ένα κολάζ για τις 4 εποχές

οι ''τέσσερις εποχές'' του Βιβάλντι - atlaswikiοι ''τέσσερις εποχές'' του Βιβάλντι - atlaswikiοι ''τέσσερις εποχές'' του Βιβάλντι - atlaswiki

περίληψη δραστηριότητας

Υπό το άκουσμα των ήχων των «Τεσσάρων Εποχών» και με τα οπτικά ερεθίσματα μεγάλων ελλήνων, αλλά και ξένων, ζωγράφων τα παιδιά θα κληθούν να δημιουργήσουν ποικιλία κολάζ, καθένα από τα οποία θα αναπαριστά την κάθε εποχή με τα ιδιαίτερα γνωρίσματά της, όπως αυτά θα έχουν αποφασίσει να αποδώσουν τα ίδια τα παιδιά, καθώς κι ένα με θέμα την εναλλαγή τους.

Των κολάζ θα έχει προηγηθεί συζήτηση που θα βασίζεται στις απόψεις των παιδιών μετά το άκουσμα των «Τεσσάρων Εποχών». Η πρώτη ώρα θα αφιερωθεί στη γνωριμία των μαθητών/ τριών με το έργο και το συνθέτη του. Κεντρικό άξονα του πρώτου φύλλου δραστηριότητας αποτελεί η διερεύνηση των «εικόνων» με τις οποίες ο ίδιος ο Βιβάλντι «σχεδιάζει» το έργο του, με αυτές που τα παιδιά φαντάζονται ότι αντιπροσωπεύει το κάθε σονέτο. Παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον η εξέταση των αντιλήψεων τους, καθώς πίσω από αυτές μπορεί κανείς να διακρίνει τις κοινωνικο-πολιτισμικές συνθήκες που οδήγησαν στη διαμόρφωσή τους.

Στο κύριο μέρος της δραστηριότητας, τα παιδιά θα προσπαθήσουν, με τη βοήθεια του διδακτικού υλικού, να προσδώσουν στην κάθε εποχή κάποια ιδιαίτερα γνωρίσματα. Στη συνέχεια, τα παιδιά θα χωριστούν σε ομάδες, καθεμία από τις οποίες θα αναλάβει τη δημιουργία ενός κολάζ. Υπάρχει απόλυτη ελευθερία στην επιλογή των υλικών που θα χρησιμοποιήσουν, οτιδήποτε θεωρούν σχετικό είναι ευπρόσδεκτο. Η δραστηριότητα τελειώνει με μια παρουσίαση των έργων στην τάξη.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο τα παιδιά θα έχουν έρθει σε μια πρώτη επαφή με το θέμα που θα πραγματευτούμε στο μάθημα των φυσικών επιστημών και θα αφορά την εναλλαγή των εποχών.



στάσεις και δεξιότητες

Σκοπός της συγκεκριμένης δραστηριότητας είναι να εκφράσουν τα παιδιά τις παραστάσεις, τις βιωμένες εμπειρίες και τις γνώσεις τους γύρω από τις εποχές. Για το λόγο αυτό χρησιμοποιείται ως βάση το έργο του Βιβάλντι «Οι Τέσσερις Εποχές», ώστε μέσα μια σύντομη διερεύνηση των παραστάσεων του δημιουργού, όπως αυτές εκφράζονται μέσα από τις νότες, να καταστούν τα παιδιά ικανά να εκφράσουν μέσα από τη δημιουργία κολάζ τις δικές του παραστάσεις κι εμπειρίες. Στόχος είναι, αφενός, να κατανοηθεί το έργο τέχνης και το τι αυτό αντιπροσωπεύει και, αφετέρου, να λειτουργήσει ως εφαλτήριο κατάθεσης των βιωμάτων των μαθητών/τριών γύρω από τις εποχές και την εναλλαγή τους, αναπτύσσοντας έτσι την κριτική σκέψη τους και τις συνεργατικές τους δεξιότητες. Θα συνειδητοποιήσουν τελικά τη συνεχή και διαρκή αλληλεξάρτηση φυσικού περιβάλλοντος και ανθρώπου καθώς και την παραγωγή πολιτισμικού φορτίου (στη μουσική, τη ζωγραφική κ.α.) ως αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης αυτής.

Ευρύτερος διδακτικός στόχος είναι να εισαχθούν οι μαθητές σε έννοιες όπως αυτές του συστήματος της αλλαγής της συνέχειας, να κάνουν προβλέψεις (βασισμένοι στην προϋπάρχουσα γνώση τους), να καταφέρουν να ανακαλύπτουν συσχετίσεις, να αναγνωρίζουν παράγοντες που εμπλέκονται στο υπό εξέταση θέμα και να διατυπώνουν συμπεράσματα με δημιουργικές ευέλικτες και διαθεματικές δραστηριότητες, ενώ άλλοι παιδαγωγικοί στόχοι είναι η επαφή με τη φύση και τις ομορφιές της καθώς και η δημιουργική και καλλιτεχνική έκφραση.

Μία βασική δεξιότητα που μπορούν να αποκτήσουν τα παιδιά μέσα από τη δημιουργία του κολάζ είναι η σύνθεση ενός οπτικού μηνύματος και η προφορική επικοινωνία με τους άλλους στη βάση του έργου τους. Επιμέρους διδακτικοί στόχοι είναι η ανάπτυξη δεξιοτήτων: διατύπωσης ερωτημάτων, καταγραφής παρατηρήσεων, σύγκριση απόψεων, διατύπωση συμπερασμάτων μέσα από δημιουργικές δραστηριότητες, όπως αυτή του κολάζ. Οι διαδικαστικοί στόχοι αφορούν δεξιότητες ενδο-ομαδικής και δι-ομαδικής συνεργασίας για την ολοκλήρωση του σχεδίου εργασίας.

Τελικά, έχοντας μιλήσει για το τι παρατηρούμε κατά την εναλλαγή των εποχών, δίνεται το έναυσμα, ώστε να προβληματιστούν τα παιδιά πάνω στο γιατί και το πώς εναλλάσσονται οι εποχές.



διδακτικό υλικό
Μουσικό κομμάτι: «Οι Τέσσερις Εποχές» του Αντόνιο Λούτσιο Βιβάλντι.




Σύντομο βιογραφικό σημείωμα του συνθέτη:
Ο Αντόνιο Λούτσιο Βιβάλντι (Antonio Lucio Vivaldi) (Βενετία 4 Μαρτίου 1678 - Βιέννη 28 Ιουλίου 1741). Βενετσιάνος συνθέτης και βιολονίστας, από τους στυλοβάτες της Δυτικής Μουσικής. Το μεγάλο του ενδιαφέρον για τη μουσική επισκίασε την άλλη του ιδιότητα, αυτή του ιερωμένου, για την οποία ο ίδιος δεν έδειξε ιδιαίτερο ζήλο να τιμήσει.

Ο Αντόνιο Λούτσιο Βιβάλντι γεννήθηκε στη Βενετία στις 4 Μαρτίου 1678. Βαφτίστηκε την ίδια ημέρα με προτροπή της μαμής του, η οποία φοβήθηκε ότι θα πεθάνει, λόγω των προβλημάτων υγείας που παρουσίασε. Αργότερα διαγνώσθηκε ότι έπασχε από άσθμα, αρρώστια που θα τον ταλαιπωρούσε σε ολόκληρη τη ζωή του. Την τέχνη του βιολιού τη διδάχθηκε από τον πατέρα του Τζιοβάνι Μπατίστα Βιβάλντι, επαγγελματία κουρέα, αλλά και αξιόλογο βιολιστή, μουσικό της Ορχήστρας του Αγίου Μάρκου. Ο πατέρας του ήταν και έντονα θρησκευόμενο και προετοίμαζε τον νεαρό γιο του για εκκλησιαστική σταδιοδρομία.

Το 1703 ο Αντόνιο χειροτονήθηκε ιερέας και σύντομα απέκτησε το προσωνύμιο «Ο κόκκινος παπάς», εξαιτίας των ξανθών μαλλιών του. Τον ίδιο χρόνο διορίστηκε καθηγητής βιολιού και αρχιμουσικός στο ορφανοτροφείο θηλέων «Οσπεντάλε ντι Πιετά» της Βενετίας. Δεν πέρασε πολύς καιρός και βρήκε την ευκαιρία να απαλλαγεί από τα θρησκευτικά του καθήκοντα, χωρίς να αποσχηματισθεί. Έτσι, αφιερώθηκε αποκλειστικά στη μουσική.

Άρχισε να συνθέτει πυρετωδώς και να γίνεται γνωστός έξω από τα στενά όρια της Βενετίας. Από το 1718 ταξίδευε διαρκώς για να παρουσιάζει τα έργα του, έχοντας ως βάση του τη Μάντοβα. Λέγεται, μάλιστα, ότι σε κάποια περιοδεία του έπαιξε και ενώπιον του Πάπα. Την εποχή εκείνη γνώρισε δύο ετεροθαλείς αδελφές, την Παολίνα Τρεβιζάνα, η οποία έγινε γραμματέας του και την κοντράλτο Άννα Τζίρο ή Ζιρό, η οποία τραγούδησε τους πρωταγωνιστικούς ρόλους σε πολλές όπερές του.

οι ''τέσσερις εποχές'' του Βιβάλντι - atlaswikiένα κολάζ για τις 4 εποχές - atlaswikiένα κολάζ για τις 4 εποχές - atlaswiki

Το 1725 παρουσίασε μια σειρά κοντσέρτων για έγχορδα και μπάσο κοντίνουο, με τον τίτλο «Il cimento dell' armonia e dell' inventione» («Η δοκιμή της αρμονίας με τη νεωτερική σύνθεση»). Τα τέσσερα πρώτα από αυτά αποτελούν τις «Τέσσερις Εποχές», το πιο γνωστό έργο του και ένα από τα δημοφιλέστερα έργα της μουσικής. Ο συνθέτης αποδίδει με νότες τις τέσσερις εποχές του χρόνου και θεωρείται ως πρώιμο δείγμα προγραμματικής μουσικής. Το 1737 ο καρδινάλιος της Φεράρας ακυρώνει μια παράστασή του, επειδή αρνήθηκε να ιερουργήσει και εξαιτίας της συμβίωσή του με τις δύο αδελφές, που σκανδάλιζε τους πιστούς. Με την πάροδο του χρόνου, η δημοτικότητά του στη Βενετία άρχισε να υποχωρεί και ο Βιβάλντι, απογοητευμένος από τους συμπατριώτες του, ξενιτεύτηκε στη Βιέννη (28 Ιουνίου 1741). Ένα μήνα αργότερα, στις 28 Ιουλίου 1841, έφυγε από τη ζωή πάμπτωχος, έχοντας σπαταλήσει όλη του την περιουσία.

Ο Βιβάλντι με το προσωπικό ύφος γραφής έθεσε τα θεμέλια του ώριμου κοντσέρτου μπαρόκ και επηρέασε συνθέτες, όπως ο Μπαχ και ο Τέλεμαν. Πολυγραφότατος, συνέθεσε περί τα 850 έργα, αλλά λίγο μετά τον θάνατό του ξεχάστηκε. Από την αφάνεια τον ανέσυρε πολύ αργότερα ο Μέντελσον, όταν ερευνούσε το έργο του Μπαχ, ο οποίος θαύμαζε απεριόριστα τον Βιβάλντι. Ουσιαστικά, όμως, ο Βιβάλντι ανακαλύφθηκε τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα και σήμερα θεωρείται ως ένας από τους δημοφιλέστερους συνθέτες της μουσικής μπαρόκ.



Βίντεο με ζωγραφική στην άμμο υπό τους ήχους της μουσικής του Βιβάλντι




Σύντομη περιγραφή έργου

ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΕΠΟΧΕΣ
Κοντσέρτα για σόλο βιολί και ορχήστρα εγχόρδων. Ο υπότιτλος που έδωσε στα έργα αυτά ο ίδιος ο Βιβάλντι ήταν: «Διαγωνισμός ανάμεσα στην Αρμονία και την Επινόηση». Κάθε κοντσέρτο συνοδευόταν κι από πληροφορίες σχετικές με το σκηνικό και τα συμβάντα που περιγράφει η μουσική.

Οι Τέσσερις Εποχές ανήκουν στα έργα προγραμματικής μουσικής όπου ο συνθέτης προσπαθεί, μέσω των ηχοχρωμάτων των οργάνων της ορχήστρας, να μας πει μια ιστορία, ή να μας «ζωγραφίσει» μουσικά μια εικόνα, ή να μας αποδώσει ένα ποίημα, μια ιδέα, κ.τ.λ. Κάθε κοντσέρτο αποτελείται από τρία μέρη.

ΑΝΟΙΞΗ
«Η άνοιξη έφτασε και τα πουλιά την καλωσορίζουν τραγουδώντας», γράφει ο ίδιος ο Βιβάλντι. Ο εναρκτήριος ήχος του 1ου μέρους διαθέτει μια δροσερή και χαρούμενη μελωδία. Τα βιολιά, με τρίλιες, μιμούνται το κελάηδισμα των πουλιών. Κάποιες φράσεις φέρνουν στο νου ένα ρυάκι και μια απαλή, ανοιξιάτικη αύρα, ενώ ένα σθεναρό τρέμολο και οι γρήγορες κλίμακες απ’ τα έγχορδα υποδηλώνουν μια καταιγίδα. Το 2ο μέρος είναι μια μακριά, τρυφερή μελωδία για σόλο βιολί με συνοδεία εγχόρδων. Ζωγραφίζει κυριολεκτικά την ειρηνική σκηνή ενός βοσκού με το σκύλο του, που μισοκοιμάται κάτω από μερικά δέντρα. Σε αντίθεση, το 3ο μέρος είναι ένας «Χωριάτικος χορός».

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ
Το καλοκαίρι για τον Βιβάλντι, είναι μια εποχή πνιγηρής, τυραννικής ζέστης, με διαλείμματα καταιγίδας. Το 1ο μέρος υποβάλλει μια οκνηρή διάθεση κάτω απ’ τον καυτό ήλιο. Αυτό ακολουθείται από υπομνήσεις κελαηδίσματος πουλιών και από πιο ανήσυχα σημεία καθώς σηκώνεται αέρας. Στο 2ο μέρος ο ύπνος ενός νεαρού βοσκού στη φύση ταράζεται από μια αστραπή, αλλά κι από σμήνη κουνουπιών και μυγών. Η καταιγίδα τελικά ξεσπάει στο 3ο μέρος. Καταρρακτώδης βροχή και χαλάζι μαστιγώνουν τα χωράφια και λυγίζουν το καλαμπόκι.

ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ
Οι χωρικοί γιορτάζουν το θερισμό με πιοτό και χορούς, όπως φαίνεται κι απ’ τη χαρούμενη μελωδία του 1ου μέρους. Ένα αργό τμήμα υποβάλλει την εικόνα των χωρικών που αποκοιμιούνται και το όλο μέρος τελειώνει και πάλι με το χορό. Το 2ο μέρος βρίσκει όλους να παραδίδονται σ’ έναν γλυκό ύπνο μετά το ξέφρενο πανηγύρι, συνοδευόμενο απ’ το τσέμπαλο. Στο 3ο μέρος η μουσική απεικονίζει έναν κυνηγό. Οι γρήγορες φράσεις στο βιολί, περιγράφουν τον πανικό του φοβισμένου θηράματος μέχρι την επιστροφή στο θέμα του κυνηγού.

ΧΕΙΜΩΝΑΣ
Η αρχή του 1ου μέρους υποβάλλει το παγωμένο χιόνι και το παγερό κρύο. Όταν αρχίζει ο σολίστ, ακούγεται σαν τον παγερό άνεμο ενώ το τρέμολο των εγχόρδων απεικονίζει ανθρώπους που τρέμουν απ’ το κρύο και χτυπούν τα πόδια στη γη για να ζεσταθούν. Η μελωδία του 2ου μέρους με συνοδεία pizzicato (απαλό τσίμπημα των χορδών) υπονοεί τη ζεστασιά και τη θαλπωρή δίπλα στο τζάκι. Στο τελικό 3ο μέρος οι άνθρωποι προσπαθούν να βαδίσουν και μερικές φορές γλιστρούν στον πάγο. Τα γρήγορα σημεία θυμίζουν τον παγωμένο άνεμο μαζί με το τρέμολο που δίνει κι ένα δραματικό τέλος.

Η σύντομη περιγραφή του έργου βασίστηκε σε ποιήματα που έγραψε ο ίδιος ο Βιβάλντι για κάθε εποχή και τα οποία προτάσσει σε καθένα από τα τέσσερα κοντσέρτα. Οι στίχοι τους σημειώνονται και μέσα στην παρτιτούρα, στα σημεία εκείνα όπου ο βενετσιάνος συνθέτης επιχειρεί να αναπαραστήσει ηχητικά τις εικόνες που μας υποβάλλουν τα ποιήματα αυτά.

Η Άνοιξη (1ο μέρος)
Ήρθε και πάλι η άνοιξη
τον ερχομό της γιορτάζουν με χαρούμενα τιτιβίσματα τα πουλιά
στο φύσημα του Ζέφυρου οι πηγές κελαρύζουν
Όταν ο ουρανός γεμίζει μαύρα σύννεφα
αστραπές και βροντές ξεσπούν
μόλις όμως η καταιγίδα κοπάσει
τα πουλιά ξαναρχίζουν το χαρωπό τους κελάηδημα.

Η Άνοιξη (2ο μέρος)
Στο ολάνθιστο λιβάδι
κάτω από τα φύλλα που θροΐζουν και τα κλαδιά
κοιμάται ο γιδοβοσκός
σιμά του στέκει ο πιστός του σκύλος.


Η Άνοιξη - Danza pastorale (ποιμενικός χορός)- (3ο μέρος)
Οι ποιμενικές γκάιντες ηχούνε γιορτινά
οι νύφες κι οι βοσκοί στήνουνε χορό
κάτω απ' τον φωτεινό ουρανό
της πολυαγαπημένης άνοιξης.

Το Καλοκαίρι (1ο μέρος)
Στον ζεστό ήλιο του καλοκαιριού
άνθρωποι, ζώα και φυτά χαλαρώνουν και γέρνουν
να τη η φωνή του κούκου
το τραγούδι της τρυγόνας και του σπίνου!
Φυσά ένα απαλό αεράκι
μα ξάφνου σηκώνεται βοριάς
κι ο βοσκός φοβάται την καταιγίδα που πλησιάζει.

Το Καλοκαίρι (2ο μέρος)
Ο βοσκός κοιμάται ήσυχος
ξυπνά τρομαγμένος απ' τις αστραπές και τις βροντές
προσπαθεί να ξανακοιμηθεί
μα τον εμποδίζουν οι μύγες και οι σκνίπες.

Το Καλοκαίρι (3ο μέρος)
Και να που οι φόβοι του βγαίνουν αληθινοί!
Ξεσπά μεγάλη καταιγίδα
τα πάντα καλύπτουν ο κρότος των κεραυνών
κι οι αστραπές που αυλακώνουν τον ουρανό.

Το Φθινόπωρο (1ο μέρος)
Με χορούς και τραγούδια γιορτάζουν οι χωρικοί
τους πλούσιους καρπούς της φετινής σοδειάς
όσοι μέσα στην έξαψη της γιορτής ήπιαν λίγο περισσότερο
τελειώνουν τη βραδιά τους μ’ έναν βαθύ ύπνο.

Το Φθινόπωρο (2ο μέρος)
Πολλοί εγκαταλείπουν το γλέντι
για ν' απολαύσουν τη νυχτερινή δροσιά
ήρθε η ώρα που όλους μας καλεί
να γευτούμε έναν γλυκύτατο λήθαργο.

Το Φθινόπωρο (3ο μέρος)
Οι κυνηγοί ξεκινούν το χάραμα με τους ήχους των κόρνων
παίρνοντας μαζί τους τα ντουφέκια και τα λαγωνικά τους
το θήραμα τρέχει να ξεφύγει, οι κυνηγοί το καταδιώκουν
λαχανιασμένο κι εξαντλημένο το πληγωμένο ζώο
κάνει μια ύστατη προσπάθεια να σωθεί
στο τέλος αποκαμωμένο πεθαίνει.

Ο Χειμώνας (1ο μέρος)
Οι άνθρωποι τουρτουρίζουν απ' το κρύο
φυσά ένας παγωμένος αέρας
ο κόσμος βαδίζει βιαστικά χτυπώντας τα πόδια στη γη
το κρύο δυναμώνει, τα δόντια αρχίζουν να τρίζουν.

Ο Χειμώνας (2ο μέρος)
Καθισμένοι μπροστά στο τζάκι
οι άνθρωποι ανακτούν δυνάμεις
ενώ έξω από το παράθυρο
πέφτουν οι σταγόνες της βροχής.

Ο Χειμώνας (3ο μέρος)
Το έδαφος έχει πιάσει πάγο και γλιστράει
οι άνθρωποι περπατούν με μικρά, διστακτικά βήματα
από τον φόβο μην πέσουν
όσοι δεν τα καταφέρνουν σωριάζονται καταγής
ο πάγος αρχίζει να ραγίζει, σπάει σε μικρά κομμάτια
μερικοί ακόμη απρόσεχτοι γλιστρούν
Επιστρέφουμε ασφαλείς στο σπίτι
ο άνεμος λυσσομανά
βρισκόμαστε στην καρδιά του χειμώνα
μέσα όμως στη θαλπωρή της κάμαρας
όλα φαντάζουν όμορφα.



Για να βοηθήθούν τα παιδιά στην προσπάθειά τους να οπτικοποιήσουν τις τέσσερις εποχές και την εναλλαγή τους, προβάλλονται κάποια χαρακτηριστικά δείγματα παρμένα από τη ζωγραφική.

Οι τέσσερις εποχές του Τσαρούχη

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


Οι τέσσερις εποχές του Dali

ΝΤΑΛΙ


Οι τέσσερις εποχές του Cezanne

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


Χαρακτηριστικά τοπία του Van Gogh που παραπέμπουν στις τέσσερις εποχές
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών



[Untitled] ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


Οι τέσσερις εποχές του Καράμπελα

[Untitled]


Οι τέσσερις εποχές του Arcimboldo


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


«Η αλληγορία των τεσσάρων εποχών» του Γιόχαν Γκέοργκ Πλάτσερ

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


Η Άνοιξη του Μποτιτσέλι

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


Φωτογραφίες για τις εποχές

Χειμώνας


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών



Άνοιξη

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών



Καλοκαίρι

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


Φθινόπωρο

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών


χάρτης εννοιών


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών



Σχολιασμός των Τεσσάρων Εποχών μέσα από βίντεο

Άνοιξη: http://www.youtube.com/watch?v=I6G0Vc43Eg4&feature=player_embedded

Καλοκαίρι: http://www.youtube.com/watch?v=bSV_12xzs_E&feature=player_embedded

Φθινόπωρο: http://www.youtube.com/watch?v=Z1sLAhom8GA&feature=player_embedded

Χειμώνας: http://www.youtube.com/watch?v=PEag4N9yXNE&feature=player_embedded


Επιστημονική ερμηνεία τεσσάρων εποχών

Αφού μελετηθούν οι τέσσερις εποχές του χρόνου από την καλλιτεχνική τους σκοπιά και εξοικειώθηκαν τα παιδιά με το θέμα, μπορούν τώρα να δούνε με ποιο τρόπο οι επιστήμονες ερμηνεύουν το συγκεκριμένο φαινόμενο. Οι εναλλαγές των εποχών του έτους οφείλονται στη κλίση που παρουσιάζει η γη ως προς το επίπεδο της τροχιάς της γης γύρω από τον ήλιο. Αν η γη δεν παρουσίαζε αυτή την κλίση τότε δεν θα υπήρχαν εποχές του έτους.

Η γη περιφέρεται γύρω από τον ήλιο. Μια πλήρης περιφορά της γης διαρκεί 365 και ¼ ημέρες(1 χρόνο). Κατά την περιφορά αυτή και εξαιτίας της κλίσης του άξονα της γης άλλοτε βρίσκεται πιο κοντά στον ήλιο το βόρειο ημισφαίριο και άλλοτε το νότιο. Όταν το βόρειο ημισφαίριο βρίσκεται πιο κοντά στον ήλιο, τότε έχει καλοκαίρι και το νότιο ημισφαίριο χειμώνα. Όταν το νότιο ημισφαίριο βρίσκεται πιο κοντά στον ήλιο , τότε έχει καλοκαίρι και το βόρειο ημισφαίριο έχει χειμώνα.

Σημαντικές έννοιες για την ερμηνεία των τεσσάρων εποχών είναι το ηλιοστάσιο και ισημερίες. Τα ηλιοστάσια είναι δύο. Το ένα όταν ο άξονας της γης είναι στραμμένος προς τον ήλιο και η απόσταση είναι η ελάχιστη δυνατή, και το άλλο όταν ο άξονας της γης είναι στραμμένος προς τον ήλιο και η απόσταση είναι η μέγιστη δυνατή. Τα ηλιοστάσια είναι 21 Ιουνίου και 21 Δεκεμβρίου. Οι ισημερίες είναι και αυτές δύο. Έχουμε την εαρινή ισημερία στις 21 Μαρτίου και τη φθινοπωρινή ισημερία στις 23 Σεπτεμβρίου. Κατά τη διάρκεια των ισημεριών η ημέρα και η νύχτα διαρκούν το ίδιο, δηλαδή 12 ώρες κάθε μία.

[Untitled]ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - ο χώρος εργασιών

Κύρια χαρακτηριστικά των καλοκαιρινών μηνών είναι οι πολλοί μεγάλες θερμοκρασίας, η συνεχής ηλιοφάνεια και οι ξαφνικές καταιγίδες. Στη φύση τα φυτά βγάζουν καρπούς. Το φθινόπωρο οι θερμοκρασίες είναι μέτριες, υπάρχουν μεγάλα διαστήματα συννεφιάς και συχνές βροχοπτώσεις. Τα φύλλα πέφτουν και μαζεύουμε τους καρπούς. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα το κρύο είναι τσουχτερό αφού οι θερμοκρασίες πέφτουν κάτω από 0ο C. Χιονίζει και βρέχει για μεγάλα διαστήματα ενώ ακόμα και αν υπάρχει ήλιος το κρύο είναι πολύ. Η φύση είναι νεκρή. Την άνοιξη η θερμοκρασία είναι μέτρια, υπάρχει ηλιοφάνεια αλλά και κατά διαστήματα υπάρχουν βροχές με συννεφιά. Η φύση αναγεννιέται και όλα ανθίζουν.


1o φύλλο εργασίας

· Ακούμε το μουσικό κοντσέρτο «4 εποχές» του Αντόνιο Βιβάλντι.

· Κάθε κομμάτι αντιστοιχεί σε μια εποχή του χρόνου. Ποια εποχή νομίζετε πως αντιστοιχεί σε κάθε κομμάτι; Τι συναισθήματα σας προκαλούν;

· Παρατηρούμε την πραγματική αντιστοιχία των κομματιών με τις εποχές και στη συνέχεια συγκρίνουμε με αυτά που είπαμε.

· Με βάση τα νέα στοιχεία ζωγραφίζουμε τις εικόνες που μας έρχονται στο μυαλό στο άκουσμα της κάθε εποχής του Βιβάλντι.

· Παρακολουθούμε τα video με ζωγραφική στην άμμο που έχουν ως υπόκρουση τις «4 εποχές» του Βιβάλντι.

· Χρησιμοποιώντας τα σονέτα του Βιβάλντι από το διδακτικό υλικό βλέπουμε και την οπτική του ίδιου του δημιουργού για το έργο. Ποιες εικόνες «ζωγραφίζει» ο Βιβάλντι;

· Συγκρίνουμε τις εικόνες που ζωγραφίσαμε με αυτές του Βιβάλντι. Σίγουρα σε πολλές υπάρχουν ομοιότητες!

· Παρουσιάζουμε τις ζωγραφιές στην τάξη και απαντάμε στις ερωτήσεις των συμμαθητών μας για το πώς εμπνευστήκαμε τις εικόνες που ζωγραφίσαμε.

· Ομορφαίνουμε τους τοίχους της τάξης κολλώντας σε αυτούς τις ζωγραφιές μας.

Η πρώτη διδακτική ώρα τελείωσε. Έχουμε εισάγει το θέμα στην τάξη: «η εναλλαγή των εποχών». Θέλουμε να ακολουθήσει μια προεργασία για την επόμενη διδακτική ώρα στη οποία θα γίνει το κολάζ, για αυτό ζητάμε από τα παιδιά να φέρουν εικόνες, φωτογραφίες και αντικείμενα(κοχύλια, φύλλα του φθινοπώρου , λουλούδια από το μαγιάτικο στεφάνι, κουκουνάρι κ.ά. ) που να παραπέμπουν στις 4 εποχές.


2o φύλλο εργασίας

Η δραστηριότητα θα γίνει υπό τους ήχους της μουσικής του Βιβάλντι.

· Συλλέγουμε το υλικό και το ταξινομούμε σε εποχές.

· Χρησιμοποιούμε και το υπόλοιπο διδακτικό υλικό (π.χ. πίνακες). Παρατηρούμε τους πίνακες και σκεφτόμαστε πώς ο κάθε ζωγράφος φαντάζεται την κάθε εποχή. Με τι στοιχεία συνδέει την κάθε εποχή;

· Εξετάζουμε τις φωτογραφίες του διδακτικού υλικού. Από τις φωτογραφίες διακρίνουμε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε εποχής. Τα καταγράφουμε και συμπληρώνουμε το χάρτη εννοιών.

· Χωριζόμαστε σε 5 ομάδες. Οι τέσσερις ομάδες θα αντιπροσωπεύουν τις 4 εποχές, ενώ η πέμπτη ομάδα θα δημιουργήσει ένα κολάζ με θέμα την εναλλαγή των εποχών. Συνοδεύουμε το κολάζ μας με ένα πρωτότυπο τίτλο (μπορεί να έχει και τη μορφή στίχου).

· Παρουσιάζουμε το κολάζ στην τάξη και σχολιάζουμε.

μια διδακτική πρόταση από
την Καρατζιου Αλεξάνδρα, την Οικονόμου Σωτηρία και την Παππά Βασιλική

More pages