ένα θεατρικό με στόχο την γνωριμία με το Ηλιακό μας σύστημα

Ηλιακό σύστημα
Το Ηλιακό σύστημα περιλαμβάνει τον Ήλιο και όλα τα αντικείμενα τα οποία κινούνται σε τροχιά γύρω από αυτόν, δηλαδή τους 9 πλανήτες και τους δορυφόρους τους.


Λίγα λόγια για το θεατρικό:

Το κείμενο που ακολουθεί είναι παρμένο από το βιβλίο «Το ρολόι του ουρανού» του Σταύρου Αυγολούπη, με μερικές τροποποιήσεις και προσθήκες. Απευθύνεται σε παιδιά των μεγάλων τάξεων του Δημοτικού και συγκεκριμένα καλύπτει το κεφάλαιο «Το ηλιακό μας σύστημα» (κεφάλαιο 6ο) από το σχολικό εγχειρίδιο της Γεωγραφίας της Στ’ Δημοτικού.

Οδηγίες προς τον εκπαιδευτικό:

Αρχικά ο εκπαιδευτικός παρουσιάζει το θέμα μέσω συζήτησης με τους μαθητές.

Στην συνέχεια ο εκπαιδευτικός μοιράζει στους μαθητές το κείμενο και στην συνέχεια καλεί κάποιους από αυτούς να συμμετάσχουν στο θεατρικό. (Η επιλογή των μαθητών μπορεί να γίνει με κλήρωση, ούτως ώστε να μην αδικηθεί κανείς. Ωστόσο, άμα υπάρξουν παράπονα, ο εκπαιδευτικός μπορεί να δραματοποιήσει το θεατρικό δεύτερη ή ακόμη και τρίτη φορά, ούτως ώστε να πάρουν μέρος όλοι οι μαθητές.)

Για την δραματοποίηση του συγκεκριμένου θεατρικού θα χρειαστούν 11 μαθητές εφόσον 11 είναι και οι ρόλοι.
(Αφηγητής,Ήλιος,Ερμής,Αφροδίτη,Γη,Σελήνη,Άρης,Δίας,Κρόνος,Ουρανός,Ποσειδώνας)

Το κείμενο διαβάζεται από τις μαθήτριες και τους μαθητές,
Ο/η εκπαιδευτικός ζητά από τα παιδιά να διαβάσουν το κείμενο αρκετές φορές, ώστε να είναι σε θέση να το αποδώσουν με μεγαλύτερη θεατρικότητα.

Έπειτα ο εκπαιδευτικόςδιανέμει τους ρόλους στα παιδιά και αναθέτει τις αρμοδιότητες ( μοιράζει τα ρούχα ή τις καρτέλες με τα οποία θα υποδυθούν τους ρόλους.)
Ο εκπαιδευτικός χρειάζεται καρτέλες που θα αναγράφουν πάνω τους το όνομα του πλανήτη και τις οποίες θα κρεμάσουν πάνω τους οι μαθητές.

Οι μαθητές μπορούν να αυτοσχεδιάζουν πάνω στο σενάριο που τους ανατίθεται, εφόσον θα πρέπει να
κινούνται στο χώρο εκτελώντας κινήσεις, όπως ορίζεται στις παρενθέσεις δίπλα από το κείμενο.

Ήλιος
ΘΕΑΤΡΟ


ΗΛΙΟΣ
Εγώ είμαι που σκορπίζω φως και ζέστη σας προσφέρω,
είμαι μια μπάλα από φωτιά και λέγομαι αστέρι.
Πολλά είναι τα χρόνια μου, δεν μαρτυράω πόσα,
μα σας το λέω με σιγουριά θα ζήσω άλλα τόσα!
Γύρω μου περιφέρονται οκτώ γνωστοί πλανήτες,
μυριάδες αστεροειδείς κι αμέτρητοι πλανήτες.
Είναι οι τροχιές τους τέλειες, πρότυπα γεωμετρίας
και στο ρολόι τ’ ουρανού γρανάζια ακριβείας.
(Ο Ήλιος στέκεται στο κέντρο και οι 8 πλανήτες περιφέρονται με τη σειρά γύρω του, πάνω στις τροχιές τους, για λίγη ώρα ώστε να δοθεί αναπαραστατικά το ηλιοκεντρικό σύστημα)

Ήλιος 1
ΓΗ
Πλανήτης είμαι και εγώ, από τον Ήλιο τρίτη,
μπροστά-μπροστά είναι ο Ερμής, μετά η Αφροδίτη.
Ο Άρης είναι τέταρτος κι ύστερα Δίας, Κρόνος,
μετά σειρά’ ναι τ’ Ουρανού, τέλος του Ποσειδώνος.
ΑΦΗΓΗΤΗΣ
Η Αφροδίτη κι ο Ερμής δεν έχουν δορυφόρους
μόνοι τους περιφέρονται, χωρίς συνοδοιπόρους.
Οι υπόλοιποι των πλανητών έχουν για συνοδεία
ένα φεγγάρι ή πολλά – εξήντα επτά ο Δίας.
ΕΡΜΗΣ
Εγώ λοιπόν είμαι ο Ερμής, ο πιο κοντά στον Ήλιο.
Είμαι μικρός, είμαι ζεστός κι ζω ένα μαρτύριο.
Ζέστη πολλή, αφόρητη με καίει, δεν αντέχω,
λίγο νερό να δροσιστώ δώστε, γιατί δεν έχω.
ΑΦΡΟΔΙΤΗ
Η Αφροδίτη είμαι εγώ, δεν έχω δορυφόρους,
είμαι η αδερφή της Γης, δεν έχω λεωφόρους.
Ανάποδα απ’ τους άλλους με χάρη περπατώ
και τη φορά του ρολογιού πάντα ακολουθώ.
ΓΗ
Μονάχα εγώ έχω θάλασσες και λίμνες και ποτάμια,
ψάρια, πτηνά, θηλαστικά και πράσινα λιβάδια.
Το στρώμα της ατμόσφαιρας μου δίνει προστασία
σαν μια κουβέρτα που κρατά σωστή θερμοκρασία.
Ανεύθυνα ο άνθρωπος υπερκαταναλώνει,
ξοδεύει όλα τα ορυκτά, τα δάση αποψιλώνει.
Η ατμόσφαιρα ρυπάνθηκε, κινδύνου εκπέμπει σήμα:
Το όζον ελαττώνεται, αλλάζει και το κλίμα!
Εγώ είμαι το σπίτι σας και έχετε καθήκον
να είσαστε παράδειγμα προσεκτικών ενοίκων.
Μέτρο στην κατανάλωση, ναι στην οικονομία,
αν θέλετε να κρατηθεί στη φύση ισορροπία.
ΣΕΛΗΝΗ
Ένα φεγγάρι έχει η Γη, εμένα τη Σελήνη,
όλο από νέα ξεκινώ, Πανσέληνος να γίνω.
Στο ενδιάμεσο είμαι Τέταρτο και όλο και γεμίζω,
όσο η φάση προχωρά, πιο έντονα φωτίζω.
Μετά από την Πανσέληνο αρχίζω να αδειάζω
λες και το φως σιγά-σιγά από τον δίσκο στάζει.
Ώσπου εξαφανίζομαι και τότε ο κύκλος κλείνει,
το τέλος γίνεται αρχή κι εγώ Νέα Σελήνη!
Φύλακας άγγελος της Γης, είμαι πάντα κοντά της,
δυναμικά πιο σταθερό κρατώ τον άξονά της.
Καμιά φορά ανάμεσα σε Γη και Ήλιο μπαίνω,
η μέρα νύχτα γίνεται, την πλάση όλη σωπαίνω.
(Η Σελήνη στέκεται για λίγο ανάμεσα στη Γη και στον Ήλιο, ώστε να κρύβει τον Ήλιο, αναπαριστώντας με τον τρόπο αυτό την έκλειψη Ηλίου)

Σελήνη
Σαν θα με βλέπετε ψηλά, φουσκονεριά σημαίνει.
Σαν πάω προς τον ορίζοντα, η θάλασσα ρηχαίνει.
Τέτοια σκαμπανεβάσματα δεν είναι δα μυστήρια,
είναι ένα φαινόμενο που λέγεται παλίρροια.
ΑΡΗΣ
Ο Άρης είμαι εγώ παιδιά ο κόκκινος πλανήτης,
γείτονας είμαι με τη Γη και είμαι ψηλομύτης.
Και έχω για παρέα μου δυο φίλους αεροπόρους,
το Φόβο και το Δείμο, τους δυο μου δορυφόρους.
ΑΦΗΓΗΤΗΣ
Στη ζώνη αστεροειδών, πιο πέρα από τον Άρη
βράχοι κινούνται κυκλικά με τάξη και με χάρη.
Κάποιοι όμως ξεστρατίζουνε και πέφτουν στους πλανήτες
- αυτούς τους σκανταλιάρηδες τους λεν μετεωρίτες.
Στα χρόνια τα πολύ παλιά, των δεινοσαύρων χρόνια,
μετεωρίτης έπεσε στου Μεξικού το χώμα.
Σύννεφα σκόνης τύλιξαν τη Γη κι έγινε βράδυ,
τα δέντρα κι οι δεινόσαυροι χάθηκαν στο σκοτάδι.
Πέτρες πολύ μικρότερες, που με χαλίκια μοιάζουν,
πέφτοντας στην ατμόσφαιρα καίγονται, λαμπαδιάζουν.
Έτσι καθώς φεγγοβολούν, θυμίζουνε αστέρια,
γι’ αυτό και ο σοφός λαός τις λέει πεφταστέρια.
Καμιά φορά τον ουρανό, από μια άκρη σ’ άλλη
διασχίζουν μακρυμάλληδες δρομείς με κρύο κεφάλι.
Έχουνε δίχρωμα μαλλιά και παγωμένες μύτες,
είναι στα πόδια γρήγοροι και λέγονται κομήτες.
Από του νέφους πλάστηκαν τ’ αρχαίου τ’ απομεινάρια,
που γέννησε τον Ήλιο και πλανήτες και φεγγάρια.
Το θαυμασμό μας προκαλούν, λόγω της ομορφιά τους,
αλλά και φόβο μη βρεθεί η Γη στο πέρασμά τους.
ΔΙΑΣ
Είμαι ο Δίας ο γνωστός, πελώριος φαντάζω,
το ηλιακό μας σύστημα στην αγκαλιά μου βάζω.
Οι δορυφόροι μου πολλοί, το κρύο τσουχτερό
κι η κόκκινη κηλίδα μου, το πιο ξεχωριστό.
ΚΡΟΝΟΣ
Ο Κρόνος, που λέτε, είμαι εγώ, γεμάτος με στολίδια,
γίγαντας αερίων όμορφος, με εννέα δακτυλίδια.
Σκόνη και πάγος πάνω μου και κάποιοι δορυφόροι,
να σταματήσουν θέλουνε να με θαυμάσουν όλοι.
ΟΥΡΑΝΟΣ
Κι εγώ ο γαλάζιος Ουρανός, από όλους παγωμένος,
που όποιος στα μάτια με κοιτά, μοιάζει σα μαγεμένος.
Το γαλανό το χρώμα μου όλους τους συναρπάζει
και για εσάς τους γήινους, στον ουρανό σας μοιάζει.

ΠΟΣΕΙΔΩΝΑΣ
Και τέλος τέλος έρχομαι εγώ ο Ποσειδώνας,
κρύο και πάγο έχω εδώ, αιώνιος χειμώνας.
Οι καταιγίδες μου συχνές, μα πρόβλημα δεν έχω,
τους άλλους παρακολουθώ και στην τροχιά μου τρέχω.
ΑΦΗΓΗΤΗΣ
Όλα αυτά τα σώματα μαζί απότελούνε
το ηλιακό μας σύστημα, σε νόμους υπακούνε.
Γι’ αυτό καμία κίνηση δε γίνεται τυχαία,
αλλά αποφασίζεται απ’ όλη την παρέα.
Ψηλά, στο γερο-ουρανό θα βρεις πολλή σοφία
και θησαυρό ανεκτίμητο μες στην αστρονομία.
Η αλήθεια και η ομορφιά, της γνώσης είναι δώρα,
είναι χαρά, είναι γιορτή της μάθησης η ώρα.
ΤΕΛΟΣ


ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ:

Ο εκπαιδευτικός απευθύνεται στους μαθητές και τους καλεί να παίξουν ένα παιχνίδι.
Σε αυτό το παιχνίδι, ο εκπαιδευτικός θα λέει προς τους μαθητές διάφορα χαρακτηριστικά τυχαίου πλανήτη και οι μαθητές θα πρέπει να μαντέψουν ποιος είναι.

2η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ:

«Η ΤΡΙΛΙΖΑ»


Ο/η εκπαιδευτικός σχεδιάζει έναν πίνακα με τρεις στήλες και τρεις σειρές, ώστε να σχηματίζονται εννέα τετράγωνα, σαν τρίλιζα.
Σε καθένα από αυτά σημειώνει έναν τίτλο δραστηριότητας (σύντομο και περιεκτικό) και φροντίζει να περιλάβει στον πίνακα πολλά διαφορετικά είδη και τύπους δραστηριοτήτων (π.χ ζωγραφική, παραγωγή γραπτού λόγου, εύρεση φωτογραφικού υλικού, κινητικά παιχνίδια κ.α.).
Οι μαθητές/τριες σχηματίζουν ομάδες αποτελούμενες από 2-3 άτομα για την πραγματοποίηση των δραστηριοτήτων.
Η κάθε ομάδα επιλέγει τρία τετράγωνα, ώστε να σχηματίζεται τρίλιζα και έπειτα καλείται να φέρει εις πέρας τις δραστηριότητες που είναι εγγεγραμμένες σε αυτά.
Ο/η εκπαιδευτικός εξηγεί στα παιδιά ότι όλες οι δραστηριότητες πρέπει να σχετίζονται με το θεατρικό δρώμενο, που παρουσιάστηκε αρχικά, καθώς και με την ενότητα «το Ηλιακό μας σύστημα» του σχολικού τους εγχειριδίου. Επειδή η συγκεκριμένη δραστηριότητα περιλαμβάνει μεγάλη ποικιλία επιμέρους δραστηριοτήτων, παρέχει σε κάθε παιδί τη δυνατότητα να επιλέξει εκείνες που του είναι πιο προσφιλείς και πιο κοντά στα ενδιαφέροντά του.

Στη συνέχεια παρατίθεται ένα ενδεικτικό παράδειγμα:


ΖωγραφικήΣκετσάκι με ρόλουςο χορός των πλανητών
ΤραγούδιΠαντομίμα με λόγιαΦωτογραφικό υλικό
ΚολάζΚείμενοΑναζήτηση πληροφοριων
Ψηφιακό υλικό:

  • Το ηλιακό μας σύστημα(Το βίντεο αυτό παρουσιάζει τη σειρά των πλανητών στο ηλιακό μας σύστημα, μέσα απο το τραγούδι του A.J.Jenkins.)
  • Βίντεο από την ταινία (Πολίτικη Κουζίνα)(Αποτελεί απόσπασμα από την ταινία Πολίτικη κουζίνα.Στο κομμάτι αυτό ένας παππούς εξηγεί στον μικρό ήρωα, από ποιους πλανήτες αποτελείται το ηλιακό μας σύστημα)




Ψηφιακά παιχνίδια στο διαδίκτυο:

(Πρόκειται για μία εφαρμογή στην οποία ο χρήστης καλείται να φτιάξει μόνος του το ηλιακό μας σύστημα. αρχικά του δίνεται έτοιμος ο Ήλιος στο κέντρο και στη συνέχεια πρέπει να τοποθετήσει ο ίδιος τους πλανήτες με την σειρά γύρω από αυτόν)


Οι πληροφορίες συλλέχθηκαν από τον Φοιτητή Νικολαίδη
Στυλιανό και την φοιτήτρια Βαγιώτα Δέσποινα

More pages