ένα παιχνίδι ρόλων για τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας

ένα παιχνίδι ρόλων για τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας - atlaswikiένα παιχνίδι ρόλων για τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας - atlaswikiένα παιχνίδι ρόλων για τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας - atlaswiki

οδηγίες για τη διδασκαλία


Στη δραστηριότητα αυτή οι μαθητές καλούνται σε μία ανοιχτή αντιπαράθεση επιχειρημάτων (debate), η οποία πραγματοποιείται στα πλαίσια ενός παιχνιδιού ρόλων, με αφετηρία κείμενα που αφορούν το πετρέλαιο και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Συγκεκριμένα, οι μαθητές χωρίζονται σε 3 ομάδες:
1η ομάδα: σ΄ αυτήν ανήκουν αυτοί που είναι υπέρ της συνέχισης της χρήσης του πετρελαίου για παραγωγή ενέργειας
2η ομάδα: στην οποία ανήκουν οι υποστηρικτές των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και επομένως είναι αυτοί που είναι κατά της χρήσης του πετρελαίου ως πηγή παραγωγής ενέργειας
3η ομάδα: αποτελείται από πολίτες, δημοσιογράφους οι οποίοι εκφράζουν την κοινή λογική, την ανάγκη δηλαδή για καθιέρωση της χρήσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μια να παραχθεί ενέργεια.

Καθεμιά από τις ομάδες επιλέγει έναν κλειστό φάκελο μέσα στον οποίο βρίσκεται ο ρόλος που τα μέλη της πρέπει να υιοθετήσουν και η ανάλογη θέση που θα στηρίξουν στην αντιπαράθεση που θα ακολουθήσει. Επίσης, υπάρχει το απαραίτητο πληροφοριακό υλικό για να χτίσουν οι ομάδες τους ρόλους τους και να δομήσουν την επιχειρηματολογία τους και φυσικά το φύλλο εργασίας που τους καθοδηγεί. Το φύλλο εργασίας και οι πληροφορίες που δίνονται σε κάθε ομάδα ακολουθούν στις επόμενες σελίδες.

Αφού οι μαθητές χωριστούν σε ομάδες και τους δοθεί το σχετικό υλικό, μελετούν το υλικό που έχουν στα χέρια τους, συζητούν και συνεργάζονται προκειμένου να προετοιμάσουν τα επιχειρήματά τους και τις ερωτήσεις τους προς τις άλλες ομάδες.

Όταν όλες οι ομάδες είναι έτοιμες, πραγματοποιείται η αντιπαράθεση επιχειρημάτων, η οποία κατά βάση συντονίζεται από τους ίδιους τους μαθητές.


διδακτικό υλικό


Υλικό για την 1η ομάδα


Η πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας
Από την Briony Hale

Το πετρέλαιο της Βενεζουέλας είναι εξαιρετικά σημαντικό τόσο για την ίδια τη Βενεζουέλα όσο και για τον υπόλοιπο κόσμο.
Ως εκ τούτου, ο στρατός στρατολογείται τακτικά για να προστατεύει την παραγωγή υπερασπιζόμενος τις εγκαταστάσεις, τα δεξαμενόπλοια και τα διυλιστήρια.
Αυτό συμβαίνει γιατί το πετρέλαιο είναι τόσο σημαντικό για τη Βενεζουέλα, που έχει γίνει στόχος επιθέσεων.
Όταν οι διαδηλωτές θέλουν να κάνουν το μήνυμά τους να ακουστεί, τότε βάζουν ως στόχο τη βιομηχανία του πετρελαίου.


Το πετρέλαιο είναι πράγματι η ψυχή της Νότιας Αμερικής, η οικονομία της χώρας.
Αντιπροσωπεύει περίπου το ήμισυ των συνολικών κρατικών εσόδων και περίπου το ένα τρίτο του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος.
Η Βενεζουέλα παράγει περίπου τρία εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα αργού πετρελαίου, και εξάγει περίπου 75% του εν λόγω.


Η ικανότητα της Βενεζουέλας να συνεχίσει την άντληση του πετρελαίου έχει επίσης ευρύτερες επιπτώσεις για την αγορά πετρελαίου σε όλο τον κόσμο.
Η Βενεζουέλα είναι ο πέμπτος μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο.

Στα «παλιά» τα χρόνια…
Ήταν 1921 όταν για πρώτη φορά το μαύρο χρυσό, ανακαλύφθηκε στη Βενεζουέλα.
Η παραγωγή αυξήθηκε γρήγορα, και με την έναρξη του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, η Βενεζουέλα είχε γίνει δεύτερη μόνο στις ΗΠΑ στη συνολική παραγωγή.


Μεγάλα Κέρδη από το Πετρέλαιο για τη Βενεζουέλα
ένα παιχνίδι ρόλων για τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας - atlaswiki
Οι αυξημένες τιμές του πετρελαίου σε επίπεδα ρεκόρ στους πρώτους 9 μήνες του 2008 οδήγησαν σε θεαματική άνοδο των πετρελαϊκών εσόδων της Βενεζουέλας κατά 225%!!! [ …] Η κρατική εταιρεία πετρελαίου της χώρας Petroleos de Venezuela SA (PDVSA) ανακοίνωσε ότι τα καθαρά έσοδά της το 2008 ανήλθαν στα 12,14 δισ. δολάρια, συγκριτικά με τα 3,73 δισ. δολάρια του 2007. […] Η Βενεζουέλα, μέλος του ΟΠΕΚ, παραμένει η 4η μεγαλύτερη προμηθεύτρια αργού στις ΗΠΑ, μια και διαθέτει τεράστια πετρελαϊκά αποθέματα.



ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΟ ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΥΡΙΟ
Νανοσπόγγος εναντίον πετρελαιοκηλίδας

Έναν επαναστατικό υπεραπορροφητικό «νανοσπόγγο» δημιούργησαν οι ειδικοί του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης. Πρόκειται για υλικό με πάχος χαρτιού, παρ' όλα αυτά όμως διαθέτει τη δυνατότητα απορρόφησης 20 φορές του βάρους του σε λάδι, ενώ επιπλέον απωθεί σχεδόν τελείως το νερό. Στοιχείο το οποίο καθιστά τον νανοσπόγγο ιδιαίτερα χρήσιμο για τον καθαρισμό μολυσμένων υδάτων.
Αποτελούμενος από χιλιάδες αδιάβροχα, υπέρλεπτα καλώδια διαμέτρου μόλις 20 νανομέτρων, ο καινοτόμος νανοσπόγγος μπορεί να ξαναχρησιμοποιηθεί ξανά και ξανά μετά την έκθεσή του σε υψηλή θερμοκρασία.
Όπως δημοσιεύει η επιθεώρηση «Nature Nanotechnology» το υλικό δεν έχει μέχρι στιγμής δοκιμαστεί εκτός εργαστηρίου, ωστόσο σύμφωνα με τους επιστήμονες η μαζική παραγωγή του εντυπωσιακού νανοσπόγγου είναι μια ιδιαίτερα εύκολη διαδικασία. Εκτιμούν μάλιστα ότι το εν λόγω υλικό θα αποτελέσει μόνο την αρχή για τη δημιουργία σειράς νέων απορροφητικών υλικών.


Υλικό για τη 2η ομάδα


Οι δορυφόροι εντόπισαν περισσότερες από 1.600 πετρελαιοκηλίδες και αποκάλυψαν τους δράστες της οικολογικής καταστροφής

Προμελετημένο έγκλημα στη Μεσόγειο
Τα δεξαμενόπλοια ξεπλένουν τα αμπάρια τους στην ανοιχτή θάλασσα

Η Μεσόγειος... αργοπεθαίνει. Ερευνητικό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποκαλύπτει έναν «ύπουλο» κίνδυνο για το θαλάσσιο περιβάλλον της Μεσογείου. Με την εφαρμογή της διαστημικής τεχνολογίας εντοπίστηκαν μέσω δορυφόρων πετρελαιοκηλίδες οι οποίες δημιουργούνται όχι μόνο λόγω ατυχήματος αλλά και ηθελημένα. Οι πλοιοκτήτες και οι καπετάνιοι ξεπλένουν τα αμπάρια τους στην ανοιχτή θάλασσα! Περισσότερες από 1.600 πετρελαιοκηλίδες εντοπίστηκαν στη Μεσόγειο. Δεδομένου ότι τα ύδατά της ανανεώνονται με συχνότητα μία φορά κάθε 70 ως 90 χρόνια, είναι προφανές ότι αυτή η πρακτική αποτελεί έγκλημα για το θαλάσσιο οικοσύστημα της περιοχής.

Η Μεσόγειος με το «μάτι» ενός δορυφόρου είναι μια θάλασσα πλημμυρισμένη από μικρές και μεγάλες πετρελαιοκηλίδες και για την ακρίβεια 1.638. Η έκταση της καθεμιάς ποικίλλει από έξι ως 10 χιλιόμετρα. Το σύνολό τους όμως «σχηματίζει» μια τεράστια πετρελαιοκηλίδα η οποία ξεπερνά σε έκταση τουλάχιστον κατά τρεις φορές εκείνη που προκλήθηκε πρόσφατα στα νησιά Γκαλάπαγκος.

Οι εικόνες που «τράβηξε» ο δορυφόρος αποκάλυψαν το μέγεθος της οικολογικής καταστροφής. Σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις, την ευθύνη για την κατάσταση αυτή φέρουν οι πλοιοκτήτες. Η τακτική που επιλέγουν είναι απλή: αδειάζουν και καθαρίζουν τις δεξαμενές των καραβιών εν πλω, αν και αυτή η διαδικασία πρέπει να γίνεται μέσα σε ειδικούς χώρους στα λιμάνια, όπως υπαγορεύουν δηλαδή οι διεθνείς κανονισμοί. Αν «ξεφορτώνουν» στη θάλασσα όμως κερδίζουν σε χρόνο και σε χρήμα. Γι' αυτό και η παράνομη αυτή πρακτική επιλέγεται από ολοένα και περισσότερους πλοιοκτήτες. Το αποτέλεσμα είναι ότι χιλιάδες τόνοι πετρελαίου καταλήγουν στη Μεσόγειο προκαλώντας σημαντική ρύπανση. Αξίζει να σημειωθεί ότι από τη συνολική επιβάρυνση της θάλασσας με πετρελαιοειδή το 70% προκαλείται εξαιτίας αυτής της παράνομης δραστηριότητας και μόνο το 25% της ρύπανσης οφείλεται πράγματι σε ατυχήματα ή ναυάγια.

«Αυτή η δορυφορική χαρτογράφηση των πετρελαιοκηλίδων είναι πολύ σημαντική διότι καταδεικνύει για πρώτη φορά το μέγεθος της ρύπανσης» εξηγεί ο υπεύθυνος του Ευρωπαϊκού Ερευνητικού Προγράμματος κ. Ντάριο Τάρκι. «Γίνεται αμέσως αντιληπτό από μια απλή παρατήρηση του χάρτη ότι το εύρος του προβλήματος είναι μεγάλο κυριολεκτικά και μεταφορικά. Εκτός από τα λιμάνια και τις θαλάσσιες ρότες, όπου αναμένεται η ύπαρξη πετρελαιοκηλίδων και εν γένει ρύπανσης, παρατηρείται έντονη ρύπανση και σε άλλα σημεία όπου κατ' αρχήν δεν δικαιολογείται, όπως π.χ. στη θαλάσσια περιοχή της Σικελίας».
Μια θάλασσα λοιπόν που τείνει να γίνει «βρώμικη». Τα ποσοστά συγκέντρωσης της πίσσας ανέρχονται και σε 38 μιλιγκράμ ανά κυβικό μέτρο. Οι επιπτώσεις είναι μεγάλες στην πανίδα της περιοχής με πρώτα «θύματα» αυτού του χημικού ανελέητου πολέμου τα ψάρια και τα πτηνά που βρίσκονται στη θαλάσσια και στις παράκτιες περιοχές που ρυπαίνουν οι πετρελαιοκηλίδες.


Η απεξάρτηση από το πετρέλαιο άρχισε!
Των ΓΙΑΝΝΗ ΕΛΑΦΡΟΥ, ΛΙΝΑΣ ΓΙΑΝΝΑΡΟΥ

Καθώς τα απειλητικά σημάδια από τις κλιματικές αλλαγές πληθαίνουν, η ανάγκη μιας διαφορετικής παραγωγής, διανομής και κατανάλωσης ενέργειας συζητείται όλο και πιο έντονα Μπορεί να είμαστε ακόμα μακριά από το ιδανικό, αφού με τη ραγδαία ανάπτυξη των «κοιμωμένων γιγάντων» - Κίνας και Ινδίας- τα πράγματα θα δυσκολέψουν. Tο 2007, όμως, μπαίνει ελπιδοφόρα όσον αφορά τη φάση της συνειδητοποίησης. Σε όλες τις εξαρτήσεις το βασικότερο στάδιο απεξάρτησης είναι η αποδοχή του προβλήματος και η αναζήτηση βοήθειας. Και φαίνεται πως αυτό το κατακτήσαμε. Αν και μέχρι πρόσφατα, μόνη πρωτοπόρος στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ήταν η Γερμανία, σήμερα ακόμη και στις σκληροπυρηνικές ΗΠΑ το αδιέξοδο του πετρελαίου έχει γίνει σαφές, ενώ δεκάδες χώρες προωθούν με σαφείς πολιτικές τις εναλλακτικές μορφές ενέργειας, έχοντας κατανοήσει ότι η απεξάρτηση είναι μονόδρομος. Το κρίσιμο είναι αυτή την ευκαιρία να μην τη χαραμίσουμε αναπαράγοντας το παλαιό μοντέλο με τις νέες πηγές ενέργειας. Αυτό είναι το στοίχημα για τα επόμενα χρόνια.


ΣΟΥΗΔΙΑ
Πετρέλαιο τέλος το 2020

Γίνεται μεγάλη προσπάθεια για την παραγωγή βιοκαυσίμων από αστικά απόβλητα και κατάλοιπα. Περίπου 200 εργοστάσια παραγωγής βιοκαυσίμων λειτουργούν ήδη, ενώ θα ανοίξουν πολλά ακόμα. Ήδη στη Στοκχόλμη ένα στα τέσσερα λεωφορεία «καίνε» βιοντίζελ και αιθανόλη... Ταυτόχρονα, έχει μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας με τη βελτίωση της θερμομόνωσης των κτιρίων, την ενίσχυση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, της ποδηλατοκίνησης και της πεζοπορίας. Ετοιμάζεται μεγάλη αξιοποίηση της αιολικής ενέργειας και των θαλάσσιων κυμάτων. Ο στόχος του μέλλοντος είναι το σύνολο της ενέργειας, σύμφωνα με το υπουργείο Bιώσιμης Aνάπτυξης, να λαμβάνεται από ανανεώσιμες πηγές! Ως ενδιάμεσο μέσο θα χρησιμοποιηθεί και το φυσικό αέριο.

ΒΡΕΤΑΝΙΑ
Οι οικιακές ανεμογεννήτριες είναι μόδα!


ΙΣΠΑΝΙΑ
Τέταρτη στον κόσμο σε ΑΠΕ


ΓΙΑΚΟΥΣΙΜΑ
Το νησί του υδρογόνου


ΒΡΑΖΙΛΙΑ
Η βασίλισσα της αιθανόλης


ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ
35 εκατομμύρια δολάρια σε φωτοβολταϊκά


ΙΝΔΙΑ
Ο γίγαντας… «ανανεώνεται»


ΕΛΛΑΔΑ
Στη χώρα μας, δυστυχώς έχουμε μείνει πολύ πίσω, ενώ έχουν καταργηθεί και τα ελάχιστα φορολογικά κίνητρα για την αγορά ακόμα και ηλιακού θερμοσίφωνα.
Καθώς όμως, παγκοσμίως, η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ κερδίζει συνεχώς έδαφος (για παράδειγμα, το 2004 στη Γερμανία η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών παρουσίασε αύξηση 152%!) τα πράγματα αρχίζουν να αλλάζουν και στην Ελλάδα. Με το Ν. 3468 που ψηφίστηκε τον Ιούνιο του περασμένου χρόνου δόθηκαν κάποια κίνητρα για ηλεκτροπαραγωγή από φωτοβολταϊκά. Πρώτον, προβλέπεται φοροαπαλλαγή 500 ευρώ (η οποία γίνεται 700 ευρώ από το 2007) για την αγορά φωτοβολταϊκών και δεύτερον, και πιο σημαντικό, καθορίζονται οι τιμές αγοράς του παραγόμενου ρεύματος από τη ΔΕΗ με δέσμευση αγοράς για μια εικοσαετία. Η ΔΕΗ θα αγοράζει την κιλοβατώρα προς 0,45 ευρώ στην ηπειρωτική Ελλάδα και προς 0,50 ευρώ στα νησιά. Η τιμή αναπροσαρμόζεται ετησίως με βάση τον πληθωρισμό ή τις αυξήσεις των τιμολογίων της ΔΕΗ. Υπολογίζεται ότι συλλέκτες εμβαδού 10 τετραγωνικών μέτρων δίνουν ισχύ ενός κιλοβάτ. Από 'κει και πέρα, πόση ενέργεια θα δώσει το κάθε κιλοβάτ εξαρτάται από την ηλιακή ενέργεια που δέχεται ο συλλέκτης.
Όσο για την εγκατάσταση που απαιτείται, αυτή είναι πολύ απλή - χρειάζονται κατ' αρχήν ηλιακοί συλλέκτες, μεγάλες δηλαδή επίπεδες επιφάνειες, που μοιάζουν με τους συλλέκτες των ηλιακών θερμοσίφωνων. Το φωτοβολταϊκό σύστημα παράγει συνεχές ρεύμα χαμηλής τάσης. Με μια ηλεκτρονική διάταξη, τον αντιστροφέα, το ρεύμα αυτό μετατρέπεται σε αντίστοιχης ποιότητας με το ρεύμα της ΔΕΗ. Φωτοβολταϊκά μπορούν, λοιπόν, να εγκατασταθούν σε ήδη υπάρχοντα κτίρια. Για οικιακές ή μικρές κτιριακές εγκαταστάσεις δεν απαιτείται καν άδεια, ενώ η τοποθέτηση και η έναρξη λειτουργίας είναι εύκολες. Σήμερα στην αγορά κυκλοφορούν όλο και περισσότερα συστήματα φωτοβολταϊκών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα, το ενεργειακό σύστημα αντικαθιστά μέρος των δομικών υλικών.

Ιδιώτες

Α) Δάνειο Χρηματοδότησης Φωτοβολταϊκών Συστημάτων ή/και ΑΠΕ. Στόχος είναι η χρηματοδότηση επενδύσεων για την αγορά και εγκατάσταση Συστημάτων Εξοικονόμησης Ενέργειας καθώς και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (όπως τα φωτοβολταϊκά) σε ιδιώτες. Τα δάνεια αυτά είναι ευέλικτα ως προς τον τρόπο αποπληρωμής τους αλλά και ως προς τις εξασφαλίσεις που απαιτούνται, τη δυνατότητα περιόδου χάριτος και ως προς τη χαμηλή τιμολόγησή τους.
Β) Δάνειο Εγκατάστασης Εξοπλισμού και Αναμόρφωσης Ακινήτου. Σκοπός του είναι η χρηματοδότηση της επισκευής ή ανακαίνισης της κατοικίας για την αγορά και εγκατάσταση μηχανολογικού εξοπλισμού και τεχνολογιών ΑΠΕ ή την αναμόρφωση του ακινήτου. Το δάνειο μπορεί να έχει διάρκεια έως και 40 χρόνια και η περίοδος χάριτος φτάνει τους 24 μήνες.


Επιχειρήσεις:

Α) Χρηματοδότηση Επενδυτικών Δαπανών. Χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων για φωτοβολταϊκούς σταθμούς είτε αυτά εντάσσονται σε αναπτυξιακά προγράμματα είτε καλύπτονται εξ ολοκλήρου από ίδια κεφάλαια και τραπεζικό δανεισμό. Το επιτόκιο είναι το ανταγωνιστικότερο που προσφέρεται στην αγορά, με βάση το Euribor ή Libor για επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας . Η διάρκεια χρηματοδότησης φτάνει τα 10 χρόνια. Παράλληλα, προσφέρεται πακέτο ασφάλισης των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού για την προστασία του επενδυτή.
Β) Κεφάλαιο Κίνησης για προεξόφληση επιχορήγησης Εφόσον η επιχείρηση έχει υπαχθεί σε αναπτυξιακά προγράμματα, η Τράπεζα Πειραιώς προσφέρει χρηματοδότηση για την προεξόφληση της επιχορήγησης. Το επιτόκιο είναι το ίδιο με την προηγούμενη περίπτωση και το ποσοστό χρηματοδότησης μπορεί να φτάσει το 100% της εγκεκριμένης επιχορήγησης.


Τα νέα αυτά προϊόντα είναι η αρχή, καθώς μελετώνται και άλλα για τη συνέχεια.
ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΒΙΡΒΙΔΑΚΗ



Οι μεγάλες πετρελαιοκηλίδες

Τα σημαντικότερα περιστατικά ρύπανσης στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο:
Το 1972 προκλήθηκε διαρροή 36.500 τόνων πετρελαίου στο Αιγαίο από το πλοίο «Τrader». Στις 2 Μαρτίου του 1979, στους Καλούς Λιμένες νότια της Κρήτης, χύθηκαν 12.000 τόνοι πετρελαίου από διαρροή λόγω ρήγματος στο δεξαμενόπλοιο «Μεσσηνιακή Φροντίς».
Στις 23 Φεβρουαρίου του 1979 καταλήγει στη θάλασσα, στον όρμο της Πύλου, μεγάλο ποσοστό από 40.000 τόνους πετρελαίου ύστερα από έκρηξη στο δεξαμενόπλοιο «Ιrene΄s Serenade». Στις 4 Μαΐου 1987 το δεξαμενόπλοιο «Rabigh Βay 3» προσκρούει στον προβλήτα των διυλιστηρίων Πάχης και χύνονται 700 τόνοι πετρελαίου.
Στις 4 Μαΐου του 1992, 1.700 τόνοι πετρελαίου από το «Geori Chernomorya» (πρόσκρουση) μαυρίζουν το Κεντρικό Αιγαίο, νότια της Σκύρου.
Στις 9 Οκτωβρίου του 1993 στον όρμο της Πύλου χύθηκαν περίπου 800 τόνοι ύστερα από πρόσκρουση του δεξαμενόπλοιου «Ιliad».
Την 1η Οκτωβρίου του 1994, στα διυλιστήρια Ασπροπύργου διαρρέουν 400 τόνοι από το δεξαμενόπλοιο «La Guardia».
Στις 9 Αυγούστου 1996, από το «Κriti Sea» καταλήγουν 300 τόνοι στον κόλπο της Ελευσίνας. Στις 15 Μαΐου 2000, στην Κυνόσουρα, πλωτός διαχωριστήρας τύπου Slops φλέγεται και διαρρέουν 600 τόνοι πετρελαίου.
Την 1η Σεπτεμβρίου 2000, στο Λευκαντί Εύβοιας, το «Εurobulker Χ» λόγω εσφαλμένης φόρτωσης κόβεται και καταλήγουν στη θάλασσα 500 τόνοι πετρελαίου.




ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ
Οικολογική καταστροφή από διαρροή πετρελαίου

Δεξαμενόπλοιο κόπηκε στα δύο

ΜΟΣΧΑ. Μεγάλη οικολογική καταστροφή προκάλεσε στις ακτές της Ρωσίας η διαρροή 1.300 τόνων πετρελαίου από δεξαμενόπλοιο που κόπηκε στα δύο, εξαιτίας μεγάλης κακοκαιρίας στον Εύξεινο Πόντο. Τρεις ναυτικοί έχασαν τη ζωή τους και πέντε αγνοούνται καθώς άλλα τέσσερα ρωσικά πλοία βυθίστηκαν.
Το μαζούτ μόλυνε τη θάλασσα την περασμένη Κυριακή, όταν το μικρό ρωσικό δεξαμενόπλοιο Volgoneft-139 κόπηκε στα δύο κατά τη διάρκεια σφοδρής θύελλας στο Στενό του Κερτς, ανάμεσα στον Εύξεινο Πόντο και στην Αζοφική θάλασσα.
«Θα χρειαστούν 15 χρόνια για να επανορθωθεί η ζημιά.Το μαζούτ είναι βαρύ υλικό και βυθίζεται στον πυθμένα της θάλασσας.Φαίνεται ότι πρόκειται για τεράστια οικολογική καταστροφή» δήλωσε ο Αλεξάντρ Τάτσχοβ, κυβερνήτης της περιοχής Κρασνοντάρ.
Χθες, περισσότερα από 30.000 πουλιά βρέθηκαν νεκρά κατά μήκος των ρωσικών ακτών. Ένα κοπάδι από περίπου 1.000 ράλλους (πουλιά που ζουν σε υδροβιότοπους) παρέμεναν στις ακτές χωρίς να μπορούν να πετάξουν, λόγω του πετρελαίου στα φτερά τους. Στο Ιλιτς, μεταξύ του Καφκάζ και του Νοβοροσίσκ, δεκάδες εργάτες προσπαθούσαν να καθαρίσουν με μπουλντόζες την ακτή από το πετρέλαιο. Σύμφωνα με τον Αλεξάντρ Μιχάλκοφ , επικεφαλής της επιχείρησης, η ποσότητα πετρελαίου εκτεινόταν στο συγκεκριμένο μέρος «σε ακτίνα 13 χιλιομέτρων».



Υλικό για την 3η ομάδα


ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Οι σύγχρονες κοινωνίες καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας για τη θέρμανση χώρων (κατοικιών και γραφείων), τα μέσα μεταφοράς, την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και για τη λειτουργία των βιομηχανικών μονάδων. Με την πρόοδο της οικονομίας και την αύξηση του βιοτικού επιπέδου, η ενεργειακή ζήτηση αυξάνεται ολοένα. Στις μέρες μας, το μεγαλύτερο ποσοστό ενέργειας που χρησιμοποιούμε προέρχεται από τις συμβατικές πηγές ενέργειας που είναι το πετρέλαιο η βενζίνη και ο άνθρακας. Πρόκειται για μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που αργά η γρήγορα θα εξαντληθούν. Η παραγωγή και χρήση της ενέργειας που προέρχεται από αυτές τις πηγές δημιουργούν μια σειρά από περιβαλλοντικά προβλήματα με αιχμή τους, το γνωστό σε όλους μας, φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Από την άλλη πλευρά, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) ανανεώνονται μέσω του κύκλου της φύσης και θεωρούνται πρακτικά ανεξάντλητες. Ο ήλιος, ο άνεμος, τα ποτάμια , οι οργανικές ύλες όπως το ξύλο και ακόμη τα απορρίμματα οικιακής και γεωργικής προέλευσης, είναι πηγές ενέργειας που προσφορά τους δεν εξαντλείται ποτέ. Υπάρχουν σε αφθονία στο φυσικό μας περιβάλλον και είναι οι πρώτες μορφές ενέργειας που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος, σχεδόν αποκλειστικά, μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα, οπότε και στράφηκε στην εντατική χρήση του άνθρακα και των υδρογονανθράκων.


Το ενδιαφέρον για την ευρύτερη αξιοποίηση των ΑΠΕ, καθώς και για την ανάπτυξη αξιόπιστων και οικονομικά αποδοτικών τεχνολογιών που δεσμεύουν το δυναμικό τους παρουσιάσθηκε αρχικά μετά την πρώτη πετρελαϊκή χρήση του 1979 και παγιώθηκε την επόμενη δεκαετία, μετά τη συνειδητοποίηση των παγκόσμιων περιβαλλοντικών προβλημάτων. Για πολλές χώρες, οι ΑΠΕ αποτελούν μία σημαντική εγχώρια πηγή ενέργειας, με μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης σε τοπικό και εθνικό επίπεδο. Συνεισφέρουν σημαντικά στο ενεργειακό τους ισοζύγιο, συμβάλλοντας στη μείωση της εξάρτησης από το ακριβό και εισαγόμενο πετρέλαιο και στην ενίσχυση της ασφάλειας του ενεργειακού τους εφοδιασμού. Παράλληλα, συντελούν και στην προστασία του περιβάλλοντος, καθώς η αξιοποίησή τους δεν το επιβαρύνει, αφού δεν συνοδεύεται από παραγωγή ρύπων ή αερίων που ενισχύουν τον κίνδυνο για κλιματικές αλλαγές. Έχει πλέον διαπιστωθεί ότι ο ενεργειακός τομέας είναι ο πρωταρχικός υπεύθυνος για τη ρύπανση του περιβάλλοντος, καθώς σχεδόν το 95% της ατμοσφαιρικής ρύπανσης οφείλεται στην παραγωγή, το μετασχηματισμό και τη χρήση των συμβατικών καυσίμων.

Η Ελλάδα διαθέτει αξιόλογο δυναμικό ΑΠΕ, οι οποίες μπορούν να προσφέρουν μια πραγματική εναλλακτική λύση για την κάλυψη των ενεργειακών μας αναγκών.

Στη χώρα μας, δυστυχώς έχουμε μείνει πολύ πίσω, ενώ έχουν καταργηθεί και τα ελάχιστα φορολογικά κίνητρα για την αγορά ακόμα και ηλιακού θερμοσίφωνα.

Καθώς όμως, παγκοσμίως, η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ κερδίζει συνεχώς έδαφος (για παράδειγμα, το 2004 στη Γερμανία η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών παρουσίασε αύξηση 152%!) τα πράγματα αρχίζουν να αλλάζουν και στην Ελλάδα. Με το Ν. 3468 που ψηφίστηκε τον Ιούνιο του περασμένου χρόνου δόθηκαν κάποια κίνητρα για ηλεκτροπαραγωγή από φωτοβολταϊκά. Πρώτον, προβλέπεται φοροαπαλλαγή 500 ευρώ (η οποία γίνεται 700 ευρώ από το 2007) για την αγορά φωτοβολταϊκών και δεύτερον, και πιο σημαντικό, καθορίζονται οι τιμές αγοράς του παραγόμενου ρεύματος από τη ΔΕΗ με δέσμευση αγοράς για μια εικοσαετία. Η ΔΕΗ θα αγοράζει την κιλοβατώρα προς 0,45 ευρώ στην ηπειρωτική Ελλάδα και προς 0,50 ευρώ στα νησιά. Η τιμή αναπροσαρμόζεται ετησίως με βάση τον πληθωρισμό ή τις αυξήσεις των τιμολογίων της ΔΕΗ. Υπολογίζεται ότι συλλέκτες εμβαδού 10 τετραγωνικών μέτρων δίνουν ισχύ ενός κιλοβάτ. Από 'κει και πέρα, πόση ενέργεια θα δώσει το κάθε κιλοβάτ εξαρτάται από την ηλιακή ενέργεια που δέχεται ο συλλέκτης. Όσο για την εγκατάσταση που απαιτείται, αυτή είναι πολύ απλή - χρειάζονται κατ' αρχήν ηλιακοί συλλέκτες, μεγάλες δηλαδή επίπεδες επιφάνειες, που μοιάζουν με τους συλλέκτες των ηλιακών θερμοσίφωνων. Το φωτοβολταϊκό σύστημα παράγει συνεχές ρεύμα χαμηλής τάσης. Με μια ηλεκτρονική διάταξη, τον αντιστροφέα, το ρεύμα αυτό μετατρέπεται σε αντίστοιχης ποιότητας με το ρεύμα της ΔΕΗ. Φωτοβολταϊκά μπορούν, λοιπόν, να εγκατασταθούν σε ήδη υπάρχοντα κτίρια. Για οικιακές ή μικρές κτιριακές εγκαταστάσεις δεν απαιτείται καν άδεια, ενώ η τοποθέτηση και η έναρξη λειτουργίας είναι εύκολες. Σήμερα στην αγορά κυκλοφορούν όλο και περισσότερα συστήματα φωτοβολταϊκών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα, το ενεργειακό σύστημα αντικαθιστά μέρος των δομικών υλικών.


Ιδιώτες

Α) Δάνειο Χρηματοδότησης Φωτοβολταϊκών Συστημάτων ή/και ΑΠΕ. Στόχος είναι η χρηματοδότηση επενδύσεων για την αγορά και εγκατάσταση Συστημάτων Εξοικονόμησης Ενέργειας καθώς και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (όπως τα φωτοβολταϊκά) σε ιδιώτες. Τα δάνεια αυτά είναι ευέλικτα ως προς τον τρόπο αποπληρωμής τους αλλά και ως προς τις εξασφαλίσεις που απαιτούνται, τη δυνατότητα περιόδου χάριτος και ως προς τη χαμηλή τιμολόγησή τους.
Β) Δάνειο Εγκατάστασης Εξοπλισμού και Αναμόρφωσης Ακινήτου. Σκοπός του είναι η χρηματοδότηση της επισκευής ή ανακαίνισης της κατοικίας για την αγορά και εγκατάσταση μηχανολογικού εξοπλισμού και τεχνολογιών ΑΠΕ ή την αναμόρφωση του ακινήτου. Το δάνειο μπορεί να έχει διάρκεια έως και 40 χρόνια και η περίοδος χάριτος φτάνει τους 24 μήνες.


Επιχειρήσεις:


Α) Χρηματοδότηση Επενδυτικών Δαπανών. Χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων για φωτοβολταϊκούς σταθμούς είτε αυτά εντάσσονται σε αναπτυξιακά προγράμματα είτε καλύπτονται εξ ολοκλήρου από ίδια κεφάλαια και τραπεζικό δανεισμό. Το επιτόκιο είναι το ανταγωνιστικότερο που προσφέρεται στην αγορά, με βάση το Euribor ή Libor για επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Η διάρκεια χρηματοδότησης φτάνει τα 10 χρόνια. Παράλληλα, προσφέρεται πακέτο ασφάλισης των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού για την προστασία του επενδυτή.
Β) Κεφάλαιο Κίνησης για προεξόφληση επιχορήγησης Εφόσον η επιχείρηση έχει υπαχθεί σε αναπτυξιακά προγράμματα, η Τράπεζα Πειραιώς προσφέρει χρηματοδότηση για την προεξόφληση της επιχορήγησης. Το επιτόκιο είναι το ίδιο με την προηγούμενη περίπτωση και το ποσοστό χρηματοδότησης μπορεί να φτάσει το 100% της εγκεκριμένης επιχορήγησης. Τα νέα αυτά προϊόντα είναι η αρχή, καθώς μελετώνται και άλλα για τη συνέχεια.


ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΠΕ
Τα κύρια πλεονεκτήματα των ΑΠΕ, είναι τα εξής:

Είναι πρακτικά ανεξάντλητες πηγές ενέργειας και συμβάλλουν στη μείωση της εξάρτησης από συμβατικούς ενεργειακούς πόρους.

Απαντούν στο ενεργειακό πρόβλημα για τη σταθεροποίηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και των υπόλοιπων αερίων του θερμοκηπίου. Επιπλέον, υποκαθιστώντας τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας από συμβατικές πηγές οδηγούν σε ελάττωση εκπομπών από άλλους ρυπαντές π.χ. οξείδια θείου και αζώτου που προκαλούν την όξινη βροχή.

Είναι εγχώριες πηγές ενέργειας και συνεισφέρουν στην ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας και της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού σε εθνικό επίπεδο.

Είναι διάσπαρτες γεωγραφικά και οδηγούν στην αποκέντρωση του ενεργειακού συστήματος, δίνοντας τη δυνατότητα κάλυψης των ενεργειακών αναγκών σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, ανακουφίζοντας έτσι τα συστήματα υποδομής και μειώνοντας τις απώλειες από τη μεταφορά ενέργειας.

Προσφέρουν τη δυνατότητα ορθολογικής αξιοποίησης των ενεργειακών πόρων, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα των ενεργειακών αναγκών των χρηστών (π.χ. ηλιακή ενέργεια για θερμότητα χαμηλών θερμοκρασιών, αιολική ενέργεια για ηλεκτροπαραγωγή).

Έχουν συνήθως χαμηλό λειτουργικό κόστος που δεν επηρεάζεται από τις διακυμάνσεις της διεθνούς οικονομίας και ειδικότερα των τιμών των συμβατικών καυσίμων.

Οι επενδύσεις των ΑΠΕ δημιουργούν σημαντικό αριθμό νέων θέσεων εργασίας, ιδιαίτερα σε τοπικό επίπεδο.

Μπορούν να αποτελέσουν σε πολλές περιπτώσεις πυρήνα για την αναζωογόνηση οικονομικά και κοινωνικά υποβαθμισμένων περιοχών και πόλο για την τοπική ανάπτυξη, με την προώθηση ανάλογων επενδύσεων (π.χ. καλλιέργειες θερμοκηπίου με τη χρήση γεωθερμικής ενέργειας).



χρονική διάρκεια
Για την πλήρη και σωστή διεκπεραίωση της δραστηριότητας αυτής υπολογίζεται ότι χρειάζονται γύρω στις δύο διδακτικές ώρες. Και αυτό διότι οι μαθητές χρειάζονται αρκετό χρόνο για να επεξεργαστούν το υλικό, να χτίσουν το ρόλος τους και να δομήσουν την επιχειρηματολογία τους.



δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται

Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι οι μαθητές να επιχειρηματολογήσουν πάνω στο αν θα πρέπει να εξακολουθήσει η ανθρωπότητα να χρησιμοποιεί ως πηγή ενέργειας το πετρέλαιο, και στηριζόμενοι κυρίως στις επιπτώσεις που αυτό προκαλεί στο περιβάλλον, να κρίνουν αν θα πρέπει να συνεχιστεί ή όχι μελλοντικά η χρήση του- αν δηλαδή αξίζει να αρχίσουμε να αξιοποιούμε τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σε γενικότερο πλαίσιο το κύριο θέμα της συζήτησης είναι ο τρόπος που διαχειριζόμαστε τις εφαρμογές της επιστημονικής γνώσης στη ζωή μας και πώς αυτό επηρεάζει την ποιότητα της ζωής μας.Στο σημείο αυτό κρίνεται αναγκαίο να τονιστεί ότι το παιχνίδι ρόλων αποτελεί για τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών ένα πεδίο για την ανάπτυξη πολύτιμων κοινωνικών δεξιοτήτων, όπως είναι η ικανότητα αντίληψης μιας κατάστασης από πολλές διαφορετικές οπτικές γωνίες. Κάθε ρόλος που μια ομάδα καλείται να υποδυθεί στο πλαίσιο του παιχνιδιού, κουβαλάει μαζί του έναν τρόπο συμπεριφοράς ή μια κοινωνική τοποθέτηση που ο μαθητής επίσης υιοθετεί μαζί με το ρόλο. Παράλληλα αναδεικνύεται και ο τρόπος με τον οποίο οι μαθητές και οι μαθήτριες αντιλαμβάνονται τα κοινωνικά φαινόμενα –τα οποία σχετίζονται με το θέμα της δραστηριότητας αυτής- καθώς και ο τρόπος που αντιδρούν σ΄ αυτά. Αξίζει επίσης να τονιστεί ότι στο πλαίσιο αυτού του παιχνιδιού ρόλων είναι πολύ πιθανό να προκληθεί ενδιαφέρον και συναισθηματική φόρτιση για θέματα ανισότιμων κοινωνικών σχέσεων τα οποία προκύπτουν από την αντιπαράθεση επιχειρημάτων.Μέσα λοιπόν από την αντιπαράθεση επιχειρημάτων οι μαθητές εκπαιδεύονται στη συζήτηση και την επιχειρηματολογία. Να σημειωθεί ότι και οι μαθητές που στο πλαίσιο αυτού του παιχνιδιού ρόλων στηρίζουν μία άποψη που είναι κόντρα στις προσωπικές τους απόψεις, μπαίνοντας στη θέση των «αντιπάλων» τους, γνωρίζουν καλύτερα τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία της επιχειρηματολογίας τους, κάτι που τους βοηθά να έχουν μια καλύτερη επιχειρηματολογία στο μέλλον στις προσωπικές τους διεκδικήσεις. Αυτή λοιπόν η αντιπαράθεση επιχειρημάτων, που πραγματοποιείται στα πλαίσια ενός παιχνιδιού ρόλων, οξύνει τις ικανότητες της έκφρασης, της παρατήρησης και της ανάλυσης και εκθέτει τους συμμετέχοντες στην πολυπλοκότητα των πραγματικών προβλημάτων. Ταυτόχρονα, οδηγεί στην επαναξιολόγηση διαφορετικών θέσεων και αυξάνει το βαθμό κατανόησης της πραγματικής συμμετοχής στις αληθινές καταστάσεις της ζωής.Καταληκτικά, αξίζει να σημειωθεί ότι η δραστηριότητα αυτή στοχεύει μεταξύ άλλων και στο να συμβάλλει στην καλλιέργεια στάσεων του προσεκτικού ακροατή, του ετοιμόλογου συζητητή και του πολίτη που αναρωτιέται για τις πολιτικές σκοπιμότητες, τις οποίες μπορεί να εξυπηρετεί η επιστημονική έρευνα (Σέρογλου,2006).


διαφορετικές θεματικές περιοχές που εμπλέκονται
Στην ενότητα αυτή πραγματοποιούνται διαθεματικές γέφυρες, ανάμεσα στις φυσικές επιστήμες, τη γεωγραφία και την πολιτική.




μια διδακτική πρόταση από τον Κούτη Δημήτρη

More pages