αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βλαστικά κύτταρα


αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βλαστικά κύτταρα - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βλαστικά κύτταρα - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βλαστικά κύτταρα - atlaswiki

περιγραφή δραστηριότητας

Η δραστηριότητα που θα αναπτύξουμε αφορά τη διεξαγωγή «ντιμπέιτ» - δημοσιογραφικής εκπομπής και έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

τάξη: Στ΄ δημοτικού

διδακτικό υλικό: άρθρα από το διαδίκτυο και από περιοδικά σχετικά με τα βλαστικά κύτταρα, προσαρμοσμένα έτσι ώστε να είναι κατανοητά από τους μαθητές/τριες της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας, φύλλα εργασίας στους μαθητές/ τριες για πραγματοποίηση της δραστηριότητας και προτεινόμενες ερωτήσεις για ομαδοσυνεργατική επεξεργασία, τρεις φάκελοι για επιλογή από τις μαθητικές ομάδες ώστε να μοιραστούν οι ρόλοι για τις ανάγκες της δημοσιογραφικής εκπομπής.

στόχοι: 1. Να σχηματίσουν άποψη οι μαθητές-τριες για το τι είναι τα βλαστικά κύτταρα και ποια η χρήση τους, για τις θετικές και αρνητικές συνέπειες που μπορεί να επιφέρει ως επιστημονική ανακάλυψη και πως αυτές θα επηρεάσουν την ανθρωπότητα, 2. ανάπτυξη της ικανότητας συλλογής πληροφοριών σχετικά με ένα συγκεκριμένο θέμα, 3. ανάπτυξη ικανότητας γραπτού λόγου, 4. ανάπτυξη της ικανότητας επιχειρηματολογίας και διεξαγωγής εποικοδομητικού διαλόγου, 5. ανάπτυξη κριτικής σκέψης, 6. ανάπτυξη δεξιοτήτων προφορικού λόγου, 7. ανάπτυξη δεξιοτήτων συνεργασίας και ομαδικότητας για την πραγματοποίηση ενός κοινού σκοπού, 8. ανάθεση συγκεκριμένων ρόλων στις μαθητικές ομάδες και ανάπτυξη δεξιότητων στην επιτυχή ανταπόκριση στους συγκεκριμένους ρόλους

χρονική διάρκεια: 4 διδακτικές ώρες

προγραμματισμός 1ης διδακτικής ώρας

  • Εισάγουμε τα παιδιά στην έννοια του όρου «βλαστικά κύτταρα», ρωτώντας εάν έχουν ξανακούσει τον όρο αυτό και τι γνωρίζουν σχετικά.
  • Αξιοποιούμε όλες τις μαθητικές απαντήσεις καταγράφοντας στον πίνακα τις απόψεις των παιδιών και ακολουθεί συζήτηση στην τάξη ώστε να δημιουργηθεί μία πρώτη εικόνα σχετικά με το θέμα με το οποίο θα ασχοληθούν οι μαθητικές ομάδες στη συνέχεια.
  • Καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι το συγκεκριμένο θέμα προκαλεί ποικίλα διλήμματα σε επιστημονικό, θρησκευτικό-ηθικό, κοινωνικό, πολιτικό επίπεδο, ζητάμε από τα παιδιά να χωριστούν σε τρεις μαθητικές ομάδες έτσι ώστε να διερευνήσουμε το συγκεκριμένο θέμα περισσότερο.
  • Αναφερόμαστε συνοπτικά στο είδος της δραστηριότητας που θα ακολουθήσει, λέγοντας ότι πρόκειται για μία δημοσιογραφική εκπομπή κατά την οποία κάθε μαθητική ομάδα θα αναλάβει συγκεκριμένο ρόλο όπως δημοσιογράφοι, πολέμιοι και υποστηρικτές των βλαστικών κυττάρων, μελετώντας υλικό που θα μοιραστεί σε όλες τις ομάδες και το οποίο παραθέτουμε παρακάτω.
  • Ακολουθεί η προσαρμογή της διάταξης των θρανίων σε κύκλο ή Π για τη διευκόλυνση της δραστηριότητας.
  • Μοιράζουμε στις τρεις μαθητικές ομάδες φύλλα εργασίας τα οποία παραθέτουμε παρακάτω και ακολουθεί συζήτηση στην τάξη για δευκρίνιση του ρόλου των μαθητικών ομάδων κατά την εκτέλεση της δραστηριότητας. Τονίζουμε ότι οι μαθητές θα δουλέψουν σε ομάδα, συζητώντας τις υποχρεώσεις των μελών, τους ρόλους τους, τις συνθήκες που απαιτούνται για την πραγματοποίηση εποικοδομητικού διαλόγου κ.τ.λ. (π.χ. ο καθένας πρέπει να ακούει ολοκληρωμένα την άποψη του συνομιλητή και έπειτα να εκφέρει την δική του).
φύλλο εργασίας

α) Χωριστείτε σε τρεις ομάδες και στη συνέχεια επιλέξτε έναν φάκελο (ένας για κάθε ομάδα).

β) Εάν ο φάκελος που επιλέξατε γράφει «δημοσιογράφοι» καλείστε να υποδυθείτε τους δημοσιογράφους και συγκεκριμένα:
1. μελετείστε το υλικό που υπάρχει στο τραπέζι και φτιάξτε με την ομάδα σας γραπτές ερωτήσεις τις οποίες θα απευθύνετε στις δύο άλλες ομάδες, σε αυτούς που υπερασπίζονται τα βλαστικά κύτταρα και σε αυτούς που έχουν αντιρρήσεις (πολέμιοι).
2. μπορείτε να χωριστείτε σε δύο υποομάδες ώστε κάθε μία υποομάδα να σχηματίσει ερωτήσεις για τους υπερασπιστές και τους πολέμιους των βλαστικών κυττάρων αντίστοιχα.
3. κατά την μελέτη του υλικού μπορείτε να κρατάτε σημειώσεις για τη διευκόλυνσή σας.
4. ένας ή μία από την ομάδα θα αναλάβει να συντονίζει τη διεξαγωγή της συζήτησης κατά την πραγματοποίηση της δημοσιογραφικής εκπομπής απευθύνοντας το λόγο στους/στις συμμετέχοντες και ανακοινώνοντας στους υποτιθέμενους τηλεθεατές το θέμα της εκπομπής και τους καλεσμένους της.
5. οι ερωτήσεις που απευθύνετε πρέπει να αφορούν θέματα όπως: τι είναι τα βλαστικά κύτταρα, ποια η τωρινή και ποια η μελλοντική τους χρήση, ποιες οι απόψεις των επιστημόνων υπέρ της χρήσης των βλαστικών κυττάρων και ποιες οι επιφυλάξεις τους, πώς γίνεται η συλλογή και η φύλαξή τους και ποιο το κόστος, εάν υπάρχει, ποια είναι η επίσημη θέση της εκκλησίας και της πολιτείας όπως π.χ. η επίσημη θέση της ευρωπαικής κοινότητας για τις έρευνες για βλαστικά κύτταρα, καθώς και ό,τι άλλο προκύψει από τη μελέτη του υλικού και ενδιαφέρει την ομάδα σας και μπορεί να αποτελέσει χρήσιμη πληροφορία για το κοινό που σας παρακολουθεί.

γ) Εάν ο φάκελος που επιλέξατε γράφει «υπερασπιστές των βλαστικών κυττάρων» καλείστε να υποδυθείτε κυρίως επιστήμονες, αλλά και κάποιους πολιτικούς και άλλους εκπροσώπους που υπερασπίζονται τη φύλαξη και χρήση των βλαστικών κυττάρων και συγκεκριμένα:
1. μελετείστε το υλικό που υπάρχει στο τραπέζι και κρατείστε σημειώσεις σχετικά με θέσεις, απόψεις, συμβάντα κ.τ.λ. που θα σας βοηθήσουν να υποστηρίξετε τη θέση σας υπέρ των βλαστικών κυττάρων.
2. κατά την πραγματοποίηση της δημοσιογραφικής εκπομπής καλείστε να απαντήσετε σε ερωτήσεις των δημοσιογράφων και να τεκμηριώσετε τις απόψεις σας.
3. επειδή η ομάδα σας πρόκειται κυρίως για εκπροσώπους της επιστήμης, καλείστε να αναζητήσετε απαντήσεις σχετικά με το τι είναι τα βλαστικά κύτταρα, ποια σχετικά επιστημονικά επιτεύγματα συνηγορούν υπέρ της χρήσης τους, τι πρέπει να γίνεται για την ορθή φύλαξη και αξιοποίησή τους, ποιες ασθένειες μπορούν να θεραπευτούν, καθώς και ό,τι άλλο πιστεύτετε ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να υποστηρίξετε την άποψή σας υπέρ της χρήσης των βλαστικών κυττάρων.

δ) Εάν ο φάκελος που επιλέξατε γράφει «πολέμιοι των βλαστικών κυττάρων» καλείστε να υποδυθείτε κυρίως εκπροσώπους της εκκλησίας, αλλά και κάποιους φορείς της επιστήμης και της πολιτείας που τάσσονται κατά των βλαστικών κυττάρων και συγκεκριμένα:
1. μελετείστε το υλικό που βρίσκεται μπροστά σας και κρατείστε σημειώσεις σχετικά με θέσεις, απόψεις, συγκεκριμένα συμβάντα που θα σας βοηθήσουν να εκφραστείτε κατά της χρήσης των βλαστικών κυττάρων.
2. κατά την πραγματοποίηση της δημοσιογραφικής εκπομπής καλείστε να απαντήσετε σε ερωτήσεις των δημοσιογράφων και να τεκμηριώσετε τις απόψεις σας.
3. επειδή η ομάδα σας πρόκειται κυρίως για εκπροσώπους της εκκλησίας, αλλά και ορισμένους επιστήμονες και φορείς της πολιτείας, καλείστε να αναζητήσετε πληροφορίες σχετικά με τους λόγους που οι ομάδες αυτές τις οποίες και εκπροσωπείτε συνηγορούν κατά των βλαστικών κυττάρων, όπως π.χ. απόψεις της επιτροπής βιοηθικής, καθώς και ό,τι άλλο σας φανεί χρήσιμο ώστε να τεκμηριώσετε την άποψή σας κατά των βλαστικών κυττάρων.

ε) Αφού η κάθε ομάδα ολοκληρώσει τη μελέτη του υλικού της και κρατήσει τις απαραίτητες σημειώσεις, ο συντονιστής της ομάδας των δημοσιογράφων αναλαμβάνει να κηρύξει την έναρξη της εκπομπής παρουσιάζοντας το θέμα και τους καλεσμένους και συντονίζει τη συζήτηση μεταξύ των ομάδων. Η διεξαγωγή της υποτιθέμενης δημοσιογραφικής εκπομπής πρέπει να διαρκέσει μέχρι και μία (διδακτική) ώρα.


προγραμματισμός 2ης και 3ης διδακτικής ώρας

Κατά τις διδακτικές αυτές ώρες έχουν μοιραστεί τα φύλλα εργασίας και το έντυπο υλικό στις μαθητικές ομάδες και έχουν δοθεί μικρές επεξηγήσεις για το ρόλο των ομάδων, όπως αναφέρεται και σε σημείο παραπάνω. Συγκεκριμένα κατά τις ώρες αυτές πραγματοποιούνται τα εξής:

  • Καλείται κάθε μαθητική ομάδα να μελετήσει το φύλλο εργασίας και στη συνέχεια ακολουθούν τυχόν ερωτήσεις των μαθητών/τριών και επεξηγήσεις ώστε να διευκρινιστούν τυχόν απορίες που θα προκύψουν.
  • Ακολουθεί μελέτη του έντυπου υλικού από κάθε μαθητική ομάδα. Επειδή το υλικό είναι αρκετό και πιθανόν υπάρξουν όροι προς διευκρίνιση, δίνονται ορισμένοι χρόνοι για συζήτηση στην τάξη και επεξήγηση πιθανόν δύσκολων εννοιών.
  • Σε αυτό το σημείο της δραστηριότητας δίνονται δύο διδακτικές ώρες στις μαθητικές ομάδες ώστε να μπορέσουν να μελετήσουν το υλικό και να συνεργαστούν με τα μέλη της ομάδας τους προκειμένου να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της δραστηριότητας.
προγραμματισμός 4ης διδακτικής ώρας

Σε αυτό το σημείο καλούνται οι μαθητικές ομάδες να ξεκινήσουν τη δημοσιογραφική εκπομπή σύμφωνα με τις οδηγίες που τους δόθηκαν με τα φύλλα εργασίας αλλά και προφορικά. Η εκπομπή θα διαρκέσει λιγότερο από μία διδακτική ώρα. Στο τέλος μπορεί να γίνει συζήτηση στην τάξη σχετικά με τις εντυπώσεις τους από τη δραστηριότητα, τις πληροφορίες που συγκέντρωσαν σχετικά με το θέμα κ.τ.λ., να γίνει δηλαδή μία ανατροφοδότηση των νέων γνώσεων που απέκτησαν οι μαθητές/τριες γύρω από τα βλαστικά κύτταρα. Σε αυτή τη φάση μπορούν να φτιάξουν οι μαθητές/τριες με τον/την εκπαιδευτικό σχετικούς εννοιολογικούς χάρτες για όλα όσα διδάχθηκαν μέσω της δραστηριότητας. Εάν δεν επαρκέσει ο προβλεπόμενος χρόνος, αυτό μπορεί να γίνει σε επιπλέον χρόνο, αφού θεωρούμε σημαντικό το γεγονός της ανακεφαλαίωσης και ανατροφοδότησης της γνώσης που αποκτήθηκε ώστε να εμπεδωθεί από τους μαθητές/τριες και να σχηματίσουν μία άποψη σχετικά ολοκληρωμένη όσον αφορά το θέμα που μελετήθηκε, δηλαδή τα βλατοκύτταρα και πώς αυτά επηρρεάζουν γενικότερα τον πολιτισμό και τη ζωή -με την ευρύτερη έννοια- των ανθρώπων. Για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και τον προβληματισμό των παιδιών εποικοδομητικό θα ήταν να τεθούν και ερωτήματα για συζήτηση όπως: «εάν κάποιος γνωστός σας επέλεγε να «φυλάξει» τα βλαστικά κύτταρα του ομφαλοπλακουντιακού αίματος του παιδιού που θα αποκτήσει τι θα τον συμβουλεύατε;» «εάν ξέρατε ότι κάποιο αγαπητό σας πρόσωπο αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υγείας και του πρότειναν μεταμόσχευση με βάση βλαστικά κύτταρα τι θα προσέχατε και ποια θα ήταν η θέση σας γενικότερα;» «εάν με βάση τα βλαστικά κύτταρα σας δίνανε τη δυνατότητα να κλωνοποιήσετε το αγαπημένο σας ζωάκι που δε βρίσκεται πλέον στη ζωή τι θα κάνατε και γιατί;» κ.τ.λ.

Παρακάτω παρουσιάζεται το έντυπο υλικό που θα μελετήσουν οι μαθητικές ομάδες κατά τη διεξαγωγή της δραστηριότητας που περιγράφηκε σε σημείο παραπάνω (ντιμπέιτ). Το υλικό έχει τροποποιηθεί και διαμορφωθεί έτσι ώστε να μπορεί να γίνει χρήση του από τις συγκεκριμένες μαθητικές ομάδες. Μάλιστα παρουσιάζεται το υλικό που θα δοθεί στις τρεις μαθητικές ομάδες χωριστά. Να σημειωθεί ότι το υλικό συχνά δεν παρουσιάζεται αυτούσιο λόγω του όγκου του και των δύσκολων εννοιών και πολλών πληροφοριών που περιέχει που πιθανόν δυσκολέψει τις ομάδες στην κατανόηση και επεξεργασία του. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι έχουμε «παρέμβει» στο περιεχομένό του, απλά έχουν παραβλεφθεί κάποια δυσνόητα σημεία που δεν προσφέρουν και σημαντικές πληροφορίες, ώστε το υλικό να μην είναι πολύ μεγάλο σε έκταση και να γίνει εύκολα κατανοητό από τις μαθητικές ομάδες.

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βλαστικά κύτταρα - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βλαστικά κύτταρα - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βλαστικά κύτταρα - atlaswiki

υλικό για χρήση από τις μαθητικές ομάδες

α) υλικό για την ομάδα των δημοσιογράφων

1) ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
στην ημερίδα: «Βλαστικά κύτταρα: από τις εθνικές οπτικές στην ευρωπαϊκή συναίνεση;»

Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2004-01-20


Αξιότιμοι προσκεκλημένοι μας, κυρίες και κύριοι,

Η έρευνα σε βλαστικά κύτταρα είναι ένας από τους πολλά υποσχόμενους τομείς της βιοτεχνολογίας, ο οποίος προσφέρει προοπτικές για την ανάπτυξη νέων μεθόδων για την αποκατάσταση κυττάρων ή ιστών που έχουν υποστεί βλάβες ή ασθένεια. Εντυπωσιακά είναι τα αποτελέσματα πειραμάτων με χρήση βλαστικών κυττάρων, που προέρχονται τόσο από ιστούς ενηλίκων ατόμων, όσο και από ανθρώπινα έμβρυα. Σύμφωνα μάλιστα με αρκετούς διεθνούς κύρους επιστήμονες, τα τελευταία, όντας ιδιαίτερα πολυδύναμα, παρουσιάζουν μια σειρά από μοναδικά πλεονεκτήματα. Δεν θα ήθελα να αναφερθώ στο τεράστιο φάσμα των εφαρμογών της έρευνας με βλαστικά κύτταρα, που άλλωστε γνωρίζετε πολύ καλύτερα από μένα. Θα ήθελα μόνον να τονίσω ότι το πεδίο αυτό της βιοτεχνολογίας που ανοίγεται μπροστά μας, όχι μόνο δυναμώνει τις ελπίδες της ανθρωπότητας για καινούριες θεραπείες ή καινούριες διαγνωστικές μεθόδους, αλλά ακόμη προωθεί σημαντικά μια από τις κρισιμότερες πλευρές της βασικής επιστήμης: την κατανόηση των μηχανισμών της ίδιας της ζωής.

Δεν θα πρέπει όμως να παραγνωρίσουμε ότι η έρευνα σε ανθρώπινα βλαστικά κύτταρα θέτει περίπλοκα ηθικά ζητήματα. Το ερώτημα κατά πόσον αυτή η έρευνα είναι ηθικά αποδεκτή μπορεί να περιγραφεί ως σύγκρουση ανάμεσα σε διαφορετικές αξίες, ανάμεσα στα δικαιώματα και στις υποχρεώσεις διαφορετικών παραγόντων και φορέων. Από την μία πλευρά υπάρχει η επιτακτική ανάγκη για την απόκτηση νέων γνώσεων που μπορεί να οδηγήσουν στην θεραπεία ανίατων μέχρι σήμερα νόσων. Από την άλλη πλευρά, τίθεται το ερώτημα των ηθικών αξιών που διακυβεύονται καθώς και των ορίων και των προϋποθέσεων αυτής της έρευνας. Έτσι, οι απόψεις σχετικά με την νομιμότητα των πειραμάτων όπου γίνεται χρήση ανθρώπινων εμβρύων διίστανται, ανάλογα με τις ηθικές, φιλοσοφικές και θρησκευτικές παραδόσεις Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσα στην έντονη ποικιλομορφία της, συνθέτει ένα φάσμα από πολλές διαφορετικές και αντικρουόμενες απόψεις, σε ότι αφορά την εφαρμογή κανόνων ηθικής δεοντολογίας στην επιστημονική έρευνα. Ιδιαίτερα αισθητή η διάσταση αυτή εμφανίζεται στους τομείς των εφαρμογών της βιοτεχνολογίας που αφορούν παρεμβάσεις της τεχνολογίας στην ίδια την ανθρώπινη φύση.

Το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Έρευνας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, δίνοντας μια νέα ώθηση στις τεχνολογίες αιχμής, συγκαταλέγει ανάμεσα στις προτεραιότητες του την έρευνα με ανθρώπινα βλαστικά κύτταρα για την ανάπτυξη και δοκιμή νέων διαγνωστικών και θεραπευτικών εργαλείων. Το θέμα αυτό τροφοδότησε ήδη έντονες συζητήσεις κατά την διαδικασία έγκρισης του Προγράμματος. Οι διαφωνίες αυτές κατέληξαν στην εφαρμογή ενός moratorium που απαγόρευε την ενίσχυση από το Πρόγραμμα Πλαίσιο της έρευνας σε ανθρώπινα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα, μέχρι να υιοθετήσει το Συμβούλιο, μέχρι το τέλος του 2003, ειδικούς κανόνες δεοντολογίας για την χρηματοδότηση της έρευνας αυτής. Από την απαγόρευση εξαιρέθηκε η έρευνα με χρήση αποθηκευμένων σε τράπεζες ή απομονωμένων σε καλλιέργειες ανθρώπινων εμβρυϊκών βλαστικών κυττάρων.

Η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα, αρχές του 2004, χωρίς κοινά συμφωνημένες θέσεις στο Συμβούλιο, αν και πάντα υπάρχει η ελπίδα ότι το πρόβλημα θα λυθεί στην διάρκεια της Προεδρίας της Ιρλανδίας. Σε ότι αφορά την υλοποίηση του 6ου Προγράμματος Πλαισίου, με βάση την γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας και λόγω έλλειψης απόφασης του Συμβουλίου, στο τέλος του 2003 παύει να ισχύει το moratorium και έτσι η Επιτροπή θα πρέπει να χρηματοδοτήσει ερευνητικά έργα σε αυτό το πεδίο με έγκριση μέσω της αντίστοιχης Επιτροπής Προγράμματος.

H Ελλάδα έχει ταχθεί υπέρ της χρηματοδότησης από το Πρόγραμμα Πλαίσιο της έρευνας με ανθρώπινα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα, εφόσον τηρούνται οι αρχές της ηθικής δεοντολογίας. Η χώρα μας έχει θεσπίσει νομικό πλαίσιο από το 2002, που επιτρέπει την χρήση των υπεράριθμων εμβρύων που προέρχονται από τεχνητή γονιμοποίηση για ερευνητικούς σκοπούς, ύστερα από κοινή έγγραφη συγκατάθεση των γονέων. Έτσι, τα πρώιμα αυτά εμβρυϊκά στάδια που ούτως ή άλλως παράγονται στις in vitro τεχνικές και προορίζονται να καταστραφούν, μπορούν να χρησιμοποιούνται για την πρόοδο της επιστήμης και προς όφελος της ανθρωπότητας. Αντιθέτως, απαγορεύεται η παραγωγή ανθρώπινων εμβρύων αποκλειστικά για ερευνητικούς σκοπούς.

Η ηθική πλευρά του ζητήματος έχει δυο όψεις. Από την μια αυτή των ανθρώπινων πλασμάτων που παράγονται και καταστρέφονται χωρίς ποτέ να δουν το φως της ζωής. Κι από την άλλη, αυτή των χιλιάδων ασθενών που υποφέρουν περιμένοντας μια καινούρια θεραπεία για να σώσουν την δική τους ζωή.

2) Ελεγχος μόνο από δημόσιες τράπεζες

Αικατερίνη Σταυροπούλου-Γκίκα/ διευθύντρια του Ανοσολογικού Τμήματος και Εθνικού Κέντρου Ιστοσυμβατότητας στο «Γ. Γεννηματάς», διευθύντρια της Τράπεζας Βλαστοκυττάρων του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών

Τις διαδικασίες που απαιτούνται και τα προβλήματα που παρουσιάζονται στην πράξη, μας εξηγεί η κ. Αικατερίνη Σταυροπούλου-Γκίκα.

«Το αίμα που συλλέγεται από τον ομφάλιο λώρο κατά τον τοκετό πρέπει να οδηγηθεί προς επεξεργασία στις τράπεζες εντός 24 ωρών. Αν αυτό δεν συμβεί, οι πιθανότητες να καταστραφεί είναι πολύ μεγάλες. Πρακτικά, ύστερα από 48 ώρες το αίμα απορρίπτεται. Ποιος διασφαλίζει ότι η συλλογή και η μεταφορά ακολουθούν τις διεθνείς προδιαγραφές; Ποιος διασφαλίζει ότι όλα τα εμπλεκόμενα άτομα είναι ειδικώς πιστοποιημένα, όπως διεθνώς απαιτείται; Δυστυχώς κανείς.

Ας υποθέσουμε, όμως, ότι όλα έγιναν σωστά και το αίμα έφτασε στην τράπεζα όπως πρέπει. Εκεί ελέγχεται ως προς την ποσότητα αλλά, κυρίως, ως προς τον απόλυτο αριθμό τών λευκοκυττάρων που περιέχει. Αν ο αριθμός αυτός είναι ανεπαρκής, το αίμα απορρίπτεται ως ακατάλληλο. Στην περίπτωση που θα κριθεί κατάλληλο, ακολουθεί επεξεργασία με σκοπό τη μείωση του τελικού όγκου στα 20ml, προκειμένου να καταψυχθεί, διατηρώντας όλα τα αρχέγονα κύτταρα. Παράλληλα, δείγμα από το τελικό αυτό στάδιο κρατείται για μικροβιολογικό έλεγχο και ιστοσυμβατότητα - αλλά μόνο από τις δημόσιες τράπεζες!

Οι γονείς-πελάτες των ιδιωτικών τραπεζών πιστεύουν ότι δίνοντας αίμα έχουν εξασφαλίσει ότι αυτό υπάρχει και διατηρείται για το παιδί τους, αν το χρειαστεί. Στην πραγματικότητα, όμως, σε ποσοστό 50-70% των περιπτώσεων, το αίμα απορρίπτεται ως ακατάλληλο. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε μια συγκεκριμένη ημέρα, στο Ιδρυμά μας, απορρίφθηκαν 5 στις 5 συλλογές αίματος (απόρριψη 100%), ενώ 20 στις 25 απορρίφθηκαν σε αντίστοιχη τράπεζα της Βαρκελώνης (απόρριψη 80%). Στατιστικά, 5 έως 7 στους 10 γονείς πληρώνουν για κάτι που δεν υπάρχει!

Εξάλλου, η ποσότητα που τελικώς φυλάσσεται, δηλαδή τα 20ml, επαρκούν, αν χρειαστούν, με βάση το σωματικό βάρος, για παιδιά ηλικίας μέχρι 7-8 ετών. Από μια δημόσια τράπεζα είναι δυνατόν να συνδυαστούν περισσότερα του ενός ιστοσυμβατά μοσχεύματα για τον ίδιο ασθενή. Με τη λογική, όμως, ότι ο καθένας πληρώνει και συντηρεί τα δικά του σε ιδιωτική τράπεζα, αυτό είναι, προφανώς, αδύνατον μια και δεν προσδιορίζεται η ιστοσυμβατότητα».

3) Οι αντιδράσεις και τα ηθικά διλήμματα

Τα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα είναι μια τεράστια επιτυχία της επιστήμης, αλλά στους προσκολλημένους στη θρησκευτική παράδοση δημιουργούν ηθικό δίλημμα, καθώς ο άνθρωπος φθάνει πια να ανταγωνίζεται τον Θεό, όπερ ανεπίτρεπτον σε κάθε δόγμα. H Καθολική Εκκλησία παραμένει αδαμάντινη στην αρνητική θέση της σε επιστημονικές εκτιμήσεις και αξιολογήσεις με βάση την κοινή πεποίθηση: Οποια κι αν είναι η μέθοδος που εφαρμόζεται, στην ουσία πρόκειται για κλωνοποίηση, η οποία συνεπάγεται την καταστροφή ενός ή και περισσοτέρων εμβρύων. Επομένως η καταστροφή μιας ζωής για να σωθεί μια άλλη είναι απαράδεκτη.

Ο αιδεσιμότατος Έλιο Σγκρέτσια, πρόεδρος της Ποντιφικής Ακαδημίας για τη Ζωή (Βατικανό) δήλωσε στην ιταλική εφημερίδα «Corriere della Sera»: «Από όσα έμαθα μέσω των ειδησεογραφικών πρακτορείων, συμπεραίνω ότι το επιστημονικό αυτό επίτευγμα δεν είναι τίποτε περισσότερο από τη γνωστή πολλαπλή θεραπευτική κλωνοποίηση. Πρόκειται δηλαδή και πάλι για μεταφορά πυρήνων ανθρωπίνων κυττάρων σε ωάρια. Στη συνέχεια τα κλωνοποιημένα έμβρυα καταστρέφονται σε επίπεδο βλαστοκυττάρων προκειμένου να ληφθούν τα κύτταρα. Δηλαδή εξοντώνεται ανθρώπινο ον…». Και επισημαίνει ο καθολικός ιερωμένος ότι δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι το επίτευγμα έγινε στην Κορέα και όχι στις ΗΠΑ: «Τη μέθοδο αυτή ο ΟΗΕ την έχει χαρακτηρίσει παράνομη. Δυστυχώς πρόκειται για απλή διακήρυξη αρχών και δεν υπάρχουν κυρώσεις…».

Εκ διαμέτρου αντίθετες, φυσικά, είναι οι απόψεις που εκφράζει ο επιστημονικός κόσμος. Οι νοτιοκορεάτες επιστήμονες έχουν κυριολεκτικά καταπλήξει με το επίτευγμά τους, το οποίο δίνει νέες ελπίδες ίασης. «Πρόκειται για εκπληκτική εργασία» δήλωσε ο Τζορτζ Ντάλεϊ, ερευνητής βλαστοκυττάρων στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ και πρόσθεσε: «Πρόκειται για εντυπωσιακό άλμα της επιστήμης. Και το σπουδαιότερο είναι ότι ως μέθοδος είναι αξιόπιστη και με εύκολη εφαρμογή».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ωστόσο δεν συμφωνεί με αυτή την άποψη. Ο Τζορτζ Μπους είναι κατηγορηματικά αντίθετος με οποιαδήποτε προσπάθεια ανατροπής της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στην έρευνα για τα βλαστοκύτταρα και είναι έτοιμος να προβάλει βέτο στον νόμο σχετικά με το θέμα αυτό, που ενδέχεται να ψηφιστεί από το Κογκρέσο, την ερχόμενη εβδομάδα. Οπως δήλωσε ο Τρεντ Ντάφι, ένας από τους εκπροσώπους του Λευκού Οίκου, ο Μπους διευκρίνισε ότι θα ασκήσει βέτο στην πρόταση νόμου που κατατέθηκε στη Γερουσία και στη Βουλή των Αντιπροσώπων. H συζήτηση στη Βουλή των Αντιπροσώπων για το θέμα αυτό αναμένεται να ξεκινήσει την ερχόμενη Τρίτη. Οι μετριοπαθείς Ρεπουμπλικανοί, υποστηριζόμενοι από τη μεγάλη πλειοψηφία των Δημοκρατικών, επιθυμούν να τροποποιήσουν την απόφαση που είχε λάβει ο Μπους τον Αύγουστο του 2001, με την οποία περιόριζε την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση γύρω από την έρευνα για τα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα.

Ωστόσο φαίνεται ότι πρέπει κανείς να έχει υποστεί τις συνέπειες της αρρώστιας για να ξεπεράσει τα ηθικά διλήμματα και να εκτιμήσει σωστά τα αμφιλεγόμενα επιστημονικά επιτεύγματα.

ΙΩΑΝΝΑ ΣΟΥΦΛΕΡΗ -Το ΒΗΜΑ, 22/05/2005

Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύθηκε στον ιστοχώρο disabled.gr
Μπορείτε να βρείτε ανάλογα κείμενα στην διεύθυνση http://www.disabled.gr


4) Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες βλαστικών κυττάρων ανάλογα με την δυνατότητα διαφοροποίησης:
  • τα παντοδύναμα, τα πολυδύναμα, τα οποία παράγονται άμεσα από τα παντοδύναμα κύτταρα και δύναται να παράγουν κύτταρα και από τα τρία βλαστικά δέρματα,
  • τα πολυδύναμα, τα οποία μπορούν να διαφοροποιηθούν σε ελάχιστα διαφορετικούς, αλλά συγγενικούς κυτταρικούς τύπους (οι αιματοκυτταροβλάστες δίνουν όλους τα κυτταρικά στοιχεία του αίματος, ερυθρά, λευκά αιμοσφαίρια, αιμοπετάλια κλπ.) και,
  • τα μονοπολικά ή μονοδύναμα, που παράγουν έναν μόνο κυτταρικό τύπο, είναι λίγο διαφοροποιημένα, αλλά διατηρούν την ιδιότητα της ανανέωσης.
Ολόκληρος ο ανθρώπινος οργανισμός, προέρχεται από βλαστικά κύτταρα, τα οποία κατά τη διάρκεια της εμβρυϊκής ανάπτυξης διπλασιάζονται και διαφοροποιούνται, δίνοντας όλους τους πιθανούς κυτταρικούς τύπους. Δεν υπάρχει κανένα κύτταρο στον οργανισμό μας που να μην έχει προέλθει από κάποια αρχέγονο βλαστικό κύτταρο. Βέβαια, η πλειάδα των βλαστικών κυττάρων εξαφανίζεται στα ενήλικα άτομα, εκτός από ορισμένες ομάδες.

5) ποιες ασθένειες αντιμετωπίζονται με την χρήση τους;

Η πρώτη κλινική εφαρμογή των κυττάρων αυτών έγινε το 1988 στο νοσοκομείο Saint Louis του Παρισιού, όπου ουσιαστικά κατάφεραν να χαρίσουν τη ζωή σε ένα πεντάχρονο αγόρι. Σήμερα πάνω από 6.000 μεταμοσχεύσεις έχουν πραγματοποιηθεί παγκοσμίως, καλύπτοντας ένα ολοένα αυξανόμενο φάσμα ιατρικών εφαρμογών.

Σε ό,τι αφορά το μέλλον, ήδη γίνονται πειράματα διαφοροποίησης των κυττάρων, για να υπάρξει η δυνατότητα να αντιμετωπιστούν θεραπευτικά και άλλες ασθένειες. Επίσης, ακόμη και οι μεταμοσχεύσεις ήπατος θα γίνονται με το ομφαλοπλακουντιακό αίμα. Οι επιστήμονες ευελπιστούν να βρουν ακόμη και τη λύση για τις ασθένειες του Πάρκινσον και του Αλτσχάιμερ.

Η επιστήμη για μια ακόμη φορά τάσσεται στο πλευρό της ανθρωπότητας. Πλέον, ο πλακούντας, το πολύτιμο υγρό που τρέφει το μωρό από τη σύλληψη έως τη γέννηση του, που μέχρι σήμερα νομίζαμε ότι μετά το τέλος της εγκυμοσύνης δεν χρησιμεύει πουθενά, έχει «θαυματουργές» ιδιότητες, καθώς είναι δυνατόν να διατηρηθεί (καταψύχεται έως και 20 χρόνια, βάσει βέβαια των σημερινών επιστημονικών δεδομένων) και, ο μη γένοιτο, να χρησιμοποιηθεί. Το αίμα του πλακούντα μπορεί να σώσει τη ζωή ανθρώπων όλων των ηλικιών που αντιμετωπίζουν σοβαρότατες αιματολογικές ή γενετικές ασθένειες. (Μαρία Μπακάλη και Αντώνης Φίλιππας, «Το παιδί μου κι εγώ»)

Οι επιστήμονες ευελπιστούν ότι στο μέλλον θα μπορέσουν να δώσουν λύσεις σε πολλές παθολογικές καταστάσεις, με την ευρεία εφαρμογή θεραπευτικών προσεγγίσεων που χρησιμοποιούν τα βλαστοκύτταρα. Τέτοιες προοπτικές φαίνεται πως έχουν διάφορες παθολογικές καταστάσεις όπως είναι:
  • η θεραπεία του καρκίνου, με τη χρήση γενετικά τροποποιημένων βλαστοκυττάρων που θα στρέφονται κατά των όγκων,
  • η χρήση πρόδρομων, νευρικών βλαστοκυττάρων έναντι των τραυματισμών της σπονδυλικής στήλης για πολλούς παραπληγικούς και τετραπληγικούς ασθενείς,
  • μυϊκές βλάβες, όπως αυτές στα εμφράγματα,
  • η αλωπεκίαση (θεωρείται πως θα είναι στη διάθεση του κοινού θεραπεία μέχρι το 2007, κλωνοποίηση τρίχας),
  • η κώφωση (αναγέννηση κοχλιακών κυττάρων),
  • η τύφλωση (το 2004 έγινε μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων αμφιβληστροειδούς σε 40 ασθενείς, από τότε συνεχίζεται η έρευνα και οι μεταμοσχεύσεις με ποσοστό επιτυχίας που κυμαίνεται από 20-70%),
  • η αναγέννηση δοντιών, (μέχρι το 2009 υπολογίζεται πως θα είναι δυνατή και σε ανθρώπους) και πάρα πολλές άλλες.
Σύμφωνα με τους γιατρούς: «Τα βλαστικά κύτταρα με την πλαστικότητα που διαθέτουν προσφέρουν τη δυνατότητα αντικατάστασης κυττάρων και ιστών, σε τραύματα της σπονδυλικής στήλης, σε εγκεφαλικά επεισόδια, σε εγκαύματα, σε καρδιακές παθήσεις, στο διαβήτη.» Διαφαίνεται έτσι μία δυνατότητα που αγγίζει το άπειρο και αφήνει απεριόριστες ελπίδες ζωής.

6) Τι είναι τα «βλαστοκύτταρα»; Με πολύ απλά λόγια, τα βλαστοκύτταρα είναι αρχέγονα κύτταρα που υπάρχουν στο έμβρυο, στον ενήλικο και στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα. Ενώ, όμως, η πρόσβαση στα βλαστοκύτταρα του εμβρύου και του ενήλικα είναι δύσκολη, σε αυτά του ομφαλοπλακουντιακού αίματος είναι πολύ ευκολότερη, αφού μπορούν να αποσπαστούν κατά τη γέννηση ενός μωρού μετά την αποκοπή του ομφάλιου λώρου από το αίμα που παραμένει στον πλακούντα.

7) βλαστοκύτταρα: Όσα πρέπει να ξέρουμε

Το δε υπουργείο Υγείας δεν έχει πάρει ακόμα σαφή θέση για το αν θα επεκτείνει την διαδικασία φύλαξης βλαστοκυττάρων σε περισσότερα δημόσια νοσοκομεία, ενώ λέγεται να έχει ρίξει περισσότερο βάρος στο πώς θα καλυφθούν τα έξοδα διατήρησής τους και στο αν αυτό θα γίνει μέσω των ασφαλιστικών ταμείων. Η δαπάνη, φυσικά, αυτή για το κράτος θα είναι τεράστια.

Για την ιστορία, πάντως, αξίζει να αναφέρουμε δύο πράγματα. Πρώτον, σε χώρες του εξωτερικού, όπως η Γαλλία και η Ισπανία, η λειτουργία ιδιωτικών τραπεζών διατήρησης βλαστοκυττάρων είναι απαγορευμένη, με τη λογική ότι όπως η αιμοδοσία έτσι και η διάθεση τέτοιων μοσχευμάτων θα πρέπει να γίνεται δωρεάν στα πλαίσια του δημοσίου φορέα υγείας. Στην Ελλάδα, την Κύπρο και την Αγγλία, από την άλλη, προωθείται κατά κύριο λόγο η ιδιωτική φύλαξη και διατήρηση.

Δεύτερον, μιλώντας για ιδιωτική φύλαξη, η ιδιωτική κλινική διατήρησης βλαστοκυττάρων Cryo-Save, η οποία δραστηριοποιείται σε παγκόσμιο επίπεδο, μας ενημέρωσε ότι το κόστος αποθήκευσης τέτοιων κυττάρων για 20 χρόνια ανέρχεται στα 2.000 ευρώ περίπου. Η διαδικασία που ακολουθείται από τη συγκεκριμένη εταιρία είναι, αφού πληρωθεί μία προκαταβολή των 250 ευρώ, να αποστείλουν πρώτα δείγμα του υλικού στα εξειδικευμένα τους εργαστήρια στις Βρυξέλλες και εφόσον όλα είναι εντάξει να αποπληρωθεί το ποσό και να το φυλάξουν μέχρι 20 έτη.

Τελικά… Όπως ανέφερε και ο καθηγητής Παθολογίας κ. Σωτήρης Ράπτης, στο 13ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εσωτερικής Παθολογίας που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Οκτώβρη, «τα βλαστοκύτταρα θα αποτελέσουν – ίσως – το μέλλον στην αντιμετώπιση σοβαρών και επικίνδυνων νοσημάτων. Είναι αλήθεια, όμως, ότι έχει γίνει κατάχρηση στη διαχείρισή τους και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα όλα τα διαφημιζόμενα για τις ιδιότητές τους.» Συνεχίζουμε, λοιπόν, να ενημερωνόμαστε ενδελεχώς για τις εξελίξεις, πριν προβούμε σε επιπόλαιες κινήσεις.

Επιμέλεια: Έλενα Μπούλια
Δημοσίευση | 4 Μαρτίου 2008

β) υλικό για την ομάδα των πολέμιων των βλαστικών κυττάρων

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βλαστικά κύτταρα - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βλαστικά κύτταρα - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βλαστικά κύτταρα - atlaswiki

1) Υπόθεση "βλαστοκύτταρα" στην Ελλάδα: Χρυσές δουλειές χωρίς εγγυημένο αποτέλεσμα

ημερ/νία: 01-10-2007 madata_child

Χρυσές δουλειές, τζίρου 50 εκατ. ευρώ ετησίως, κάνουν οι 14 ιδιωτικές τράπεζες βλαστοκυττάρων στη χώρα μας: Χρεώνουν από 1.500 έως και 2.500 για κάθε δείγμα αίματος που συντηρούν, χωρίς όμως και να εγγυώνται όσα υπόσχονται.

Ήδη περισσότερα από 15.000 ζευγάρια έχουν προχωρήσει σε αποθήκευση αίματος από τον πλακούντα και τον ομφάλιο λώρο, με την ελπίδα ότι θα μπορέσουν να το αξιοποιήσουν αν το παιδί τους παρουσιάσει στο μέλλον κάποια σοβαρή ασθένεια.

Οι ιδιωτικές τράπεζες διατηρούν το αίμα για χρήση μόνο στο παιδί από το οποίο προέρχονται (ή μέλη της οικογένειάς του), με τη μέθοδο της αυτόλογης μεταμόσχευσης, όπως ονομάζεται. Υπόσχονται ότι με τα κύτταρα του ομφαλικού αίματος μπορούν να αντιμετωπιστούν διάφορες μορφές λευχαιμίας, άλλου είδους καρκίνοι, μεταβολικά νοσήματα και ανεπάρκειες του ανοσοποιητικού συστήματος.

Ωστόσο, όπως τόνισε χθες ο καθηγητής Παθολογίας κ. Σωτήριος Ράπτης, «τίποτα από τα παραπάνω δεν έχει επιβεβαιωθεί επιστημονικά, ούτε βεβαία μπορεί ακόμη να εφαρμοστεί»! Ειδικοί αιματολόγοι εξηγούν ακόμη ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η αυτόλογη μεταμόσχευση δεν είναι αποτελεσματική, ειδικά για τα νοσήματα που σχετίζονται με το γονιδιακό προφίλ του ασθενούς, ειδικά αν τα βλαστοκύτταρα έχουν το ίδιο γενετικό υλικό από το οποίο προκλήθηκε η ασθένεια.

Πάντως, η συντήρηση ομφαλικού αίματος λαμβάνει διαστάσεις μόδας στη χώρα μας. Την ίδια ώρα περιορισμένη παραμένει η πρόσβαση στη δημόσια τράπεζα αίματος, η οποία λειτουργεί ως παγκόσμια δεξαμενή δωρεάς βλαστοκυττάρων.

Η δημόσια τράπεζα -που λειτουργεί στο Ιδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών - συλλέγει το αίμα δωρεάν. Κάθε δείγμα μπορεί να διατεθεί οπουδήποτε στον κόσμο, εφόσον είναι συμβατό με αυτόν που το έχει ανάγκη. Ηδη η τράπεζα έχει διαθέσει έξι μονάδες ομφαλικού αίματος για μεταμόσχευση κυττάρων σε παιδιά.

Ωστόσο, λόγω ανεπαρκούς στελέχωσης η τράπεζα μπορεί σήμερα να συνεργάζεται μόνο με δύο νοσοκομεία, το «Ελενα Βενιζέλου» και το Αττικό. Αυτό σημαίνει ότι οι περισσότερες γυναίκες, που γεννούν στα ιδιωτικά μαιευτήρια, δεν έχουν πρόσβαση στη δημόσια τράπεζα αίματος.

2) Άρθρο στο Βήμα, 1-6-2003 (σχετικό απόσπασμα συνέντευξης)

Νέες Εποχές ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΣΕ ΒΛΑΣΤΟΚΥΤΤΑΡΑ: Η ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ, ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟΝ κ. Ν. ΜΑΤΣΑΝΙΩΤΗ

H ανθρώπινη ζωή έχει αρχή, όχι τέλος


* H ζωή και η υγεία δεν αποτελούν καταναλωτικό αγαθό ούτε απλώς ατομικό δικαίωμα αλλά πολύτιμο θεϊκό δώρο. Γι' αυτό και δεν αντιμετωπίζονται με βάση την οικονομία και τα συμφέροντα ούτε την ψυχρή λογική και τη διεκδίκηση.

ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ

Στις «Νέες Εποχές» της Κυριακής 18 Μαΐου ο ακαδημαϊκός κ. N. Ματσανιώτης, σε άρθρο του με τίτλο «Πότε αρχίζει η ζωή», αναφέρθηκε στις επιστημονικές έρευνες σε ανθρώπινα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα και στην οξεία αντίθεση που έχει προκαλέσει η διενέργεια των σχετικών πειραμάτων. Με αφορμή το άρθρο αυτό, ο Αρχιμανδρίτης Νικόλαος Χατζηνικολάου παρουσιάζει σήμερα την ανάλυση του θέματος από την οπτική της Εκκλησίας και απαντά στα επιχειρήματα του κ. Ματσανιώτη.

Χωρίς σχολαστικότητα, αδικαιολόγητες υπερβολές ή νοσηρές φοβίες, η ορθόδοξη παράδοση βλέπει το ταυτόχρονο της γέννησης ψυχής και σώματος στον άνθρωπο και τη σημασία της συνύπαρξής τους. Υπό την έννοια αυτή η βιολογική αρχή σηματοδοτεί την ψυχοσωματική γέννηση του ανθρώπου. Είναι ενδιαφέρον ότι οι Πατέρες της Εκκλησίας δεν σχετίζουν καθόλου την ψυχή του εμβρύου με το σώμα της μητέρας αλλά με το δικό του σώμα. Αυτό σημαίνει ότι με τον όρο «σύλληψη» δεν εννοούμε την εμφύτευση, δηλαδή τον οργανικό σύνδεσμο εμβρύου και μητέρας, αλλά τη γονιμοποίηση, δηλαδή την έναρξη της ανθρώπινης ζωής.

H προβληματική τους εμφανίζεται τόσο «φιλάνθρωπη» που συγκινεί. Παρουσιάζει ένα ενδιαφέρον για ζευγάρια που θέλουν να αποκτήσουν ένα παιδί, για βασανιστικές ασθένειες που επιτέλους εξαλείφονται, για εντυπωσιακές θεραπείες που επιτυγχάνονται, για προγεννητικούς ελέγχους που χαρίζουν «παιδιά υγιή» και «αποτρέπουν τη γέννηση βαρύτατα πασχόντων βρεφών». Ολη η επιχειρηματολογία στηρίζεται στο γεγονός ότι το έμβρυο των πρώτων ημερών δεν είναι άνθρωπος αλλά γονιμοποιημένο ωάριο ή βλαστοκύστη ή κυτταρικό μόρφωμα ή σταγόνα αίματος - αυτό είναι προφανώς άστοχο - ή και γεννητικό υλικό - αυτό μόνο στην Ελλάδα ακούστηκε. Κάτι για το οποίο μπορούμε περιφρονητικά να μιλούμε, κάτι που δικαιούμαστε εύκολα να καταστρέψουμε. Και όμως όλοι κάποτε ήμασταν κάτι τέτοιο. Και αυτό, χωρίς βέβαια να αποδεικνύεται, παρουσιάζεται ως «επιστημονικό».

Από την άλλη πλευρά, το ότι η Εκκλησία σέβεται τον άνθρωπο από την πρώτη του στιγμή, τη γονιμοποίηση, αντικρίζει το μέλλον του ως κρυμμένη δυνατότητα και την προοπτική του ως αψηλάφητο μυστήριο ερμηνεύεται ως στενή, άσπλαχνη και αφιλάνθρωπη προσέγγιση. Θεωρούμε ότι ο υπαινιγμός αυτός αδικεί την αλήθεια και αυτό μας υποχρεώνει σε λόγο που την αποκαθιστά.

* H υποχρέωση του εκκλησιαστικού λόγου

Οι γιατροί συναντούν τον ασθενή μόνον όταν έχει πρόβλημα υγείας. Στην Εκκλησία όμως πηγαίνουμε και πριν από την ασθένεια ελπίζοντας πως θα την αποφύγουμε. Ερχόμαστε και κατά την ασθένεια, γιατί αισθανόμαστε πως η ιατρική συμβολή χρειάζεται συμπλήρωμα. Αλλά και όταν η επιστήμη φαίνεται να χάνει το παιχνίδι, η ελπίδα του Θεού συντηρεί το υπόλειμμα της ζωής μας. H ζωή και η υγεία δεν αποτελούν καταναλωτικό αγαθό ούτε απλώς ατομικό δικαίωμα αλλά πολύτιμο θεϊκό δώρο. Γι' αυτό και δεν αντιμετωπίζονται με βάση την οικονομία και τα συμφέροντα ούτε την ψυχρή λογική και τη διεκδίκηση ούτε τις βαρύγδουπες αλλά μη πειστικές επιστημονικές παραδοχές, αλλά με γνώμονα και κριτήριο την ιερότητά τους και τον σεβασμό.

* H επιστημονικότητα της αρχής

Κανείς δεν μπορεί να αποδείξει ότι η πλειοψηφία των 241 βουλευτών των ΗΠΑ που αρνήθηκαν τη χρηματοδότηση της έρευνας επί των βλαστοκυττάρων είχαν απόλυτα δίκιο. Ούτε όμως ότι και η μειοψηφία των 174 της Βρετανίας που και αυτοί δεν συμφώνησαν με τη νομιμοποίησή της είχαν άδικο. Το τι και ποιος είναι άνθρωπος σίγουρα δεν είναι αρμόδια να το αποφασίσει μια επιτροπή ούτε πολύ περισσότερο να το καθορίσει μια συγκυριακή βουλευτική πλειοψηφία - δεν είναι δυνατόν τα έμβρυα της Αμερικής και του 2000 να είναι άνθρωποι, ενώ της Βρετανίας και του 2003 όχι. Φαίνεται όμως ότι, «επειδή το ανθρώπινο πρόσωπο σημαίνει ασφαλώς κάτι περισσότερο από ένα ανθρώπινο γονιδίωμα», ούτε και η επιστήμη είναι ικανή να μας το αποδείξει.

* H ψυχή συγγενάται με το σώμα

Το έμβρυο, σε κάθε στάδιο της εξέλιξής του, δεν είναι δυνάμει άνθρωπος ή πρόσωπο. Είναι κρυμμένη εικόνα του Θεού και δυνάμει ομοίωσή Του. H ευκαιρία να ομοιάσει στον Θεό αξίζει περισσότερο από τη χρονική πορεία του και τη βιολογική φθαρτότητά του. Γι' αυτό και ως δικαίωμα έχει μεγαλύτερη αξία από τη βιολογική επιβίωση ή την υγεία.

H τιμή στον αμφισβητούμενο άνθρωπο αποκαλύπτει την ανθρωπιά μας, που αυτή αποδεικνύει ότι είμαστε εικόνες του Θεού. Φαίνεται πως ο άνθρωπος υπάρχει από τη στιγμή που η συνείδησή μας θέτει το ερώτημα και η πονηρία μας ψάχνει για βολικές απαντήσεις.

* Κάποιες αλήθειες για τα έμβρυα

H Εκκλησία χαίρεται ασφαλώς για τα 1.000.000 παιδιά της εξωσωματικής. Θρηνεί όμως παράλληλα και για τα 53.000.000 ετησίως θύματα των συγχρόνων εξελιγμένων τεχνικών που καταστρέφονται με τη διαδικασία των αμβλώσεων, για τις ισάριθμες δικαιολογίες που παραλύουν το οικοδόμημα των αξιών στις κοινωνίες ή για τις 650.000 ανθρώπινες ζωές που συντηρούνται στους καταψύκτες όχι μόνο με ζοφερό μέλλον αλλά και με αμφισβητούμενη την ανθρώπινη ταυτότητα και προοπτική.

Χαίρεται για τη γονιδιακή θεραπεία, τα θεραπευτικά επιτεύγματα της σύγχρονης γενετικής, αλλά ομολογεί με θλίψη τις αλλοιώσεις που η αλαζονεία ορισμένων επιστημόνων και η ανεξέλεγκτη χρήση τους συχνά επιβάλλουν.

Και διερωτώμεθα: η «φιλανθρωπία» που αγκαλιάζει θελήματα και δικαιώματα ανθρώπινα γιατί άραγε δεν μπορεί να αγκαλιάσει και τη ζωή στις πιο απροστάτευτες φάσεις της; Και αν έχουν λόγους κάποιοι να μη διακρίνουν τη ζωή στις πρώτες μέρες της, γιατί δεν την υπερασπίζονται φιλάνθρωπα στις 12 και 16 εβδομάδες της, τότε που οι ίδιοι δεν την αποκαλούν ούτε ωάριο ούτε κύστη ούτε πολύ περισσότερο υλικό; Γιατί τελικά οι «φιλάνθρωπο» δεν καταδικάζουν απερίφραστα τη θεσμοθέτηση των αμβλώσεων;

* Οι υποσχέσεις των εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων

Λέγεται πως από τα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα περιμένουμε πολλά. Φαίνεται όμως πως η τάση μας για υπερβολή μεγεθύνει τις δυνατότητες και περιορίζει τις εναλλακτικές λύσεις. Γιατί άραγε δεν ψάχνουμε παράλληλα και για άλλες θεραπευτικές πηγές ή μεθόδους; Ισως δεν τις υποψιαζόμαστε γιατί παγιδευτήκαμε στη γλύκα του μάλλον απαγορευμένου καρπού. H ίδια η κλωνοποίηση μας έχει αποδείξει την ασυμβατότητα των αποτελεσμάτων προς τις υποσχέσεις της και παρά ταύτα εμείς επιμένουμε. Κατά καιρούς ερευνητικές ομάδες ανακαλύπτουν σωματικά βλαστοκύτταρα (π.χ., της μύτης) που παρουσιάζουν τέτοιες ιδιότητες ώστε θα μπορούσαν πιθανόν να χρησιμοποιηθούν χωρίς τα εμπλεκόμενα βιοηθικά διλήμματα. Ας περιμένουμε λοιπόν και λίγο.

Ισως να είναι και καλύτερα. Συχνά η ευλογία του Θεού βοηθάει περισσότερο από την πονηρία των ανθρώπων.

* Αρχή του ανθρώπου η πιο αρχή που υπάρχει

(Ο Αρχιμανδρίτης Νικόλαος Χατζηνικολάου είναι πρόεδρος της Επιτροπής Βιοηθικής της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος)

3) Διχάζουν τα βλαστοκύτταρα

Ιούλιος 26, 2006

«Ναι» της Γερουσίας, «όχι» του Μπους στις έρευνες με ανθρώπινα έμβρυα...

Τα πλέον «ευέλικτα» βλαστικά κύτταρα απομονώνονται από πρώιμα έμβρυα.

Το πρώτο βέτο της προεδρίας του άσκησε ο Τζορτζ Ο.Μπους σε νομοσχέδιο που ενέκρινε η Γερουσία για την έναρξη ομοσπονδιακών ερευνών στα θαυματουργά, αλλά αμφιλεγόμενα εμβρυικά βλαστικά κύτταρα. Ο Αμερικανός πρόεδρος θεωρεί ότι η χρήση εμβρύων ισοδυναμεί με «δολοφονία». «Ο νόμος αυτός θα επέτρεπε να τερματίζονται αθώες ανθρώπινες ζωές με την ελπίδα να βρεθούν ιατρικά πλεονεκτήματα για άλλες: υπερβαίνει ένα ηθικό όριο που η κοινωνία μας οφείλει να σέβεται, συνεπώς άσκησα το βέτο μου» δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Για να υπογραμμίσει το επιχείρημα αυτό, ο Τζορτζ Ο. Μπους ανακοίνωσε την άσκηση βέτο περιστοιχιζόμενος από πολλά παιδιά και μωρά, γεννημένα από υπεράριθμα έμβρυα που εμφυτεύθηκαν σε στείρα ζευγάρια.

Έπειτα από συζητήσεις δύο ημερών, η Γερουσία ενέκρινε την Τετάρτη το πρόγραμμα με με 63 ψήφους υπέρ έναντι 37 κατά, χωρίς δηλαδή να επιτύχει την πλειοψηφία δύο τρίτων που απαιτείται για να αποφευχθεί η δυνατότητα βέτο από τον πρόεδρο. Η απόφαση της Γερουσίας, εφόσον εφαρμοστεί, καταργεί την απαγόρευση που είχε επιβάλει η κυβέρνηση Μπους τον Αύγουστο του 2001 στη διάθεση ομοσπονδιακών κονδυλίων για έρευνες με ανθρώπινα έμβρυα. (Η απαγόρευση χρηματοδότησης δεν ισχύει για ιδιωτικά ινστιτούτα). Πριν από την ψηφοφορία ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Τόνι Σνόου προειδοποίησε ότι πρόεδρος Μπους θα ασκήσει βέτο στην απόφαση της Γερουσίας. «Ο πρόεδρος πιστεύει ακράδαντα ότι δεν είναι σωστό η ομοσπονδιακή κυβέρνηση να χρηματοδοτεί για ερευνητικούς λόγους κάτι που οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν δολοφονία» είπε. Τα βλαστοκύτταρα αναμένεται να οδηγήσουν σε ιατρική επανάσταση, δεδομένου ότι μπορούν να καλλιεργηθούν στο εργαστήριο για να δώσουν οποιονδήποτε τύπο ιστού. Αν και βλαστικά κύτταρα υπάρχουν και στον οργανισμό των ενηλίκων, τα βλαστικά κύτταρα από πρώιμα έμβρυα θεωρούνται πιο «ευέλικτα» και θα μπορούσαν να χρησιμοποιηιθούν κατά της νόσου του Πάρκινσον και του Αλτσχάιμερ, κατά των καρδιοπαθειών, του διαβήτη, ακόμα και της παράλυσης. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειονότητα των Αμερικανών υποστηρίζει την έρευνα των εμβρυονικών κυττάρων, γεγονός που προτίθεται να εκμεταλλευτεί το Δημοκρατικό Κόμμα ενόψει των εκλογών στη Γερουσία, το Νοέμβριο. Στην Ελλάδα, η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής έχει ταχθεί υπέρ των ελεγχόμενων ερευνών σε εμβρυικά βλαστοκύτταρα.

4) Συγκεχυμένο το νομικό καθεστώς των τραπεζών

Ενα βήμα μπροστά από την υπόλοιπη Ευρώπη, όσον αφορά στο καθεστώς που διέπει τη λειτουργία των τραπεζών βλαστοκυττάρων, βρίσκεται εδώ και ενάμιση περίπου χρόνο η Μεγάλη Βρετανία, η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που ίδρυσε την Ειδική Αρχή Ανθρώπινων Ιστών (Ηuman Tissue Authority), τον Απρίλιο του 2006, σε συμμόρφωση με τις Οδηγίες 2004/23/ΕC, 2006/86/EC και 2006/17/ΕC της Ε.Ε.. Εκτοτε, όλες οι εταιρίες ανθρώπινων ιστών που λειτουργούν στη Γηραιά Αλβιώνα είναι υποχρεωμένες και να παίρνουν πιστοποίηση από την ειδική αρχή και να λειτουργούν στο πλαίσιο ειδικού κώδικα. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το Βρετανικό Υπουργείο Υγείας είναι ένας από τους λίγους κυβερνητικούς οργανισμούς που προσδιορίζει με κώδικα το καθεστώς που διέπει την επεξεργασία και την κρυοσυντήρηση των βλαστοκυττάρων. Αυτό σημαίνει ότι όλα - από τις προδιαγραφές που οφείλει να έχει το ειδικό κιτ συλλογής και μεταφοράς του αίματος ομφαλίου λώρου, από τη μεθοδολογία συλλογής μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια της επεξεργασίας και από τις εργαστηριακές εγκαταστάσεις έως την κατάρτιση του προσωπικού που κάνει τις εργασίες - έχουν περάσει από αυστηρή επιθεώρηση και είναι πλήρως εγκεκριμένα. «Η δωρεά, η προμήθεια, ο έλεγχος, η επεξεργασία, η συντήρηση, η αποθήκευση και η διανομή ανθρώπινων ιστών και κυττάρων που προορίζονται για εφαρμογή στον άνθρωπο θα πρέπει να τηρούν υψηλά πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας ώστε να εξασφαλίζεται υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας στην Κοινότητα», αναφέρει η Οδηγία 2004/23/ΕC.

Στη χώρα μας, αντίθετα, όπως και στα υπόλοιπα κράτη-μέλη, πλην της Μ. Βρετανίας, η Αρχή που θα διασφαλίζει την εφαρμογή των οδηγιών, ελέγχοντας και πιστοποιώντας όλες τις διαδικασίες και εγκαταστάσεις των τραπεζών φύλαξης βλαστικών κυττάρων, είναι ένα δέντρο που δεν έχει καν φυτρώσει ακόμη. Το αποτέλεσμα; Οι λειτουργούσες τράπεζες αρκούνται σε μια απλή άδεια αιματολογικού εργαστηρίου ή σε πιστοποίηση ISO. Στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, όπου το 1993 ιδρύθηκε και η πρώτη τράπεζα βλαστοκυττάρων στον κόσμο, το καθεστώς είναι επίσης συγκεχυμένο. Οι τράπεζες βλαστικών κυττάρων στις ΗΠΑ δεν διέπονται από ξεχωριστό καθεστώς και περιορίζονται σε μια έγκριση από την Αμερικανική Ενωση Τραπεζών Αίματος (AABB) και την αμερικανική Διεύθυνση Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA).

ΚΑΡΑΚΩΣΤΑ ΝΕΚΤΑΡΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ 18/11/2007

Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύθηκε στον ιστοχώρο disabled.gr
Μπορείτε να βρείτε ανάλογα κείμενα στην διεύθυνση http://www.disabled.gr

5) Μας εξέπληξε δε το γεγονός ότι η Ελλάδα διαθέτει το 20% των ιδιωτικών τραπεζών βλαστοκυττάρων που λειτουργούν παγκοσμίως, ο ετήσιος τζίρος των οποίων φτάνει τα 50 εκατομμύρια ευρώ!

Υπάρχει όμως πάντα ένα «αλλά»… Από την άλλη, κάτι το οποίο πολλοί από αυτούς τους γονείς δεν γνωρίζουν όταν απευθύνονται σε κάποια ιδιωτική τράπεζα σπέρματος είναι ότι σε ποσοστό έως 70% το αίμα που συλλέγεται από τον πλακούντα του νεογέννητου πρέπει να απορριφθεί, ότι ακόμα και αυτό που θα καταψυχθεί είναι σχεδόν απίθανο να χρησιμοποιηθεί ποτέ ιατρικώς στο παιδί τους –ακολουθεί το γιατί, ενώ η προσφυγή στις ιδιωτικές τράπεζες δεν βοηθά στο να χρησιμοποιηθούν αυτά τα βλαστοκύτταρα από άλλα παιδιά που ενδεχομένως να τα χρειαστούν, ενώ μπορεί και το δικό τους παιδί να μη βρίσκει τα κατάλληλα βλαστοκύτταρα από άλλα παιδιά γιατί αυτά θα βρίσκονται σε άλλη τράπεζα. Γιατί να μην χρησιμοποιηθούν αυτά τα κύτταρα; Είναι απλό. Σύμφωνα με τους βιολόγους, αν ένα παιδί, του οποίου τα βλαστοκύτταρα έχουν καταψυχθεί για να χρησιμεύσουν σε θεραπεία, εμφανίσει κάποια στιγμή λευχαιμία, τότε και τα κύτταρα αυτά θα εξελιχθούν αργότερα σε λευχαιμικά. Θα χρειαστεί, λοιπόν, το παιδί αυτό βλαστοκύτταρα ενός άλλου παιδιού, τα οποία είναι άγνωστο κατά πόσο και πού θα βρεθούν, αφού οι ιδιωτικές τράπεζες δεν ασχολούνται με την ιστοσυμβατότητα των κυττάρων που φυλάσσουν (ή στο λεγόμενο διεθνές δίκτυο αναζήτησης μοσχευμάτων netcord).

Ιδιωτικές και δημόσιες τράπεζες διατήρησης βλαστοκυττάρων

Και ενώ οι ιδιωτικές τράπεζες διατήρησης βλαστοκυττάρων βρίθουν πλέον στην Ελλάδα, τα αντίστοιχα βήματα στον δημόσιο τομέα βαίνουν βραδέως. Προς το παρόν, λοιπόν, στη χώρα μας υπάρχει μία δημόσια Τράπεζα Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος στο Ιδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών, ενώ από τον περασμένο Νοέμβρη, όταν εγκαινιάστηκαν και τα εργαστήρια της Τράπεζας Αρχέγονων Κυττάρων του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΤΑΚ ΕΙΕ), το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών συνέπραξε με την ιδιωτική εταιρία φύλαξης αρχέγονων κυττάρων «Biohellenika», με σκοπό την κοινή φύλαξη και προώθηση της έρευνάς τους.

Δημοσίευση | 4 Μαρτίου 2008


6) Είναι ακατάλληλα για τη λευχαιμία

Στέλιος Γραφάκος/παιδίατρος-αιματολόγος, διευθυντής της Μονάδας Μεταμόσχευσης Μυελού των Οστών στο Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία»

-Αν ένα παιδί πάσχει από λευχαιμία ή άλλη κακοήθη νόσο του αίματος η οποία απαιτεί μεταμόσχευση, μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη θεραπεία του τα λεγόμενα «βλαστοκύτταρα»;

-Ασφαλώς όχι. Η αυτόλογη μεταμόσχευση δεν έχει έννοια σε αυτές τις περιπτώσεις. Ψάχνουμε πάντα για συμβατό μόσχευμα από άλλο παιδί, υγιές, πιθανώς αδελφάκι. Εμείς έχουμε κάνει 19 μεταμοσχεύσεις στη μονάδα μας, χρησιμοποιώντας τις 9 φορές μόσχευμα από άλλα παιδιά που έχουμε βρει σε δημόσιες τράπεζες «βλαστοκυττάρων» –όπως είναι γνωστές– σε Αμερική, Ισπανία ή Ιταλία. Για τις υπόλοιπες 10 χρησιμοποιήσαμε συμβατό μόσχευμα από αδελφό ή αδελφή.

-Η συντριπτική πλειονότητα των γονέων, όμως, προτιμούν τις ιδιωτικές τράπεζες. Τι αποτέλεσμα έχει αυτή η πρακτική;

-Στην πραγματικότητα τα «βλαστοκύτταρα» αυτά δεν μπορούν, όπως έχουν τα πράγματα, να χρησιμοποιηθούν για κανέναν. Εμείς δεν γνωρίζουμε την ιστοσυμβατότητά τους, επειδή οι ιδιωτικές τράπεζες δεν ασχολούνται με αυτό κι έτσι δεν μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε. Τόσο η Αιματολογική Εταιρεία όσο και εγώ είμαστε εντελώς αντίθετοι με τις ιδιωτικές τράπεζες κι έχουμε κατ’ επανάληψη εκφράσει τις απόψεις μας στο υπουργείο Υγείας, χωρίς αποτέλεσμα. Πρόσφατα, απαγορεύτηκε και στην Ιταλία η λειτουργία τους. Η διεθνής τάση είναι υπέρ της κατάργησης των ιδιωτικών τραπεζών όπως λειτουργούν σήμερα. Πρέπει να αποκατασταθεί η κοινωνική αλληλεγγύη κι αυτό σημαίνει ότι τα «βλαστοκύτταρα» πρέπει να φυλάσσονται χωρίς κόστος για τον δότη και να είναι διαθέσιμα σε αυτόν που τα χρειάζεται με απόλυτη προτεραιότητα. Αν τα «κρύβουμε» είναι μη χρησιμοποιήσιμα και δεν έχουμε τέτοια πολυτέλεια για πολύτιμα μοσχεύματα.

-Λέγεται ότι μπορούμε, στο μέλλον από βλαστοκύτταρα να φτιάξουμε ιστούς ή όργανα π.χ. καρδιές. Αυτός δεν είναι αρκετός λόγος για να δοθούν προς φύλαξη βλαστοκύτταρα;

-Πρόκειται για παραπληροφόρηση. Τα λεγόμενα βλαστοκύτταρα-δεν πρόκειται για βλαστοκύτταρα, αλλά για στελεχιαία ή αρχέγονα κύτταρα– δεν είναι κατάλληλα για τέτοιους σκοπούς. Εκεί μπορούν να χρησιμοποιηθούν κύτταρα από τον μυελό των οστών του κάθε ασθενούς και, επομένως, δεν έχουμε ανάγκη το αίμα του ομφάλιου λώρου και τα κύτταρα που περιέχει. Ηδη σε συνεργασία με το Ωνάσειο χρησιμοποιούμε τέτοιες τεχνικές σε εμφραγματίες και δεν είναι κάτι άγνωστο στην Ελλάδα. Δεν έχει, όμως, καμία σχέση με τα «βλαστοκύτταρα»!

-Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπ. Υγείας σκέπτεται να καλύψει τις δαπάνες φύλαξης βλαστοκυττάρων, μέσω των ασφαλιστικών Ταμείων. Τι γνώμη έχετε;

-Θεωρώ αδιανόητο κάτι τέτοιο. Προτιμώ να μην το σχολιάσω.

Hμερομηνία δημοσίευσης: 27-05-07 kathimerini.gr


7) Δεδομένα


* Κανένα λοιμώδες νόσημα δεν θεραπεύθηκε ποτέ με τη βοήθεια βλαστικών κυττάρων οποιουδήποτε τύπου και κανείς επιστήμονας ποτέ δεν υπαινίχθηκε ότι κάτι τέτοιο θα ήταν εφικτό στο εγγύς ή στο απώτερο μέλλον!

* Τα κληρονομικά νοσήματα δεν μπορούν να θεραπευτούν με βλαστικά κύτταρα του ίδιου του ασθενούς, καθώς και αυτά φέρουν τη γενετική βλάβη που οδήγησε στη νόσο.

* Προς το παρόν η μόνη επιτυχής και σχετικώς ευρεία χρήση βλαστικών κυττάρων του ομφαλοπλακουντιακού αίματος είναι σε ορισμένες περιπτώσεις λευχαιμιών. Υπολογίζεται ότι ως σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί 6.000 μεταμοσχεύσεις τέτοιων κυττάρων από μη συγγενή αλλά συμβατό δότη.

* Υπάρχει πιθανότητα στο μέλλον να επεκταθούν οι εφαρμογές των κυττάρων αυτών και σε άλλες ασθένειες, αλλά κανείς δεν μπορεί να προσδιορίσει τον χρονικό ορίζοντα στον οποίο κάτι τέτοιο θα ήταν εφικτό.

* H χώρα μας στερείται νομοθετικού πλαισίου ρύθμισης της λειτουργίας των τραπεζών βλαστικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακού αίματος, πράγμα που σημαίνει ότι δεν διασφαλίζεται η τήρηση των διεθνώς αποδεκτών κανόνων λειτουργίας τους. (Ιωάννα Σουφλέρη, «Το ΒΗΜΑ»)

γ) υλικό για την ομάδα των υποστηρικτών
των βλαστικών κυττάρων

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βλαστικά κύτταρα - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βλαστικά κύτταρα - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βλαστικά κύτταρα - atlaswiki

1) Hμερομηνία: 13-03-07

Τα βλαστοκυτταρα έδωσαν ζωή στο «Αγία Σοφία»

Η πρώτη ελληνική τράπεζα ομφαλοπλακουντιακού αίματος μπορεί να σώσει ζωές αλλά χρειάζεται την στήριξη όλων, τονίζουν οι επιστήμονες

Του Κώστα Ονισένκο

ΜΙΑ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΗ μεταμόσχευση πραγματοποιήθηκε χθες στο νοσοκομείο «Αγία Σοφία». Ο 19χρονος Βασίλης Αναζίκος -που πάσχει από μεσογειακή αναιμία- έγινε ο λήπτης δύο μοσχευμάτων από τον δίχρονο αδερφό του. Το ένα μόσχευμα είναι ποσότητα μυελού των οστών ενώ το δεύτερο είναι ομφαλοπλακουντιακό υλικό. Αν και για τους γιατρούς του νοσοκομείο πρόκειται για μεταμόσχευση «ρουτίνας», η πρωτοτυπία συνίσταται στο γεγονός πως το ομφαλοπλακουντιακό μόσχευμα είναι το πρώτο που παραχωρείται από την ελληνική δημόσια τράπεζα ομφαλοπλακουντιακού αίματος.

Οι μεταμοσχεύσεις αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων, γνωστών και ως βλαστοκυττάρων, για αντιμετώπιση γενετικών ή νεοπλασματικών νόσων, είναι διαδεδομένη και στην Ελλάδα. Τα βλαστοκύτταρα είναι περισσότερο αποτελεσματικά, σε σχέση με τη μεταμόσχευση μυελού των οστών, για τρεις βασικούς λόγους: Πρώτον, η συλλογή των αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων από τον πλακούντα μετά τη γέννα είναι εύκολη και ανώδυνη, δεύτερον, η πιθανότητα απόρριψης ή επιπλοκών του μοσχεύματος είναι πολύ μικρότερη και τρίτον, δεν απαιτείται απόλυτη γενετική συμβατότητα (σε αντίθεση με το μυελό των οστών, όπου η πιθανότητα εύρεσης κατάλληλου δότη είναι 1:50.000 και ο καθοριστικός χρόνος αναμονής κυμαίνεται από τρεις έως έξι μήνες).

Τα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα χρησιμοποιούνται από τους έλληνες επιστήμονες τουλάχιστον μια δεκαετία, για την αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων όπως η Λευχαιμία και η Μεσογειακή Αναιμία. Σ' αυτές τις περιπτώσεις, τα συγκεκριμένα κύτταρα θεωρούνται πολυδύναμα, αφού έχουν τη δυνατότητα να επαναπληθυσμοποιούν έναν κατεστραμμένο μυελό των οστών. Σε περιπτώσεις μάλιστα, που έχει γίνει έγκυρη διάγνωση και έχει υπάρχει μερικώς συμβατό μόσχευμα αιμοποιητικών κυττάρων, είναι αρκετό για την ολική αντιμετώπιση της ασθένειας. Σε διαφορετική περίπτωση, το ομφαλοπλακουντιακό μόσχευμα μπορεί να συμπληρωθεί από μια ποσότητα μυελού των οστών, όπως έγινε κατά τη χθεσινή μεταμόσχευση στο «Αγία Σοφία».

Η υπεύθυνη της Δημόσιας Τράπεζας Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος και διευθύντρια του Ανοσολογικού και Εθνικού Κέντρου Ιστοσυμβατότητας «Γ. Γεννηματάς» κ. Αικ. Σταυροπούλου-Γκιόκα αναφέρεται στην ιδιαιτερότητα της χθεσινής επέμβασης, σε σχέση με δεκάδες άλλες που έγιναν στο παρελθόν: «Για πρώτη φορά υπάρχουν έτοιμα κατεψυγμένα κύτταρα από ομφάλιο, σε συγκεκριμένη τράπεζα ομφαλοπλακουντιακού αίματος, τα οποία δεν υπήρχαν παλιότερα. Ή τα παίρναμε από το εξωτερικό ή -αν η μητέρα γεννούσε- τα μεταμοσχεύαμε απευθείας χωρίς τον απαραίτητο έλεγχο και επεξεργασία. Τώρα υπάρχει μια επίσημη συγκροτημένη τράπεζα, στο ίδρυμα μικροβιολογικών ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών, η οποία αυτή τη στιγμή έχει πάνω από 600 μονάδες, έτοιμες για να δοθούν για μεταμόσχευση». Μονάδα από τη συγκεκριμένη βάση χρησιμοποιήθηκε και κατά την χθεσινή επέμβαση, παρά το γεγονός ότι άνηκε στο μικρό αδερφό του ασθενή και είχε αποθηκευτεί για αυτό το σκοπό κατόπιν υποδείξεων των ιατρών.

Η αναπληρώτρια διευθύντρια Μονάδας Μεταμόσχευσης μυελού των οστών στο νοσοκομείο «Αγ. Σοφία» κ. Βασιλική Κίτρα - Ρούσσου, η οποία ανήκει στην ομάδα των ιατρών που πραγματοποίησαν τη χθεσινή μεταμόσχευση, είναι πολύ αισιόδοξη για την έκβαση της ασθένειας του 19χρονου Βασίλη. Σύμφωνα με την ίδια, όσον αφορά στις περιπτώσεις παιδιών με Μεσογειακή Αναιμία, που αντιμετωπίζονται έγκαιρα μ' αυτόν τον τρόπο, η επιτυχία είναι 100% εξασφαλισμένη. Όπως τονίζει, «Με τον συγκεκριμένο ασθενή είχαμε ένα ομφαλικό μόσχευμα αλλά συγχρόνως, πάρθηκε ο μυελός από το αδερφάκι του, για να το εμπλουτίσουμε και να ενισχύσουμε το μόσχευμα γιατί ο ασθενής είναι 70 κιλά και ο δότης μόλις 15. Οπότε, το ομφαλικό υγρό έπρεπε να ενισχυθεί. Αν ο ασθενής ήταν μικρότερης ηλικίας δεν θα χρειαζόταν ο μυελός».

Παρά τις αλματώδεις εξελίξεις σ' αυτόν τον χώρο, όπως τονίζουν και οι δύο επιστήμονες, υπάρχει ένα θέμα ευαισθητοποίησης του κόσμου σχετικά με τη δημόσια τράπεζα ομφαλοπλακουντιακού αίματος. Οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν πως δεν κοστίζει τίποτα το να δωρίσουν τον ομφάλιο λώρο του παιδιού τους αλλά μπορούν τόσο απλά... να σώσουν μελλοντικά μια ζωή.

2)
Τα βλαστοκύτταρα σώζουν τις καριέρες των πρωταθλητών!

Τις «μαγικές» ιδιότητες των βλαστοκυττάρων, των πρωτογενών κυττάρων που μπορούν να εξελιχθούν σε ώριμα, εξειδικευμένα κύτταρα από τα οποία μπορούν να συντεθούν όλα τα είδη των ιστών του σώματος αποσκοπεί να αξιοποιήσει η βιομηχανία του αθλητισμού. Αν και τα βλαστοκύτταρα ήρθαν ξανά στο φως της δημοσιότητας τις περασμένες ημέρες εξαιτίας του επιτεύγματος της επιστημονικής ομάδας του καρδιοχειρούργου Μαγκντί Γιακούμπ να δημιουργήσει από αυτά μια ανθρώπινη καρδιακή βαλβίδα, οι βλέψεις για την αξιοποίησή τους εκτείνονται στην αποκατάσταση των τραυμάτων των αθλητών. Γιατροί και ερευνητές είναι πεπεισμένοι ότι σε μερικά χρόνια η χρήση των εμβρυϊκών βλαστικών κυττάρων που λαμβάνονται από το αίμα του ομφάλιου λώρου των νεογέννητων θα μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη νέων συνδέσμων στα γόνατα, στους ώμους ή στους αγκώνες, δημιουργώντας έτσι μια μέθοδο η οποία θα μπορούσε να καταστεί καθοριστική, ώστε να μην ανακόπτεται η καριέρα των τραυματισμένων αθλητών. Ηδη, αρκετοί αντιπρόσωποι αθλητών προτείνουν στους πελάτες τους να ακολουθήσουν τη διαδικασία της φύλαξης εμβρυϊκών κυττάρων από τους απογόνους τους ως «ασφαλιστήριο συμβόλαιο», προκειμένου να μην ανακοπεί η σταδιοδρομία τους. Οι τράπεζες ομφαλικού αίματος μπορούν προσφέρουν τη δυνατότητα της θεραπείας αλλά και αναδόμησης τενόντων, συνδέσμων, μυών και χόνδρων.

ΣΕ 3-5 ΧΡΟΝΙΑ «Η εφαρμογή αυτών των θεραπειών δεν φαίνεται να βρίσκεται πολύ μακριά. Ισως να μην καταφέρουμε να τις εφαρμόσουμε τον επόμενο χρόνο, αλλά σε ένα χρονικό διάστημα 3 έως 5 ετών μοιάζει να είναι αρκετά εφικτό», δηλώνει ο δρ. Σκοτ Ροντέο, ορθοπεδικός για ειδικές χειρουργικές επεμβάσεις στο νοσοκομείο του Μανχάταν. Ο ίδιος έχει ήδη εφαρμόσει κάποιες από αυτές τις μεθόδους σε πειραματόζωα. Αυτές οι μέθοδοι θα φανούν ιδιαίτερα χρήσιμες στην αναδόμηση ειδικών συνδέσμων στα γόνατα και τους ώμους, περιοχές του σώματος στις οποίες οι αθλητές υποφέρουν αρκετά συχνά. «Σε κάθε περίπτωση τα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα έχουν ευεργετικές ιδιότητες οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν στην αναγέννηση των ιστών», αναφέρει ο Ροντέο, ο οποίος ήταν γιατρός στην Ολυμπιακή ομάδα των ΗΠΑ.

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ
«Εάν είστε γονιός ενός παιδιού το οποίο διαθέτει ξεχωριστές αθλητικές ικανότητες από την ηλικία των 5 - 6 ετών, θα ήταν ιδιαίτερα ωφέλιμη η συντήρηση των βλαστικών κυττάρων», αναφέρει ο Δρ. Τζόνι Χιούαρντ, διευθυντής του Ερευνητικού Κέντρου Βλαστικών Κυττάρων στο Νοσοκομείο Παίδων του Πίτσμπουργκ και κορυφαίος ερευνητής στις γονιδιακές θεραπείες. Αν και όλη η μέθοδος θα είναι αρκετά δαπανηρή, ο οικονομικός παράγοντας δεν θα αποτελούσε εμπόδιο, ειδικά για τους επαγγελματίες αθλητές οι οποίοι θα έκαναν τα πάντα για να καταφέρουν να παίξουν. Ηδη, κορυφαίοι ποδοσφαιριστές στη Βρετανία καταψύχουν βλαστικά κύτταρα από τον ομφάλιο λώρο των νεογέννητων παιδιών τους, προκειμένου να τα χρησιμοποιήσουν ως θεραπεία σε περίπτωση τραυματισμού που θα απειλήσει την καριέρα τους.

ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΑ...
«Ως ποδοσφαιριστές, είμαστε επιρρεπείς στα ατυχήματα που μπορούν να δώσουν τέρμα στην καριέρα μας, οπότε το να έχουμε εύκαιρα βλαστικά κύτταρα -ένα κιτ επισκευής αν θέλετε- έχει νόημα», δήλωσε ένας εξ αυτών. Ο Λι Στάινμπεργκ, γνωστός αθλητικός ατζέντης, παραδέχτηκε ότι κάθε κορυφαίος αθλητής αναπόφευκτα θα προσφύγει στην εφαρμογή της νέας μεθόδου, δεδομένου ότι «οι αθλητές βρίσκονται πάντα στην πρώτη γραμμή κάθε νέας ιατρικής πρακτικής. Είτε ήταν η χρήση της ανθρώπινης αυξητικής ορμόνης είτε η αρθροσκοπική χειρουργική, είναι επαγγελματίες των οποίων η οικονομική βιωσιμότητα εξαρτάται κυρίως από την φυσική τους κατάσταση».

ΚΕΡΔΟΣ 4 ΕΤΩΝ «Εάν μια ιατρική μέθοδος αποδειχτεί τόσο ικανοποιητική ώστε να μπορεί να βοηθήσει κάποιον να αθλείται για επιπλέον τέσσερα χρόνια, όταν το εισόδημα κάθε χρόνου ανέρχεται στα 8 εκατομμύρια δολάρια, κάθε αθλητής θα το θεωρούσε ευλογία» επισημαίνει ο ίδιος. Ο Στάινμπεργκ δηλώνει με βεβαιότητα ότι πολύ σύντομα όλοι θα προχωρούν στην αποθήκευση των εμβρυϊκών βλαστικών κυττάρων, κάτι το οποίο έκανε και ο ίδιος με τη γέννηση των παιδιών του. Θα είναι θεμιτή η πραγματοποίηση τέτοιων επεμβάσεων σε σχέση με τους κανόνες που διέπουν τον αθλητισμό; «Η εφαρμογή αυτής της τεχνολογίας σε αθλητές δεν θα είναι ανιχνεύσιμη, όπως άλλες χημικές ουσίες, άλλωστε η διαδικασία δεν συμπεριλαμβάνει τίποτα το αφύσικο αφού αφορά τα κύτταρά μας. Δεν νομίζω, όμως, ότι είναι δυνατόν να μπορέσουμε να μετατρέψουμε έναν κακό αθλητή σε έναν ολυμπιονίκη, όμως θα είναι εφικτή η προώθηση ενός ήδη εξαιρετικά καλού αθλητή» εξηγεί ο Δρ. Χιούαρντ.

του Τάσου Σαραντή, ΗΜΕΡΗΣΙΑ 6/4/2007

3) Αμφιλεγόμενα κονδύλια

Ιούλιος 25, 2006

«Ναι» της ΕΕ για τη χρηματοδότηση ερευνών σε ανθρώπινα έμβρυα...

Τα εμβρυικά βλαστικά κύτταρα υπόσχονται επανάσταση στην ιατρική.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να χρηματοδοτεί ιατρικές έρευνες σε ανθρώπινα έμβρυα, καθώς οι υπουργοί των 25 χωρών-μελών που συναντήθηκαν τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες κατάφεραν να ξεπεράσουν τις διαφωνίες της Γερμανίας και άλλων, κυρίως καθολικών, χωρών.

Αντικείμενο των συνομιλιών ήταν η έγκριση των ερευνητικών κονδυλίων της ΕΕ για το διάστημα 2007-2014, συνολικού ύψους 51 δισ. δολαρίων. Αν και τα κονδύλια για έρευνες στα λεγόμενα εμβρυικά βλαστικά κύτταρα δεν αποτελούν παρά ένα μικρό ποσοστό του συνολικού προϋπολογισμού, το θέμα προκάλεσε έντονη διαμάχη, δεδομένου ότι η Γερμανία και επτά ακόμα χώρες θεωρούν ανήθικη τη χρήση και την καταστροφή εμβρύων για οποιονδήποτε σκοπό. Μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο Τζορτζ Μπους άσκησε για πρώτη φορά το δικαίωμά του για βέτο για να μπλοκάρει τη νέα νομοθεσία που ενέκρινε η Γερουσία για επέκταση των ομοσπονδιακών ερευνών στα βλαστικά κύτταρα. Αντιθέτως, η Βρετανία, το Βέλγιο, η Φινλανδία, η Ισπανία, η Σουηδία αλλά και η Ελλάδα τάσσονται υπέρ των ερευνών αυτών, οι οποίες εξάλλου χρηματοδοτήθηκαν από την ΕΕ το 2006 με 70 εκατ. ευρώ, όπως επισημαίνει το BBC. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη ταχθεί υπέρ της χρηματοδόσησης των σχετικών ερευνών και μετά το 2007. Τα βλαστικά κύτταρα που απομονώνονται από έμβρυα στα αρχικά στάδια της ανάπτυξης έχουν το δυναμικό να δώσουν οποιονδήποτε τύπο ιστού στο ανθρώπινο σώμα. Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι φέρουν επανάσταση στην Ιατρική και θα θεραπεύσουν ασθένειες όπως οι καρδιοπάθειες, ο διαβήτης, ακόμα και η παράλυση. Το μεσημέρι της Δευτέρας η φινλανδική προεδρία διέκοψε τις συνομιλίες των 25 υπουργών για μετά το γεύμα, ώστε στο μεταξύ να διαμορφωθεί μια συμβιβαστική θέση που θα ικανοποιήσει τη Γερμανία, την Αυστρία, την Ιταλία, το Λουξεμβούργο, την Πολωνία, τη Μάλτα, τη Λιθουανία και τη Σλοβακία.

«Οφείλουμε να προστατεύσουμε την ανθρώπινη ζωή από τη σύλλήψή της» δήλωσε στο υπουργικό συμβούλιο η Γερμανίδα υπουργός Επιστήμης Ανέτ Σάβαν. «Δεν θέλουμε οικονομικά κίνητρα για να σκοτώνουμε έμβρυα» είπε. Λίγες ώρες αργότερα, όμως, ανακοινώθηκε η επίτευξη συμφωνίας για διεξαγωγή ερευνών υπό αυστηρές προϋποθέσεις: Τα κονδύλια θα είναι διαθέσιμα μόνο σε χώρες των οποίων οι εθνικές νομοθεσίες επιτρέπουν τα πειράματα σε έμβρυα. Οι επιστήμονες, επίσης, μπορούν να χρησιμοποιούν αποκλειστικά και μόνο έμβρυα τα οποία περισσεύουν από κλινικές αναπαραγωγής και προορίζονταν ούτως ή άλλως για καταστροφή. Απαγορεύεται ρητά, επίσης, η δημιουργία εμβρύων με κλωνοποίηση, τόσο για θεραπευτικούς όσο και αναπαραγωγικούς σκοπούς, καθώς και η τροποποίηση της γενετικής πληροφορίας των ανθρώπων.

news.in.gr

4) Tα βλαστοκύτταρα από αίμα ομφάλιου λώρου θεωρούνται μια από τις μεγάλες υποσχέσεις της ιατρικής έρευνας. Χωρίς να αποτελούν πανάκεια, η ιδιότητά τους να διαφοροποιούνται σε άλλους τύπους κυττάρων στο σώμα χαρακτηρίζεται το «κλειδί» που θα ανοίξει στο μέλλον το δρόμο για νέες, επαναστατικές θεραπευτικές μεθόδους.

Πολλοί γονείς σήμερα αντιμετωπίζουν τη φύλαξη των βλαστοκυττάρων του νεογέννητου παιδιού τους σαν μια βιoλογική «ασφάλεια ζωής» και σύμφωνα με εκτιμήσεις 15.000 δείγματα από γεννήσεις Ελληνόπουλων βρίσκονται αποθηκευμένα σε ελληνικές και ξένες ιδιωτικές τράπεζες και στην ελληνική δημόσια τράπεζα βλαστοκυττάρων. H πλέον προωθημένη –νομοθετικά- ευρωπαϊκή χώρα στο θέμα των τραπεζών βλαστοκυττάρων κι η πρώτη χώρα που συμμορφώθηκε με τις ευρωπαϊκές οδηγίες, ιδρύοντας την Ειδική Αρχή Ανθρώπινων Ιστών για την επίβλεψή τους, είναι η Μεγάλη Βρετανία. Εκεί, πιστοποίηση σημαίνει αυστηρό καθεστώς, διαχείριση των δειγμάτων υπό την επίβλεψη και την υπογραφή εντεταλμένου ατόμου από το Σύστημα Υγείας της χώρας και βέβαια τήρηση όλων των διαδικασιών με τους απαραίτητους ποιοτικούς και ποσοτικούς ελέγχους. Για να αποτυπώσουμε τα επτά βήματα της εγκεκριμένης διαδικασίας, που επιβάλλεται να ακολουθείται από τη λήψη του αίματος μέχρι τη φύλαξή του, επισκεφθήκαμε τις εγκαταστάσεις μιας πιστοποιημένης τράπεζας βλαστοκυττάρων στο Νότιγχαμ - τη Future Health - που «φιλοξενεί» περίπου 20.000 δείγματα από 34 χώρες του κόσμου.

Αιμοληψία

Πηγαίνοντας στο μαιευτήριο για τον τοκετό, οι γονείς παίρνουν μαζί τους την ειδική, ισοθερμική συσκευασία μεταφοράς που τους έχει χορηγήσει η εταιρία και την παραδίδουν στο μαιευτήρα. Τη στιγμή που αποκόπτεται ο ομφάλιος λώρος, η μαία ή ο μαιευτήρας λαμβάνουν όσο περισσότερο ομφαλικό αίμα μπορούν και το τοποθετούν στο δοχείο. Η διαδικασία της λήψης διαρκεί 10 λεπτά. Ενα κούριερ φθάνει στο μαιευτήριο για να παραλάβει το κουτί με το πολύτιμο υλικό, που πρέπει να φτάσει στο Νότιγχαμ -Future Health- της Μεγάλης Βρετανίας εντός 24 ωρών.

Η τράπεζα παραλαμβάνει το υλικό

Μία υπάλληλος παραλαμβάνει το δοχείο. Ελέγχει αν έχει ληφθεί επαρκής ποσότητα αίματος κι αν το δείγμα συνοδεύεται από τα κατάλληλα έγγραφα. Μετά τη «θετική αναγνώριση», το δείγμα κωδικοποιείται με ένα μοναδικό κωδικό και το καταχωρίζει στο ηλεκτρονικό αρχείο. Πριν σταλεί στο επόμενο δωμάτιο, το υλικό ψεκάζεται με δύο διαφορετικά υγρά απολύμανσης, προς αποφυγή επιμολύνσεων.

Mικροβιολογικός έλεγχος

Ενα μικρό δείγμα του ομφαλικού αίματος στέλνεται για μικροβιολογικό έλεγχο για να διαπιστωθεί αν έχει υποστεί επιμολύνσεις. Εχει προηγηθεί μικροβιολογικός έλεγχος της μητέρας το διάστημα από 30 μέρες πριν έως 7 μέρες μετά τον τοκετό. Αν διαπιστωθεί μικρή επιμόλυνση, οι ειδικοί προχωρούν στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας, αποθηκεύουν όμως τελικά το δείγμα σε διαφορετικό κάδο. Σε αυτό το στάδιο, γίνονται επίσης κυτταρικές μετρήσεις για να διαπιστωθεί η ποιότητα του δείγματος (πυκνότητα βλαστοκυττάρων).

Διαχωρισμός των κυττάρων

Πραγματοποιείται σε απόλυτα ελεγχόμενο εργαστηριακό περιβάλλον, σε κλειστό κύκλωμα, ώστε το δείγμα να μην έρχεται σε επαφή με την ατμόσφαιρα και να είναι απόλυτα προστατευμένο. Τα εργαστήρια διαθέτουν σύστημα διαχείρισης αέρα εσωτερικής πίεσης, οι εργαζόμενοι που ασχολούνται με την επεξεργασία είναι ντυμένοι με ολόσωμες στολές από γαλάζιο μετάξι, που καλύπτουν το κεφάλι, το πρόσωπο και τα πόδια. Ενα ειδικό μηχάνημα χωρίζει το αίμα σε τρία μέρη, το πλάσμα, τα ερυθρά και τα λευκά αιμοσφαίρια (όπου και βρίσκονται τα βλαστοκύτταρα). Στον ασκό των λευκοκυττάρων τοποθετείται κρυοπροστατευτικό υλικό, ώστε να προστατεύσει τα κύτταρα από φθορές κατά τη διαδικασία της κατάψυξης.

Κατάψυξη

Ο ειδικός ασκός με τα βλαστοκύτταρα, 12 λεπτά μετά την ολοκλήρωση του διαχωρισμού, μπαίνει στο ειδικό σύστημα κατάψυξης. Σαράντα πέντε λεπτά αργότερα, η θερμοκρασία του «κατεβαίνει» στους -50 και στη συνέχεια στους -150οC. Tα βλαστοκύτταρα είναι έτοιμα να περάσουν στο στάδιο της αποθήκευσης σε ατμούς υγρού αζώτου. Kάποιες τράπεζες αποθηκεύουν απευθείας το αίμα χωρίς να κάνουν το διαχωρισμό, κι αυτό δεν είναι χωρίς συνέπειες για την ποιότητα των αποθηκευμένων βλαστοκυττάρων.

Αποθήκευση σε κάδο καραντίνας

Διαρκεί έξι μήνες, μέχρι να ολοκληρωθεί και το δεύτερο σετ εξετάσεων της μητέρας και να διαπιστωθεί ότι όταν ελήφθη το δείγμα ήταν απόλυτα υγιής.

Κρυοσυντήρηση σε υγρό άζωτο

Τα δείγματα φυλάσσονται σε ασκούς κρυοσυντήρησης στους -196οC. Ξεχωριστοί κάδοι αποθήκευσης χρησιμοποιούνται για διαφορετικές κατηγορίες δειγμάτων, όπως επιμολυσμένα δείγματα ή δείγματα με ελλιπή στοιχεία.

ΚΑΡΑΚΩΣΤΑ ΝΕΚΤΑΡΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ 18/11/2007

Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύθηκε στον ιστοχώρο disabled.gr
Μπορείτε να βρείτε ανάλογα κείμενα στην διεύθυνση http://www.disabled.gr

5) Τι είναι τα «βλαστοκύτταρα»; Με πολύ απλά λόγια, τα βλαστοκύτταρα είναι αρχέγονα κύτταρα που υπάρχουν στο έμβρυο, στον ενήλικο και στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα. Ενώ, όμως, η πρόσβαση στα βλαστοκύτταρα του εμβρύου και του ενήλικα είναι δύσκολη, σε αυτά του ομφαλοπλακουντιακού αίματος είναι πολύ ευκολότερη, αφού μπορούν να αποσπαστούν κατά τη γέννηση ενός μωρού μετά την αποκοπή του ομφάλιου λώρου από το αίμα που παραμένει στον πλακούντα.


6) Ένας νέος άντρας από τη Μελβούρνη, είναι ο πρώτος στον κόσμο που τα βλαστοκύτταρά του χρησιμοποιήθηκαν για τη θεραπεία του σπασμένου ποδιού του. Με τη μέθοδο αυτή ανέλαβε γρήγορα από ένα τροχαίο που του είχε κυριολεκτικά διαλύσει το κόκαλο του μηρού. Ο ορθοπεδικός Ρίτσαρντ ντε Στέικερ από το Βασιλικό Νοσοκομείο της Μελβούρνης, θεώρησε ότι η περίπτωση του 21χρονου Τζέιμι Στήβεν, ήταν ιδανική για να γίνει αυτή η επαναστατική εφαρμογή της μεθόδου των βλαστοκυττάρων. Τέσσερις ημέρες μετά την επέμβαση ο νεαρός τραυματίας, μπόρεσε να περπατήσει και μάλιστα να πάει σπίτι του, απίστευτα ευτυχής που μπορούσε επιτέλους να σταθεί στα πόδια του. Στην πραγματικότητα, το αποτέλεσμα της μεθόδου των βλαστοκυττάρων δεν θα είναι εμφανές πριν τρεις - τέσσερις μήνες. "Πρόκειται για μια ριζοσπαστική μέθοδο, την πρώτη στον κόσμο, που, αν επιτύχει, η περίοδος της ανάρρωσης θα είναι πολύ πιο σύντομη". Κατάκοιτος για εννιά ολόκληρους μήνες ο Τζέιμι Στήβενς, δήλωσε ότι είναι γεμάτος ελπίδες για το μέλλον και δε βλέπει την ώρα να συνεχίσει τη ζωή που έκανε πριν το ατύχημα.

www.ant1online.gr

7) Η ικανότητα των βλαστικών κυττάρων να δημιουργούν τα κύτταρα του ανθρώπινου οργανισμού, τους επιτρέπει να χρησιμοποιούνται επιτυχώς για την θεραπεία πάνω από60 σοβαρών παθήσεων, όπως για παράδειγμα:
  • οξείες και χρόνιες λευχαιμίες
  • β-θαλασσαιμία
  • αναιμία Fanconi
  • δρεπανοκυτταρική αναιμία
  • σοβαρή απλαστική αναιμία
  • μη-Hodgkin's λέμφωμα
  • ασθένεια Hodgkin's
  • πολλαπλό μυέλωμα
  • καρκίνος των όρχεων και ωοθηκών
  • καρκίνος του μαστού
  • σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια (SCID)
  • νευροβλάστωμα
Θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η χρήση βλαστικών κυττάρων ομφάλιου λώρου για τη θεραπεία αυτών των ασθενειών δε βρίσκεται σε πειραματικό στάδιο, αλλά αποτελεί βασική επιλογή θεραπείας.

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τα βλαστικά κύτταρα - atlaswiki

Περαιτέρω υλικό της "Biohellenika" είναι διαθέσιμο στη διεύθυνση: http://www.biohellenika.gr/Bionews_2.pdf

8) Εφαρμογές – Μέλλον

Τα βλαστικά κύτταρα αποτελούν το πιο δυνατό «χαρτί» της επιστημονικής κοινότητας σήμερα. Παρά την όλη παραφιλολογία που αφορά σε θέματα πολιτικής και ηθικής, η καθαρά επιστημονική προσέγγιση της χρήσης των βλαστοκυττάρων, μπορεί να οδηγήσει τις θεραπευτικές προσεγγίσεις σε νέα επίπεδα και να βοηθήσει στην αποτελεσματική αντιμετώπιση πολύ σοβαρών γενετικών ασθενειών. Τα τελευταία 30 χρόνια πραγματοποιούνται μεταμοσχεύσεις του μυελού των οστών σε ασθενείς που έχουν λευχαιμία ή λεμφώματα. Επίσης, γίνεται μεταφορά βλαστικών κυττάρων σε ασθενείς που κάνουν χημειοθεραπεία για την αντιμετώπιση του καρκίνου. Οι επιστήμονες ευελπιστούν ότι στο μέλλον θα μπορέσουν να δώσουν λύσεις σε πολλές παθολογικές καταστάσεις, με την ευρεία εφαρμογή θεραπευτικών προσεγγίσεων που χρησιμοποιούν τα βλαστοκύτταρα. Τέτοιες προοπτικές φαίνεται πως έχουν διάφορες παθολογικές καταστάσεις όπως είναι:
  • η θεραπεία του καρκίνου, με τη χρήση γενετικά τροποποιημένων βλαστοκυττάρων που θα στρέφονται κατά των όγκων,
  • η χρήση πρόδρομων, νευρικών βλαστοκυττάρων έναντι των τραυματισμών της σπονδυλικής στήλης για πολλούς παραπληγικούς και τετραπληγικούς ασθενείς,
  • μυϊκές βλάβες, όπως αυτές στα εμφράγματα,
  • η αλωπεκίαση (θεωρείται πως θα είναι στη διάθεση του κοινού θεραπεία μέχρι το 2007, κλωνοποίηση τρίχας),
  • η κώφωση (αναγέννηση κοχλιακών κυττάρων),
  • η τύφλωση (το 2004 έγινε μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων αμφιβληστροειδούς σε 40 ασθενείς, από τότε συνεχίζεται η έρευνα και οι μεταμοσχεύσεις με ποσοστό επιτυχίας που κυμαίνεται από 20-70%),
  • η αναγέννηση δοντιών, (μέχρι το 2009 υπολογίζεται πως θα είναι δυνατή και σε ανθρώπους) και πάρα πολλές άλλες.
Φαίνεται πως οι προοπτικές είναι ανεξάντλητες και για τη γονιδιακή θεραπεία, την ανάπτυξη φαρμακευτικών σκευασμάτων για στοχευμένη θεραπευτική αγωγή, τις μεταγγίσεις αίματος κλπ. Επιστημονικές ομάδες σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν βλαστικά κύτταρα για τα ερευνητικά τους προγράμματα, με απώτερο στόχο την καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών της ζωής αλλά και τη θεραπεία παθολογικών καταστάσεων.

Τα τεχνικά προβλήματα που καθημερινά προκύπτουν και αφορούν κατά κύριο λόγο την εφαρμογή της τεχνολογίας αυτής και τη μεγιστοποίηση του ποσοστού επιτυχίας είναι αρκετά. Η χρήση εμβρυϊκών βλαστικών κυττάρων, αν και από την καθαρά επιστημονική σκοπιά, πρόκειται για ένα θέμα που αφήνει πολλά ελπιδοφόρα μηνύματα για το μέλλον, στην ουσία έχει καταντήσει πεδίο πολλών διαφωνιών και συζητήσεων, καθώς αναδεικνύει πολλές ηθικές, πολιτικές και κοινωνικές συγκρούσεις. Ακόμη και η διεθνής κοινότητα είναι διχασμένη σε ότι αφορά την έρευνα σε ανθρώπινα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα: σε πολλές χώρες, όπως αυτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, επιτρέπεται η έρευνα σε ανθρώπινα βλαστικά κύτταρα, ενώ αντίθετα, σε πολλές χώρες στον κόσμο απαγορεύεται αυστηρά. Ίσως στο άμεσο μέλλον, τα προβλήματα που αφορούν σε θέματα ηθικής να ξεπεραστούν, και το ευρύ κοινό να επωφεληθεί από τις θεραπευτικές μεθόδους που μπορούν να αναπτυχθούν με την χρησιμοποίηση των βλαστοκυττάρων.

Ανακτήθηκε από "http://www.livepedia.gr/index.php/%CE%92%CE%BB%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC_%CE%BA%CF%8D%CF%84%CF%84%CE%B1%CF%81%CE%B1"

9) Βλαστοκύτταρα υπάρχουν σε όλους μας, από τα πρώτα στάδια της ανθρώπινης ανάπτυξης, ως το τέλος της ζωής μας. Όλα τα βλαστοκύτταρα αποδεικνύονται χρήσιμα στην ιατρική έρευνα, κάθε όμως τύπος, παρέχει τόσο υποσχέσεις, όσο και περιορισμούς. Τα εμβρυικά βλαστοκύτταρα που μπορούν να ληφθούν από ένα πολύ αρχικό στάδιο της ανθρώπινης ανάπτυξης, έχουν τη δυνατότητα να παράγουν όλους τους τύπους κυττάρων του ανθρώπινου σώματος. Τα ενήλικα βλαστοκύτταρα που βρίσκονται σε ορισμένους ιστούς του πλήρως ανεπτυγμένου ανθρώπου, από το μωρό ως τον ενήλικα, μπορεί να περιορίζονται στην παραγωγή ορισμένων μόνο τύπων εξειδικευμένων κυττάρων. Προσφάτως οι επιστήμονες ταυτοποίησαν βλαστοκύτταρα στο αίμα του ομφάλιου λώρου και τον πλακούντα, από τα οποία μπορούν να παραχθούν οι διάφοροι τύποι των κυττάρων του αίματος.

©2007-biology4u.gr


σχετικό οπτικοακουστικό υλικό για χρήση από τους εκπαιδευτικούς

Κατά τη διάρκεια επεξεργασίας του θέματος των βλαστικών κυττάρων αναζητήσαμε και σχετικό οπτικοακουστικό υλικό για χρήση από εκπαιδευτικούς και μαθητές /τριες. Ύστερα από την αναζήτηση αυτή εντοπίσαμε μία ταινία, η οποία προτείνεται στους εκπαιδευτικούς για περαιτέρω επεξεργασία και προβληματισμό σχετικά με το αμφιλεγόμενο διεθνώς ζήτημα των βλαστοκυττάρων. Στοιχεία της ταινίας, που φέρει τον τίτλο "Godsend", παραθέτουμε παρακάτω:

Ο Paul και η Jessie Duncan είναι δύο καθημερινοί άνθρωποι που βάζουν στο κέντρο της ζωής τους τον οχτάχρονο γιο τους Adam. Η ζωή τους δεν έχει σπουδαίες εξελίξεις, αλλά αυτό αλλάζει καθώς η μοίρα θα τους φερθεί σκληρά όταν ένα θανατηφόρο ατύχημα θα πάρει από κοντά τους τον Adam την ημέρα των γενεθλίων του. Με δυσκολία προσπαθούν να επανέλθουν στην καθημερινότητα, ενώ όλα γύρω τους θυμίζουν το τραγικό συμβάν. Ο Dr. Wells, ένας μυστηριώδης γιατρός ειδικός σε θέματα γενετικής θα τους πλησιάσει με μια περίεργη πρόταση. Τους ενημερώνει ότι μπορεί να δημιουργήσει ένα κλώνο του χαμένου παιδιού τους, αρκεί το γεγονός αυτό να κρατηθεί απόλυτα μυστικό. Το ζευγάρι θα βρεθεί στη δύσκολη θέση να κάνει μια επιλογή μεταξύ αυτού που ζητά η καρδιά τους και αυτό που επιβάλλει η ηθική...





μια διδακτική πρόταση από
τη Σοφία Δαλαμήτρου και τη Σπυριδούλα Μελιοπούλου


More pages