έρευνα στο σχολικό περιβάλλον και συζήτηση για την ανακύκλωση

έρευνα και συζήτηση με αφορμή άρθρα για την ανακύκλωση - atlaswikiέρευνα και συζήτηση με αφορμή άρθρα για την ανακύκλωση - atlaswikiέρευνα και συζήτηση με αφορμή άρθρα για την ανακύκλωση - atlaswiki έρευνα και συζήτηση με αφορμή άρθρα για την ανακύκλωση - atlaswiki


οδηγίες για τη διδασκαλία

Με αφορμή τους υπερβολικούς όγκους σκουπιδιών που συναντούν οι μαθητές στους κάδους – και έξω απ’ αυτούς – της γειτονιάς τους, προκαλείται μια γενική συζήτηση για τα σκουπίδια. Για την ταυτότητα των σκουπιδιών μία έξοδος στη γειτονιά, ένας περίπατος γύρω από το οικοδομικό τετράγωνο του σχολείου μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να καταγράψουν το πρόβλημα. Έτσι, οι μαθητές κάνουν λεπτομερείς παρατηρήσεις για το είδος των σκουπιδιών. Κατά την επιστροφή στο σχολείο εξετάζονται και οι κάδοι σκουπιδιών κάθε τάξης.
Ακόμη, ο/η εκπαιδευτικός φέρνει στην τάξη εικόνες, αφίσες, φωτογραφίες σκουπιδιών στους δρόμους και σχετικά κείμενα τα οποία βοηθούν τη συζήτηση. Μέσα από την έρευνα και τη συζήτηση γίνεται κατανοητό στα παιδιά το μεγάλο οικολογικό πρόβλημα των σκουπιδιών και η επιτακτική ανάγκη να βρεθεί κάποια λύση.
Δίνουμε στα παιδιά το υλικό και συζητάμε:
-την αναγκαιότητα της ανακύκλωσης
-τους τρόπους και τις διαδικασίες με τις οποίες μπορεί να γίνει η ανακύκλωση,
-τι είναι ανακυκλώσιμο και τι ανακυκλωμένο προϊόν
-τα οφέλη από αυτή
Από τη συζήτηση τα παιδιά μαθαίνουν ποια υλικά είναι ανακυκλώσιμα.

διδακτικό υλικό

-εικόνες, φωτοφραφίες σκουπιδιών
-φύλλο εργασίας-ερωτηματολόγιο
-συνέντευξη
-κείμενο για τα οφέλη της ανακύκλωσης


Φύλλο Εργασίας-Ερωτηματολόγιο

Α΄ μέρος (κατά την έρευνα)

1) Παρατηρώντας τους κάδους των απορριμμάτων στη γειτονιά και στο σχολείο σας, τι είδους απορρίμματα εντοπίσατε;
κουτάκια αναψυκτικών παλιά έπιπλα
μπουκάλια ρούχα
συσκευασίες γάλακτος κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα
συσκευασίες τροφίμων άλλο …..
μπαταρίες ….
ηλεκτρικές συσκευές ….

2) Παρατηρώντας τους κάδους των απορριμμάτων στη γειτονιά και στο σχολείο σας, από τι υλικό είναι φτιαγμένα τα περισσότερα απορρίμματα;
χαρτί χαλκός
κλωστές σίδηρος
πλαστικό αλουμίνιο
γυαλί διάφορα μέταλλα
άλλο …

Β΄ Μέρος (μετά τη συζήτηση)
1) Ποια από τα παραπάνω υλικά είναι ανακυκλώσιμα;
χαρτί χαλκός
κλωστές σίδηρος
πλαστικό αλουμίνιο
γυαλί διάφορα μέταλλα
άλλο …

2) Γνωρίζατε πριν την ενασχόλησή σας με αυτή τη δραστηριότητα για την ανακύκλωση;………………………………………………………………………………….
3) Υπάρχει στην πόλη σας πρόβλεψη για την ανακύκλωση των παραπάνω υλικών;……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
4) Θεωρείτε σημαντική την ανακύκλωση; Θα την εφαρμόζατε στη ζωή σας;…………………………………………………………………………………


Οφέλη ανακύκλωσης
Η μείωση της ρύπανσης από τα απορρίμματα είναι απαραίτητη και συνίσταται στη ελάττωση του όγκου των απορριμμάτων και στην περιβαλλοντικά φιλική επεξεργασία και διάθεσή τους. Η ταφή των απορριμμάτων δεν αποτελεί πλέον πανάκεια λόγω των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και των κινδύνων ρύπανσης των εδαφών και του υδροφόρου ορίζοντα. Η μόνη λύση είναι η ευρεία ανακύκλωση των απορριμμάτων. Με την ανακύκλωση γίνεται εξοικονόμηση πρώτων υλών και ενέργειας. Ενδεικτικά, η συλλογή και η επαναχρησιμοποίηση ενός τόνου ανακυκλώσιμου αλουμινίου ισοδυναμεί με εξοικονόμηση 50 τόνων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα ενώ η ανακύκλωση 1 τόνου χαρτιού σώζει 17 δέντρα. Τα οφέλη της ανακύκλωσης δεν περιορίζονται μόνο στο περιβάλλον αλλά αφορούν και στους δημότες. Η βιομηχανία ανακύκλωσης και εναλλακτικής διαχείρισης απορριμμάτων είναι από τους πλέον αναπτυσσόμενους κλάδους. Δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας και γίνεται σημαντική εξοικονόμηση πόρων επομένως επέρχεται οικονομική ανάπτυξη.


Συνέντευξη στην οποία καταφαίνεται πόσο σημαντική είναι η ανακύκλωση

Απαντήσεις σε δώδεκα βασικά ερωτήματα που έθεσε ένα ηλεκτρονικό περιοδικό για την ανακύκλωση έδωσε ο Δήμος Αθηναίων. Σε αυτές μπορείτε να βρείτε πληροφορίες σχετικά με το τι απορρίπτουμε στους μπλε κάδους, στατιστικά στοιχεία για το τι υλικά ανακυκλώνουν οι πολίτες, αλλά και τα σχέδια του Δήμου για την ανάπτυξη νέων προγραμμάτων για το μέλλον. Επίσης πληροφορίες για το πώς και πότε συλλέγονται τα απορρίμματα από τους κάδους, που οδηγούνται και που καταλήγουν.

Ερώτηση 1
Ένας πολίτης τι μπορεί να απορρίψει στους μπλε κάδους;

Οι πολίτες μπορούν να απορρίψουν στους μπλε κάδους όλων των ειδών τα υλικά συσκευασίας όπως:
- χάρτινες συσκευασίες (π.χ. χαρτοκιβώτια, συσκευασίες τύπου τετραπάκ, χάρτινες συσκευασίες από τρόφιμα, είδη προσωπικής φροντίδας και είδη καθαρισμού σπιτιού).
- αλουμινένιες συσκευασίες (π.χ. κουτάκια αναψυκτικών)
- γυάλινες συσκευασίες (π.χ. μπουκάλια νερού και ποτών, βαζάκια τροφίμων)
- πλαστικές συσκευασίες (π.χ. μπουκάλια νερού, ποτών, χυμών, πλαστικές συσκευασίες από τρόφιμα, είδη προσωπικής φροντίδας, είδη καθαρισμού σπιτιού και πλαστικές σακούλες).
-λευκοσιδηρές συσκευασίες (π.χ. κονσέρβες τροφίμων)
Επίσης στους μπλε κάδους μπορούν οι πολίτες να απορρίπτουν έντυπο χαρτί (π.χ. εφημερίδες, περιοδικά, τετράδια)

Ερώτηση 2
Όταν λέμε πλαστικό τι ακριβώς εννοούμε; Δηλαδή ένα μπολ γιαούρτι, ένα περιτύλιγμα περιοδικού μπορούν να απορριφτούν σε ένα μπλε κάδο; Ποιος είναι δηλαδή ο ορισμός του πλαστικού;

Όλες τις συσκευασίες που αντιλαμβάνονται οι πολίτες ως πλαστικές μπορούν να τις απορρίψουν στους μπλε κάδους, δηλαδή από δοχεία τροφίμων μέχρι πλαστικές σακούλες και σελοφάν. Εξαίρεση αποτελούν οι βιοδιασπώμενες σακούλες οι οποίες δεν ανακυκλώνονται, αυτό όμως δεν αποτελεί πρόβλημα καθώς η κυκλοφορία τους είναι πολύ περιορισμένη.

Ερώτηση 3
Μπορούμε να πετάξουμε illustration χαρτί μαζί με το χαρτί εφημερίδας σε μπλε κάδο;

Όλα τα είδη των έντυπών χαρτιών μπορούν να απορριφθούν στους μπλε κάδους.

Ερώτηση 4
Όταν απορρίπτουμε ανακυκλώσιμα υλικά αυτά θα πρέπει να είναι κατηγοριοποιημένα ανά υλικό συσκευασίας ή μπορεί ο πολίτης να τα βάζει όλα σε μια σακούλα και να τα απορρίπτει και η διαλογή να γίνεται στους ειδικούς χώρους του Δήμου;

Οι πολίτες ενθαρρύνονται να απορρίπτουν τις ανακυκλώσιμες συσκευασίες στους μπλε κάδους, άδειες και καθαρές δίχως να είναι τοποθετημένες σε πλαστικές σακούλες μέσα. Για το σκοπό αυτό ο Δήμος Αθηναίων έχει μοιράσει στους δημότες μια ειδική επαναχρησιμοποιήσιμη τσάντα 35 λίτρων ώστε να την χρησιμοποιούν για την μεταφορά των ανακυκλώσιμων απορριμμάτων τους στους μπλε κάδους. Η διαλογή των υλικών γίνεται στα Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμών Υλικών που λειτουργεί η Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης, το εγκεκριμένο σύστημα ανακύκλωσης στην Ελλάδα.

Ερώτηση 5
Τι πρέπει να κάνει ένας πολίτης που θέλει να ανακυκλώσει ηλεκτρονικά είδη (πχ φαξ, ηλεκτρονικούς υπολογιστές κτλ), ξύλο, αυτοκίνητα, λιπαντικά, χώμα;

Ο Δήμος μας συνεργάζεται με τα εγκεκριμένα συστήματα ανακύκλωσης παλαιών αυτοκινήτων και οδηγεί προς ανακύκλωση τα εγκαταλελειμμένα οχήματα που περισυλλέγει. Αν κάποιοι δημότες επιθυμούν να ανακυκλώσουν το παλαιό αυτοκίνητο τους μπορούν να επικοινωνήσουν με το Δήμο Αθηναίων στη τηλεφωνική γραμμή 195. Έπειτα από συνεννόηση με την αρμόδια υπηρεσία το αυτοκίνητο θα αποσυρθεί και θα οδηγηθεί προς ανακύκλωση. Ο Δήμος μας συλλέγει τα λιπαντικά έλαια μόνο από τον μηχανολογικό εξοπλισμό του και τα οποία οδηγεί προς ανακύκλωση στο εγκεκριμένο σύστημα με το οποίο συνεργάζεται ο Δήμος. Όσον αφορά άλλα υλικά όπως ξύλα και χώματα ο δήμος δεν έχει αναπτύξει σύστημα ανακύκλωσης των υλικών αυτών.

Ερώτηση 6
Ποια είναι τα προγράμματα ανακύκλωσης που έχει αναπτύξει ο Δήμος; Πόσοι μπλε κάδοι υπάρχουν και πόσοι ακόμα χρειάζονται; Που είναι τοποθετημένοι αυτοί οι κάδοι; Αλλάζει ο τόπος τοποθέτησης ανά χρονικές στιγμές και αν γίνεται αυτό γιατί;

Το πρόγραμμα ανακύκλωσης του Δήμου Αθηναίων απαρτίζεται από 4 επιμέρους συστήματα, τα οποία είναι τα εξής:
Μπλε κάδοι ανακύκλωσης: Ο Δήμος Αθηναίων έχει τοποθετήσει περίπου 2000 μπλε κάδους σε όλη την έκταση του Δήμου. Ανοξείδωτοι κάδοι τριών ρευμάτων: Ο Δήμος Αθηναίων έχει τοποθετήσει 300 ανοξείδωτους κάδους τριών ρευμάτων για τη συλλογή πλαστικού-γυαλιού, χαρτιού και αλουμινίου σε κεντρικούς δρόμους της πόλης. Προορίζονται τόσο για τα οικιακά απορρίμματα όσο και για τα μικροαντικείμενα που απορρίπτονται στους κάλαθους του Δήμου. Κέντρα ανταποδοτικής ανακύκλωσης: Ο Δήμος Αθηναίων έχει τοποθετήσει 24 ολοκληρωμένα κέντρα ανταποδοτικής ανακύκλωσης σε πλατείες σε όλη την έκταση του δήμου στα οποία συλλέγονται ξεχωριστά πλαστικά μπουκάλια, γυάλινα μπουκάλια, μεταλλικοί περιέκτες, χάρτινες συσκευασίες και ειδικά απορρίμματα όπως κινητά τηλέφωνα. Κώδωνες συλλογής χαρτιού και χαρτονιών: Ο Δήμος Αθηναίων έχει τοποθετήσει 150 κίτρινους κώδωνες για τη συλλογή έντυπου χαρτιού και χάρτινων συσκευασιών χωρητικότητας 3,3 m3.

Η Δημοτική αρχή προγραμματίζει την αύξηση του αριθμού των μπλε κάδων σε 5000, των ανοξείδωτων κάδων σε 700 και των ολοκληρωμένων κέντρων ανακύκλωσης σε 100 με σκοπό να διαχωρίζεται πάνω από 1 kg ανακυκλώσιμου υλικού ανά κάτοικο εβδομαδιαίως και κάθε δημότης να έχει πρόσβαση στο σύστημα ανακύκλωσης σε απόσταση μικρότερη από 100 μέτρα. Το πρόγραμμα ανακύκλωσης του Δήμου Αθηναίων καλύπτει μεγάλο μέρος της έκτασης του Δήμου. Η προγραμματισμένη αύξηση του αριθμού των σημείων ανακύκλωσης προβλέπεται να καλύψει τις ανάγκες του συνόλου των δημοτών. Η χωροθέτηση των κάδων ανακύκλωσης είναι ευθύνη των υπηρεσιών Καθαριότητας του Δήμου Αθηναίων. Η θέση των κάδων ενδέχεται να αλλάζει σε ορισμένες περιπτώσεις ανάλογα με τις ανάγκες του πληθυσμού και με γνώμονα πάντα την εξυπηρέτηση του μέγιστου αριθμού δημοτών και την συλλογή των μέγιστων δυνατών ποσοτήτων ανακυκλώσιμου υλικού.

Ερώτηση 7
Αν ένας κάδος ή καμπάνα ανακύκλωσης χαρτιού καταστραφεί ή μετακινηθεί που μπορεί να απευθυνθεί ένας πολίτης για να βρει το νέο τόπο τοποθέτησης;

Η υπηρεσία καθαριότητας του Δήμου Αθηναίων η οποία είναι υπεύθυνη για την χωροθέτηση των κάδων είναι αρμόδια να δώσει κάθε πληροφορία για το πρόγραμμα ανακύκλωσης και την θέση των κάδων.

Ερώτηση 8
Έχετε στοιχεία για την ανταπόκριση των πολιτών στα προγράμματα ανακύκλωσης; Τι ανακυκλώνει περισσότερο ένας πολίτης;

Η κατά βάρος σύσταση των απορριμμάτων στους μπλε κάδους είναι η εξής:
Χαρτί, χάρτινες συσκευασίες: 52%
Πλαστικές συσκευασίες: 8%
Μεταλλικές συσκευασίες: 5,3%
Γυαλί: 5,6 %
Υπόλοιπα: 29,1 %

Η κατά βάρος σύσταση των απορριμμάτων που συλλέγονται στους ανοξείδωτους κάδους και στα ολοκληρωμένα κέντρα ανακύκλωσης είναι η εξής:
Χαρτί, χάρτινες συσκευασίες: 29,32%
Πλαστικές συσκευασίες: 20,65%
Μεταλλικές συσκευασίες: 18,18% και
γυαλί: 31,85 %

Η διαρκώς αυξανόμενη συμμετοχή των δημοτών αλλά και οι συντονισμένες ενέργειες του Δήμου έχουν επιφέρει θαυμαστά αποτελέσματα εφόσον παρατηρήθηκε αύξηση 380 % στις συλλεγόμενες ποσότητες ανακυκλώσιμων υλικών στο διάστημα 1/1/2007 μέχρι 31/12/2007 με συνέπεια τον Ιανουάριο του 2008 να συλλέγονται περίπου 70 τόνοι ανακυκλώσιμου υλικού ημερησίως.

Ερώτηση 9
Μελλοντικά ο Δήμος θα αναπτύξει και άλλα εξειδικευμένα προγράμματα ανακύκλωσης; Όπως πρόγραμμα ανακύκλωσης για γυαλί ανάλογα με το χρώμα ή ειδικά μόνο για το πλαστικό;

Τα συστήματα ανακύκλωσης των ανοξείδωτων κάδων και των ολοκληρωμένων κέντρων ανακύκλωσης έχουν ξεχωριστά ρεύματα για κάθε υλικό επομένως ουσιαστικά γίνεται ξεχωριστή διαλογή για τα υλικά αυτά. Σε ορισμένες περιοχές όπου παρατηρείται απόρριψη μεγάλων ποσοτήτων ανακυκλώσιμου γυαλιού και τα ήδη υπάρχοντα συστήματα δεν επαρκούν, ο Δήμος προγραμματίζει ανάπτυξη ξεχωριστού συστήματος για τη συλλογή του. Προγραμματίζεται επίσης διεύρυνση του συστήματος συλλογής χαρτιού με στόχο την κάλυψη των αναγκών περισσοτέρων δημοτών και τη συλλογή των μέγιστων δυνατών ποσοτήτων.

Ερώτηση 10
Τα απορριπτόμενα υλικά συλλέγονται από ειδικά απορριμματοφόρα και κάθε πότε γίνεται αυτό;

Η αποκομιδή των ανακυκλώσιμων απορριμμάτων από τους μπλε κάδους αρχικά ήταν προγραμματισμένη να γίνεται κάθε 2-3 μέρες όπως πραγματοποιείται σε όλη την Ευρώπη. Η απόρριψη σε αρκετά σημαντικό ποσοστό (30%) κοινών απορριμμάτων στους μπλε κάδους οδηγεί όμως στο ξεχείλισμα των κάδων και στην διαμόρφωση μιας εικόνας ρύπανσης της πόλης. Ο Δήμος Αθηναίων για τη λύση αυτού του προβλήματος αλλά και για τη συλλογή των μέγιστων δυνατών ποσοτήτων ανακυκλώσιμου υλικού αύξησε τον αριθμό των δρομολογίων και έτσι η αποκομιδή των μπλε κάδων γίνεται κάθε 1 το πολύ 2 μέρες.
Η αποκομιδή των μπλε κάδων γίνεται από προκαθορισμένα απορριμματοφόρα με ειδική σήμανση και το περιεχόμενο τους οδηγείται στο κέντρο διαλογής ανακυκλώσιμών υλικών.
Η αποκομιδή των ανακυκλώσιμων απορριμμάτων από του ανοξείδωτους κάδους, τα ολοκληρωμένα κέντρα ανακύκλωσης και τις καμπάνες ανακύκλωσης χαρτιού γίνεται από ειδικά απορριμματοφόρα με συχνότητα ανάλογα με την περιοχή και το σύστημα.

Ερώτηση 11
Που συγκεντρώνονται τα ανακυκλώσιμα υλικά; Γίνεται διαχωρισμός των υλικών; Ποια η πορεία των υλικών μετά τον διαχωρισμό;

Τα ανακυκλώσιμα υλικά μεταφέρονται από τους μπλε κάδους στα Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ) όπου εκεί ξεχωρίζονται, συμπιέζονται και δεματοποιούνται. Στη συνέχεια αποστέλλονται σε αντίστοιχες βιομηχανίες προς αξιοποίηση-ανακύκλωση.

Ερώτηση 12
Η ανακύκλωση των υλικών γίνεται με φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο; Ποια η διαδικασία ανακύκλωσης;

Οι εταιρείες ανακύκλωσης που συνεργάζεται ο Δήμος είναι πιστοποιημένα συστήματα από τους αρμόδιους κρατικούς φορείς για την ανάκτηση κι ανακύκλωση υλικών επομένως οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν είναι σύμφωνα με τις προδιαγραφές της νομοθεσίας. Κατά κανόνα τα υλικά που εξάγονται προωθούνται στη βιομηχανική παραγωγή για την επαναχρησιμοποίηση τους.


χρονική διάρκεια

Η παραπάνω δραστηριότητα ως προς το σκέλος της παρατήρησης των σκουπιδιών θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε ώρα, ακόμα κι εκτός μαθήματος. Σχετικά με τη συζήτηση, αυτή θα μπορούσε να θέσει προβληματισμό – σε πρώτο επίπεδο – σε δύο διδακτικές ώρες.



δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται

Μετά από την παραπάνω δραστηριότητα, οι μαθητές κατά την καταγραφή του υλικού των απορριμμάτων, καλλιεργούν επιστημονικές δεξιότητες, όπως είναι η παρατήρηση, η σύγκριση και ταξινόμηση. Επίσης, συνειδητοποιούν ότι όλες οι συσκευές που χρησιμοποιούμε καθημερινά χρειάζονται ενέργεια για να λειτουργήσουν, ενώ ταυτόχρονα μαθαίνουν ότι η ενέργεια δεν είναι ανεξάντλητη, μιας και τα αποθέματα της γης σε χρήσιμες μορφές ενέργειας είναι περιορισμένα. Αποκτούν έτσι μια οικολογική συνείδηση και μια υπεύθυνη στάση προς το περιβάλλον, που τους οδηγεί να χρησιμοποιούν την ενέργεια σωστά, με μέτρο. Παράλληλα, έχουν θετική στάση απέναντι στην εφαρμογή τρόπων εξοικονόμησης ενέργειας, όπως είναι η ανακύκλωση. Έτσι, οι μαθητές νιώθουν ότι συμμετέχουν ενεργά στην προστασία του περιβάλλοντος, αναπτύσσουν ικανότητα λήψης αποφάσεων, ενώ με το διάλογο αναπτύσσουν τεχνικές συζήτησης και επιχειρηματολογίας.


διαφορετικές θεματικές περιοχές που εμπλέκονται

Με την ανάγνωση και κατανόηση κειμένων, με το διάλογο και την έρευνα οι μαθητές αναπτύσσουν τον προφορικό λόγο, τη Γλώσσα, ενώ με τον προβληματισμό τους πάνω στην εξοικονόμηση ενέργειας και την καθαριότητα, οι μαθητές «βαδίζουν» στο πεδίο της Οικολογίας και της Περιβαλλοντικής Αγωγής. Επίσης με τη συζήτηση και το διάλογο, τα παιδιά εισάγονται σε έννοιες της Αγωγής του Πολίτη. Και όλα αυτά συνδυάζονται με τις Φυσικές Επιστήμες, όπως π.χ. με την ανάλυση του υλικού των απορριμμάτων, οι μαθητές εξοικειώνονται με έννοιες της Χημείας.





μια διδακτική πρόταση από την Κοσμάνου Ελένη

More pages