ένα παιχνιδι ρόλων για το πεπτικό σύστημα

ένα παιχνιδι ρόλων για το πεπτικό σύστημα - atlaswiki ένα παιχνιδι ρόλων για το πεπτικό σύστημα - atlaswiki

oδηγίες για την διδασκαλία

Στην αρχή του παιχνιδιού ρόλων παρουσιάζεται το θέμα και το κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο πραγματοποιείται το παιχνίδι. Οι μαθητές χωρίζονται σε τρεις ομάδες (διατροφολόγοι, οδοντίατροι και παιδιά). Σε κάθε ομάδα δίνεται ένας φάκελος με υλικό που βοηθά να ενημερωθεί για το ρόλο που καλούνται να υιοθετήσουν (το υλικό όσο αφορά τις δύο πρώτες ομάδες συλλέχθηκε από το διαδίκτυο ενώ για την τρίτη ομάδα (παιδιά) συντάχθηκε ένα ερωτηματολόγιο το οποίο θα μοιραστεί σε παιδιά διαφόρων τάξεων του σχολείου και οι απαντήσεις του θα αποτελέσουν το υλικό αυτής της ομάδας). Στη συνέχεια δίνονται λίγα λεπτά στις ομάδες, για να μπορέσουν οι μαθητές/ριες να αυτοσχεδιάσουν, να δημιουργήσουν τους ρόλους τους και να αρχίσουν μια συζήτηση που να έχει σχέση με το θέμα. Όταν όλες οι ομάδες είναι έτοιμες, ξεκινά το παιχνίδι ρόλων. Στο τέλος του παιχνιδιού ακολουθεί μια σύντομη συζήτηση στην οποία θα αξιολογήσουν οι μαθητές την επίδραση του παιχνιδιού στη διαδικασία της μάθησης και θα κληθούν να διατυπώσουν την προσωπική τους άποψη για το θέμα – έξω από τα πλαίσια του ρόλου που υποδυθήκαν.


διδακτικό υλικό

Διατροφολόγοι:
διατροφή και υγεία
Συμβουλές για σωστή διατροφή.

Η πυραμίδα της μεσογειακής διατροφής περιγράφει σήμερα ένα υπόδειγμα διατροφής που φημίζεται για την νοστιμιά του και τα οφέλη του στην υγεία.


Ο διαχωρισμός των τροφών γίνεται σε 6 κατηγορίες, με διαφορετική συχνότητα κατανάλωσης η κάθε μία. Οι ποσότητες των τροφών και η συχνότητα κατανάλωσής τους μειώνονται καθώς ανεβαίνουμε προς την κορυφή της πυραμίδας, στην οποία βρίσκονται οι τροφές που πρέπει να καταναλώνουμε με μέτρο. Καθώς κατεβαίνουμε προς τη βάση, οι προτεινόμενες ποσότητες αυξάνονται.


Οι διαφορετικές τροφές των 5 κατηγοριών που βρίσκονται χαμηλότερα, έχουν διαφορετικά θρεπτικά συστατικά, γι΄ αυτό θα πρέπει να τρώμε συνδυασμούς αυτών σε διαφορετικές ποσότητες ώστε ο οργανισμός μας να παίρνει όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά.


Το ψωμί, τα δημητριακά, το ρύζι και τα μακαρόνια βρίσκονται στη βάση της πυραμίδας, γιατί αυτά προμηθεύουν τον οργανισμό με την ενέργεια που χρειάζεται κάθε μέρα. Έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες που είναι το καύσιμο του οργανισμού μας. Μετά την πέψη, οι υδατάνθρακες κυκλοφορούν στο αίμα με τη μορφή της γλυκόζης. Το συκώτι και οι μύες αποθηκεύουν γλυκόζη και τη χρησιμοποιούν όταν αθλούμαστε.


Σύμφωνα λοιπόν με αυτό το μοντέλο πρέπει να καταναλώνουμε καθημερινά φρούτα, λαχανικά εποχής , δημητριακά και προϊόντα αυτών, ενώ ψάρι και πουλερικά πρέπει να καταναλώνονται 3 με 4 φορές την εβδομάδα.

Από εκεί και πέρα τα αβγά πρέπει να τρώγονται πιο αραιά στη διάρκεια κάθε εβδομάδας, ενώ μερικές φορές τον μήνα μπορούμε να καταναλώνουμε κόκκινο κρέας.

Ο ΙΔΑΝΙΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ
H Ιατρική Κοινότητα παγκοσμίως έχει διαπιστώσει ότι η Μεσογειακή Διατροφή αποτελεί τον καλύτερο τρόπο πρόσληψης τροφής και συμμετέχει σημαντικά στην πρόληψη παθήσεων όπως η δυσλιπιδαιμία, οι καρδιαγγειακές παθήσεις, ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία, διάφοροι καρκίνοι κλπ.
ΜΕΡΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣ ΤΟ ΜΗΝΑ
Ή ΛΙΓΟ ΣΥΧΝΟΤΕΡΑ ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ Κόκκινο κρέας, Γλυκά
ΜΕΡΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
Αβγά, Πουλερικά, Ψάρια
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ
Γάλα, Τυριά και Γιαούρτι, Ελαιόλαδο και Ελιές, Φρούτα, Όσπρια, Λαχανικά, Ψωμί, Ζυμαρικά, Ρύζι, Πατάτες και άλλα Δημητριακά

Η δίαιτα του μαθητή

Οι μαθητές διαβάζουν, κουράζονται, τρέχουν, παίζουν, διασκεδάζουν, μαθαίνουν, γυμνάζονται, ζουν έντονα, μεγαλώνουν, αναπτύσσονται. Αρα, έχουν ανάγκη από ενέργεια, ενώ δεν χρειάζονται κορεσμένα λίπη. Και ποια πρέπει να είναι η διατροφή τους;
Α. Μικρά και συχνά γεύματα. Γερό πρωινό, μέτριο μεσημεριανό και ελαφρύ δείπνο.
Β. Απαραίτητο το πρωινό: χυμός, γάλα-γιαούρτι με χαμηλά λιπαρά, μία μερίδα μαύρο ψωμί.
Γ. Στο σχολείο αντί για τυποποιημένα τρόφιμα από την καντίνα, ένα μήλο, ένα κομμάτι σπιτική τυρόπιτα, ένα τοστ χωρίς βούτυρο με λίγο κίτρινο τυρί και γαλοπούλα και ντομάτα.
Δ. ΝΑΙ στα λαχανικά και φρούτα, ψητό ή βραστό ψάρι τουλάχιστον μία φορά, κρέας δύο φορές την εβδομάδα, μία τουλάχιστον φορά όσπρια, ένα αυγό μέρα παρά μέρα.
Ε. ΟΧΙ στη ζάχαρη, στα τηγανητά, στο αλκοόλ, στις σάλτσες τύπου μπεσαμέλ
Ζ. Γλυκά; ΝΑΙ, τα παιδιά χρειάζονται μία μερίδα γλυκού την εβδομάδα. Η σοκολάτα π.χ εκτός της γευστικής απόλαυσης που προσφέρει, αιματώνει τον εγκέφαλο και φτιάχνει την διάθεση.
Η. Ενα λίτρο νερό την ημέρα πρέπει να καταναλώνει ένας μαθητής καθώς αποβάλλει μεγάλη ποσότητα υγρών με τον ιδρώτα καθημερινά.
Ποιος είναι ο χρυσός κανόνας διατροφής των παιδιών; Με τις τρεις λέξεις: Ποικιλία, αναλογία, μέτρο!

Μάθε τι τρως
Κάθε γεύμα πρέπει να περιλαμβάνει μια ποικιλία τροφίμων σε μικρές ποσότητες για να παίρνουμε ποικιλία θρεπτικών συστατικών διότι ο οργανισμός χρειάζεται τα εξής: Πρωτεΐνες: Αποτελούν τα υλικά κατασκευής. Δημιουργούν, επισκευάζουν και διατηρούν τους ιστούς στο σώμα μας. Ίσως η πιο σημαντική τροφή για τη δημιουργία νέων ιστών και την αντικατάσταση των κυττάρων που φθείρονται. Οι πρωτεΐνες είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη αλλά και τη διατήρηση και εξέλιξη του οργανισμού. Ο ρόλος τους δεν είναι να παρέχουν ενέργεια παρά μόνον σε συνθήκες έλλειψης υδατανθράκων. Βασική πηγή των πρωτεϊνών είναι τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης όπως το κόκκινο κρέας και τα πουλερικά, τα ψάρια, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Τρόφιμα φυτικής προέλευσης που αποτελούν πηγή πρωτεϊνών είναι τα όσπρια, το ρύζι, τα δημητριακά και οι ξηροί καρποί. Υδατάνθρακες Κύριος σκοπός τους είναι να δίνουν στο σώμα μας ενέργεια, «καύσιμα» για κάθε λειτουργία του. Είναι η μεγάλη αγάπη των μυών μας, καθώς η διάσπαση των υδατανθράκων προσφέρει την ενέργεια που απαιτείται για τις βασικές λειτουργίες του οργανισμού. Είναι πολύ σημαντικοί γιατί αποτελούν τη βασική πηγή ενέργειας για τον οργανισμό μας. Βασική πηγή υδατανθράκων είναι τα δημητριακά και τα προϊόντα τους (ψωμί, ρύζι κ.α). Υδατάνθρακες μας παρέχουν επίσης και τα φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια. Οι υδατάνθρακες θα πρέπει να αντιπροσωπεύουν το 50-55% της ημερήσιας προσλαμβανόμενης ενέργειας.
Βιταμίνες
Οι βιταμίνες είναι οργανικές ουσίες, οι οποίες βρίσκονται στα τρόφιμα σε μικρές ποσότητες αλλά η λήψη τους μέσω των τροφών είναι απαραίτητη για πολλές λειτουργίες του οργανισμού. Οι βιταμίνες πρέπει να είναι βασικό στοιχείο στην καθημερινή διατροφή μας για τρεις κύριους λόγους:
Α. Eπειδή μερικές από αυτές είναι απολύτως απαραίτητες για τη μετατροπή συστατικών (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια) σε ενέργεια.
Β. Eπειδή έχουν και σημαντικές αντιοξειδωτικές ιδιότητες, δηλαδή ασκούν προστατευτική δράση.
Γ. Γιατί συντελούν στην απορρόφηση άλλων θρεπτικών συστατικών όπως του ασβεστίου και του σιδήρου.
OI AΓΑΠΗΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ:
Βιταμίνη C: Η ασπίδα του οργανισμού εναντίον των λοιμώξεων. Είναι απαραίτητη για την σωστή ανάπτυξη του σώματος, την επούλωση των τραυμάτων και την καλή κατάσταση των αιμοφόρων αγγείων. Η έλλειψη της βιταμίνης C μπορεί να προκαλέσει σκορβούτο (αιμορραγία των ούλων). Πού θα βρούμε βιταμίνη C; Στο μαρούλι, στην πατάτα, στο γάλα, στα εσπεριδοειδή, στην ντομάτα, στο κρεμμύδι, στο κρέας.
Βιταμίνη Ε: Βοηθάει στην καλή λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος, ενώ έχει και αντικαρκινικές ιδιότητες. Οι ημερήσιες απαιτήσεις είναι 10 mgr για τους άνδρες και 8 mgr για τις γυναίκες. Την βρίσκουμε στα πράσινα φύλλα των λαχανικών, στο κρέας, στα δημητριακά και στο πιτυρούχο ψωμί.
Βιταμίνη A ή Ρετινόλη: Βοηθάει στην ανάπτυξη, στην όραση, την υγεία του δέρματος, ενώ έχει αντικαρκινική δράση. Την βρίσκουμε στα αυγά, στο μαρούλι, στο συκώτι, στα γαλακτοκομικά, στα καρότα, στο σπανάκι. Όταν δεν την λαμβάνει επαρκώς ο οργανισμός έχει ως επακόλουθο δερματικές παθήσεις και διαταραχές στην όραση.
Βιταμίνη Β1: Βοηθάει στην καλή λειτουργία των νεύρων, ενώ η έλλειψή της προκαλεί ανορεξία, δυσκοιλιότητα, αδυναμία. Συναντάται στα αυγά, στο γάλα, στα όσπρια, στο μαύρο ψωμί και στα δημητριακά.
Βιταμίνη Β2: Την βρίσκουμε στο συκώτι, στο γάλα, στα δημητριακά, στα όσπρια, στα αυγά. Όταν υπάρχει ανεπάρκεια στον οργανισμό δεν έχουμε καλή λειτουργία στα νεύρα, έχουμε αδυναμία και παρατηρούνται διάφορες δερματικές παθήσεις.
Βιταμίνη D: Βοηθάει στον σχηματισμό των οστών και δοντιών. Όταν δεν υπάρχει επάρκεια στον οργανισμό προκαλούνται ραχίτιδα και διαταραχές στον μεταβολισμό. Την βρίσκουμε στα γαλακτοκομικά προϊόντα, στα αυγά, στο συκώτι.
Βιταμίνη Κ: Πηγή της βιταμίνης Κ είναι τα φρούτα, τα δημητριακά, το σπανάκι. Βοηθάει στην πήξη του αίματος και στην επούλωση τραυμάτων.

Λιπίδια

Τα λίπη είναι απαραίτητα στο σώμα μας γιατί βοηθάνε στη κατασκευή των κυττάρων, στη μεταφορά βιταμινών, στο να διατηρείται σταθερή η θερμοκρασία μας κτλ, αλλά δεν πρέπει να ξεπερνάνε το 30% από τις συνολικές θερμίδες
To λίπος της τροφής
Τα περισσότερα τρόφιμα περιέχουν τρία είδη λίπους. Μονοακόρεστα, πολυακόρεστα και κορεσμένα. Όλα τα λίπη περιέχουν το ίδιο ποσό θερμίδων και μπορούν να προκαλέσουν αύξηση του βάρους, αν καταναλωθούν σε μεγάλες ποσότητες.
Μονοακόρεστα λίπη : Ελαιόλαδο, μαργαρίνη, φυστίκια, αβοκάντο, αμύγδαλα, φουντούκια, σογιέλαιο και λιπαρά ψάρια, όπως ο τόνος, η πέστροφα και ο σολομός. Όταν χρησιμοποιείτε λίπη, έλαια, προσπαθήστε να επιλέξετε αυτόν τον τύπο, όμως περιορίστε τη χρήση τους, καθώς εξακολουθούν να περιέχουν πολλές θερμίδες.
Πολυακόρεστα λίπη
: Ηλιέλαιο, καλαμποκέλαιο, σογιέλαιο, πολυακόρεστη μαργαρίνη, κολοκυθόσποροι και σουσάμι. Χρησιμοποιήστε τα με μέτρο.
Κορεσμένα λίπη: Κυρίως από ζωϊκές τροφές, συνήθως στερεά σε θερμοκρασία δωματίου. Βούτυρο, κρέμα, λίπος κρέατος, πέτσα πουλερικών, σκληρά τυριά κρέμα τυριού, παγωτό, πίττες, τάρτες, μπισκότα, σαλάμι, λουκάνικα. Μειώστε ή αποφύγετε αυτόν τον τύπο λίπους. Η αύξηση της περιεκτικότητας λίπους της τροφής, συνδέεται άμεσα με την αύξηση της παχυσαρκίας

Μέταλλα

Μέταλλα και Ιχνοστοιχεία:
Τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία είναι ανόργανα στοιχεία, πολύ σημαντικά για τον οργανισμό μας καθώς ο ρόλος τους είναι τριπλός:
Α) Συντελούν στο χτίσιμο δοντιών και οστών
Β) Ρυθμίζουν την κυτταρική δραστηριότητα
Γ) Ρυθμίζουν τον καρδιακό ρυθμό
Τα βρίσκουμε ελεύθερα στη φύση, κυρίως στο νερό των ποταμών, των λιμνών και των ωκεανών καθώς και στα προϊόντα των ζώων.
Τα ιχνοστοιχεία είναι:
1. κάλιο -απαραίτητο για το μυϊκό σύστημα- (σε λαχανικά, πατάτες),
2. νάτριο -για το αίμα και την υδατική ισορροπία- ( σε θαλασσινά, όσπρια, λαχανικά, αλάτι)
3. φώσφορος -για καλή όραση, σχηματισμό οστών και δοντιών- (σε γάλα, δημητριακά, κρέας, συκώτι, ψάρια, αυγά),
4. ασβέστιο -για κόκκαλα, δόντια-(σε γάλα, τυρί, γιαούρτι),
5. μαγνήσιο - για την καταπολέμηση της κόπωσης -(σε δημητριακά, όσπρια, γάλα)
6. σίδηρος -για το αίμα, κατά της αναιμίας- (σε συκώτι, κρέας, όσπρια, σπανάκι),
7. ψευδάργυρος -για την σωστή σωματική ανάπτυξη- (σε όσπρια, θαλασσινά, συκώτι, κρέας),
8. ιώδιο -για την σωστή λειτουργία του μεταβολισμού- (σε θαλασσινά, ιωδιούχο αλάτι)
9. σελήνιο - για τον μεταβολισμό. Αντικαρκινικές ιδιότητες- (σε όσπρια, θαλασσινά)
10. χαλκός -κατά της αναιμίας- (σε κρέας)

Παιδική διατροφή
Η παιδική διατροφή δεν διαφέρει ουσιαστικά από αυτή των ενηλίκων παρά μόνο σε τρία πολύ βασικά σημεία. Τα παιδιά στην ανάπτυξη είναι πολύ πιο ευάλωτα στην περιβαλλοντική τοξικότητα, έχουν μεγαλύτερες ανάγκες για καθαρή, ποιοτικά αναβαθμισμένη τροφή πλούσια σε θρεπτικά στοιχεία τα οποία είναι ισορροπημένα μεταξύ τους σε αναλογίες και έχουν πιο ευαίσθητο γαστρεντερικό σύστημα. Αυτό σημαίνει ότι δεν έχει μόνο σημασία τι, πως και πότε θα τρώνε την τροφή τους αλλά εξίσου σημαντικά τι πρέπει να αποφεύγουν πάση θυσία για να εξασφαλίσουν όχι μόνο ένα γερό αμυντικό σύστημα και να προλάβουν πιθανά παθολογικά συμπτώματα αργότερα στην ενηλικίωση αλλά και για να αποδώσουν πνευματικά στα μαθήματα τους και σωματικά στις αθλητικές δραστηριότητες.
Όλα τα ανωτέρω μεταφράζονται πρακτικά στα εξής. Τα παιδιά θα πρέπει να συνηθίσουν από μικρή ηλικία να αποφεύγουν τροφές που μπορεί να τα τοξινώνουν και να αναπτύξουν γεύσεις και επιθυμίες για τροφές που τα αναβαθμίζουν ενεργειακά και τα θρέφουν αντί να τα αρρωσταίνουν. Αν οι γονείς και οι κηδεμόνες πέσουν στην παγίδα του ''εύκολου, γρήγορου'' φαγητού ή των ''τονωτικών αντι-τροφών'' και αναψυκτικών για να αποφύγουν την παιδική γκρίνια ή λόγω έλλειψης χρόνου οι πιθανότητες είναι ότι θα το βρουν μπροστά τους και συνήθως όταν είναι αργά. Η παιδική παχυσαρκία, αυξημένη χοληστερίνη, σάκχαρο, αλλεργίες και άσθμα σημειώνουν σημαντική έξαρση ανάμεσα στον παιδικό πληθυσμό ειδικά στον δυτικό τεχνολογικά 'ανεπτυγμένο' κόσμο και ειδικότερα στην Ελλάδα.
Το φαινόμενο αυτό έχει αρχίσει να παίρνει διαστάσεις επιδημίας σήμερα χωρίς σημεία ανάκαμψης και οφείλεται, σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ότι πιστεύεται, στην διατροφή και τον τρόπο ζωής. Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν χρειάζεται να είναι τόσο τραγικά τα πράγματα. Με πολύ μικρές αλλαγές σε αυτά τα δύο σημεία, την διατροφή και τον τρόπο ζωής, τα αποτελέσματα μπορεί να είναι θεαματικά και να αποφύγουμε συχνές επισκέψεις σε παιδιάτρους και παιδιατρικές κλινικές που έχουν αρχίσει να κάνουν εξαιρετικά κερδοφόρες δουλειές από αυτή την πανδημία των παιδικών παθολογικών συμπτωμάτων.
Ξεκινώντας ένα σωστό παιδικό διατροφικό πρόγραμμα πρώτα πρέπει να προετοιμαστούμε ψυχολογικά και νοητικά. Τα παιδιά είναι αναμφισβήτητα 'αυθεντίες' στην διαχείριση των γονιών μέσα από συναισθηματικούς εκβιασμούς και την συνεχή προσπάθεια 'επέκτασης' των ορίων ανοχής των ενηλίκων. Εφόσον οι γονείς αποφασίσουν να αλλάξουν και να βελτιώσουν την διατροφή των παιδιών τους θα πρέπει να έχουν πολύ ξεκάθαρη θέση στο τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται. Ταυτόχρονα μπορούν να αντιστρέψουν τους ρόλους. Να αρχίσουν δηλαδή οι ίδιοι να 'διαχειρίζονται' τα παιδιά τους για το καλό τους. Μπορούν για παράδειγμα να 'ανταμείβουν' ενίοτε τα παιδιά με ποθητές 'αντιτροφές' εφόσον όμως αυτές είναι η εξαίρεση και όχι ο κανόνας διατροφής.
Κάτι άλλο που πρέπει να θυμόμαστε είναι οι λόγοι που τα παιδιά συνήθως αναζητούν 'αντιτροφές', δηλαδή ουσίες που δεν είναι υγιεινές και ευφημιστικά μόνο μπορούν να ονομαστούν 'τροφή'. Ένας λόγος είναι η γεύση. Υπάρχουν διάφορα είδη γεύσης και όλα πρέπει να συνυπάρχουν σε κάποιο βαθμό για να ικανοποιήσουν τους γευστικούς αισθητήρες του παιδιού αλλά και των ενηλίκων. Γλυκό, πικρό, ξινό, αλμυρό είναι ενδείξεις ότι η τροφή περιέχει συγκεκριμένες θρεπτικές ουσίες απαραίτητες για τον οργανισμό.
Είναι πολύ σημαντικό να θυμόμαστε ότι τα παιδιά - αλλά και οι ενήλικες - δεν αποζητούν τις 'αντιτροφές' για να μας βασανίσουν και να είναι άτακτα, αλλά επειδή ο οργανισμός τους αποζητά συγκεκριμένες θρεπτικές ουσίες. Ένας τρόπος να γνωρίζουν σε ποιες τροφές υπάρχουν αυτές οι ουσίες είναι και οι γεύσεις. Έτσι όταν το παιδί θέλει γλυκά και ζάχαρη, σάντουιτς, παγωτά, γαριδάκια, πατατάκια, σοκολάτες, αναψυκτικά εμπορίου κλπ στην πραγματικότητα αναζητά γλυκόζη, ζωτικά λιπαρά, πρωτεΐνες, νάτριο, κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο, βιταμίνες και άλλα μέταλλα και ιχνοστοιχεία. Επειδή όμως ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο για το σώμα είναι η γλυκόζη για παραγωγή ενέργειας, η γεύση των γλυκών είναι και η πιο δυνατή και επιθυμητή για τα παιδιά. Τα άλλα θρεπτικά στοιχεία και οι γεύσεις τους έχουν τον ανάλογο βαθμό προτίμησης ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού σε κάθε ένα από αυτά κάθε στιγμή.
Οι βιομηχανίες τροφίμων και 'γρήγορων' τροφών 'σκουπιδιών' γνωρίζουν αυτό το 'μυστικό' και αναπτύσσουν τα προϊόντα τους σε αυτή την βάση αποκλειστικά. Το πρόβλημα είναι ότι τα προϊόντα τους μπορεί να είναι γευστικά και να περιέχουν μερικές θρεπτικές ουσίες, αλλά αυτές βρίσκονται σε λάθος μορφή και είναι εξαιρετικά βλαπτικές για το σώμα. Για παράδειγμα, τα γλυκά μπορεί να παρέχουν μεγάλες ποσότητες γλυκόζης αλλά σε μορφή επεξεργασμένης ζάχαρης που αποσυντονίζει τον οργανισμό με 'ενεργειακές εκρήξεις' διότι η γλυκόζη απελευθερώνεται πολύ γρήγορα στο αίμα. Ταυτόχρονα σε αυτά τα προϊόντα η γλυκόζη δεν συνυπάρχει με άλλα θρεπτικά στοιχεία όπως οι βιταμίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία και ένζυμα που είναι απαραίτητα για τον ομαλό μεταβολισμό της. Το αποτέλεσμα βέβαια είναι παθογένεση, παχυσαρκία, αλλεργίες και εθισμός του οργανισμού σε γλυκές τροφές.
Το ίδιο ισχύει και για τα άλλα στοιχεία. Τα παιδιά αποζητούν για παράδειγμα πατατάκια και ψωμιά όχι μόνο για το νάτριο και λίπος - που είναι συνήθως κορεσμένο και βλαβερό για το σώμα - που περιέχουν, αλλά στην περίπτωση του ψωμιού και για την επί πλέον ζάχαρη που προστίθεται.
Αντίθετα στα φρέσκα φρούτα, λαχανικά, όσπρια και ξηρούς καρπούς η γλυκόζη, το νάτριο και το λίπος όχι μόνο είναι στην σωστή τους μορφή - η γλυκόζη στην μορφή των πολύπλοκων υδατανθράκων που απελευθερώνονται ομαλά στο αίμα, το νάτριο περιορισμένο και ισορροπημένο με το κάλιο και το λίπος ως πολυακόρεστα Ω3 και Ω6 ζωτικά λιπαρά, απαραίτητα για τον εγκέφαλο και ισχυρό ανοσοποιητικό - αλλά συνυπάρχουν και με πολλούς άλλους συμπαράγοντες, τα 'ορθά μόρια' όπως οι βιταμίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία και ένζυμα για να μεταβολισθούν σωστά.
Γνωρίζοντας τα ανωτέρω είναι πολύ πιο εύκολο όχι μόνο να αντικαταστήσουμε τις ανθυγιεινές τροφές που παρέχουν 'άδειες' θερμίδες, με υγιεινές που παρέχουν 'γεμάτες, θρεπτικές' θερμίδες ικανοποιώντας την γεύση των παιδιών με τις σωστές τροφές αλλά και να ενισχύσουμε τον οργανισμό σε τέτοιο βαθμό βιοχημικά που κάποια στιγμή το ίδιο το παιδί θα πάψει να αποζητά τις 'τροφές σκουπίδια' γιατί το ίδιο του το σώμα δεν θα τις ανέχεται πλέον. Μάθετε ένα παιδί να τρώει μπόλικα φρούτα από πολύ νεαρή ηλικία και δεν θα θέλει ποτέ να φάει γλυκά, τουλάχιστον στις ποσότητες που θα καταναλώνει ένα άλλο που ξεκίνησε την ζωή του με παιδικές τροφές που ήταν γεμάτες ζάχαρη.
Εφαρμόζοντας ένα υγιεινό διατροφικό πρόγραμμα θα πρέπει να θυμόμαστε πάντα το τι, πως και πότε της διατροφής.
Τι πρέπει να τρώνε. Αυτό μπορεί να χωριστεί σε δύο υποκατηγορίες. Τι πρέπει να αποτελεί την βάση της παιδικής διατροφής και τι όχι. Οι δύο ομάδες κατηγοριοποιούνται σε 'βιοενεργειακές' και 'βιοοξειδοτικές' τροφές. Αυτές δηλαδή που προάγουν ενέργεια, ζωή και υγεία και αυτές που προάγουν το αντίθετο.
Βιοενεργειακές τροφές. Αυτές είναι κυρίως φυτικές τροφές βιολογικής καλλιέργειας, συνήθως ωμές ή όχι πολύ μαγειρεμένες. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν όλα τα φρούτα (ειδικά τα μήλα, μπανάνες, δαμάσκηνα, γκρέηπ-φρούτ, ανανάς και παπάγια), λαχανικά (ειδικά οι αγκινάρες, μπρόκολο και κουνουπίδι), ξηροί καρποί και σπόροι, όλα τα όσπρια (ειδικά τα ρεβύθια και οι φακές), ορισμένα δημητριακά και, όσο και αν φαίνεται περίεργο, το καθαρό νερό φίλτρου ή εμφιαλωμένο, όχι της βρύσης.
Τα καλύτερα δημητριακά είναι η σίκαλη, σιτηρά ολικής αλέσεως, νιφάδες βρώμης ή καλαμποκιού, ρύζι καφέ αναποφλοίωτο, κινόα, κεχρί και χαρούπια. Οι καλύτεροι ξηροί καρποί και σπόροι είναι τα καρύδια, αμύγδαλα, φουντούκια, λιναρόσπορος, ηλιόσπορος, κολοκυθόσπορος, σουσάμι. Όλα αυτά μπορούν να καταναλώνονται ωμά, αλεσμένα, μαγειρευτά ή σε συνδυασμό με άλλα αγνά υλικά όπως το αγνό βιολογικό ελαιόλαδο και οι φυτικές μη υδρογονοποιημένες μαργαρίνες. Μερικά παραδείγματα είναι το ταχίνι, χούμους και οι καρυδόπιτες. Μαζί με ορισμένα αρωματικά μπαχαρικά όπως η κανέλλα η νοικοκυρά χρησιμοποιώντας τα παραπάνω υλικά, λίγη φαντασία και συνεχή πειραματισμό μπορεί να προσφέρει στα παιδιά της μια πλήρη σειρά από υγιεινές, πολύ νόστιμες και άκρως θρεπτικές τροφές ως πρόγευμα, γεύμα και σνάκς.
Οι βιοενεργειακές τροφές που αναφέρονται παρέχουν όλα τα θρεπτικά στοιχεία που απαιτούν τα παιδιά ειδικά στην ανάπτυξη όπως πρωτεΐνες, ζωτικά λιπαρά, πολύπλοκους υδατάνθρακες, ασβέστιο, μαγνήσιο, σίδηρο, χρώμιο, ψευδάργυρο, όλες τις βιταμίνες και πολλά φυτοθρεπτικά που δεν περιέχονται στις τροφές ζωικής προέλευσης. Πιο σημαντικά περιέχουν φυτικές ίνες και ένζυμα που είναι απαραίτητα για την υγεία του γαστρεντερικού συστήματος
Βιοοξειδοτικές τροφές. Αυτές είναι συνήθως όλες οι βιομηχανοποιημένες τροφές οι οποίες περιέχουν και πολλά πρόσθετα χημικά, βελτιωτές, συντηρητικά, γευστικά, χρωστικά κ.α., οι υπερβολικά μαγειρεμένες, τα τηγανιτά, τα γαλακτοκομικά, κρέας, πουλερικά, ζάχαρη, γλυκά, αναψυκτικά εμπορίου και γενικά οι περισσότερες τροφές ζωικής προέλευσης.
Πως πρέπει να τρώνε τα παιδιά. Τα παιδιά θα πρέπει να τρώνε με ηρεμία και όχι βιαστικά διότι έτσι γίνεται καλύτερη πέψη και αφομοίωση της τροφής. Η πέψη ξεκινάει από το στόμα και ειδικά των υδατανθράκων. Επομένως θα πρέπει να μασάνε καλά την τροφή τους πριν την καταπιούν. Συμβουλεύεται λίγο πριν φάνε - όχι κατά την διάρκεια ή αμέσως μετά- να πίνουν λίγο καθαρό νερό, φίλτρου ή εμφιαλωμένο γιατί βοηθάει στην πέψη.
Πότε πρέπει να τρώνε τα παιδιά. Το καλύτερο γεύμα της ημέρας είναι το πρωινό και το χειρότερο το βραδινό. Το πρωί ο οργανισμός έχει ανάγκη από πολλά θρεπτικά στοιχεία και ενέργεια έχοντας μόλις αναδυθεί από μία πολύωρη νηστεία κατά την διάρκεια του βραδινού ύπνου. Όλα τα συστήματα πέψης και αφομοίωσης της τροφής λειτουργούν πολύ καλύτερα το πρωί και λιγότερο όσο πλησιάζει το βράδυ. Αν το παιδί δεν φάει καλά το πρωί το σώμα θα αναγκαστεί να κινητοποιήσει αγχωτικές ορμόνες για να παράγει ενέργεια. Αυτό θα έχει ως συνέπεια υποβάθμιση πολλών λειτουργιών του οργανισμού λόγω εξάντλησης του και πιθανές ανεξέλεγκτες διακυμάνσεις σακχάρου. Ο νευρο-ανοσο-ενδοκρινικός άξονας που ρυθμίζει και ελέγχει όλες τις λειτουργίες θα αποσυντονισθεί.
Το αποτέλεσμα θα είναι έλλειψη προσοχής και συγκέντρωσης κατά την διάρκεια των μαθημάτων, έλλειψη ενέργειας, εκνευρισμός, υπερκινητικότητα και υπνηλία. Πιό σημαντικά το παιδί θα αναγκάζεται να 'τσιμπολογά' έξω συνήθως 'αντιτροφές', γλυκά, αναψυκτικά εμπορίου και άλλα βιομηχανοποιημένα βιοοξειδοτικά προϊόντα για να πάρει ενέργεια με ανεπιθύμητες συνέπειες μακροπρόθεσμα.
Συνιστάται λοιπόν όχι μόνο να τρώει ένα πολύ καλό, θρεπτικό πρόγευμα αλλά και να έχει μαζί του ορισμένα υγιεινά σνάκς όταν αισθανθεί την ανάγκη να 'τσιμπήσει' κάτι. Το ότι πολλά παιδιά δεν θέλουν πρόγευμα είναι συνήθως βιολογικό και βιοχημικό αποτέλεσμα κακών συνηθειών που κληρονόμησαν από τους γονείς τους που κάνουν το ίδιο. Ξεκινώντας σε τέτοιες περιπτώσεις με λίγη αρχικά τροφή το πρωί και αυξάνοντας την σταδιακά μπορούμε να φτάσουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα ενός πολύ καλού και θρεπτικού γεύματος το πρωί που είναι και το καλύτερα αφομοιώσιμο της ημέρας και θα τους δώσει αρκετές δυνάμεις για την υπόλοιπη ημέρα. Επίσης θα βοηθήσει τα παιδιά να μην πεινάνε το βράδυ όπως πριν και να κοιμούνται καλύτερα.

Σημαντική σημείωση. Σε όλα τα προϊόντα που αγοράζετε συσκευασμένα, είτε βιολογικά είτε μη, πάντα να ελέγχετε τον κατάλογο συστατικών τους. Έτσι όχι μόνο θα μπορείτε να δείτε αν περιέχουν ανεπιθύμητες ουσίες (πχ. προσθετικά, συντηρητικά, βελτιωτικά, κλπ.) αλλά και θα μπορείτε να δείτε τι περιέχουν κατά κύριο λόγο, γιατί σε όλα τα προϊόντα οι παραγωγοί είναι υποχρεωμένοι να καταγράφουν τα συστατικά τους με την σειρά περιεκτικότητάς τους. Αν δείτε λοιπόν σε ένα δημητριακό την ζάχαρη πρώτη, δεύτερη ή και τρίτη στον κατάλογο, καταλαβαίνετε ότι το προϊόν αυτό είναι πιό βλαπτικό από ωφέλιμο. Το ίδιο ισχύει για πολλούς λεγόμενους «φυσικούς» χυμούς του εμπορίου.
Τέλος είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι το νερό είναι το καλύτερο θρεπτικό στοιχείο και η σωστή ενυδάτωση όχι μόνο αποτοξινώνει τον οργανισμό αλλά προσφέρει ενέργεια ειδικά στον εγκέφαλο και διατηρεί όλα τα κύτταρα υγιή διότι ουσιαστικά αυτά πλέουν κυριολεκτικά σε νερό το οποίο αποτελεί πάνω από το 70% του σώματος.
Όλα τα παραπάνω μαζί με τακτική άσκηση θα δημιουργήσουν γερούς και υγιείς οργανισμούς και παιδιά που θα είναι ψυχοσωματικά ισορροπημένα σε όλες τους τις εκδηλώσεις. Πιο σημαντικά θα τα βοηθήσει να αναπτύξουν ένα ισχυρό οργανισμό στην ενηλικίωση τους που θα αποφεύγει παθολογικά συμπτώματα και θα διατηρεί υψηλά επίπεδα ψυχοσωματικής υγείας.

παιδική παχυσαρκία
ένα παιχνιδι ρόλων για το πεπτικό σύστημα - atlaswiki
ένα παιχνιδι ρόλων για το πεπτικό σύστημα - atlaswiki
H Ελλάδα έχει τα σκήπτρα στην κατανάλωση θερμίδων και τα πιο παχύσαρκα παιδιά σε όλη την Ευρώπη. Kατέχει την τρίτη θέση στην παγκόσμια κατάταξη της παχυσαρκίας μετά από τη Νότια Αφρική και το Κουβέιτ. Σε 20 χρόνια θα χαθούν περισσότερα παιδιά από την κακή διατροφή παρά από τα ναρκωτικά ή το AIDS, σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Καταναλωτών (ΙΝΚΑ), το οποίο έχει ξεκινήσει εδώ και χρόνια μία εκστρατεία ενημέρωσης για να επιστήσει την προσοχή στους κινδύνους που ελλοχεύει η αισθητή αύξηση της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας στη χώρα μας.
Ειδικότερα, το ποσοστό αύξησης της παχυσαρκίας, σε παιδιά ηλικίας 6-11 ετών, φθάνει το 54% και το 40% σε εφήβους ηλικίας 12-17 ετών. Είναι πράγματι θλιβερό, σύμφωνα με τα αποτελέσματ
α της έρευνας αυτής, να έχει εκλείψει η φυσική δραστηριότητα στα νεαρά άτομα, η οποία μάλιστα έχει αντικατασταθεί από τη μανιώδη τηλεθέαση, που συνοδεύεται από μηχανιστική κατανάλωση περιττών, ποσοτικά και ποιοτικά τροφίμων.
Η Παχυσαρκία είναι ένα πολύ σοβαρό νόσημα, μία ασθένεια του 20ου και 21ου αιώνα, που χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση. Εξετάζεται μάλιστα από τους ειδικούς ως ένα νόσημα οφείλεται στις συνήθειες διατροφής και ζωής. Και αν δεν μπορούμε να καθορίσουμε την κληρονομικότητά μας, μπορούμε σίγουρα να ελέγξουμε το τί τρώμε για να μην γνωρίσουμε ποτέ την παχυσαρκία αλλά και για να λάμπουμε από υγεία.
Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει επιδημιολογική μελέτη για την παχυσαρκία στην Ελλάδα, οπότε δεν έχουμε επίσημα στατιστικά στοιχεία για την εμφάνισή της στον ελληνικό πληθυσμό, από περιορισμένης έκτασης μελέτες και εργασίες που έχουν γίνει σε τοπικό επίπεδο, προκύπτει ότι η παγκόσμια αυτή επιδημί
α έχει πλήξει και τη χώρα μας σε μεγάλο βαθμό.
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ
1. Πρόσφατα στατιστικά στοιχεία από έρευνες που έχουν γίνει σε εθνικό επίπεδο δείχνουν ότι συχνότητα εμφάνισης της παχυσαρκίας στις ευρωπαϊκές χώρες κυμαίνεται από 10 έως 20% στους άνδρες και από 10 έως 25% στις γυναίκες.
2. Η συχνότητα εμφάνισης της παχυσαρκίας έχει αυξηθεί σε ποσοστό 10-40% περίπου, στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες τα τελευταία 10 χρόνια.
3. Τα ποσοστά παχυσαρκίας στην Αγγλία τριπλασιάστηκαν τα τελευταία 20 χρόνια, με έναν στους πέντε ενήλικες σήμερα να είναι σοβαρά υπέρβαρος.

4. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ο αριθμός των παχύσαρκων ενηλίκων έχει αυξηθεί κατά 50% παγκοσμίως από το 1995, φτάνοντας τα 300 εκατομμύρια πέρυσι.
5. Η συχνότητα εμφάνισης παχυσαρκίας στη νότια Ευρώπη κυμαίνεται από 15 έως 25%.

Παρακάτω διαβάστε δύο κείμενα που αλιεύσαμε από την εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» και δείχνουν τη σχέση παχυσαρκίας και τηλεόρασης καθώς και το ρόλο της δια
φήμισης στην εκδήλωση παιδικής παχυσαρκίας.
H τηλεόραση παχαίνει
Στη Σικελία έσβησαν τις τηλεοράσεις. Τις έσβησαν για τρεις ολόκληρες ημέρες, και καλά έκαναν, γιατί δεν έβρισκαν διαφορετικό, ή πιο υγιή, τρόπο διαμαρτυρίας για την παιδική παχυσαρκία. Για την εμμονή, είτε γονέων είτε παιδιών να προτιμούν την ξάπλα στον καναπέ, την πολυθρόνα ή το κρεβάτι, όλοι μαζί φυλακισμένοι ενός «κουτιού», που κάποτε, και σωστά, αποκαλείτο μαγικό. Κάποτε όμως...
Οι Σικελοί ανταποκρίθηκαν στον κώδωνα του κινδύνου που έκρουσε η νομαρχία του Παλέρμο. Ανατρίχιασαν όταν διάβασαν νούμερα και στοιχεία. Οπως το γεγονός ότι το 36% παιδιών στην Ιταλία είναι παχύσαρκα. Οτι σε 34 χρόνια το ποσοστό αυξήθηκε κατά το 26%, μαζί, φυσικά, και με τη σωματική τους περιφέρεια, που πέρασε από το 1, στα 6 εκατοστά. Ανατρίχιασαν όταν διάβασαν πως, από τα 60 εκατ. των Ιταλών, τα 5,4 είναι χοντροί, ότι το πάχος αφαιρεί 8 με 13 χρόνια ζωής. Κυρίως ότι είναι 6 οι ώρες την ημέρα που τα ιταλικά παιδάκια (ηλικίας από 6 έως 11) ξοδεύουν μπροστά από τις τηλεοράσεις τους, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 71%.
Κι έτσι, πάτησαν το off. Εκρυψαν τα τηλεκοντρόλ, έκρυψαν ή σκέπασαν και τις τηλεοράσεις τους, κι όλα αυτά για να παροτρύνουν, κυρίως τους γονείς, να μην κλείνουν τα παιδιά τους στο σπίτι, αλλά να τα ωθήσουν να ξαναβγούνε στους ανοιχτούς χώρους. Σε παιδικές χαρές ή πάρκα, οπουδήποτε εν πάση περιπτώσει προσφέρεται για κίνηση και τρέξιμο, είτε με την μπάλα είτε χωρίς.
Να τα ωθήσουν να επιστρέψουν κοντά στον αθλητισμό, είτε λέγεται κλασικός είτε ομαδικό είτε με μία μπάλα ποδοσφαίρου, του μπάσκετ, του βόλεϊ, του χάντμπολ, του τένις, ακόμη και του γκολφ.
"Τρεις ημέρες χωρίς τηλεόραση δεν πρόκειται να λύσουν το πρόβλημα", λέει ο εμπνευστής της πρωτοβουλίας, Νίνο Μινάρντο. "Είναι όμως ένα πρώτο βήμα και παράλληλα ένα μήνυμα για όλες εκείνες τις οικογένειες που κλειδώνουν τα παιδιά τους μέσα, μόνο και μόνο για να λένε ότι στο σπίτι είναι ασφαλέστερα ή ότι, εάν αθλούνταν, θα τραυματίζονταν ευκολότερα. Συσκευές όπως οι τηλεοράσεις, τα κομπιούτερ ή τα βίντεογκέιμ δεν είναι σε καμία περίπτωση "δαιμονικές": Aρκεί κάποιος να ξέρει να τις χρησιμοποιεί με μέτρο και επιλεκτικότητα".
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 18/12/2004

Φαστ, στοπ, φουντ
Νέα "όπλα" στη μάχη κατά της παχυσαρκίας χρησιμοποιεί η βρετανική κυβέρνηση αποφασίζοντας να απαγορεύσει τις διαφημίσεις "πρόχειρου φαγητου" (fast food) στην τηλεόραση πριν από τις 9 το βράδυ. Παράλληλα, καθιερώνεται ειδική "σήμανση" σε προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, ζάχαρη και λιπαρά.
Οι προτάσεις περιλαμβάνονται στη λεγόμενη "Λευκή Χάρτα" της κυβέρνησης για την υγεία, η οποία θα δημοσιοποιηθεί μέσα στην εβδομάδα. Η απόφαση για την απαγόρευση των διαφημίσεων ικανοποιεί τους Βρετανούς γονείς, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια παρουσιάζονται εξαγριωμένοι από τον βομβαρδισμό διαφημίσεων ανθυγιεινών προϊόντων που δέχονται τα παιδιά.
Η απαγόρευση θα αφορά κυρίως διαφημίσεις για τσιπς, χάμπουργκερ, σνακ, αναψυκτικά αλλά και ορισμένες κατηγορίες δημητριακών με σοκολάτα και κροκέτες ψαριού. Σχετικά με τη "σήμανση" των προϊόντων, η βρετανική κυβέρνηση αποφάσισε να τοποθετηθεί κόκκινη ταμπέλα σε τρόφιμα με υψηλά λιπαρά ή μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Το πορτοκαλί θα τοποθετηθεί σε τρόφιμα που μπορεί να παχαίνουν, αλλά δεν είναι επικίνδυνα εφόσον καταναλώνονται με μέτρο.
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 15/11/2004


Οδοντίατροι:
Η ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΩΝ ΔΟΝΤΙΩΝ

Η υγιεινή των δοντιών, η σωστή διάταξή τους, αποτελεί κεφάλαιο υψίστης σημασίας για τη ζωή του ανθρώπου από τους πρώτους μήνες της ζωής του μέχρι τα βαθιά γεράματα. Διότι συμβάλλει όχι μόνο στη γενικότερη υγεία του ανθρώπου αλλά και στην αισθητική εμφάνισή του.
Τα δόντια αρχίζουν να ανατέλλουν τον 6ο περίπου μήνα και το σύνολο των δοντιών ολοκληρώνεται στον 2ο με 3ο χρόνο. Από αυτή την ηλικία πρέπει το παιδί να παρακολουθείται από τον ειδικό παιδοδοντίατρο γιατί τα δόντια αυτά συντελούν σε 3 σοβαρούς παράγοντες:
Το νήπιο τρώει στερεές τροφές. Διατηρούν τα δόντια αυτά χώρο για να ανατείλουν σωστά τα επόμενα δόντια, τα μόνιμά του αρχίζουν να βγαίνουν από την ηλικία των 6 ετών μέχρι 12-13 ετών. Συντελούν στη σωστή άρθρωση του παιδιού, ,την σωστή αισθητική εμφάνιση του στόματος. Φυσιολογικά οι επισκέψεις στον οδοντίατρο για την σωστή φροντίδα των δοντιών πρέπει να γίνονται κάθε έξι μήνες.
Είτε ξεκινώντας από τη νηπιακή ηλικία είτε οποιαδήποτε στιγμή το παιδί ή ο ενήλικας ξεκινήσει για πρώτη φορά να επισκεφθεί τον οδοντίατρο, μετά την πρώτη επίσκεψη θα πρέπει να κατανοήσει ότι για την φυσιολογική λειτουργία του στόματός του και για να μην υπάρχουν πλέον οδοντιατρικά προβλήματα θα πρέπει να επισκέπτεται τον οδοντίατρο κάθε έξη μήνες.
Είναι απαραίτητο κατά τη διάρκεια αλλαγής των δοντιών μέχρι την ηλικία των 12-13 ετών, όπου πλέον έχει γίνει η αλλαγή των νεογιλών από τα μόνιμα, να παρακολουθούνται τα δόντια από τον ειδικό παιδοδοντίατρο και ορθοδοντικό, όχι μόνο για την υγεία των δοντιών αλλά και για την σωστή διευθέτησή τους στον οδοντικό φραγμό.
Πώς θα διατηρήσουμε τα δόντια μας υγιή
Κάθε έξι μήνες προληπτικό check up στον οδοντίατρο, όπου γίνεται καθαρισμός -; αφαίρεση χρωστικών -; φθορίωση Χρησιμοποιούμε, εάν είναι δυνατό, μετά από κάθε γεύμα οδοντόβουρτσα, ή διαφορετικά, πρωί-βράδυ βούρτσισμα και νήμα
Αποφεύγουμε τις σκληρές οδοντόβουρτσες, γιατί μπορεί να δημιουργήσουν αποτριβές στα δόντια και υφιζήσεις τα ούλα με αποτέλεσμα να έχουμε ευαισθησίες
Αλλάζουμε την οδοντόβουρτσα όταν ανοίγουν οι τρίχες
Βουρτσίζουμε τα δόντια σε όλες τις επιφάνειες και στο σημείο επαφής με τα ούλα καθώς και τη γλώσσα, γιατί απομακρύνονται τα βακτήρια και βοηθάμε στην έλλειψη κακοσμίας του στόματος
Προσοχή στη διατροφή. Όχι στο κάπνισμα, στην ζάχαρη και στα κολλώδη γλυκά. Απαραίτητες οι βιταμίνες A+D, οι πρωτεΐνες, ο σίδηρος, το φυλλικό και το ασκορβικό οξύ καθώς και ο ψευδάργυρος. Ο οδοντίατρος είναι εκείνος ο οποίος δίνει τη σωστή χρήση των ανωτέρω
Επιλογή της σωστής οδοντόπαστας ανάλογα με τη χρήση της. Π.χ. ειδικές για την οδοντική ευαισθησία ή για την πρόληψη της τερηδόνας. Περιέχοντας φθόριο, ή για την καταπολέμηση της ουλίτιδας περιέχοντας ένα συστατικό το triclosan.
Χρήση στοματικού διαλύματος μόνο μετά από τις οδηγίες του οδοντιάτρου.
Αποφεύγουμε να χρησιμοποιούμε τα δόντια σαν κοπτικά εργαλεία.


Το βούρτσισμα των δοντιών
Αναμφίβολα, η βασικότερη μέθοδος διατήρησης της υγείας των δοντιών και των ούλων είναι το σωστό βούρτσισμα . Αυτό σημαίνει ότι η χρήση της οδοντόβουρτσας δε γίνεται με οποιονδήποτε τυχαίο τρόπο αλλά με συγκεκριμένη τεχνική που εξασφαλίζει τη διατήρηση καθαρής της επιφάνειας των οδοντικών ουσιών.
Πριν την περιγραφή της τεχνικής αυτής είναι σκόπιμο να επισημανθεί το ζήτημα της
συνέπειας. Αν δεν είστε αποφασισμένοι να εφαρμόσετε ένα αυστηρό πρόγραμμα στοματικής υγιεινής με ακρογωνιαίο λίθο το σωστό βούρτσισμα τότε είναι βέβαιο ότι σε κάποια στιγμή στη ζωή σας, αν όχι εξακολουθητικά, θα αντιμετωπίσετε σοβαρά και συχνά δυσεπίλυτα προβλήματα τα οποία μπορεί να οδηγήσουν στη σταδιακή καταστροφή των δοντιών και σε φλεγμονή των ούλων που τα περιβάλλουν.
Το αποτέλεσμα θα είναι πιθανές απώλειες δοντιών με ότι αυτό συνεπάγεται. Για να γίνει πλήρως αντιληπτή αυτή η δυσάρεστη κατάσταση αρκεί να ανατρέξετε νοητικά σε κάποια προσωπική σας εμπειρία ή ενός προσώπου του στενού σας συγγενικού περιβάλλοντος από οδοντιατρική θεραπεία που έγινε στο παρελθόν.
Προσπαθήστε λοιπόν απλά να είστε σταθεροί και συνεπείς ώστε η επαναληπτική στοματική φροντίδα να σας γίνει συνήθεια που θα διαρκέσει για πάντα. Ο καλύτερος τρόπος για να το επιτύχετε είναι να αισθανθείτε την αναγκαιότητα αυτής της συνήθειας και ο πιο πιστός σας σύμμαχος σε αυτό τον αγώνα είναι βέβαια ο Οδοντίατρος σας. Η συμβολή του είναι ανεκτίμητη ωστόσο λίγα μπορεί να πετύχει χωρίς τη δική σας ενεργγή συμμετοχή και τη συμμόρφωση στις υποδείξεις του.
Χρόνος βουρτσίσματος : Υπό ιδανικές συνθήκες, το βούρτσισμα των δοντιών θα πρέπει να γίνεται αμέσως μετά από κάθε γεύμα και ιδιαίτερα μετά την κατανάλωση υδατανθράκων (δηλ τροφών που περιέχουν σάκχαρα). Αν πλύνουμε τα δόντια μας πριν και όχι μετά από ένα γεύμα ή αν ακολουθήσει στο μεσοδιάστημα η κατανάλωση κάποιου βλαπτικού για τα δόντια σνακ , για παράδειγμα μπισκότων ή κέικ καθώς και σακχαρούχων υγρών (αναψυκτικών, χυμών, φρούτων κλπ) η ωφέλεια για τα δόντια μας θα είναι ασφαλώς πολύ μικρότερη.
Παρατηρούμε λοιπόν ότι η εφαρμογή σωστού χρονοδιαγράμματος παίζει αποφασιστικό ρόλο στην απόκτηση άριστης στοματικής υγείας. Εάν παρόλα αυτά , επιθυμείτε να βουρτσίσετε τα δόντια σας μία μόνο φορά ημερησίως, προτιμήστε να το κάνετε το βράδυ, δεδομένου ότι κατά τη διάρκεια της νύχτας τα δόντια καταστρέφονται 3 φορές ταχύτερα λόγω της μειωμένης παραγωγής σάλιου (το οποίο προστατεύει τα δόντια).
Οδοντόπαστα: Για να βουρτσίσουμε τα δόντια μας χρειαζόμαστε οδοντόβουρτσα και οδοντόπαστα. Γνωρίζετε όμως ότι το 70% των υπολειμμάτων τροφής αφαιρούνται με μόνη τη χρήση οδοντόβουρτσας και νερού; Η επιπλέον χρήση οδοντόπαστας βοηθά κυρίως παροτρύνοντας σας να βουρτσίσετε τα δόντια σας, διότι έχει ευχάριστη γεύση και προσφέρει δροσερή αναπνοή και την αίσθηση ενός καθαρού στόματος.
Στο εμπόριο κυκλοφορούν διάφορες οδοντόπαστες, με ποικιλία συστατικών ουσιών. Η μάρκα της οδοντόπαστας, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία, απλώς φροντίστε να αποφεύγετε ανώνυμα προϊόντα των οποίων τη δράση και τη σύσταση δε γνωρίζετε επακριβώς. Εκεί που θα πρέπει να εστιάσετε είναι να περιέχει απαραίτητα φθόριο .Το φθόριο θωρακίζει τα δόντια έναντι της προσβολής από τερηδόνα και θα αναφερθούμε διεξοδικά στο ρόλο του σε επόμενο άρθρο.
Η ποσότητα της οδοντόπαστας που θα πρέπει να χρησιμοποιείτε ισούται σε μήκος και μέγεθος με ένα μικρό μπιζέλι. Διαφημίσεις στις οποίες άφθονη ποσότητα οδοντόπαστας επικάθεται στην οδοντόβουρτσα στοχεύουν απλώς σε κατανάλωση του προϊόντος χωρίς όμως να απηχούν την πραγματικότητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις ειδικών οδοντοστοματολογικών προβλημάτων, ο Οδοντίατρος μπορεί να σας συστήσει τη χρήση εξειδικευμένων προϊόντων τα οποία είναι καταλληλότερα για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Οδοντόβουρτσα : στο εμπόριο διατίθενται μηχανικές οδοντόβουρτσες σε εξαιρετικά μεγάλη ποικιλία μεγέθους, σχήματος και ποιότητας, οπότε ο ασθενής βρίσκεται συχνά σε σύγχυση για το ποια από όλες να επιλέξει. Να θυμάστε ότι οδοντόβουρτσα πρέπει να είναι από πλαστικές τρίχες με αποστρογγυλεμένες άκρες (κι όχι από φυσική τρίχα γιατί προκαλεί φθορές στα δόντια).
Επίσης καλό είναι να προτιμάτε οδοντόβουρτσα μέτρια ή μαλακή και όχι σκληρή. Είναι επίσης σωστό να επιλέγετε οδοντόβουρτσα μικρού σχετικά μεγέθους για να μπορεί να φτάνει ευκολότερα σε όλες τις επιφάνειες και των πίσω δοντιών. Συχνά οι ασθενείς, βομβαρδιζόμενοι από διαφημιστικά μηνύματα για ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες, αναρωτιούνται αν θα πρέπει να αντικαταστήσουν την κλασσική οδοντόβουρτσα και αν θα έχουν κάποιο επιπλέον όφελος από αυτή την ενέργεια.
Οι κλινικές δοκιμές και έρευνες έχουν δείξει ότι οι περισσότερες από τις ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες έχουν καλά αποτελέσματα στην αφαίρεση της οδοντικής πλάκας, αρκεί η οδοντόβουρτσα να καθοδηγείται επαρκώς σε όλες τις οδοντικές επιφάνειες και σε όλα τα δόντια. Επίσης, οι ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες φαίνεται ότι υπό ορισμένες συνθήκες μπορούν να αφαιρέσουν περισσότερη πλάκα από μία απλή οδοντόβουρτσα. Πρέπει ακόμη να αναφερθεί ότι είναι πιο εύκολο με μία ηλεκτρική οδοντόβουρτσα να βουρτσίσουμε τα πρόσθια δόντια παρά τα πίσω όπως και το ότι λόγω της αυτοματοποιημένης λειτουργίας της η χρήση της είναι πιο διασκεδαστική .
Συνήθως προτείνουμε με έμφαση τη χρήση ηλεκτρικής οδοντόβουρτσας σε παιδιά που δείχνουν να την προτιμούν ή όταν ο ασθενής έχει κάποια σωματική ή διανοητική αναπηρία ή ανικανότητα που δεν του επιτρέπει το σωστό βούρτσισμα. Οι περισσότερες λειτουργούν με απλές μπαταρίες, ορισμένες με επαναφορτιζόμενες και μερικές από αυτές διαθέτουν και ένα είδος "χρονομέτρου" δηλαδή εκπέμπουν κάποιο ηχητικό σήμα ή περιστρέφονται ανάποδα μετά την πάροδο 2-3 λεπτών, ειδοποιώντας σας ότι ο χρόνος αυτός αρκεί για την ολοκλήρωση του βουρτσίσματος και μπορείτε να σταματήσετε
Οι κεφαλές της ηλεκτρικής οδοντόβουρτσας θα πρέπει να αντικαθίστανται κάθε λίγους μήνες με καινούριες, όπως συμβαίνει και στις κλασσικές οδοντόβουρτσες. Γενικά η οδοντόβουρτσα θα πρέπει να αντικαθίσταται κάθε φορά που παρατηρείτε ότι οι τρίχες της αποκλίνουν από την κατακόρυφη θέση.
Εάν βουρτσίζετε καθημερινά, αυτό θα συμβεί μετά από περίπου 4-6 μήνες. Εάν συνεχίσετε παρόλα αυτά να χρησιμοποιείτε μια φθαρμένη οδοντόβουρτσα τότε ο καθαρισμός των δοντιών θα είναι ελλιπής και κινδυνεύετε να προκαλέσετε και οδοντικές φθορές. Εξυπακούεται ότι, εάν η οδοντόβουρτσα πέσει στο πάτωμα ή χρησιμοποιηθεί από άλλο άτομο εκτός από εσάς, η αντικατάσταση επιβάλλεται άμεσα! Όσον αφορά τις οδοντόπαστες, είναι προτιμότερο να αλλάζετε τη μάρκα ανά τακτά χρονικά διαστήματα (κάθε 7-8 μήνες).
Μέθοδος βουρτσίσματος: χωρίστε νοητά την οδοντοστοιχία σας σε 6 τμήματα: την άνω αριστερά πλευρά, τα άνω μπροστινά δόντια, την άνω δεξιά πλευρά, την κάτω αριστερή πλευρά, τα κάτω μπροστινά δόντια και την κάτω δεξιά πλευρά. Ο νοητός διαχωρισμός θα σας βοηθήσει να μην ξεχνάτε καμία ομάδα δοντιών. Στην αρχή μπορεί να κουραστείτε ελαφρώς, αλλά πολύ σύντομα θα συνηθίσετε τις κινήσεις και θα τις εκτελείτε μηχανικά.
Πολλοί άνθρωποι, από βιασύνη ή επειδή ενδιαφέρονται περισσότερο για τα πρόσθια δόντια, ξεχνούν να βουρτσίσουν τα πίσω δόντια και τις εσωτερικές επιφάνειες των δοντιών. Αυτό είναι σφάλμα διότι τα υπολείμματα τροφών που θα "κατασκηνώσουν" στις επιφάνειες αυτές μπορούν κάλλιστα να προκαλέσουν βλάβες σε δόντια και ούλα. Η οδοντόβουρτσα πρέπει να τοποθετείται στη θέση όπου τα ούλα "συναντούν" τα δόντια, με τις τρίχες της να έχουν κλίση περίπου 45 μοίρες έτσι ώστε κατά το βούρτσισμα να γίνεται ταυτόχρονα και μάλαξη των ούλων.
Στη συνέχεια κάνετε μικρές κυκλικές κινήσεις, τόσο στην εσωτερική όσο και στην εξωτερική επιφάνεια κάθε δοντιού καθώς και στη μασητική τους επιφάνεια. Η όλη διαδικασία θα πρέπει να διαρκεί τουλάχιστον τρία λεπτά (αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με έρευνες οι περισσότεροι άνθρωποι βουρτσίζουν τα δόντια τους κατά μέσο όρο μόνο τριάντα δευτερόλεπτα..). Θα πρέπει επίσης να προσέχετε ώστε να μην ασκείτε υπερβολική δύναμη κατά το βούρτσισμα, διότι υπάρχει ο κίνδυνος να προκληθούν φθορές στην αδαμαντίνη (οι οποίες ονομάζονται αποτριβές). Να θυμάστε ότι το μυστικό στην αφαίρεση της μικροβιακής πλάκας και των υπολειμμάτων των τροφών δεν είναι η δύναμη που ασκείται αλλά η τεχνική που εφαρμόζεται.


Μπορούμε να τρώμε γλυκά χωρίς να χαλάμε τα δόντια μας;
Όλοι στο στόμα μας φυσιολογικά έχουμε αρκετές εκατοντάδες μικρόβια, ορισμένα από τα οποία, λίγα ευτυχώς, είναι παθογόνα-τερηδονογόνα. και τα οποία προσκολλώνται πάνω στα δόντια μας. Αν δεν τα απομακρύνουμε εμείς με επιμελές βούρτσισμα μετά το φαγητό, αρχίζουν γρήγορα να πολλαπλασιάζονται. Τα υπολείμματα των τροφών που παραμένουν στα δόντια μας βοηθούν ιδιαίτερα τον πολλαπλασιασμό τους και έτσι αρχίζουν να χαλάνε τα δόντια μας, να προκαλούν δηλαδή τερηδόνα.
Η ζάχαρη ειδικά, αποτελεί "την αγαπημένη τροφή" των μικροβίων και όταν υπάρχει στο στοματικό περιβάλλον, ακόμα και σε μικρές ποσότητες, συμβάλλει στην ραγδαία αύξησή τους και διασπώντας την απεκκρίνουν οξέα που καταστρέφουν τα δόντια μας. Η παρουσία στο στοματικό περιβάλλον ακόμα και ελάχιστης ποσότητας ζάχαρης αποτελεί λοιπόν το ιδανικό υπόστρωμα για τον πολλαπλασιασμό των τερηδονογόνων μικροβίων του στόματος μας. Εύκολα λοιπόν κατανοούμε ότι δεν έχει λοιπόν ιδιαίτερη σημασία η ποσότητα των γλυκών που καταναλώνουμε αλλά το χρονικό διάστημα που θα παραμείνει η ζάχαρη στο στόμα μας μέχρι να την απομακρύνουμε βουρτσίζοντας σχολαστικά τα δόντια μας. Χωρίς υπερβολή προκαλεί πολύ μεγαλύτερη ζημιά στα δόντια μας αν ένα απόγευμα ανά μία ώρα τρώμε ένα σοκολατάκι παρά αν φάμε μία ολόκληρη τούρτα σε δέκα λεπτά !!!
Δυστυχώς, η ζάχαρη δε βρίσκεται μόνο στα γλυκά αλλά, έστω και σε μικρές ποσότητες, σε πολλά άλλα τρόφιμα που συχνά καταναλώνουμε.
Καθημερινά πίνουμε και μάλιστα για πολλές ώρες την ημέρα, ροφήματα καφέ, γάλα, τσάι, που τους προσθέτουμε ζάχαρη. Άλλα και τα αναψυκτικά, αρκετοί χυμοί φρούτων, το σοκολατούχο γάλα, τα επεξεργασμένα δημητριακά για πρωινό (κορν φλέικς), περιέχουν ζάχαρη και τα καταναλώνουμε αρκετές φορές την ημέρα μεταξύ των γευμάτων, χωρίς μετά να βουρτσίζουμε τα δόντια μας, τροφοδοτώντας έτσι διαρκώς το στοματικό μας περιβάλλον συνεχώς με ζάχαρη, δημιουργώντας το πιο ευνοϊκό περιβάλλον για τη δράση των μικροβίων.
Εύλογα λοιπόν ο καθένας μας θα μπορούσε να αναρωτηθεί ότι για να έχουμε γερά δόντια θα πρέπει να απορρίψουμε από το καθημερινό μας διαιτολόγιο τα γλυκά και όλες τις τροφές που περιέχουν ζάχαρη; Όχι βέβαια, αυτό θα ήταν παράλογο, ειδικά για τα παιδιά που τους αρέσουν ιδιαίτερα. Άλλωστε κάθε τι που απαγορεύεται γίνεται ποιο ελκυστικό για μικρούς αλλά και για μεγάλους με εντελώς αντίθετα από τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.
Η λύση είναι πολύ πιο απλή, θα πρέπει να τρώμε τα γλυκά που θέλουμε, μετά το φαγητό μας και ύστερα να βουρτσίζουμε τα δόντια μας. Αν τρώμε γλυκά μόνο κατά το πρωινό το μεσημεριανό και το βραδινό φαγητό μας και ύστερα βουρτσίζουμε σχολαστικά τα δόντια μας απομακρύνοντας τη ζάχαρη και τα μικρόβια , θα έχουμε ένα υγιές στόμα, χωρίς βέβαια να στερηθούμε τα αγαπημένα μας γλυκά.
Τα παιδιά ως γνωστό είναι λάτρεις των γλυκών και τα περισσότερα από τα χαλασμένα τους δόντια οφείλονται στην ανεξέλεχτη κατανάλωσή τους. Είναι λοιπόν απαραίτητο να μάθουν πότε να τρώνε τα γλυκά τους.
Πόσο εύκολο όμως είναι αυτό; Τα παιδιά ως γνωστόν μιμούνται πολύ τους μεγάλους και ειδικά τους γονείς τους. Αν λοιπόν τους εξηγήσουν γιατί πρέπει να αποκτήσουν αυτή την συνήθεια και κυρίως, να τους βλέπουν να το εφαρμόζουν και οι ίδιοι, μπορούν αρκετά εύκολα να δεχθούν να τρώνε τα γλυκά τους μετά το φαγητό και ύστερα να βουρτσίζουν τα δόντια τους. Δεν λέμε στο παιδί να μην φάει γλυκά, που το απορρίπτει χωρίς να το σκεφτεί ιδιαίτερα, γιατί του αρέσουν πολύ, αλλά να φάει όσα θέλει μετά όμως από το φαγητό και ύστερα να βουρτσίσει τα δοντάκια του. Του υποδεικνύουμε δηλ. τον τρόπο και γλυκά να τρώει και τα δοντάκια του να έχει γερά.
Θα πρέπει βέβαια εκτός από τους γονείς, οι συγγενείς και φίλοι που συναναστρέφονται με το παιδί, να μην του προσφέρουν συνέχεια γλυκά προκειμένου να το ευχαριστήσουν, να μην επιβραβεύουν κάθε καλή ενέργεια του παιδιού με γλυκά, ούτε μέσα στο σπίτι να είναι τοποθετημένα τα γλυκά σε δελεαστικά και ευπρόσιτα σημεία. Επίσης θα πρέπει να προτρέπουμε το παιδί στα μεσογεύματά του στο σπίτι ή στο σχολείο, να μην καταναλώνει γλυκά αλλά άλλες πιο υγιεινές τροφές όπως φρούτα, γαλακτοκομικά, χυμούς.

Όταν ένα παιδί μάθει από τα πρώτα του χρόνια να μην τρώει συνεχώς γλυκά στα μεσογεύματα θα αποκτήσει μια πολύ θετική συνήθεια που θα έχει για όλη του τη ζωή και θα το βοηθήσει να είναι ένα υγιής ενήλικας. Όχι μόνο γιατί θα έχει γερά δόντια αλλά κυρίως γιατί θα έχει ένα υγιή οργανισμό που διατρέφετε σωστά.
Διότι, όταν το παιδί τρώει ακανόνιστα γλυκά στα μεσογεύματα, είναι αναμενόμενο να μην έχει όρεξη όταν έρθει η ώρα, να φάει το κυρίως φαγητό του, οπότε και δεν θα παίρνει τα θρεπτικά συστατικά που είναι απαραίτητα (πρωτεΐνες, βιταμίνες,ασβέστιο,) για τη σωστή του ανάπτυξη.
Παράλληλα αποκτά μια κάκιστη συνήθεια που θα τη διατηρήσει σε μεγάλο ποσοστό και ως ενήλικας, ίσως μάλιστα να τη μεταφέρει και στη δική του οικογένεια, και θα καταναλώνει γλυκά συνεχώς. Τότε όμως θα αναπτύξει και τάση για παχυσαρκία, που είναι ιδιαίτερα έντονη στην εποχή μας. Και οι συνέπειες βέβαια της παχυσαρκίας για τον οργανισμό μας, (καρδιοπάθειες, διαβήτης κτλ) είναι γνωστές και ιδιαίτερα αρνητικές.

Παιδιά:

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις ειλικρινά (οι απαντήσεις σου θα χρησιμεύσουν ως υλικό για ένα παιχνίδι ρόλων που θα διεξαχθεί στην τάξη!)


Ø Τι φαγητά σου αρέσει περισσότερο να τρως και γιατί;
________________________________________

Ø Όταν πεινάς σκέφτεσαι τι φαΐ θα φας σε σχέση με το τι σου αρέσει ή με το τι είναι πιο υγιεινό; Γιατί;
_______________________________________

Ø Αν σου έλεγαν να αλλάξεις τη διατροφή σου και να περιορίσεις τα γλυκά, αναψυκτικά, πατατάκια ή ότι άλλο ανθυγιεινό τρως τι θα έλεγες; Θα το έκανες (δικαιολόγησε το γιατί).
________________________________________

Ø Πόσο συχνά βουρτσίζεις τα δόντια σου και πηγαίνεις στον οδοντίατρο;
________________________________________

Ø Αθλείσαι καθόλου και αν ναι, πόσο συχνά;
________________________________________



φύλλο εργασίας

Οργάνωση μιας συζήτησης-αντιπαράθεσης με τη μορφή παιχνιδιού ρόλων.


1. Επιλέξτε έναν από τους τρεις φακέλους που βρίσκονται πάνω στο τραπέζι.

2. Στο φάκελό σας βρήκατε ένα από τα ακόλουθα:
· διατροφολόγοι
· οδοντίατροι
· παιδιά

3α. Εάν ο φάκελός σας γράφει διατροφολόγοι, τότε είστε εκπρόσωποι μιας ομάδας πολιτών που υποστηρίζει την υγιεινή διατροφή, για την αποφυγή παθήσεων και παχυσαρκίας. Μελετήστε το υλικό που σας δόθηκε και συζητήστε μεταξύ σας (αν επιθυμείτε μπορείτε, για την ευκολία σας, να συντάξετε και ένα κείμενο) προκειμένου να βρείτε επιχειρήματα υπέρ της υγιεινής και ισορροπημένης διατροφής και κατά της πολυφαγίας και μη ισορροπημένης διατροφής.

3β. Εάν ο φάκελος σας γράφει οδοντίατροι, τότε είστε εκπρόσωποι μιας ομάδας πολιτών που υποστηρίζει τη στοματική υγιεινή και τη σωστή διατροφή, για την αποφυγή παθήσεων των δοντιών. Μελετήστε το υλικό που σας δόθηκε και συζητήστε μεταξύ σας (αν επιθυμείτε μπορείτε, για την ευκολία σας, να συντάξετε και ένα κείμενο) προκειμένου να βρείτε επιχειρήματα υπέρ της προληπτικής επίσκεψης στον οδοντίατρο και της στοματικής υγιεινής και κατά της παραμέλησης βουρτσίσματος των δοντιών και της αλόγιστης λήψης γλυκών για τροφή.

3γ. Εάν ο φάκελος σας γράφει Παιδιά, τότε είστε εκπρόσωποι των παιδιών που τρώνε κυρίως μη υγιεινά (γλυκά, λίπη κλπ.) και αρνούνται να συνειδητοποιήσουν ότι αυτό μπορεί να έχει αρνητικά αποτελέσματα για την υγεία τους. Μελετήστε το υλικό που σας δόθηκε και συζητήστε μεταξύ σας (αν επιθυμείτε μπορείτε, για την ευκολία σας, να συντάξετε και ένα κείμενο) προκειμένου να βρείτε επιχειρήματα που θα υποστηρίζουν την άποψη των παιδιών αυτών για τα φαγητά και επιχειρήματα που θα κατακρίνουν την ισορροπημένη διατροφή. ΠΡΟΣΟΧΗ! Να είστε πειστικοί στο ρόλο σας!

4. Στην αρχή της συζήτησης-αντιπαράθεσης θα πρέπει να παρουσιάσετε περιληπτικά τις βασικές σας θέσεις. Στη συνέχεια θα ακολουθήσει η διατύπωση ερωτήσεων από τη μια ομάδα στην άλλη (να συνδέεται το θέμα που θέτετε για συζήτηση με το θέμα που προηγήθηκε). Προσπαθήστε να ακούτε προσεκτικά τους συνομιλητές σας – εστιάστε την προσοχή σας σε αυτά που συζήτιουνται κάθε δεδομένη στιγμή. Στο τέλος, παρουσιάστε ξανά με σύντομο τρόπο τη βασική σας άποψη για το θέμα-πρόβλημα που συζητείται και τα κεντρικά σας επιχειρήματα.


ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ
Απαγόρευση κάθε είδους προσβολών και υποτιμήσεων. Σε περίπτωση προσβολής ή υποτίμησης κάποιου άλλου παίκτη ή της θέσης που υποστηρίζει, ο παίκτης που το έχει κάνει φεύγει από το παιχνίδι και τη θέση του παίρνει καινούργιος παίκτης.
Οι διακοπές των ομιλητών τιμωρούνται! Για κάθε διακοπή οι ομιλητές χάνουν ένα βαθμό.
Αν είναι αναγκαίο να μιλήσει κανείς ενώ δεν έχει έρθει η σειρά του, θα πρέπει να σηκώνει το χέρι του.
Κάθε φορά που κάποιος συνομιλεί μυστικά ή ψιθυριστά με τους άλλους κατά τη διάρκεια της συζήτησης θα χάνει ένα βαθμό.
Αν κάποιος παραβιάσει τον καθορισμένο χρόνο που έχει για να εκθέσει το επιχείρημα του θα χάνει μισό βαθμό.
Οι χρόνοι ομιλίας θα πρέπει να έχουν καθοριστεί με ακρίβεια και προσυμφωνηθεί από όλους. Για τη μέτρηση του χρόνου θα χρησιμοποιηθούν τεχνητά μέσα (πχ. ρολόι, χρονόμετρο.)
Αν κάποιος παίκτης χάσει τρεις βαθμούς τότε φεύγει απ’ το παιχνίδι.


χρονική διάρκεια

Η δραστηριότητα αυτή θα συντονίζεται από τον/την εκπαιδευτικό και υπολογίζεται να διαρκέσει μια διδακτική ώρα (40’-45’).


στάσεις και δεξιότητες

Μέσα από το παιχνίδι ρόλων φαίνεται ο τρόπος με τον οποίο τα παιδιά αντιλαμβάνονται τα κοινωνικά φαινόμενα, τα οποία σχετίζονται με το θέμα των φυσικών επιστημών που εξετάζουμε σ’ αυτό το κεφάλαιο και συζητούνται στο πλαίσιο του παιχνιδιού, καθώς και ο τρόπος που αντιδρούν σε αυτά. Επίσης, το παιχνίδι ρόλων οξύνει τις ικανότητες της έκφρασης, της παρατήρησης και της ανάλυσης και εκθέτει τους συμμετέχοντες στην πολυπλοκότητα των πραγματικών προβλημάτων ενώ ταυτόχρονα οδηγεί στην επαναξιολόγηση διαφορετικών θέσεων. Επιπλέον, αυξάνει το βαθμό κατανόησης της πραγματικής συμμετοχής στις αληθινές καταστάσεις της ζωής και αποτελεί ένα πεδίο για την ανάπτυξη πολύτιμων κοινωνικών δεξιοτήτων, όπως είναι η ικανότητα αντίληψης μιας κατάστασης από πολλές διαφορετικές οπτικές γωνίες (το θέμα, λοιπόν, της ισορροπημένης διατροφής και της στοματικής υγιεινής αναβιώνουν μέσα στην τάξη και δίνουν τη δυνατότητα στους/ις μαθητές/ριες να έρθουν αντιμέτωποι με τις ιδέες κοινωνικών ομάδων που είναι διαφορετικές από τις δικές τους).
Στη γνωστική διάσταση της μάθησης, η εφαρμογή αυτή διαπραγματεύεται τις έννοιες της πέψης, των δοντιών και της διατροφής ενώ οι διδασκόμενοι ασκούνται στη λύση ενός διατροφικού προβλήματος (γνώση). Στη μεταγνωστική διάσταση αναδεικνύεται τόσο η σχέση επιχειρήματος – συμπεράσματος (φύση της γνώσης), όσο και ο τρόπος που οι επιστημονικές έρευνες επηρεάζουν την ποιότητα ζωής (διαχείριση της γνώσης στην κοινωνία). Στη συναισθηματική διάσταση καλλιεργείται η στάση του ακροατή- συζητητή και επιχειρείται η διαμόρφωση μιας στάσης ευαισθησίας σε διατροφικά θέματα που αφορούν άμεσα την ποιότητα της ζωής και την υγεία τους. Γενικά, επιχειρείται η διαμόρφωση μιας ενεργητικής στάσης των μελλοντικών πολιτών απέναντι στα διάφορα θέματα που αφορούν τη ζωή του, ώστε να συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων που αφορούν το μέλλον τους (στάσεις που διαμορφώνει η γνώση).
Αυτή η περίπτωση εφαρμογής για τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών για την εκπαίδευση του πολίτη αφορά τις δημοκρατικές αλληλεπιδράσεις επιστήμης και κοινωνίας. Η συζήτηση στην τάξη θεμάτων των φυσικών επιστημών που έχουν περάσει στην καθημερινή ζωή και την επηρεάζουν με τρόπο καθοριστικό βοηθά στην ανάπτυξη τεχνικών επιχειρηματολογίας και στην άσκηση στη λήψη αποφάσεων, εκπαιδεύοντας τον πολίτη να είναι ενεργό μέλος στη σύγχρονη δημοκρατία. Οι πολίτες θα πρέπει να είναι ικανοί να παρακολουθούν και να εμπλέκονται και οι ίδιοι σε συζητήσεις επιστημονικού περιεχομένου που αφορούν την ποιότητα ζωής τους όπως είναι το θέμα της καλής υγείας και σωστής διατροφής. Η καλλιέργεια μιας τέτοιας στάσης αποτελεί προϋπόθεση για τη δημοκρατία στο άμεσο μέλλον. Εάν οι πολίτες δεν είναι ενημερωμένοι, δεν μπορούν να παρακολουθήσουν εξελίξεις που αφορούν τη ζωή τους και αφήνουν να παίρνονται αποφάσεις ερήμην τους, αποδυναμώνοντας έτσι το περιεχόμενο της δημοκρατίας. Για να μπορούν να συμμετέχουν στις συζητήσεις αυτές, θα πρέπει να ασκηθούν στην τεχνική της συζήτησης: να ακούν προσεχτικά και να προσπαθούν να καταλάβουν τα επιχειρήματα του συνομιλητή τους, να προβάλλουν αντεπιχειρήματα στόχο να πείσουν και όχι να επιβάλλουν τη δική τους άποψη.


χάρτης εννοιών
ένα παιχνιδι ρόλων για το πεπτικό σύστημα - atlaswiki

μια διδακτική πρόταση από
τη Μπακαλίδου Άννα

More pages