετηρία τη ρύπανση του αέρα (αναφέρει στην αρχή κυρίως το φαινόμενο της τρύπας του όζοντος), στη συνέχεια αναφέρεται γενικότερα στη ρύπανση του περιβάλλοντος τονίζοντας τέλος την επιτακτική ανάγκη για την προστασία του.

Αναλυτικότερα, για το συγκεκριμένο σκετς χρειάζονται τρεις μαθητές. Ο κάθε μαθητής θα αναλάβει ένα συγκεκριμένο ρόλο. Ένα παιδί θα είναι ο Τζέικ το σκυλάκι, ένα θα είναι η νύμφη του αέρα και ένα θα είναι ο αφηγητής. Στο κάθε παιδί ο δάσκαλος θα κολλήσει με χαρτοταινία ένα κομμάτι από χαρτόνι, στο οποίο θα υπάρχει το όνομα και η εικόνα του ήρωα που καλείται να ενσαρκώσει . Ως σκηνικά θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει μια σειρά εικόνων στο PowerPoint που θα προβάλλονται την ώρα που θα παίζουν τα παιδιά το θεατρικό. Οι εικόνες αυτές θα βοηθήσουν σίγουρα τους μαθητές της τάξης να «ταξιδέψουν» μαζί με τους ήρωες στα διάφορα μέρη που αναφέρονται στο θεατρικό κείμενο.

ένα θεατρικό για την ρύπανση του περιβάλλοντος - atlaswiki

«Τίνος είναι ο Αέρας;»

Υπάρχουν τρία βασικά πρόσωπα στο θεατρικό έργο:
Αφηγητής
Τζέικ το σκυλάκι
Νύμφη του Αέρα

Αφηγητής : Χωρίς τον Αέρα δεν μπορούμε να ζήσουμε, το γνωρίζουμε όλοι πολύ καλά. Αλλά ποιος νομίζετε πως έφτιαξε τον Αέρα; Και σε ποιον λέτε να ανήκει; Επιτέλους τίνος είναι ο Αέρας; Πολύ σύντομα, αν δεν προσέξουμε, ίσως χάσουμε το πιο σημαντικό στοιχείο της ζωής μας. Αυτό που βρίσκεται παντού, που ζούμε μέσα του, παρ’ όλο που δεν το βλέπουμε! Γιατί;
Τζέικ : Γεια σας! Είμαι ο Τζέικ ! Μ’ αρέσει να μυρίζω… (σνιφ σνιφ σνιφ) τις μυρωδιές που έρχονται με τον αέρα. Σνιφ σνιφ… Κάτι παράξενο μυρίζω εδώ.
Νύμφη του Αέρα: Καλησπέρα Τζέικ !
Τζέικ : Καλησπέρα! Ποια είσαι εσύ;
Nύμφη του Αέρα: Είμαι νύμφη του Αέρα. Θέλω να σου ζητήσω μια χάρη.
Τζέικ : Τι θα ήθελες, πες μου. Σε προειδοποιώ όμως: είμαι καλός μόνο στις δουλειές που γίνονται με τη μύτη. Ξέρεις εμείς, τα σκυλιά, για ό, τι και αν κάνουμε, χρησιμοποιούμε τη μύτη μας.
Νύμφη του Αέρα: Ξέρω, ξέρω Τζέικ. Επειδή έχεις σπουδαία όσφρηση, ήρθα σ’ εσένα. Εμείς, οι νύμφες του Αέρα, είμαστε αόρατες. Τ’ ανθρωπινά μάτια δεν μπορούν να μας δουν. Γι’ αυτό όσα προβλήματα κι αν έχουμε, κανείς δε μας δίνει σημασία. Κανείς δεν ενδιαφέρεται.
Τζέικ : Σε καταλαβαίνω. Γιατί κι εγώ μυρίζω αυτά που δε μπορούν οι άνθρωποι. Ξέρεις σε πόσα πράγματα δε δίνουν σημασία, επειδή δεν μπορούν να τα μυρίσουν ή να τα δουν;
Νύμφη του Αέρα: Πολύ ωραία! Ήξερα πως θα με καταλάβαινες. Ανέβα στο αερόστατο, να σου δείξω τι ακριβώς συμβαίνει με τον αέρα, που δεν του δίνουν σημασία οι άνθρωποι.
Αφηγητής: Αργά-αργά οι ήρωες μας βρέθηκαν στ’ απέραντο γαλάζιο τ’ ουρανού. Πετούσανε τώρα μακριά από τη Γη, πήγαιναν στα μέρη του Αέρα. Τα σπίτια, τα δέντρα, τα πάρκα όλο και μίκραιναν. Ο κόσμος του Αέρα ήταν απέραντος… Πετούσαν πολύ πάνω απ’ τα ψηλότερα βουνά και πιο μακριά απ' όλους τους ωκεανούς και τις στεριές της Γης.
Τζέικ : Ακόνη και εδώ ψηλά νιώθω τις μυρωδιές, όταν φυσά προς το μέρος μας.
Νύμφη του Αέρα: Τώρα νομίζω καταλαβαίνεις. Ενώ όλα μοιάζουν ήσυχα, όμορφα, υπέροχα εδώ πάνω, στην πραγματικότητα είναι μολυσμένα από τα χημικά, που αφήνουν ασυλλόγιστα στην ατμόσφαιρα, οι άνθρωποι. Από τους καπνούς και τις στάχτες των σκουπιδιών που καίγονται. Από τα καυσαέρια των εργοστασίων και των αυτοκινήτων. Κοίταξε πόσο βρώμικα είναι εδώ. Όσο κι αν προσπαθούμε να κρατήσουμε καθαρό τον αέρα, άδικος κόπος! Δε γίνεται τίποτα. Ο μολυσμένος αέρας από τα εργοστάσια και τα αυτοκίνητα ανεβαίνει ψηλά και βρωμίζει τα πάντα.
Τζέικ : Ω! Τι βλέπω! Ο ουρανός είναι γεμάτος παράξενα αντικείμενα. Είμαστε πολύ ψηλά στον ουρανό τώρα. Έτσι δεν είναι;
Νύμφη του Αέρα: Ναι, βέβαια. Μπορούμε όμως ν’ ανέβουμε ακόμη πιο ψηλά. Δε θ’ αργήσουμε να φτάσουμε στο στρώμα του όζοντος.
Τζέικ : Στρώμα του όζοντος; Τι είναι αυτό;
Νύμφη του αέρα: Α, δεν το ξέρεις; Πρόσεξέ με, θα σου εξηγήσω: Το στρώμα του όζοντος είναι μια προστατευτική ασπίδα, ένα φίλτρο, που μπαίνει μπροστά από τον ήλιο και προστατεύει τη Γη, τους ανθρώπους και τα φυτά από την επικίνδυνη υπεριώδη ακτινοβολία. Χωρίς αυτό το φίλτρο δε θα υπήρχε ζωή στη Γη.
Τζέικ : Τώρα θυμάμαι. Κάτι έχω ακούσει γι’ αυτό. Λένε ότι αυτό το στρώμα σε μερικά σημεία έχει αδυνατίσει, έχει αραιώσει κι αλλού έχει χαθεί και έχουν δημιουργηθεί τρύπες.
Νύμφη του Αέρα: Έτσι ακριβώς είναι. Καλά θυμάσαι. Οι άνθρωποι με τα φοβερά χημικά τους, συνεχώς καταστρέφουν αυτόν τον πολύτιμο προστάτη τους.
Τζέικ : Είναι υπέροχα εδώ πάνω, αλλά, αν το όζον εξακολουθήσει να αραιώνει, τότε η Γη θα γίνει ένας γαλάζιος νεκρός πλανήτης.
Νύμφη του Αέρα: Καταλαβαίνεις τι σημαίνει αυτό Τζέικ ; Πόσο κοντά είμαστε στο μεγάλο κακό; Γι’ αυτό, αν μπορούσες να βοηθήσεις, όλες οι νύμφες του Αέρα θα σου είμαστε υποχρεωμένες!
Τζέικ : Μα τι λες; Τότε τι έπρεπε να χρωστάμε εμείς, που κατοικούμε στη Γη, σε σας που τόσο προσπαθείτε για να μας σώσετε;
Νύμφη του Αέρα: Δυστυχώς, οι άνθρωποι έχουν πολύ περισσότερα απ’ όσα χρειάζονται και συνεχώς κατασκευάζουν ασυλλόγιστα μηχανές που ρυπαίνουν και μολύνουν, όπως αυτοκίνητα, εργοστάσια και άλλα πράγματα μιας χρήσεως, πλαστικά, ποτήρια και μπουκάλια, που τα πετούν όπου βρουν. Πολλά απ’ αυτά καταλήγουν στις χωματερές ή μένουν πεταμένα, να σαπίζουν και να βρωμίζουν το περιβάλλον. Άλλα πάλι οι άνθρωποι τα καίνε, για να μην πιάνουν τον τόπο τους. Όμως, οι καπνοί απ’ τα σκουπίδια, που καίγονται, πάνε ψηλά, πολύ ψηλά και καταστρέφουν το όζον. Έτσι, η Γη γίνεται όλο και πιο ζεστή, γιατί οι τρύπες στο στρώμα του όζοντος αφήνουν τις επικίνδυνες ακτίνες του Ήλιου να περάσουν.
Τζέικ : Μα, αυτό είναι απαίσιο! Οι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν ότι πλησιάζει η καταστροφή;
Νύμφη του Αέρα: Οι παγετώνες και τα παγόβουνα στους πόλους της Γης θ’ αρχίσουν να λιώνουν. Η στάθμη του νερού θ’ ανεβεί στις θάλασσες και στους ωκεανούς.
Τζέικ : Πολλές παραθαλάσσιες πόλεις θα πλημμυρίσουν και τα νησιά θα εξαφανιστούν. Έτσι δεν είναι;
Νύμφη του Αέρα: Το κλίμα της Γης θ’ αλλάξει. Τα κρύα μέρη θα γίνουν δροσερά, τα δροσερά ζεστά και τα ζεστά ακόμη πιο ζεστά τόσο, που να μη μπορεί τίποτα πια να ζήσει εκεί.
Τζέικ : Κοίταξε κάτω τα τροπικά δάση, μοιάζουν ατέλειωτα.
Νύμφη του Αέρα: Τα φυτά παράγουν το οξυγόνο και διατηρούν καθαρή την ατμόσφαιρα- τον αέρα. Δυστυχώς όμως, τα δάση της Γης έχουν λιγοστέψει από τις πυρκαγιές και το κόψιμο των δέντρων. Πριν από χρόνια υπήρχαν πολύ περισσότερα δάση και ζούσαν σε αυτά φυτά και ζώα, που με τον καιρό εξαφανίστηκαν. Τα δέντρα του δάσους, είναι πολύ σημαντικά για τη ζωή στη Γη. Καθαρίζουν τον βρώμικο αέρα και τον στέλνουν καθαρό στους ανθρώπους και στα ζώα. Όμως οι άνθρωποι αυτό δε φαίνεται να το καταλαβαίνουν και κακομεταχειρίζονται τα δέντρα. Τα κόβουν απερίσκεπτα, για να κάνουν περισσότερα χωράφια, δρόμους, σπίτια και κέντρα αναψυχής για τις διακοπές τους.
Τζέικ : Αυτό είναι αλήθεια. Έτσι εξηγείται γιατί τόσα ζώα δεν έχουν που να μείνουν και σιγά- σιγά πολλά είδη εξαφανίζονται.
Νύμφη του Αέρα: Τζέικ, σε παρακαλώ, μίλησε σε όλους γι’ αυτό. Πρέπει όλοι να καταλάβουν πως δε μπορούν να μολύνουν άλλο τον αέρα. Πρέπει να σταματήσουν να τον ρυπαίνουν, είτα για να κερδίζουν χρήματα είτε για τη διασκέδασή τους, γιατί θα χρειαστούν δισεκατομμύρια δραχμές και εκατομμύρια χρόνια, για να καθαρίσει και να γίνει όπως ήταν πρώτα. Πρέπει να σταματήσουν οι άνθρωποι να καταστρέφουν τα πολύτιμα δώρα της Φύσης: τον Αέρα, τη Στεριά, τους Ποταμούς, τις Θάλασσες και τους Ωκεανούς, που όλα βοηθούν, για να ζήσουμε μια ισορροπημένη ζωή.
Τζέικ : Να είστε σίγουρες, νύμφες του Αέρα . Το μήνυμά σας θα φτάσει ως τα πέρατα της Γης. Θα πω σε όλους πόσο πολύτιμος είναι ο Αέρας. Κι τι μπορούν να κάνουν, για να σώσουν τη Γη.
Νύμφη του Αέρα: Πρέπει να σταματήσει η σπατάλη της ενέργειας, όσο λιγότερο νερό, ρεύμα και καύσιμα ξοδεύουμε, τόσο το καλύτερο. Πρέπει να πετάμε όσο γίνεται λιγότερες τροφές. Εκατομμύρια άνθρωποι πεινούν και πεθαίνουν από τις αρρώστιες. Ό, τι χρησιμοποιούμε, να το χρησιμοποιούμε με μέτρο. Όχι σπατάλες. Πρέπει να βάλουν καλά στο μυαλό τους, οι άνθρωποι, ότι η Γη δεν ανήκει μόνο σ’ αυτούς, αλλά ανήκει σε όλους και σε ό, τι υπάρχει πάνω της. Η Γη είναι το σπίτι μας, είναι η ζωή μας. Να τους θυμίζεις πάντα πως ο αέρας, το νερό, το έδαφος, τα δάση, τα ποτάμια, οι θάλασσες δεν ανήκουν μόνο σ’ αυτούς.
Τζέικ : Μείνε ήσυχη. Τώρα πια ξέρω: Η Γη και ο Αέρας δεν ανήκουν σε κανέναν. Όλοι έχουμε δικαίωμα στη ζωή.
Αφηγητής: Φυσικά αυτό ισχύει και για σένα. Για σένα που με κοιτάζεις. Για σένα που διαβάζεις αυτά τα λόγια. Για σένα που τα’ ακούς. Για όλους εσάς που πολλές φορές ξεχνάτε ότι δεν είστε μόνοι επάνω στη Γη. Οτιδήποτε υπάρχει πάνω σ’ αυτόν τον όμορφο πλανήτη ανήκει σε όλους και σε όλα. Μην το ξεχάσετε ποτέ… Αυτό το σπουδαίο μήνυμα λοιπόν μας φέρνει ο Τζέικ το σκυλάκι, από τις νύμφες του Αέρα που πραγματικά ενδιαφέρονται κι ανησυχούν για όλους μας.
Ξέρουμε πως δε μπορούμε να ζήσουμε χωρίς αέρα. Παρ’ όλα αυτά δεν δείχνουμε να ενδιαφερόμαστε γι’ αυτό. Το αντίθετο! Συνεχίζουμε να κατασκευάζουμε πράγματα τα οποία πιστεύουμε πως κάνουν τη ζωή μας πιο άνετη και βολική, χωρίς να φροντίζουμε για τ’ απόβλητα και τη ρύπανση, που δημιουργούμε φτιάχνοντάς τα. Ο αέρας, το νερό, τα φυτάκαι όλοι οι άλλοι ζωντανοί οργανισμοί, που είναι απαραίτητοι για να ζούμε, καταστρέφονται διαρκώς. Ωστόσο εμείς συμπεριφερόμαστε, σαν η Γη να ανήκει μόνο σε μας. Η ρύπανση του αέρα και του νερού, οι τρύπες της ζώνης του όζοντος, η καταστροφή των δασών είναι προβλήματα όλου του κόσμου και συμβαίνουν παντού. Για το μέλλον της Γης και όλων των ζωντανών οργανισμών, πρέπει να πάρουμε αποφάσεις τώρα, Θα συνεχίσουμε να ικανοποιούμε τις δικές μας ανάγκες κι επιθυμίες ή θα κάνουμε μια ευφυή, συνειδητή προσπάθεια ν’ αλλάξουμε; O Τζέικ μας παρακολουθεί, να δει τι απόφαση θα πάρουμε. Η ζωή του πλανήτη εξαρτάται από όλους εμάς, που τον κατοικούμε.

Το θεατρικό μας βασίζεται στο βιβλίο του Γιο Σομέι

ένα θεατρικό για την ρύπανση του περιβάλλοντος - atlaswiki

Με αφορμή, λοιπόν, αυτό το θεατρικό, ένας δάσκαλος θα μπορούσε να προχωρήσει στις εξής δραστηριότητες : 1η Δραστηριότητα
Τίτλος: «Τι θέλουν να μας πουν ο Τζέικ και η νύμφη του αέρα;»
Εκτέλεση δραστηριότητας: Μετά από τη διεξαγωγή του θεατρικού σκετς ο εκπαιδευτικός θα χωρίσει τους μαθητές της τάξης σε ομάδες των 4-5 ατόμων και στην κάθε ομάδα θα μοιράσει από ένα φύλλο εργασίας και από ένα αντίγραφο του θεατρικού κειμένου. Τα παιδιά θα έχουν στη διάθεσή τους λίγο χρόνο για να συζητήσουν πάνω στις ερωτήσεις. Στη συνέχεια ο εκπαιδευτικός θα ακούσει τις απαντήσεις όλων των ομάδων και θα διεξαχθεί μια συζήτηση πάνω σε αυτές. Θα ήταν καλύτερο, οι πρώτες ερωτήσεις να μπορούν να απαντηθούν με βάση το θεατρικό, όμως στη συνέχεια να υπάρχουν και 1-2 ερωτήσεις, οι οποίες θα αναφέρονται γενικότερα στο πρόβλημα της ρύπανσης του περιβάλλοντος . Ακόμη σπουδαία σημασία θα είχε να κληθούν οι μαθητές να σκεφτούν και άλλους τρόπους προστασίας του περιβάλλοντος.
Υλικά: Αντίγραφο θεατρικού έργου και φύλλο εργασίας. ένα θεατρικό για την ρύπανση του περιβάλλοντος - atlaswiki 2η Δραστηριότητα
Τίτλος: «Θα καταφέρεις να σώσεις τον κόσμο;»
Εκτέλεση δραστηριότητας: Ο εκπαιδευτικός θα χωρίσει τους μαθητές σε ομάδες των τεσσάρων ατόμων και στην κάθε ομάδα θα δώσει από ένα επιτραπέζιο παιχνίδι (ίδιο σε όλες τις ομάδες). Πρόκειται για δημιουργία του ίδιου του δασκάλου που αποτελείται από ένα ζάρι, τέσσερα πιόνια και ένα ταμπλό χωρισμένο σε 24 κουτάκια. Σε κάποια κουτάκια θα αναγράφονται ενέργειες του ανθρώπου που είναι επιβλαβείς για το περιβάλλον, σε κάποια ενέργειες του ανθρώπου που συντελούν στην προστασία του, ενώ στα υπόλοιπα θα υπάρχουν εικόνες που θα απεικονίζουν το περιβάλλον πριν ή μετά τη ρύπανση. Οι επιβλαβείς ενέργειες θα αναγράφονται με κόκκινο χρώμα, ενώ οι θετικές με πράσινο. Ακόμη, στα κουτάκια με τις “πράσινες” ενέργειες θα δίνεται η οδηγία να προχωρήσει ο μαθητής λίγα βήματα μπροστά, ενώ στις “κόκκινες” ενέργειες θα δίνεται η υπόδειξη να κάνει λίγα βήματα προς τα πίσω. Όσον αφορά τα κουτάκια με τις εικόνες, ανάλογα με το αν απεικονίζουν κάτι θετικό ή κάτι αρνητικό, θα υπάρχει η υπόδειξη να ξαναρίξει ο μαθητής το ζάρι ή να χάσει τη σειρά του αντίστοιχα. Αφού περιγράψει ο εκπαιδευτικός το παιχνίδι στα παιδιά, θα τους αφήσει λίγη ώρα να παίξουν, ώστε να εμπεδώσουν με πιο διασκεδαστικό τρόπο όσα είχαν συζητήσει με βάση το φύλλο εργασίας.
Υλικά: Επιτραπέζιο παιχνίδι (ζάρι, πιόνια και ταμπλό)
ένα θεατρικό για την ρύπανση του περιβάλλοντος - atlaswiki


Μία διδακτική πρόταση των φοιτητριώνΒεργοπούλου Ζαφειρούλα Ιωσηφίδου Φανή και Καραφάτη Αγγελική.


More pages