αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την εναλλαγή των εποχών

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την εναλλαγή των εποχών - atlaswiki αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την εναλλαγή των εποχών - atlaswiki αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την εναλλαγή των εποχών - atlaswiki
οδηγίες για τη δραστηριότητα

αρχικά χωρίζετε τους μαθητές της τάξης σε τρεις ομάδες. Έπειτα ζητάτε από κάθε ομάδα να διαλέξει έναν από τους τρεις φακέλους που βρίσκονται πάνω στην έδρα, ο οποίος θα τους δείξει και το ρόλο που θα λάβουν στην αντιπαράθεση. Με βάση τους φακέλους λοιπόν, η μία ομάδα θα αντιπροσωπεύει τους εξωγήινους που ήρθαν στη Γη και ζητούν πληροφορίες για το λόγο που αλλάζουν οι εποχές, η δεύτερη ομάδα θα δίνει εξηγήσεις με βάση τον μύθο της Περσεφόνης ενώ η τρίτη και τελευταία ομάδα, που αποτελείται από τους συναδέλφους του Milutin Milankovich, θα υποστηρίζει την εναλλαγή των εποχών με επιστημονικά επιχειρήματα. Οι φάκελοι περιλαμβάνουν κι ένα άρθρο προκειμένου να βοηθηθούν οι μαθητές να παραστήσουν το ρόλο τους. Αφού λοιπόν διαβάσει κάθε ομάδα το άρθρο της, το συζητά με τα μέλη της και καταγράφει σύντομα τις απόψεις της. Η ομάδα των εξωγήινων συντονίζει τη συζήτηση και απευθύνει ερωτήσεις στις άλλες δύο ομάδες προκειμένου να πεισθεί. Τέλος η τάξη καταλήγει σε ένα συμπέρασμα αποδεχόμενη μια απο τις δυο απόψεις.
διδακτικό υλικό
φύλλο εργασίας

1. Επιλέξτε έναν από τους 3 φακέλους που βρίσκονται πάνω στο τραπέζι.
2. Στο φάκελό σας βρήκατε μία από τις ακόλουθες λέξεις ή φράσεις:

-Αρχαίοι Έλληνες, υπέρμαχοι της μυθολογίας

-Συνάδελφοι του Milankovitch, οι οποίοι επιχειρηματολογούν υπέρ της επιστημονικής ερμηνείας της εναλλαγής των
εποχών

-Εξωγήινοι, επισκέπτες στον πλανήτη Γη, οι οποίοι θέλουν να μάθουν για τις τέσσερις εποχές του έτους

Υλικό πρώτου φακέλου (Αρχαίοι Έλληνες, υπέρμαχοι της μυθολογίας)
Στο ελληνικό δωδεκάθεο, η Δήμητρα ήταν η θεά της γεωργίας. Πατέρας της ήταν ο Κρόνος και μητέρα της η Ρέα. Είχε μια μονάκριβη κόρη, την Περσεφόνη, την οποία είχε αποκτήσει με το Δία.
Κάποια μέρα, ενώ η Περσεφόνη μάζευε λουλούδια μαζί με τις Ωκεανίδες νύμφες σ’ ένα καταπράσινο λιβάδι, ένας πανέμορφος νάρκισσος της τράβηξε την προσοχή και θέλησε να τον κόψει. Τότε, ο θεός του Κάτω Κόσμου, ο Πλούτωνας, που από καιρό σχεδίαζε τις κατάλληλες συνθήκες για την απαγωγή της πανέμορφης κόρης, όρμησε με το άρμα του και την άρπαξε. Κανείς δεν άκουσε τις σπαραχτικές κραυγές της, εκτός από τη Δήμητρα, μα ήταν ήδη πολύ αργά για να μπορέσει να τη σώσει.
Από εκείνη τη στιγμή, η Δήμητρα βυθίστηκε σε θλίψη και πένθος, ενώ πάσχιζε απεγνωσμένα να βρει την κόρη της και να τη φέρει πίσω. Την ένατη μέρα συναντά την Εκάτη. Αυτή την πληροφορεί ότι και η ίδια πρόλαβε να ακούσει τις σπαρακτικές φωνές της Περσεφόνης, αλλά ότι δε γνωρίζει το λόγο ή το δράστη .Παρ’ όλα αυτά, προθυμοποιείται να τη βοηθήσει· της προτείνει, μάλιστα, να απευθυνθούν στον Ήλιο μια και ήταν ο μόνος, που σαν κατάσκοπος των θεών και των ανθρώπων, θα μπορούσε να τους αποκαλύψει την αλήθεια.
Ο Ήλιος δε μένει ασυγκίνητος, τη συμπονά κι αποφασίζει να της φανερώσει το δράστη της αρπαγής. Αποκαλύπτει πως ο δράστης είναι ο Πλούτωνας και κατηγορεί παράλληλα ως υπεύθυνο τον Δία γιατί του έδωσε την άδεια και τη συγκατάθεσή του, να πάρει για γυναίκα του την όμορφη Περσεφόνη. Οπότε, η Δήμητρα αποφασίζει να πάει στον Όλυμπο και να απαιτήσει εξηγήσεις από το Δία. Βλέποντας ότι εκείνος ήταν απρόθυμος να τη βοηθήσει πεισμώνει ακόμη περισσότερο. Έτσι πήγε στην Ελευσίνα όπου ζήτησε να της χτίσουν έναν ναό κάτω από την Ακρόπολη. Αποσύρθηκε στον ναό λοιπόν, έκοψε κάθε επαφή με τον κόσμο και όλη μέρα θρηνούσε για τον χαμό της Κόρης της μέχρι που η γη έπαψε να βλασταίνει και οι άνθρωποι απειλούνταν με αφανισμό.
Μετά από μια σειρά άκαρπων προσεγγίσεων της Δήμητρας κι αφού εκείνη αρνιόταν να συμβιβαστεί με την κατάσταση, ο Δίας αποφασίζει να μεσολαβήσει και ζητά από τον Πλούτωνα να φέρει πίσω την Περσεφόνη στη μητέρα της. Εκείνος, ενώ δέχεται την πρόταση του Δία, δίνει στην Περσεφόνη σπόρους ροδιού, ώστε να τους φάει και να θέλει έπειτα να επιστρέψει κοντά του. Η Δήμητρα συναντά επιτέλους την κόρη της και πλημμυρίζει από χαρά, ωστόσο αντιλαμβάνεται την πονηριά του Πλούτωνα και συνειδητοποιεί ότι είναι αναπόφευκτο να τη χάσει ξανά. Τη λύση έδωσε η Ρέα (μητέρα του Δια, του Άδη και της Δήμητρας) μέσω της οποίας έγινε συμβιβασμός ανάμεσα στους θεούς και αποφάσισαν ότι η Περσεφόνη θα περνούσε το 1/3 του χρόνου (4 μήνες) με τον σύζυγο της Άδη και τα 2/3 (8 μήνες) στον Όλυμπο με την μητέρα της. Έτσι πείστηκε και η Δήμητρα να γυρίσει στον Όλυμπο και μόλις βγήκε από τον ναό που είχε κλειστεί, η γη άνθισε, τα πάντα καρποφόρησαν και έγιναν όπως πριν.
Έτσι η Περσεφόνη φαίνεται να μοιράζει τη φροντίδα της τόσο στον κόσμο των νεκρών όσο και στον κόσμο των ζωντανών. Ακριβώς σ' αυτό το γεγονός στηρίζουν και οι αρχαίοι Έλληνες την ύπαρξη και το διαχωρισμό των εποχών του έτους, πιστεύοντας ότι η ψυχική κατάσταση της θεάς Δήμητρας, θεάς της γονιμότητας γης και ανθρώπων, επηρέαζε την καρποφορία, την ευγονία και την ευτοκία.

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την εναλλαγή των εποχών - atlaswiki αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την εναλλαγή των εποχών - atlaswiki αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την εναλλαγή των εποχών - atlaswiki
Υλικό δεύτερου φακέλου (Συνάδελφοι του
Milankovitch, οι οποίοι επιχειρηματολογούν υπέρ της επιστημονικής ερμηνείας της εναλλαγής των εποχών)

Η Γη είναι ένας πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος, ο οποίος περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο (διαγράφοντας σχεδόν κυκλική τροχιά). Μια πλήρης περιφορά της Γης διαρκεί 365 ημέρες, δηλαδή ένα έτος. Ταυτόχρονα, περιστρέφεται γύρω από το νοητό της άξονα. Κάθε περιστροφή της Γης ολοκληρώνεται μέσα σε 24 ώρες, δηλαδή μια ημέρα. Εξαιτίας αυτής της κίνησης της Γης έχουμε την εναλλαγή ημέρας και νύχτας
Στη Γη υπάρχει μία σταθερή εναλλαγή των εποχών κατά τη διάρκεια του έτους. Το γεγονός αυτό οφείλεται στους παρακάτω δύο λόγους:

Α) Στην περιφορά της Γης γύρω από τον Ήλιο σε χρονικό διάστημα ενός έτους
Β) Στην κλίση του άξονα περιστροφής της Γης
Ο άξονας περιστροφής της Γης δεν είναι κάθετος στο επίπεδο περιφοράς της αλλά σχηματίζει με αυτό μια γωνία 23º,4'. Η κλίση αυτή διατηρείται καθώς η Γη περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο, με αποτέλεσμα οι ακτίνες του Ήλιου να πέφτουν κάθετα πότε στο βόρειο και πότε στο νότιο ημισφαίριο. Όταν ο Ήλιος ρίχνει τις ηλιακές του ακτίνες κάθετα σε μία επιφάνεια, η επιφάνεια αυτή προσλαμβάνει περισσότερη ηλιακή ενέργεια σε σύγκριση με αυτή που τις δέχεται με κάποια κλίση. Το παραπάνω γεγονός εξηγεί το γιατί σε δεδομένη χρονική στιγμή το βόρειο ημισφαίριο έχει καλοκαίρι ενώ το νότιο χειμώνα, δηλαδή, τα φαινόμενα στα δύο ημισφαίρια αντιστρέφονται. Το ένα ημισφαίριο δέχεται τις ηλιακές ακτίνες κάθετα στην επιφάνεια του, ενώ το άλλο με κάποια κλίση.
Στην εύκρατη ζώνη, το καλοκαίρι ο Ήλιος παραμένει για περισσότερες ώρες και ψηλότερα πάνω από τον ορίζοντα, ενώ τον χειμώνα λιγότερες ώρες και χαμηλότερα στο ουρανό. Αυτή είναι η αιτία της καλοκαιρινής ζέστης και του χειμωνιάτικου κρύου.
Βέβαια, το φαινόμενο της εναλλαγής των εποχών δεν είναι προνόμιο μονάχα της Γης. Το ίδιο συμβαίνει και στον Άρη, του οποίου ο άξονας περιστροφής παρουσιάζει κλίση περίπου 25º, αλλά και στον Κρόνο (κλίση του άξονα περίπου 27º). Αντίθετα, στους άλλους πλανήτες, π.χ. Δίας, η μικρή κλίση του άξονα περιστροφής (περίπου 3º στον Δία) δεν προκαλεί εναλλαγή εποχών.
αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την εναλλαγή των εποχών - atlaswiki αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την εναλλαγή των εποχών - atlaswiki αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την εναλλαγή των εποχών - atlaswiki
χρονική διάρκεια

1 διδακτική ώρα
θεματικές που εμπλέκονται
ιστορία και γεωγραφία
δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται

οι μαθητές αναγνωρίζουν τη σχέση επιχειρήματος – συμπεράσματος , καθώς και τον τρόπο που επιστημονικές θεωρίες και μύθοι επηρεάζουν τον τρόπο σκέψης του σύγχρονου ανθρώπου (διαχείριση της γνώσης στην κοινωνία).
Επιπλέον καλλιεργείται η στάση του ακροατή – συζητητή και επιχειρείται η διαμόρφωση μιας στάσης δημοκρατικής. Ακόμη επιχειρήται η ανάπτυξη τεχνικών επιχειρηματολογίας και στη λήψη αποφάσεων, εκπαιδεύοντας τον πολίτη να είναι ενεργό μέλος στη σύγχρονη δημοκρατία. Για να μπορούν οι μαθητές να συμμετέχουν σε συζητήσεις που αφορούν τα κοινά, θα πρέπει να ασκηθούν στην τεχνική της συζήτησης. Να ακούν προσεκτικά και να προσπαθούν να καταλάβουν τα επιχειρήματα του συνομιλητή τους, να προβάλλουν αντεπιχειρήματα με στόχο να πείσουν και όχι να επιβάλλουν τη δική τους άποψη.

μια διδακτική πρόταση από τις Ευθυμίου Ευαγγελία και Πρεβεντά Ευαγγελία, εμπλουτισμένη από τις Ρέντη Αναστασία και Σέλκου Μαρία

More pages