ένα παιχνιδι ρόλων για την εξαφάνιση των θαλάσσιων ζώων

οργάνωση δραστηριότηττας

Για την υλοποίηση του παιχνιδιού ρόλων, η τάξη χωρίζεται σε τρεις ομάδες και κάθε ομάδα επιλέγει στη τύχη ένα σφραγισμένο φάκελο που περιέχει τους παρακάτω ρόλους, τους οποίους καλείται η κάθε ομάδα να αναπτύξει και να ερμηνεύσει το παιχνίδι ρόλων:

1η ομάδα ρόλων: ψαράδες οι οποίοι έχουν ως κύριο επάγγελμα για να συντηρούν τις οικογένειές τους την αλιεία, όμως ψαρεύουν αλόγιστα με αποτέλεσμα την αλλοίωση του οικοσυστήματος.

2η ομάδα ρόλων: φώκιες και άλλα μεγάλα θαλάσσια ζώα τα οποία δεν βρίσκουν εύκολα τροφή λόγω της υπεραλιείας.

3η ομάδα ρόλων: οικολόγοι-πολίτες που είναι ενάντια στην υπεραλιεία.

Οι φάκελοι επίσης περιέχουν κείμενα με πληροφορίες για την υπεραλιεία, επιμέρους πληροφορίες για τη δόμηση των ρόλων και ένα φύλλο εργασίας που καθοδηγεί την ομαδική δουλειά. Στις ομάδες δίνεται αρκετός χρόνος (60-90 λεπτά) για να αναπτύξουν τους ρόλους τους και να συζητήσουν την εξέλιξη των ρόλων τους στο παιχνίδι, ενώ παράλληλα συμπληρώνουν και το φύλλο εργασίας. Στη συνέχεια, όταν οι ομάδες είναι έτοιμες διαδραματίζεται το παιχνίδι ρόλων με κεντρικό του θέμα το αίτημα κάποιων οικολόγων να περιοριστεί η υπεραλιεία στις ελληνικές θάλασσες.


διδακτικό υλικό

εικόνες και κείμενα
Υλικό για την 1η ομάδα ρόλων

ένα παιχνιδι ρόλων για την εξαφάνιση των θαλάσιων ζώων - atlaswiki
ένα παιχνιδι ρόλων για την εξαφάνιση των θαλάσσιων ζώων - atlaswiki ένα παιχνιδι ρόλων για την εξαφάνιση των θαλάσσιων ζώων - atlaswiki

1) Το Κουφονήσι είναι το απόλυτο ψαροχώρι. Όλες οι οικογένειες ασχολούνται με την αλιεία. Οι λίγες καλλιέργειες που υπάρχουν στο νησί, οι λίγες κατσίκες ή αγελάδες ουσιαστικά καλύπτουν μόνο τις οικιακές ανάγκες των κατοίκων. Με μια δόση υπερβολής οι ίδιοι συνηθίζουν να λένε ότι τα καΐκια είναι περισσότερα από τις οικογένειες του νησιού. Γεγονός είναι πάντως ότι με 35 μεγάλα σκάφη (δίχως δηλαδή να λογαριάσει κανείς τα «χταποδιάρικα» και τα μικρότερα), το Κουφονήσι διαθέτει τον μεγαλύτερο αλιευτικό στόλο στην Ελλάδα αναλογικά με τον πληθυσμό του.

2) www.alieia.gr
Ο τομέας της Αλιείας, ως κλάδος της πρωτογενούς παραγωγής, θεωρείται σημαντικός για την εθνική οικονομία κυρίως επειδή συμβάλλει στη διατήρηση της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής μεγάλων περιοχών της χώρας (παράκτιες περιοχές, Νησιά Αιγαίου & Ιονίου Πελάγους). Η σημασία της Αλιείας στην εθνική οικονομία μπορεί να συνοψισθεί στα εξής:
- συμβάλλει ουσιαστικά στην εξασφάλιση ζωϊκών πρωτεϊνών υψηλής βιολογικής αξίας. Το 30% περίπου της εγχώριας παραγωγής ζωϊκών πρωτεϊνών προέρχεται από την αλιεία,
- καθώς εντοπίζεται σε νησιωτικές και παράκτιες ζώνες, σημαντικό μέρος του πληθυσμού ασχολείται σε αλιευτικές δραστηριότητες και εξασφαλίζει σημαντικό μέρος του εισοδήματός του από αυτές
- αξιοποιεί τοπικούς πλουτοπαραγωγικούς πόρους (π.χ. λιμνοθάλασσες) λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη την περιβαλλοντική σημασία τους
- στα πλαίσια του τομέα, αναπτύσσονται οι νέοι κλάδοι της υδατοκαλλιέργειας και της μεταποίησης που έχουν επιδείξει σημαντικές εξαγωγικές επιδόσεις, συμβάλλουν στην κάλυψη των αναγκών της εγχώριας αγοράς και τη μείωση του αρνητικού εμπορικού ισοζυγίου με προϊόντα προσαρμοσμένα στα σύγχρονα καταναλωτικά μοντέλα και δημιουργούν νέες ευκαιρίες απασχόλησης (επιστημονικού, τεχνικού και εργατικού δυναμικού). Παράλληλα ο τομέας εξασφαλίζει θέσεις εργασίας και σε συναφείς κλάδους (ναυπηγεία, βιοτεχνίες κατασκευής αλιευτικού και υδατοκαλλιεργητικού εξοπλισμού, συνεργεία κλπ ).

3)
Η αλιεία στην Ελλάδα. Η αλιεία στις ελληνικές θάλασσες δεν έχει ακόμα συστηματοποιηθεί. Η παράκτια αλιεία γίνεται με βάρκες, με τράτες και ψαροπούλες, ενώ η πελαγίσια με ανεμότρατες και μηχανότρατες. Τις τελευταίες δεκαετίες άρχισε ν' αναπτύσσεται η ατλαντική αλιεία, με τη χρησιμοποίηση πλοίων - ψυγείων. Πλούσιες σε ψάρια είναι οι λιμνοθάλασσες του Πόρτο Λάγο, του Μεσολογγιού, της Λευκάδας και της Πρέβεζας, καθώς και οι κόλποι Αμβρακικός, Ευβοϊκός και Θερμαϊκός. Από τις λίμνες πλουσιότερες είναι της Πρέσπας, της Καστοριάς και του Λαγκαδά. Πολλά ιχθυοτροφεία έχουν δημιουργηθεί για την ανάπτυξη της αλιείας, καθώς και για επιστημονικά πειράματα.
Η αλιεία και η επιστημονική αλιευτική έρευνα. Στον καιρό του μεσοπολέμου στην Αγγλία, στον Καναδά, στις Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίστηκαν ιδρύματα αλιευτικής έρευνας. Η αλιευτική έρευνα χωρίζεται στην υδροβιολογική, στην τεχνολογική και στην οικονομική. Η βιολογική έρευνα κάθε υδρόβιου ζώου ή φυτού είναι αναγκαία, για να ρυθμιστεί ο κατάλληλος τρόπος εκμεταλλεύσεώς του. Η οικονομική έρευνα μελετάει αν συμφέρει η εκμετάλλευση και ποιοι είναι οι οικονομικότεροι τρόποι της. Η τεχνολογική μελετάει τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν για την εκμετάλλευση και πώς μπορούν αυτά θα τελειοποιηθούν.
Ακόμα, ερευνάται από ειδικούς πώς μπορεί ν' αυξηθεί η παραγωγικότητα των λιμνών, των ιχθυοτροφείων και των θαλασσών, με διάφορα μέσα. Από τη μέτρηση του πλαγκτού μπορούμε να καταλάβουμε πόσο αποδοτική είναι μια θαλάσσια περιοχή.
Θαλάσσια αλιεία. Υποδιαιρείται στην ατομική και στη βιομηχανική. Η ατομική γίνεται στις ακτές με αγκίστρι ή απόχη ή με βάρκες στα κοντινά προς τις ακτές νερά. Το ψάρεμα αποτελεί και ένα από τα ωραιότερα σπορ της εποχής μας.
Η βιομηχανική αλιεία γίνεται με τη χρήση μεγάλων μηχανοκίνητων καραβιών ή και ολόκληρων αλιευτικών στόλων. Η μηχανική αλιεία είναι συνήθως αλιεία ανοιχτών θαλασσών. Στην Ελλάδα κατά τις τελευταίες δεκαετίες, αναπτύχθηκε η ατλαντική αλιεία. Ειδικά πλοία-ψυγεία ανοίγονται στη Μεσόγειο και από το Γιβραλτάρ στον Ατλαντικό, όπου ψαρεύουν ρέγγες, σολομούς, βακαλάους και άλλα ψάρια, που, καταψυγμένα διοχετεύονται στην ελληνική και στην παγκόσμια αγορά. Για την Ελλάδα σημαντική πηγή πλούτου υπήρξε η σπογγαλιεία. Περίφημοι ήταν οι Έλληνες σπογγαλιείς (σφουγγαράδες), που έφταναν σε όλες τις άκρες της Μεσογείου.

Υλικό για τη 2η ομάδα

ένα παιχνιδι ρόλων για την εξαφάνιση των θαλάσιων ζώων - atlaswiki
ένα παιχνιδι ρόλων για την εξαφάνιση των θαλάσιων ζώων - atlaswiki ένα παιχνιδι ρόλων για την εξαφάνιση των θαλάσιων ζώων - atlaswiki

1)Μεσογειακή φώκια Μονάχους μονάχους Όλα ξεκίνησαν πριν από 25 εκατομμύρια χρόνια! Ή κάπου εκεί γύρω. Τότε εμφανίστηκαν οι πρώτες φώκιες, στις βόρειες θάλασσες. Από κει ταξίδεψαν σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης και έφτιαξαν τα διαφορετικά είδη φώκιας που γνωρίζουμε σήμερα. Ανάμεσά τους και η φώκια της Μεσογείου, η διάσημη Μονάχους μονάχους!
Οι πρόγονοι της φώκιας ήταν στεριανοί και είχαν τέσσερα πόδια, τρίχωμα και ουρά! Η τροφή, όμως, στη στεριά φαίνεται πως δεν ήταν αρκετή. Έτσι, τα πρωτόγονα εκείνα ζώα, που θύμιζαν κάτι από αρκούδα (;), σκύλο (;) ή ασβό (;), στράφηκαν στο νερό. Στην αρχή ψάρευαν άτσαλα στα ρηχά. Με τον καιρό, όμως, εξελίχθηκαν σε εξαίρετους κολυμβητές. Τα πόδια τους μετατράπηκαν σε πτερύγια και οι βουτιές τους φτάνουν πολλά μέτρα βάθος. Μια Μεσογειακή φώκια βουτάει πάνω από 150 μέτρα!
Το λατινικό όνομα της Μεσογειακής φώκιας Μονάχους μονάχους -γράφεται Monachus monachus- προέρχεται από τη λέξη «μοναχός», δηλαδή καλόγερος, γιατί οι δίπλες στο λαιμό της θυμίζουν τις πτυχές από τα ράσα των μοναχών. Είναι, βλέπετε, παχουλό ζώο. Μπορεί να φτάσει και να ξεπεράσει τα
250-300 κιλά βάρος. Και τα 3 μέτρα μήκος. Σωστή νταρντάνα!
Οι θηλυκές Μεσογειακές φώκιες γεννούν ένα μικρό κάθε χρόνο. Τα μωρά γεννιούνται μαύρα με ένα λευκό σημάδι στην κοιλιά αλλά μετά από δυο μήνες αλλάζουν χρώμα και γίνονται γκρι ή μπεζ, σαν τις ενήλικες φώκιες.
Οι λόγοι που η Μεσογειακή φώκια απειλείται με εξαφάνιση είναι πολλοί. Η υπεραλιεία και η παράνομη αλιεία είναι δύο από αυτούς. Τα μεγάλα ψαροκάικα και οι δυναμίτες θανατώνουν πολλούς θαλάσσιους οργανισμούς και καταστρέφουν τα αυγά τους με αποτέλεσμα η τροφή της να λιγοστεύει. Επίσης, την καταδιώκουν γιατί προκαλεί ζημιές στα δίχτυα και τα παραγάδια των ψαράδων, στην προσπάθειά της να βρει τροφή. Άλλες φώκιες πάλι παγιδεύονται στα δίχτυα κάτω από το νερό και πνίγονται. Αυτά έχουν όσοι αναπνέουν με πνεύμονες! Ευτυχώς υπάρχουν και πολλοί ευσυνείδητοι ψαράδες που ξέρουν ότι το θαλάσσιο περιβάλλον πρέπει να προστατευθεί από όλους μας.
Μεγάλο πρόβλημα είναι και η καταστροφή των ακτών, που κτίζονται ή πλημμυρίζουν από τουρίστες. Έτσι, λιγοστεύουν συνεχώς τα μέρη που μπορεί να αναπαυθεί και να γεννήσει με ησυχία. Από την άλλη τα σκουπίδια και οι τοξικές ουσίες που ρυπαίνουν τη θάλασσα, παγιδεύουν ή σκοτώνουν την ίδια και τους οργανισμούς με τους οποίους τρέφεται.

2) Δελφίνια
Ενώ οι ωκεανολό
γοι προσπαθούν εδώ και δεκαετίες να αποκωδικοποιήσουν τη γλώσσα τους, τα δελφίνια και ειδικά το συνηθέστερο είδος κητωδών της Μεσογείου, το ριγωτό δελφίνι, αφανίζονται κατά χιλιάδες κάθε χρόνο. Αυτό συμβαίνει διότι το κρέας τους είναι εμπορεύσιμο και μπορεί ακόμη να χρησιμοποιηθεί ως δόλωμα για τους αστακούς και μερικά είδη ψαριών. Επίσης οι ψαράδες στρέφονται εναντίον τους επειδή τρέφονται με ψάρια μεγάλης εμπορικής σημασίας ή επειδή σκίζουν τα δίκτυα τους.

3) Φώκια
Για πολλούς αιώνες το κυνήγι της φώκιας γινόταν για το κρέας της και το λίπος της. Τώρα θεωρείται προστατευόμενο είδος, αλλά οι φώκιες εξακολουθούν να μειώνονται με γρήγορους ρυθμούς. Απειλούνται από την καταστροφή των βιοτόπων τους και από τους ψαράδες, οι οποίοι, χρησιμοποιώντας παράνομα εργαλεία για την υπεραλιεία, τους περιορίζουν την τροφή. Η μεσογειακή φώκια είναι το πλέον απειλούμενο θηλαστικό στην Ευρώπη. Εχει εξαφανιστεί από τις περισσότερες ευρωπαϊκές ακτές της Μεσογείου και τώρα οι κύριοι πληθυσμοί της βρίσκονται στο Αιγαίο. Η φώκια Μονάχους της Καραϊβικής πιστεύεται ότι έχει εξαφανιστεί, ενώ η Μονάχους της Χαβάης αριθμεί περί τις 1.500

Στην Ελλάδα οι κυριότερες απειλές για την επιβίωση της μεσογειακής φώκιας σχετίζονται με την αλιεία ­ μείωση της διαθέσιμης τροφής, τυχαία σύλληψη σε αλιευτικά εργαλεία και, σπανιότερα πια, ηθελημένη θανάτωση. Οι συνεχείς πιέσεις από άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες (βιομηχανία, ρύπανση, ανεξέλεγκτος τουρισμός) προκαλούν καταστροφή των βιοτόπων της και ενόχληση. Ετσι, συχνά οι φώκιες αναγκάζονται να αλλάζουν τον τρόπο ζωής τους με αποτέλεσμα τη χαμηλή γεννητικότητα και την υψηλή θνησιμότητα.

ένα παιχνιδι ρόλων για την εξαφάνιση των θαλάσιων ζώων - atlaswikiένα παιχνιδι ρόλων για την εξαφάνιση των θαλάσιων ζώων - atlaswiki ένα παιχνιδι ρόλων για την εξαφάνιση των θαλάσσιων ζώων - atlaswiki

Υλικό για την 3η ομάδα ρόλων.

1) εφημερίδα: «Η σημερινή», 21 Μαρτίου 2004 Κίνδυνος για τις θάλασσες από την υπεραλιεία Πολλά είδη ψαριών απειλούνται Της Μαργαρίτας Πουρνάρα

Το μεγαλύτερο άγχος των λουομένων είναι μήπως από τα γαλάζια νερά ξεπροβάλει ξαφνικά ένα γκρίζο πτερύγιο. Ο κίνδυνος αυτός θα μείνει μονάχα στη φαντασία μας, αλλά και σε κόπιες της ταινίας «Τα σαγόνια του καρχαρία», αφού ο φόβος και ο τρόμος των θαλασσών μπορεί να εκλείψει. Από το 1950 μέχρι σήμερα ο πληθυσμός τους έχει μειωθεί δραματικά. Το ίδιο συμβαίνει και με πολλά άλλα θαλάσσια είδη που εξαφανίζονται είτε εξαιτίας της εκτεταμένης αλιείας είτε λόγω της μόλυνσης του περιβάλλοντος. Ακόμα και ο ταπεινός βακαλάος κοντεύει να γίνει ακριβοθώρητος, αφού οι στόλοι των αλιέων τον έχουν αποδεκατίσει.

Οι επιστήμονες είχαν τονίσει πριν από τρία χρόνια ότι αν η ανθρωπότητα θέλει να προστατεύσει τα απειλούμενα είδη, θα πρέπει να δημιουργήσει τεράστια θαλάσσια πάρκα που να καλύπτουν το 20% των υδάτων της γης. Σύμφωνα με την έρευνά τους, οι περιοχές που τελούν υπό προστασία δίνουν τη δυνατότητα
στα ψάρια και τα υδρόβια πλάσματα να αναπαραχθούν κανονικά και να εξασφαλίσουν την τροφή τους μέχρις ότου ολοκληρώσουν τον κύκλο της ζωής τους. Σε πειράματα που έκαναν σε τέτοια πάρκα οι βιολόγοι έμειναν κατάπληκτοι από την ταχύτητα με την οποία αυξήθηκε ο πληθυσμός τους.

Μέχρι σήμερα μεγαλύτερο πρόβλημα για την εφαρμογή αυτού του σχεδίου – εκτός από την απληστία του ανθρώπου – ήταν οι ακριβείς τοποθεσίες στις οποίες θα έπρεπε να δημιουργηθούν αυτά τα πάρκα. Οι ωκεανοί δεν μοιάζουν με τη στεριά όπου οι δρόμοι και οι λεωφόροι είναι κάθε πρωί στη θέση τους. Στη θάλασσα, η κυκλοφορία των θηλαστικών και των ψαριών αλλάζει ρότα και οι επιστήμονες αδυνατούσαν να παρακολουθήσουν αυτές τις αλλαγές. Κανένας – ούτε και οι εμπειρότεροι ψαράδες – δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει από πού ακριβώς θα περάσουν.


Για να ξεπεράσουν αυτό το εμπόδιο οι ειδικοί κατέφυγαν στις δυνατότητες που τους προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες. Κατάφεραν χάρις στους δορυφόρους να χαρτογραφήσουν κάποιες από τις διαδρομές αυτές και να μάθουν πώς κινούνται οι θαλάσσιοι ελέφαντες, οι χελώνες και οι καρχαρίες. Σε ένα μόνο βράδυ, οι ψαράδες ξιφία πετούν μέσα στη θάλασσα 3,8 εκατομμύρια αγκίστρια, σε ευθείες που φθάνουν ακόμα και τα 40 ναυτικά μίλια, όπου πιάνονται και πολλά άλλα δυστυχή πλάσματα. Το ίδιο συμβαίνει και με τα δίχτυα όπου αιχμαλωτίζονται, τραυματίζονται ή χάνουν τη ζωή τους πολλές φώκιες και χελώνες. Με ένα σμπάρο σκοτώνονται χιλιάδες και τα νερά των ωκεανών ερημώνονται σταδιακά.


Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για αυτά τα είδη που εμφανίστηκαν στην υδρόγειο πολύ πριν από τον άνθρωπο και κατάφεραν να αντέξουν σε όλες τις κλιματολογικές αλλαγές. Αν το σχέδιό τους πραγματοποιηθεί τα θαλάσσια πάρκα θα μεταφέρονται κάθε τόσο στις περιοχές όπου συχνάζουν τα ψάρια, για να αποτρέψουν τους ψαράδες να κινούνται στα συγκεκριμένα ύδατα. Χρόνο με το χρόνο θα βελτιώνονται οι επιστημονικές μέθοδοι που δείχνουν τις κινήσεις τους στους ωκεανούς και έτσι θα μπορούν να τα βοηθήσουν να τραφούν και να αφήσουν απογόνους. Οι ειδικοί, πάντως, δηλώνουν βέβαιοι ότι αν δεν περιοριστεί η αλιεία, αν
δεν δημιουργηθούν αυτές οι ζώνες προστασίας, αν οι κυβερνήσεις δεν εφαρμόσουν σχετική νομοθεσία, τα παιδιά μας θα γνωρίσουν ορισμένα από τα θαλάσσια πλάσματα μόνο από τις σελίδες της εγκυκλοπαίδειας και από κάποιες – ρετρό – εκπομπές του Κουστό. Ίσως και από το «Ψάχνοντας τον Νέμο»…

ένα παιχνιδι ρόλων για την εξαφάνιση των θαλάσιων ζώων - atlaswikiένα παιχνιδι ρόλων για την εξαφάνιση των θαλάσσιων ζώων - atlaswikiένα παιχνιδι ρόλων για την εξαφάνιση των θαλάσσιων ζώων - atlaswiki


2) www.traveltimes.gr
100 εκατ. ανθρώπους απειλεί η εντατική υπεραλιεία στη Νοτιοανατολική Ασία
Η υπεραλιεία στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας και η σχεδόν παντελής έλλειψη ελέγχου οδηγεί στην ταχύτατη εξάντληση των αλιευμάτων, θέτοντας σε κίνδυνο τις ζωές έως και 100 εκατομμυρίων ανθρώπων και καθιστώντας επιτακτική ανάγκη την διατήρηση αποθεμάτων, προειδοποιεί η ειδικός Μέρυλ Γουίλιαμς, σε μελέτη που έκανε για το Ινστιτούτο Λόουι της Αυστραλίας.
Η αλιεία στην περιφέρεια έχει επεκταθεί με δραματικό τρόπο τις τελευταίες δεκαετίες. Η Ινδονησία, η Ταϊλάνδη, το Βιετνάμ και οι Φιλιππίνες βρίσκονται πλέον στην δωδεκάδα των χωρών με την μεγαλύτερη παραγωγή ψαριών στον κόσμο, αναφέρει η Γουίλιαμς. «Η Ινδονησία, η τέταρτη μεγαλύτερη χώρα στον κόσμο στην παραγωγή ψαριών, είναι ένας γίγαντας της αλιείας. Όμως τα αλιεύματα στα ύδατα της Ινδονησίας πλησιάζουν την πλήρη εκμετάλλευσή τους και όλες τις περιοχές έχουν υποστεί υπερεκμετάλλευση», σημείωσε.

3) (03/11/06,13:24)
ΠΗΓΗ:
FT.com
Copyright The Financial Times Ltd. All rights reserved www.euro2day.gr

Σε 40 χρόνια δεν θα υπάρχουν ψάρια για αλιεία
της
Fiona Harvey από το Λονδίνο

Σε 40 χρόνια από σήμερα δεν θα υπάρχουν ψάρια για αλιεία στις θάλασσες του πλανήτη, εάν το εμπορικό ψάρεμα συνεχιστεί με τους σημερινούς ρυθμούς, προειδοποίησε κορυφαία επιστημονική οργάνωση.

Σύμφωνα με τη νέα ανάλυση για τη διεθνή αλιεία, που ολοκληρώθηκε έπειτα από τέσσερα χρόνια ερευνών,
μέχρι το 2048 τα αποθέματα όλων των αλιεύσιμων θα μειωθούν σε επίπεδα χαμηλότερα από το 10% του μέγιστου που έχει καταγραφεί.
Αυτό το ποσοστό σημαίνει ότι η αλιεία θα είναι απαγορευμένη και τα είδη θα είναι πολύ δύσκολο να αναπληρώσουν τους απαραίτητους αριθμούς που τα καθιστούν βιώσιμα.

Κατά τους επιστήμονες που δημοσίευσαν την έρευνα
στην επιθεώρηση Science, η υπεραλιεία επιταχύνεται και τα αποθέματα μειώνονται πιο γρήγορα.
Η Nicola Beaumont
, ερευνήτρια οικολογικής οικονομίας στο βρετανικό Plymouth Marine Laboratory και εκ των συγγραφέων της έρευνας, αναφέρει: ”Θα πρέπει να δράσουμε τώρα. Εάν μείνει έτσι η κατάσταση για 10 ή 20 χρόνια θα φτάσουμε σε σημείο απαγόρευσης της αλιείας.”
Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καμία
διεθνής συνθήκη αποτροπής της υπεραλιείας, εκτός από το μορατόριουμ για την αλιεία φαλαινών.
Τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι υποχρεωμένα να προσαρμόζονται στα όρια αλιείας που επιβάλλει η κοινή αλιευτική πολιτική της Ε.Ε., αλλά όλες οι υπόλοιπες χώρες θέτουν αυτόνομα την πολιτική αλιείας.

Η κ. Beaumont αναφέρει ότι το πιο αναπάντεχο συμπέρασμα της έρευνας ήταν ο μεγάλος βαθμός συρρίκνωσης του αριθμού
των ειδών στους ωκεανούς.
Η υπεραλιεία ενός είδους ψαριού έχει παράπλευρες επιπτώσεις σε άλλα είδη και μειώνει
την αντοχή του οικοσυστήματος των ωκεανών και τη δυνατότητα αναπλήρωσης.
Αυτό σημαίνει ότι η υπεραλιεία ενός είδους, όπως ο μπακαλιάρος ή ο τόνος, μπορεί να έχει ευρύτατες επιπτώσεις σε πολλά είδη ψαριών, που φαινομενικά δείχνουν ότι δεν επηρεάζονται.



φύλλο εργασίας

Υποθέστε ότι είστε παρόν σε μια φανταστική συζήτηση, στην οποία κεντρικό θέμα είναι το αίτημα ορισμένων οικολόγων να περιοριστεί η υπεραλιεία με σκοπό την προστασία των θαλάσσιων ζώων όπως οι φώκιες τα οποία απειλούνται με εξαφάνιση. Στη συζήτηση αυτή εκφράζονται τρεις απόψεις από τρεις ομάδες:

Η πρώτη ομάδα αποτελείται από ψαράδες οι οποίοι έχουν ως κύριο επάγγελμα για να συντηρούν τις οικογένειές τους την αλιεία, όμως ψαρεύουν αλόγιστα με αποτέλεσμα την καταστροφή του οικοσυστήματος.

Η δεύτερη ομάδα αποτελείται από φώκιες και διάφορα άλλα μεγάλα θαλάσσια ζώα τα οποία δυσκολεύονται να βρουν τροφή λόγω της υπεραλιείας και αντιμετωπίζουν και τους ψαράδες που τα σκοτώνουν.

Η τρίτη ομάδα αποτελείται από μια μερίδα πολιτών-οικολόγων οι οποίοι διεκδικούν την καταστολή της υπεραλίευσης με σκοπό να προστατεύσουν το θαλάσσιο οικοσύστημα και την πανίδα της περιοχής.

Ανήκετε στην 1η ομάδα, είστε δηλαδή ψαράδες που ψαρεύουν σε υπερβολικά μεγάλο βαθμό.

-Με βάση τις γενικές πληροφορίες, τα κείμενα που σας δίνονται και δικούς σας αυτοσχεδιασμούς, σκιαγραφήστε τα κύρια χαρακτηριστικά των ρόλων της ομάδας σας

-Τι είδους συναισθήματα και σκέψεις σας δημιουργήθηκαν όσον αφορά στην παρούσα κατάσταση της υπεραλιείας σε συσχετισμό με την αλλοίωση του θαλάσσιου οικοσυστήματος;


-Συγκροτήστε τα επιχειρήματα που τεκμηριώνουν τις απόψεις σας, τις οποίες θα εκπροσωπήσετε στη συζήτηση.


Ανήκετε στην 2η ομάδα, δηλαδή είστε φώκιες και άλλα θαλάσσια ζώα τα οποία λόγω της υπεραλιείας δυσκολεύεστε να βρείτε τροφή και αντιμετωπίζετε και τους ψαράδες που σας σκοτώνουν.

-Με βάση τις γενικές πληροφορίες, τα κείμενα που σας δίνονται και δικούς σας αυτοσχεδιασμούς, σκιαγραφήστε τα κύρια χαρακτηριστικά και τις θέσεις των ρόλων της ομάδας σας


-Συγκροτήστε τα επιχειρήματα που τεκμηριώνουν τις απόψεις σας, τις οποίες θα εκπροσωπήσετε στη συζήτηση.

-Τι είδους συναισθήματα και σκέψεις σας δημιουργήθηκαν όσον αφορά στην παρούσα κατάσταση της υπεραλιείας σε συσχετισμό με την αλλοίωση του θαλάσσιου οικοσυστήματος;


Ανήκετε στην 3η ομάδα, δηλαδή είστε πολίτες-οικολόγοι, οι οποίοι προσπαθείτε να προστατεύσετε τη θαλάσσια πανίδα της περιοχής και το οικοσύστημα.


-Με βάση τις γενικές πληροφορίες, τα κείμενα που σας δίνονται και δικούς σας αυτοσχεδιασμούς, σκιαγραφήστε τα κύρια χαρακτηριστικά και τις θέσεις των ρόλων της ομάδας σας

-Συγκροτήστε τα επιχειρήματα που τεκμηριώνουν τις απόψεις σας, τις οποίες θα εκπροσωπήσετε στη συζήτηση.


-Τι είδους συναισθήματα και σκέψεις σας δημιουργήθηκαν όσον αφορά στην παρούσα κατάσταση της υπεραλιείας σε συσχετισμό με την αλλοίωση του θαλάσσιου οικοσυστήματος;



χρονική διάρκεια

Η δραστηριότητα αυτή θα συντονίζεται από τον/την εκπαιδευτικό και υπολογίζεται να διαρκέσει μια διδακτική ώρα (40’-45’).


στάσεις και δεξιότητες

Το παιχνίδι ρόλων μπορεί να αποτελέσει για τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών ένα πεδίο για την ανάπτυξη πολύτιμων κοινωνικών δεξιοτήτων, όπως είναι η ικανότητα για την αντίληψη μιας κατάστασης από πολλές διαφορετικές οπτικές γωνίες. Έτσι προβλήματα και καταστάσεις από το παρόν ή το παρελθόν που αφορούν το κοινωνικό σύνολο και σχετίζονται με θέματα φυσικών επιστημών, στο πλαίσιο ενός παιχνιδιού ρόλων αναβιώνουν μέσα στην τάξη και δίνουν την ικανότητα στους μαθητές να έρθουν αντιμέτωποι με τις ιδέες κοινωνικών ομάδων που είναι διαφορετικές από τις δικές τους. Κάθε ρόλος που ένας μαθητής καλείται να υποδυθεί στο πλαίσιο του παιχνιδιού, κουβαλάει μαζί του έναν τρόπο συμπεριφοράς ή μια κοινωνική τοποθέτηση που ο μαθητής επίσης υιοθετεί μαζί με το ρόλο του.


χάρτης εννοιών

ένα παιχνιδι ρόλων για την εξαφάνιση των θαλάσιων ζώων - atlaswiki


μια διδακτική πρόταση από
την Κανέλλου Μαρία και το Γρηγορόπουλο Κωνσταντίνο

More pages