αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βιοκαύσιμα


αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βιοκαύσιμα - atlaswiki[Untitled][Untitled]

δραστηριότητα

Στη συγκεκριμένη δραστηριότητα οι μαθητές χωρίζονται σε τρεις ομάδες. Η κάθε ομάδα ανάλογα με το φάκελο που θα επιλέξει θα κληθεί να παίξει κάποιο συγκεκριμένο ρόλο και να υποστηρίξει τις θέσεις της στην αντιπαράθεσή της με τις υπόλοιπες ομάδες. Στην παρούσα δραστηριότητα οι μαθητές καλούνται να μιλήσουν για τα βιοκαύσιμα και να φωτίσουν κρυφές πτυχές τους. Οι δύο ομάδες που θα υποστηρίζουν διαφορετικές θέσεις μεταξύ τους είναι η ομάδα των υπέρμαχων της χρήσης βιοκαυσίμων και αυτή των ενάντιων στη χρήση τους, ενώ η τρίτη ομάδα θα παίζει το ρόλο των δημοσιογράφων, οι οποίοι θα συντονίζουν και θα καθοδηγούν το διάλογο.


χρονική διάρκεια

Η δραστηριότητα αυτή θα διαρκέσει δύο διδακτικές ώρες. Στη διάρκεια της πρώτης ώρας οι μαθητές θα χωριστούν σε ομάδες και θα καθοριστεί, μέσω φακέλων που θα επιλέξουν τα παιδιά, η θέση που θα υποστηρίξει η εκάστοτε ομάδα. Έπειτα τα μέλη της κάθε ομάδας θα διαβάσουν το υλικό που τους έχει δοθεί και θα συζητήσουν μεταξύ τους τα επιχειρήματα που θα χρησιμοποιήσουν για να στηρίξουν τη θέση τους. Τη δεύτερη ώρα θα γίνει η αντιπαράθεση των επιχειρημάτων αυτών μεταξύ των ομάδων.


διδακτικό υλικό

Φύλλο εργασίας

1. Επιλέξτε έναν από τους τρεις φακέλους που βρίσκονται πάνω στην έδρα.

2. Στο φάκελό σας θα βρείτε μια από της ακόλουθες φράσεις:
α. Ανήκετε στην ομάδα «Υπέρμαχοι της χρήσης βιοκαυσίμων». Είστε εκπρόσωποι μιας ομάδας πολιτών που υποστηρίζει τη χρήση των βιοκαυσίμων στη χώρα μας ως κύριο καύσιμο. Μελετήστε το υλικό που σας δόθηκε και συζητήστε μεταξύ σας ώστε να καταλήξετε στα επιχειρήματα υπέρ της χρήσης των βιοκαυσίμων ως κύριο καύσιμο και να μπορείτε να αντικρούσετε τα επιχειρήματα της ομάδας που είναι ενάντια στη χρήση των βιοκαυσίμων. Φτιάξτε ένα κείμενο το οποίο ένας ή περισσότεροι από εσάς πρόκειται να το υποστηρίξουν δημόσια και προετοιμαστείτε για τυχόν ερωτήσεις που πρόκειται να δεχτείτε από τους αντίθετους στη χρήση βιοκαυσίμων ή από τους δημοσιογράφους.
β. Ανήκετε στην ομάδα «Ενάντιοι στη χρήση βιοκαυσίμων». Είστε εκπρόσωποι μιας ομάδας πολιτών που εναντιώνεται στη χρήση των βιοκαυσίμων στη χώρα μας ως κύριο καύσιμο. Μελετήστε το υλικό που σας δόθηκε και συζητήστε μεταξύ σας ώστε να καταλήξετε στα επιχειρήματα εναντίον της χρήσης των βιοκαυσίμων ως κύριο καύσιμο και να μπορείτε να αντικρούσετε τα επιχειρήματα της ομάδας που είναι υπέρ της χρήσης των βιοκαυσίμων. Φτιάξτε ένα κείμενο το οποίο ένας ή περισσότεροι από εσάς πρόκειται να το υποστηρίξουν δημόσια και προετοιμαστείτε για τυχόν ερωτήσεις που πρόκειται να δεχτείτε από τους υπέρμαχους της χρήσης των βιοκαυσίμων ή από τους δημοσιογράφους.
γ. Ανήκετε στην ομάδα «Δημοσιογράφοι». Είστε οι δημοσιογράφοι που συμμετέχουν σε μια αντιπαράθεση ιδεών και επιχειρημάτων μεταξύ των εκπροσώπων μιας ομάδας που υποστηρίζει τη χρήση των βιοκαυσίμων ως το κυριότερο καύσιμο και των εκπροσώπων μιας ομάδας που είναι εναντίον της χρήσης των βιοκαυσίμων ως το κυριότερο καύσιμο. Μελετήστε το υλικό που σας δόθηκε και συζητήστε μεταξύ σας προκειμένου να καταλήξετε στα υπέρ και στα κατά και των δυο θέσεων. Συντάξτε μια σειρά από ερωτήσεις που απευθύνονται σε κάθε μια από της δύο ομάδες πολιτών.

3. Κατά τη διάρκεια της δημόσιας αντιπαράθεσης επιχειρημάτων προσπαθήστε να ακούτε προσεκτικά τους συνομιλητές σας. Μη σκέφτεστε τι θα πείτε μετά, αλλά εστιάστε την προσοχή σας σε αυτά που συζητούνται κάθε δεδομένη στιγμή. Να διατυπώνετε ξεκάθαρα τις ερωτήσεις και τις απόψεις σας, να συνδέεται το θέμα που θέτεται για συζήτηση με το θέμα που προηγήθηκε και όταν επιχειρηματολογείτε να έχετε υπόψη σας ότι τα αποτελέσματα από τις συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών καταστάσεων είναι έγκυρα όταν κάθε φορά αλλάζει μόνο ένας παράγοντας και οι υπόλοιποι παραμένουν σταθεροί.


Υλικό για τις ομάδες

Εναλλακτικές πηγές ενέργειας

Μετά το φαινόμενο του θερμοκηπίου, η Βιοενέργεια και τα βιοκαύσιμα στο προσκήνιο

Εισαγωγή:
Οι μέρες της ενεργειακής ευημερίας της ανθρωπότητας τελείωσαν. Φέρτε ό,τι..λύμα, σκουπίδι, σαπισμένο φρούτο, λουλούδια, σπορέλαια, κουρέλια κυτταρίνης, πριονίδια, ροκανίδια, άχυρα έχετε, να κάνουμε ενέργεια. Η κατάσταση στη χώρα μας, μετά το τέλος των αγροτικών επιδοτήσεων της ΕΕ, ωθεί την αγροτιά σε… ενεργειακούς κλάδους.. Η Ελλάδα θα ..λουλουδιάσει από καλλιέργειες ενεργειακών φυτών, που η επεξεργασία τους παράγει ..βιοκαύσιμα.
Πρόσφατα η ΕΒΖ (Ελληνική Βιομηχανία Ζαχάρεως), αποφάσισε τη μετατροπή των 2 εκ των 5 εργοστασίων παραγωγής ζάχαρης, Λάρισας και Ξάνθης σε μονάδες παραγωγής βιοαιθανόλης, ενός βιοκαυσίμου που θα ανταγωνιστεί μερικώς το πετρέλαιο. Υπάρχει, ακόμα ωστόσο, σκεπτικισμός για την ανταγωνιστικότητα, αφού η τιμή της παραγόμενης βιοαιθανόλης από τεύτλα, πιθανόν να είναι 20-40% υψηλότερη σε σχέση με τη διεθνή. Παράλληλα σ’ όλη την Ελλάδα ετοιμάζονται εργοστάσια μικρά και μεγάλα, κυρίως για επεξεργασία φυτών ελαιοκράμβης για παραγωγή βιοαιθανόλης, για εξαγωγή. Ελληνική εταιρεία ανεγείρει εργοστάσιο παραγωγής κραμβέλαιου, στη βιομηχανική περιοχή Βόλου, δυναμικότητας 500 τόνων την ημέρα, ενώ διαθέτει την παγκόσμια πατέντα της συσκευής καύσης του λαδιού από ντιζελοκινητήρες και ήδη αξιοποιείται από στόλους φορτηγών αυτοκινήτων σε Γερμανία, Αυστρία, Ιταλία και από φορτηγίδες που κινούνται στο λιμάνι του Αμβούργου. Πρόσφατα, η εταιρεία ανακοίνωσε την επίτευξη συμφωνίας με την ιταλική εταιρεία Green Quality, η οποία θα χρησιμοποιήσει το κραμβέλαιο και τη διεθνή πατέντα, για την κίνηση των αστικών λεωφορείων της Φλωρεντίας. Η συμφωνία υπάρχει δυνατότητα να επεκταθεί και σε άλλες πόλεις της Ιταλίας. Επιτυχείς δοκιμές έχουν γίνει και σε λεωφορεία στην Ελλάδα. Μελετάται ακόμα η μετατροπή 1.500.000 στρεμμάτων, για ελαιοκράμβη στη Θεσσαλία, κατά την επόμενη καλλιεργητική περίοδο.
To κίνητρο για τον παραγωγό είναι η ενίσχυση με 4,5 €/στρέμμα στους καλλιεργητές ενεργειακών φυτών, συν τα προβλεπόμενα από το νόμο 3423/2005. Στόχος είναι η κατανάλωση 160.000 τόνων βιοντίζελ και 400.000 βιοαιθανόλης, το 2010, που θα υποκαταστήσει το 5,75% των σημερινών καυσίμων μεταφορών, αν και το 2005 η παραγωγή ήταν μόλις 470 κυβικά.
Για την ΕΕ ο στόχος είναι 8% από 4% σήμερα. H Φιλανδία καλύπτει το 20% των ενεργειακών αναγκών από Βιοενέργεια, η Σουηδία το 16% και η ΕΕ το 3,7%.


αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βιοκαύσιμα - atlaswiki

Τι είναι όμως η Βιοενέργεια;
Στην παγκόσμια έρευνα για νέες ενεργειακές πηγές, διερευνώνται και οι «λιγότερο αποδοτικές», π.χ. ενέργεια από οργανικά απόβλητα κλπ, αρκεί να μην εκλύουν CO2. Η Βιοενέργεια είναι χαμηλή μορφή ενέργειας, προερχόμενη από ειδική κατεργασία της βιομάζας (Όρος για τα υλικά που προέρχονται από φυτά ή από κοπριά ζώων, π.χ τα ξύλα).
Θεωρείται οικολογική,
α) επειδή δεν εκλύει CO2 αυτή καθ’ αυτή, αν και χρησιμοποιούνται ενώσεις άνθρακα C στην κατεργασία (πυρόλυση, ζυμώσεις, καύση κλπ), και
β) διότι πραγματώνει την αρχή της επανάχρησης της ύλης.
Δεν κατατάσσεται στις «Ανανεώσιμες Πηγές», λόγω δαπάνης πρώτης ύλης, που δεν είναι ούτε ανεξάντλητη ούτε δωρεάν. Η αρχή λειτουργίας πολύ απλά είναι ότι, η ηλιακή ενέργεια που συμμετέχει στη διαδικασία της φωτοσύνθεσης, εγκλωβίζεται μέσα στους δεσμούς της βιομάζας και επανακτάται με ειδική κατεργασία (πυρόλυση, ζύμωση κλπ). Μέσα από τους άπειρους δρόμους αξιοποίησης της βιομάζας, παράγεται μια πλειάδα από βιοκαύσιμα: στερεά, υγρά ή αέρια, κατάλληλα για παραγωγή ηλεκτρισμού, θέρμανσης και κίνησης. Ως τέτοια θα ανταγωνιστούν τα σημερινά ορυκτά καύσιμα, (πετρέλαιο, λιγνίτη), ως προς την ελάττωση των εκπομπών CO2. Για την ώρα συμπληρώνουν με ανάμιξη τα παραδοσιακά καύσιμα, κατά ποσοστό. Η οδηγία 2003/30/ της Ε.Ε., (όχι όμως και η ελληνική) κατατάσσει τα καθαρά φυτικά λάδια, όπως το κραμβέλαιο, στην κατηγορία των βιοκαυσίμων. Το λάδι (κραμβέλαιο) της ελαιοκράμβης παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα, με πρώτο από όλα τη σημαντική οικονομία, που συνεπάγεται η χρήση του, που μπορεί να φτάσει μέχρι και 40% στα συνολικά έξοδα, όχι μόνο κίνησης αλλά και θέρμανσης. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο απευθείας στους ντιζελοκινητήρες, με υψηλή απόδοση, καθώς η χρήση του δεν προκαλεί καμιά φθορά στον κινητήρα. Έτσι θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως το «απόλυτο βιολογικό καύσιμο», αφού από τη χρήση του εκπέμπονται ρύποι σε επίπεδο χαμηλότερο, ακόμα και από το ελάχιστο των προδιαγραφών της Ε.Ε. Δεν μπορεί κανείς να παραβλέψει τη σύγκριση, ότι η βιοενέργεια είναι ένας συντομότερος αλλά ανάλογος κύκλος, με τον κύκλο του ορυκτού πετρελαίου, με φυτική κύρια προέλευση.



ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ
Πηγή Τύπος Παράδειγμα
Ξυλεία: Ειδική ξυλεία Ταχείας ανάπτυξης δέντρα (Ευκάλυπτοι, λεύκες)
Παραπροϊόντα ξυλείας Κούτσουρα, φλούδες
Γεωργία: Ξερής λιγνοκυτταρίνης (e.g. miscanthus, reed canarygrass, γιγάντια καλάμια)
Σοδειές λαδιού, ζάχαρης και αμυλούχες Σπόροι λαδιού για μεθυλεστέρες (ηλίανθο, πίτα ελαιοκράμβης / ζωοτροφής)
Σοδειά ζάχαρης για αιθανόλη (ζαχαροκάλαμο, ζαχαρόχορτο κλπ)
Αμυλούχες ύλες για αιθανόλη (π.χ καλαμπόκι, σιτάρι)
Γεωργικά υπόλοιπα: Καλαμιές, κλαδέματα από αμπέλια και οπωροφόρα
Ζωικά Απόβλητα: Υγρή και στερεή κοπριά
Βιομηχανικά Βιομ. Υπόλοιπα Ροκανίδια, πριονίδια κλπ
Ινώδη φυτικά απόβλητα από χαρτοποιίες
Απόβλητα: Ξερή λιγνοκυτταρίνη Υπολείμματα από πάρκα και κήπους (π.χ κλαδάκια, χόρτα)
Ακάθαρτα νερά Νεροπλύματα
Οργανικά απόβλητα και κλάσματα τους
Βιοδιασπώμενα στοιχεία και αέρια ΧΥΤΑ
Λάσπη υπονόμων

Στην Ελλάδα υπάρχει εξαιρετικό ενδιαφέρον για τη Βιοενέργεια, επειδή φέρνει ξανά την ελπίδα στην ελληνική αγροτιά, αφού οι επιδοτήσεις της ΕΕ τελειώνουν οριστικά, το 2013. H ΑΤΕ Bank (βασική μέτοχος της ΕΒΖ), υποστήριξε ότι αν παρέμεναν ως ζαχαρουργεία και τα πέντε εργοστάσια και διατηρούνταν οι σημερινές ποσοστώσεις, θα κατέληγαν να κλείσουν το 2007. Δεν απέκλεισε, επίσης, το ενδεχόμενο μετατροπής και τρίτου εργοστασίου (πιθανότατα εκείνου στο Πλατύ Ημαθίας) σε μονάδα παραγωγής βιοαιθανόλης, ενώ ξεκαθάρισε ότι κανένα εργοστάσιο δεν θα κλείσει, αν δεν δοκιμαστεί η λύση του μετασχηματισμού του. Η επιλογή των συγκεκριμένων ζαχαρουργείων για μετατροπή έγινε, λόγω της εγγύτητας τους σε λιμάνια (Αχλάδι και Κεραμωτή). Στη χώρα μας λειτουργούν ήδη άλλα 4 εργοστάσια παραγωγής βιοντίζελ και 6 εξελίσσονται ομαλά.

Οικονομικά:
Το κόστος της συσκευής για καύση ένα φορτηγό ανέρχεται σε 1.800 ευρώ, ενώ με τα δεδομένα τιμών όπου ισχύουν στην Ιταλία, δηλαδή τιμή ντίζελ 1,25 ευρώ και τιμή κραμβέλαιου 0,75 ευρώ το λίτρο, η απόσβεση ολοκληρώνεται σε 35-40 μέρες. Ο κλάδος θα απασχολήσει 300.000 άτομα στην ΕΕ, του 2010. Απαιτείται, ωστόσο, κοινοτική χρηματοδότηση έντασης, προκειμένου να γίνει βιώσιμος, με άμεσο κόστος 9 δις € ετησίως. Οι υποδομές μιας νέας απασχόλησης είναι απαιτητικές σε επενδύσεις, αλλά ο δρόμος για καθαρότερο περιβάλλον το απαιτεί. Κι αυτό παρότι σήμερα, η παραγωγή βιοκαυσίμων είναι σημαντικά ακριβότερη των συμβατικών. O νόμος 3423/2005 και το άρθρο 6.5 του ΕΠΑΝ, επέτρεψαν την προώθηση 3 για την ώρα, ιδιωτικών επενδύσεων για βιοντίζελ, ύψους 11,7 εκ€ για 130.000. Στο νομό Θεσσαλονίκης χρηματοδοτήθηκε επένδυση 40.000 tn και άλλες 5 στην υπόλοιπη Ελλάδα. H χώρα μας καταναλώνει ετησίως, 2 εκ tn.




Εφαρμογές καθαρών οχημάτων και καυσίμων

Βιοαιθανόλη

Η βιοαιθανόλη μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μίγμα 5% με βενζίνη σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό πρότυπο ποιότητας EN 228. Η χρήση τέτοιου μίγματος δεν απαιτεί μετατροπή του κινητήρα.
Το κύριο πλεονέκτημα της βιοαιθανόλης είναι ότι η χρήση της έχει ως αποτέλεσμα την σημαντική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Από τη χρήση 100% βιοαιθανόλης προκύπτει μείωση 50-60% αερίων του θερμοκηπίου υπολογισμένη σε πλήρη κύκλο ζωής, σε σχέση με τα συμβατικά καύσιμα. Τα οφέλη που προκύπτουν από την χρήση μιγμάτων είναι προφανώς μικρότερα. Για παράδειγμα από τη χρήση μίγματος 5% προκύπτει καθαρή μείωση 2,5-3%.

Βιοντίζελ

Το βιοντίζελ μπορεί να αντικαταστήσει τελείως το συμβατικό πετρέλαιο κίνησης ή να αναμειχθεί με αυτό σε διαφορετικές αναλογίες για χρήση σε πετρελαιομηχανές. Η πρακτική της ανάμειξης είναι πολύ συνηθισμένη σε πολλές χώρες, με το ποσοστό του 5% να είναι το συνηθέστερο, δηλ. 5% βιοντήζελ, 95% πετρέλαιο κίνησης.
Οι φυσικές και χημικές ιδιότητες του βιοντίζελ μοιάζουν πολύ με του ορυκτού πετρελαίου και οι συμβατικοί κινητήρες δεν χρειάζονται μετατροπές για να χρησιμοποιούν μίγματα έως 5%. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι σύγχρονοι κινητήρες μπορούν να λειτουργούν με μίγματα έως 30%, αλλά πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς η χρήση μιγμάτων με πάνω από 5% βιοντίζελ, μπορεί να ακυρώσει αρκετές από τις εγγυήσεις των κατασκευαστών.
Το Ευρωπαϊκό πρότυπο EN 590, για το πετρέλαιο κίνησης επιτρέπει ανάμειξη μέχρι 5% βιοντίζελ. Η χρήση 100% βιοντίζελ πρέπει να ικανοποιεί το Ευρωπαϊκό πρότυπο ποιότητας EN 14214.
Το κύριο πλεονέκτημα της χρήσης βιοντίζελ σαν καύσιμο μεταφορών είναι ότι μπορεί να παρουσιάσει μείωση στις εκπομπές ρύπων και αερίων του θερμοκηπίου σε σχέση με τη χρήση συμβατικού πετρελαίου. Η χρήση 100% βιοντίζελ (πράγμα σπάνιο) μπορεί να μειώσει τις καθαρές εκπομπές CO κατά 40-50%, αντίστοιχα η χρήση μίγματος 5% μειώνει το CO2 κατά 2 – 2.5%.

Βιοαέριο

Το βιοαέριο, παράγεται από την αναερόβια χώνευση κτηνοτροφικών κυρίως αποβλήτων (λύματα από χοιροστάσια, βουστάσια), αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων και λυμάτων, καθώς και από αστικά οργανικά απορρίμματα. Αποτελείται από 65% μεθάνιο και 35% διοξείδιο του άνθρακα και μπορεί να αξιοποιηθεί ενεργειακά, μέσω της τροφοδοσίας του σε μηχανές εσωτερικής καύσης, σε καυστήρες αερίου ή σε
μηχανές εσωτερικής καύσης, σε καυστήρες αερίου ή σε αεροστρόβιλο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας.
Παράλληλα, το αναβαθμισμένο βιοαέριο μπορεί να διοχετευθεί στο δίκτυο του φυσικού αερίου, όπως πλέον γίνεται στην Ολλανδία, τη Σουηδία και την Ελβετία και να χρησιμοποιηθεί για ηλεκτρική και θερμική ενέργεια. Πειραματικά χρησιμοποιείται και για παραγωγή υδρογόνου, τροφοδοτώντας κυψέλες καυσίμου ( fuel cells ).
Η ανάπτυξη και εγκατάσταση τεχνολογιών βιοαερίου, αποτελεί μία εναλλακτική λύση με σημαντικά πλεονεκτήματα, καθώς προσφέρει περιβαλλοντικά φιλική ενέργεια και ταυτόχρονα επιλύει το συνεχώς διογκούμενο πρόβλημα της διάθεσης των απορριμμάτων.

[Untitled]

Βιο-καύσιμα: η ενέργεια του μέλλοντος;

Αναποτελεσματικά χαρακτηρίζουν Αμερικανοί ερευνητές τα μέχρι τώρα προτεινόμενα βιο-καύσιμα και προτείνουν ως εναλλακτική λύση την παραγωγή αιθανόλης από κυτταρίνη.

Η απειλή μιας επικείμενης παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, αλλά και η ανάγκη για τη χρησιμοποίηση φιλικών προς το περιβάλλον μορφών ενέργειας, έχουν στρέψει τους επιστήμονες στη δημιουργία καυσίμων από φυτικά προϊόντα. Οι λύσεις που έχουν προταθεί είναι η αιθανόλη που παράγεται από καλαμπόκι και το βιο-πετρέλαιο που κατασκευάζεται από σόγια.

Για να ελέγξουν αν αυτά τα δύο βιο-καύσιμα είναι εφικτές εναλλακτικές λύσεις, ο David Tilman, περιβαλλοντολόγος στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, και οι συνάδελφοί του υπολόγισαν την περιβαλλοντική επιβάρυνση που προκαλεί η παρασκευή τους σε σύγκριση με τα συμβατικά καύσιμα.

Όπως διαπίστωσαν, η αιθανόλη μειώνει τις εκπομπές ρύπων μόλις κατά 12% συγκρινόμενη με τη βενζίνη. Αντιστοίχως, το βιο-πετρέλαιο μειώνει τις εκπομπές κατά 41% σε σχέση με το κανονικό πετρέλαιο, κυρίως γιατί δεν χρειάζεται διύλιση για να μετατραπεί σε καύσιμο, ενώ στην καλλιέργεια σόγιας χρησιμοποιούνται πολύ λιγότερα παρασιτοκτόνα και λιπάσματα.
Ωστόσο, όλα αυτά είναι σταγόνα στον ωκεανό της παγκόσμιας ζήτησης για ενέργεια. Όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά, ακόμη και αν οι ΗΠΑ διέθεταν όλο το καλαμπόκι τους για αιθανόλη και όλη τη σόγια για βιο-πετρέλαιο, η παραγωγή βιο-καυσίμων θα κάλυπτε μετά βίας το 5% της αμερικανικής ανάγκης για βενζίνη και πετρέλαιο. «Αυτές οι δύο πηγές θα είναι πάντα ήσσονος σημασίας προμήθειες τέτοιων καυσίμων», λέει ο Tilman. Επιπλέον, «η μετατροπή αυτού που αποτελεί ήδη μια παγκοσμίως περιορισμένη ποσότητα φαγητού σε ενέργεια δεν είναι καλή μακροπρόθεσμη επιλογή».

Η καλύτερη λύση είναι, σύμφωνα με τον Tilman, η παραγωγή αιθανόλης από πηγές που δεν είναι βρώσιμες, όπως γρασίδι και ξυλώδη φυτά (αιθανόλη από κυτταρίνη). Πράγματι, το Αμερικανικό Τμήμα Ενέργειας δημοσίευσε την Παρασκευή έκθεση στην οποία η αιθανόλη από κυτταρίνη αναφέρεται ως η εναλλακτική πηγή για να αντικατασταθεί το 30% των καυσίμων στις ΗΠΑ μέχρι το 2030.



Η κρισιμότητα της χρήσης βιοκαυσίμων

Η ανάγκη για τη χρήση εναλλακτικών και ανανεώσιμων καυσίμων έναντι του πετρελαίου και των προϊόντων του έχει αρχίσει να παίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο στον ανεπτυγμένο κόσμο, τόσο για περιβαλλοντικούς όσο και για οικονομικούς και διαχειριστικούς λόγους.

Ως βιοκαύσιμα χαρακτηρίζονται όλα τα στερεά, υγρά και αέρια καύσιμα που προέρχονται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (βιομάζα). Τα κυριότερα είναι το βιοντίζελ που παράγεται από τα φυτικά έλαια και τα ζωικά λίπη, η βιοαιθανόλη που παράγεται από τα σακχαρούχα και αμυλούχα φυτά, το βιοαέριο, κ.ά.

Για το βιοντίζελ και τη βιοαιθανόλη, συγκεκριμένα, οι επενδύσεις αναπτύσσονται ταχύτατα σε ολόκληρο τον κόσμο. Στις ΗΠΑ το 2005 η παραγωγή βιοαιθανόλης ανήλθε στους 9.000.000 tn και αυξάνεται κατά 30% κάθε χρόνο, ενώ η παραγωγή βιοντίζελ ξεπέρασε τους 1.000.000 tn, με στόχο να διπλασιαστεί και αυτή μέχρι το 2008. Η Βραζιλία διατηρεί παγκοσμίως την πρώτη θέση στην παραγωγή βιοαιθανόλης. Η Γερμανία παραμένει ο μεγαλύτερος παραγωγός βιοντίζελ στον κόσμο (1.700.000 tn βιοντίζελ παρήχθησαν το 2005) και αυξάνει την παραγωγή του σταθερά περίπου κατά 40% κάθε χρόνο, ενώ αναπτύσσονται και μεγάλα εργοστάσια παραγωγής βιοαιθανόλης δυναμικότητας έως και 250.000 tn το χρόνο. Στην Ουγγαρία κατασκευάζεται το μεγαλύτερο εργοστάσιο παραγωγής βιοαιθανόλης στον κόσμο, δυναμικότητας 400.000 tn. Η Γαλλία φιλοδοξεί να τριπλασιάσει την παραγωγή βιοκαυσίμων έως το 2007. Στην Ισπανία, στην Ιταλία, στην Αυστρία και στις άλλες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης παράγονται σημαντικές ποσότητες βιοντίζελ και βιοαιθανόλης. Παράλληλα, τα βιοκαύσιμα δεύτερης και τρίτης γενιάς, όπως συνθετικά βιοκαύσιμα, βιοϋδρογόνο κ.ά., βρίσκονται προ των πυλών και αναμένεται να πρωταγωνιστήσουν στα αμέσως προσεχή χρόνια.

Στην Ευρώπη έχει δρομολογηθεί η υποχρεωτική χρήση βιοκαυσίμων στα καύσιμα κίνησης σε ποσοστό τουλάχιστον 2% από 1/1/2006, με στόχο την αύξησή τους σε ποσοστό 5,75% μέχρι 31/12/2010, με βάση την οδηγία 2003/30/ΕC της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία προτείνει συμμετοχή των βιοκαυσίμων στην αγορά καυσίμων σε ποσοστό 20% έως το 2012. Στα ποσοστά αυτά το βιοντίζελ θα υποκαταστήσει το συμβατικό ντίζελ, ενώ η βιοαιαθανόλη τη βενζίνη.

Η Κοινοτική Οδηγία στοχεύει στην ικανοποίηση των δεσμεύσεων του Πρωτοκόλλου του Κιότο σχετικά με τις κλιματικές αλλαγές και την αντιμετώπιση του φαινομένου του θερμοκηπίου, στην ασφάλεια του εφοδιασμού κατά τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον και στην προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις μεταφορές. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (E.C.), οι μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) ευθύνονται για το 21% των εκπομπών αερίων που συμβάλουν στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη μας (φαινόμενο του θερμοκηπίου) και το ποσοστό αυτό μεγαλώνει. Την ίδια στιγμή, η Ε.Ε. αποτελεί τον μεγαλύτερο εισαγωγέα ενέργειας στον κόσμο, χρησιμοποιώντας περίπου το 17% της παγκόσμιας ενέργειας. Παράλληλα, η παραγωγή βιοκαυσίμων στην Ε.Ε. το 2004 είχε ανέλθει σε 2.400.000 tn, από τους οποίους 500.000 tn ήταν βιοαιθανόλη και 1.900.000 tn βιοντίζελ. Οι ποσότητες αυτές ισοδυναμούν μόνο με το 0,8% περίπου της κατανάλωσης πετρελαίου και βενζίνης στην Ε.Ε. Έτσι, επιβάλλεται η αύξηση της χρήσης των βιοκαυσίμων, η οποία θα συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης των κρατών μελών της Ε.Ε. από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, στη μείωση των εκπομπών επικίνδυνων ρυπαντών και αερίων που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, ενώ παράλληλα θα δημιουργηθούν νέες ευκαιρίες για τους αγρότες και οικονομικές ευκαιρίες για τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Η στρατηγική της Ε.Ε. που υιοθετήθηκε τον Φεβρουάριο του 2006 για τα βιοκαύσιμα βασίζεται στο σχέδιο για εκμετάλλευση της βιομάζας, το οποίο υιοθετήθηκε το Δεκέμβριο του 2005 και έχει αναπτυχθεί σε επτά άξονες πολιτικής: α) υποκίνηση της ζήτησης βιοκαυσίμων, β) κατάκτηση περιβαλλοντικών οφελών, γ) ανάπτυξη της παραγωγής και διανομής βιοκαυσίμων, δ) επέκταση των προμηθειών πρώτων υλών, ε) ενίσχυση των εμπορικών ευκαιριών, στ) υποστήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών και ζ) υποστήριξη προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης.

Στην Ελλάδα, με νόμο που ψηφίστηκε το Νοέμβριο του 2005 (ν.3423/2005) εναρμονίζεται η Εθνική Νομοθεσία προς την Κοινοτική Οδηγία. Τα βασικότερα σημεία του νόμου είναι:
Ο καθορισμός της συμμετοχής των βιοκαυσίμων και των άλλων ανανεώσιμων καυσίμων στην ελληνική αγορά σε ποσοστό 5,75% του συνόλου της βενζίνης και του πετρελαίου που καταναλώνονται στον τομέα μεταφορών έως την 31η Δεκεμβρίου του 2010.
  • Η θέσπιση της Αδείας Διάθεσης Βιοκαυσίμων για τις επιχειρήσεις που επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν στην παραγωγή και την εμπορία βιοκαυσίμων στη χώρα μας. Ο κάτοχος της σχετικής άδειας θα έχει το δικαίωμα παραγωγής ή εισαγωγής αυτούσιων βιοκαυσίμων και άλλων ανανεώσιμων καυσίμων και της διάθεσής τους εντός της ελληνικής επικράτειας.
  • Η πρόβλεψη για την κατάρτιση του «Προγράμματος Κατανομής Ποσοτήτων Βιοκαυσίμων» που απαλλάσσονται από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης Καυσίμων (ΕΦΚΚ). Σε κάθε συμμετέχοντα στο Πρόγραμμα παρέχεται η δυνατότητα και παράλληλα επιβάλλεται η υποχρέωση διάθεσης στην ελληνική αγορά συγκεκριμένης ποσότητας βιοκαυσίμων, απαλλαγμένη από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης για την περίοδο μέχρι και το τέλος του 2010.
  • Εχει ήδη ψηφιστεί και αποτελεί νόμο (ν.3340/2005) η απαλλαγή ποσοτήτων αυτούσιου βιοντίζελ από τον ΕΦΚΚ μέχρι το 2007. Συγκεκριμένα, οι αποφορολογημένες ποσότητες βιοντίζελ για το 2005 ανέρχονται σε 51.000 tn, ενώ για τα έτη 2006 και 2007 έχουν οριστεί στους 91.000 και 114.000 tn αντίστοιχα.
  • Η ρύθμιση θεμάτων σχετικά με την ανάμειξη των βιοκαυσίμων με τα αντίστοιχα συμβατά προϊόντα διύλισης του αργού πετρελαίου, την εξασφάλιση της διάθεσης των βιοκαυσίμων στην ελληνική αγορά, καθώς και θεμάτων που άπτονται της ποιότητας και της διακίνησης των βιοκαυσίμων στη χώρα μας.
Τα επενδυτικά σχέδια ίδρυσης εργοστασίων παραγωγής βιοκαυσίμων ενισχύονται μέσα από τον αναπτυξιακό νόμο, ο οποίος προβλέπει ελάχιστη επιδότηση 30%, η οποία υπό προϋποθέσεις μπορεί να φθάσει στο 55% της συνολικής επένδυσης. Το ελάχιστο ποσοστό της ιδίας συμμετοχής ανέρχεται στο 25% της επένδυσης. Ο αναπτυξιακός νόμος είναι σε συνεχή ισχύ και αιτήσεις κατατίθενται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Αυτή τη στιγμή, στην Ελλάδα υπάρχουν δύο εργοστάσια παραγωγής βιοντίζελ, τα οποία ήδη παραδίδουν ποσότητες βιοντίζελ, κυρίως στα διυλιστήρια (ΕΛΠΕ και ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ) για ανάμειξη με το συμβατικό ντίζελ και διάθεση του μείγματος στην ελληνική αγορά. Το πρώτο είναι η ΕΛΒΙ στο Κιλκίς, δυναμικότητας 40.000 tn βιοντίζελ το χρόνο, που τέθηκε σε λειτουργία το φθινόπωρο του 2005. Το 74% του παραγόμενου βιοντίζελ η εταιρεία το διαθέτει στα ΕΛΠΕ, το 24% στη ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ και ένα 2% θα απορροφήσει η Shell. Το δεύτερο είναι η Παύλος Ν. Πέττας ΑΒΕΕ-Ελαιουργία στη βιομηχανική περιοχή της Πάτρας, δυναμικότητας 65.000 tn βιοντίζελ το χρόνο, που ξεκίνησε την παραγωγή του τον Αύγουστο του 2006. Ο αναπτυξιακός νόμος είναι σε συνεχή ισχύ και αιτήσεις κατατίθενται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους στα ΕΛΠΕ και τη ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ. Παράλληλα, έχουν αναπτυχθεί αρκετές επιχειρηματικές πρωτοβουλίες για ίδρυση μονάδων παραγωγής βιοντίζελ σε όλη τη χώρα, ενώ η Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης προτίθεται να δραστηριοποιηθεί στην παραγωγή βιαιθανόλης επεκτείνοντας τις εγκαταστάσεις της, κάθε μία από τις οποίες θα παράγει 150.000 tn βιοαιθανόλης το χρόνο.



ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ
Πηγή ενέργειας Θετικές πλευρές Αρνητικές πλευρές

Βιοκαύσιμα Ελάχιστες εκπομπές
Ανανεωσιμότητα
Μεταφορά βιομάζας
Χρήση νερού στην παραγωγή βιομάζας. Πιθανές επιπτώσεις στα οικοσυστήματα

Πετρέλαιο Αναπτυγμένη τεχνολογία
Εξαιρετικά ευέλικτο καύσιμο
Περιορισμένη διαθεσιμότητα
Κόστος μεταφοράς ιδιαίτερα όταν
μεταφέρεται σε μεγάλες αποστάσεις
Μη ανανεώσιμη πηγή. Εύφλεκτο
Υψηλές εκπομπές CO2 ,NOx

Φυσικό αέριο "Σχετικά" φιλικό προς το περιβάλλον
Καύσιμο υψηλής ενεργειακής αξίας με εύκολο χειρισμό
Περιορισμένη διαθεσιμότητα
Σχετική ρύπανση. Μη ανανεώσιμη πηγή.Εκτεταμένο δίκτυο διανομής
Εκπομπές CO2

[Untitled]

Τα βιοκαύσιμα από μόνα τους θα λύσουν το πρόβλημα;

Η δέσμευση τεράστιων καλλιεργήσιμων εκτάσεων και οι ρύποι που παράγουν, επιβεβαιώνουν την ανάγκη για συνολική αλλαγή του μοντέλου ανάπτυξης προς την κατεύθυνση της μείωσης της υπερκατανάλωσης, της κατάργησης της ενεργοβόρας χημικής γεωργίας, την μείωση του ΙΧ, την ισόρροπη ανάπτυξη και αποκέντρωση.
Τα βιοκαύσιμα δεν είναι αθώα
Μύθοι και αλήθειες για το περιβάλλον
Κάποτε ήταν θέμα καλών προθέσεων, που τελικά ναυάγησαν. Σήμερα, πρόκειται για καθαρή απάτη. Οι Κυβερνήσεις που χρησιμοποιούν βιοκαύσιμα για να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, γνωρίζουν προ καιρού ότι αυτά, μάλλον βλάπτουν παρά ωφελούν. Στη θεωρία, τα καύσιμα προερχόμενα από φυτά μειώνουν την ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που εκπέμπεται από αυτοκίνητα και φορτηγά. Ενθαρρύνοντας τις πετρελαιοβιομηχανίες να χρησιμοποιούν βιοκαύσιμα, οι Κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Βρετανίας ισχυρίζονται ότι ωφελούν το περιβάλλον.
Φοροαπαλλαγές
Στο πλαίσιο της εκστρατείας, το βρετανικό Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι παρατείνονται οι φοροαπαλλαγές για τα βιοκαύσιμα έως το 2010. Επιπλέον, από τον επόμενο χρόνο, όλοι οι προμηθευτές θα πρέπει να βεβαιώνονται ότι το 2,5% των καυσίμων που πωλούν παράγεται από φυτά -και αν όχι, να πληρώνουν πρόστιμο. Έως το 2050, η Κυβέρνηση ελπίζει ότι το 33% των βρετανικών καυσίμων θα προέρχεται από καλλιέργειες. Τον περασμένο μήνα, ο Τζορτζ Μπους ανακοίνωσε ότι θα πενταπλασιάσει την ποσότητα των αμερικανικών βιοκαυσίμων και ότι μέχρι το 2017 θα χρησιμοποιούνται για το 24% των εθνικών μεταφορών.
Συνεπώς, ποιο ακριβώς είναι το πρόβλημα με αυτά τα προγράμματα; Απλώς, ότι οδηγούν στον όλεθρο. Το 2004 είχα προειδοποιήσει ότι τα βιοκαύσιμα θα παρασύρουν τα αυτοκίνητα και τους ανθρώπους σ’ ένα σκληρό ανταγωνισμό για την τροφή. Και οι άνθρωποι είναι βέβαιο ότι θα χάσουν: όσοι έχουν την πολυτέλεια να οδηγούν είναι πλουσιότεροι από εκείνους που απειλούνται από την πείνα. Θα προκαλέσουν επίσης την καταστροφή των τροπικών δασών και άλλων σημαντικών οικοσυστημάτων. Μου είπαν τότε ότι οι ισχυρισμοί μου είναι γελοίοι, απίθανοι. Από μία άποψη, ναι, έσφαλα. Νόμιζα ότι αυτές οι επιπτώσεις θα φανούν ύστερα από χρόνια, αλλά συμβαίνουν ήδη…
Από τις αρχές του περασμένου χρόνου, η τιμή του καλαμποκιού έχει διπλασιαστεί. Η τιμή του σιταριού, επίσης, είναι η υψηλότερη της δεκαετίας, ενώ τα παγκόσμια αποθέματα έχουν αγγίξει το χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας 25ετίας. Ήδη έχουν ξεσπάσει ταραχές για τα τρόφιμα στο Μεξικό και οι πληροφορίες φέρουν τους φτωχούς ανά τον κόσμο να υφίστανται επιπλέον στερήσεις. Το αμερικανικό Υπουργείο Γεωργίας προειδοποιεί ότι “σε περίπτωση ξηρασίας ή πολύ φτωχής σοδειάς, θα αντιμετωπίσουμε αστάθεια ανάλογη εκείνης της δεκαετίας του ‘70″. Σύμφωνα με την αρμόδια υπηρεσία του ΟΗΕ, ο βασικός λόγος είναι η αυξημένη ζήτηση για αιθανόλη, καύσιμο που μπορεί να παραχθεί από καλαμπόκι και σιτάρι. Οι αγρότες, ναι μεν θα ανταποκριθούν στις καλύτερες τιμές καλλιεργώντας περισσότερο, αλλά δεν είναι σίγουρο ότι μπορούν να καλύψουν τη ζήτηση. Ακόμη κι αν το καταφέρουν, θα το κάνουν οργώνοντας παρθένα γη.

Χάνονται τροπικά δάση
Σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ, το 98% των τροπικών δασών της Ινδονησίας θα καταστραφεί έως το 2022. Πριν από πέντε χρόνια, οι ίδιες υπηρεσίες προέβλεπαν ότι η καταστροφή θα επέλθει το 2032. Αλλά υπολόγιζαν χωρίς την παραγωγή φοινικέλαιου για βιοκαύσιμα με προορισμό την ευρωπαϊκή αγορά. Καθώς τα δάση καίγονται, μετατρέπονται σε διοξείδιο του άνθρακα. Κάθε τόνος φοινικόδενδρου παράγει 33 τόνους αερίων ή δεκαπλάσια ποσότητα μόλυνσης από αυτήν που παράγει το πετρέλαιο. Ο αντίκτυπος είναι αισθητός σε ολόκληρο τον κόσμο. Στη Βραζιλία, οι παραγωγοί ζάχαρης μετακινούνται προς νέες παρθένες εκτάσεις, ενώ οι παραγωγοί σόγιας σαρώνουν τα τροπικά δάση του Αμαζονίου. Μετά την υπογραφή της συμφωνίας για τα βιοκαύσιμα μεταξύ των προέδρων Μπους και Λούλα, η κατάσταση ενδέχεται να επιδεινωθεί αισθητά. Οι πληθυσμοί της Νότιας Αμερικής, της Ασίας και της Αφρικής έχουν ήδη αρχίσει να διαμαρτύρονται για την εισβολή των παραγωγών βιοκαυσίμων στη γη τους. Αίτηση που υπογράφουν συνολικά 250 οργανώσεις καλεί τις Κυβερνήσεις να σταματήσουν την καταστροφή. Ενθαρρυμένοι, όμως, από την κυβερνητική πολιτική, οι παραγωγοί έχουν κάνει τεράστιες επενδύσεις στον τομέα. Για να τους σταματήσεις, χρειάζεται μάχη. Και η μάχη πρέπει να δοθεί.


διαφορετικές θεματικές περιοχές που εμπλέκονται

Στη δραστηριότητα αυτή οι μαθητές μαθαίνουν να επιχειρηματολογούν, να ανταλλάσουν απόψεις και να τις υποστηρίζουν χρησιμοποιώντας λογικά επιχειρήματα. Πέρα, δηλαδή, από την προσκόμιση γνώσεων που θα αφορούν τα βιοκαύσιμα, στην οποία αποσκοπεί η συγκεκριμένη άσκηση, οι μαθητές εξάσκουνται και σε άλλες γνώσεις που αφορούν το μάθημα της νεοελληνικής γλώσσας
.


δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται και συμβάλλουν στην εκπαίδευση του πολίτη

Με τη δραστηριότητα αυτή οι μαθητές αναπτύσσουν κριτική σκέψη καθώς επεξεργάζονται, αναλύουν και κρίνουν έναν όγκο από χρήσιμες πληροφορίες. Ακόμη αναπτύσσεται η δυνατότητα επιχειρηματολογίας με την παραγωγή επιχειρημάτων και την αντιπαράθεση ιδεών ενω ταυτόχρονα καλλιεργείται ο προφορικός λόγος και η ανταλλαγή απόψεων με δημοκρατικές διαδικασίες μεταξύ των μελών μια τάξης. Τέλος τα μέλη της ομάδας που παιζουν το ρόλο των συντονιστών έρχονται σε επαφή με το επάγγελμα του δημοσιογράφου μαθαίνουν να δημιουργούν ερωτήσεις σχετικές με το θεμά που επεξεργαζονται, μαθαίνουν να ακούν και να συγκρίνουν τις διαφορετικές μεταξύ τους απόψεις που ανταλλάσουν οι συμμαθητές τους και να επεμβαίνουν όποτε αυτό θεωρείται απαραίτητο.


χάρτης εννοιών

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βιοκαύσιμα - atlaswiki
αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βιοκαύσιμα - atlaswiki

μια διδακτική πρόταση από
την Αλεξούδη Δέσποινα

More pages