αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την πρώτη προσελήνωση του ανθρώπου


αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την πρώτη προσελήνωση του ανθρώπου - atlaswiki

περιγραφή

Σ’ αυτή τη δραστηριότητα χωρίζουμε τα παιδιά της τάξης σε τρεις ομάδες και η κάθε ομάδα επιλέγει έναν κλειστό φάκελο μέσα στον οποίο υπάρχει ο ρόλος που πρέπει να υιοθετήσει και η στάση που πρέπει να κρατήσει στην αντιπαράθεση που θα ακολουθήσει. Συνήθως οι δύο ομάδες στηρίζουν δυο αντιμαχόμενες θέσεις και η τρίτη ομάδα είναι δημοσιογράφοι ή πολίτες. Στην περίπτωση μας οι δυο ομάδες καλούνται να συζητήσουν το θέμα της πραγματοποίησης της πρώτης προσελήνωσης. Για να συμμετέχουν στην συζήτηση αυτή θα πρέπει να ακούν προσεκτικά και να προσπαθούν να καταλάβουν τα επιχειρήματα του συνομιλητή τους, να προβάλλουν αντεπιχειρήματα με στόχο να πείσουν και όχι να επιβάλλουν την δική τους άποψη.

χρονική διάρκεια

Δίνεται χρόνος 30-35 λεπτών στα παιδιά για επεξεργασία του υλικού του κάθε φακέλου και στη συνέχεια ακολουθεί συζήτηση μέχρι το τέλος της διδακτικής ώρας. Αν ο χρόνος δεν επαρκεί για την επεξεργασία του υλικού από τα παιδιά, δίνεται παράταση άλλης μίας διδακτικής ώρας. Συνολικά 1-2 διδακτικές ώρες.

διδακτικό υλικό

  • υλικό ομάδων

-> υλικό για τους υπέρμαχους της σκηνοθετημένης προσελήνωσης

1) Τελικά πήγαμε στο φεγγάρι;

"Ένα μικρό βήμα για μένα, ένα μεγάλο για την ανθρωπότητα". Αυτά είναι τα λόγια του αμερικανού αστροναύτη Νιλ Άρμστρονγκ λίγο πριν πατήσει στην επιφάνεια της Σελήνης στις 20 Ιουλίου 1969. Μετά από λίγη ώρα κατέβηκε από τη σεληνάκατο και ο δεύτερος αστροναύτης Μπαζ Όλντριν ο οποίος δεν βρήκε τίποτα καλύτερο να πει από "Υπάρχει πολύ σκοτάδι εδώ!!!". Η φράση του Άρμστρονγκ ειδικά έγινε διάσημη πολύ γρήγορα καθώς όλοι όσοι μπορούσαν κόλλησαν στις λιγοστές τηλεοράσεις και το άκουσαν σε "ζωντανή σύνδεση" με το φεγγάρι. Βέβαια μόνο ζωντανή δεν ήτανε καθώς όλες οι αναμεταδόσεις από τη σελήνη έφταναν πρώτα στη ΝΑSΑ και μετά αναμεταδιδόταν στις τηλεοράσεις του κοινού. Αυτή βέβαια η παρέμβαση θα επέτρεπε επέμβαση στη μετάδοση και φιλτράρισμα έτσι ώστε ο κόσμος να δει όλα όσα έπρεπε να δει και τίποτα απολύτως παραπάνω. Τα τελευταία χρόνια ωστόσο οι φωτογραφίες από την αποστολή για την κατάκτηση της σελήνης έχουν μπει στο μικροσκόπιο κι εξετάζονται από τους ειδικούς φωτογράφους. Τα πορίσματα βέβαια είναι άκρως ενδιαφέροντα και προκλητικά.

Αμφιβολίες για την κατάκτηση της σελήνης εμφανίστηκαν λίγο καιρό μετά το κοσμοϊστορικό αυτό γεγονός. Διάφορα σενάρια ακούστηκαν και αυτό αποτυπώθηκε και στο Χόλυγουντ με την ταινία Capricom 1 το 1978. Θέμα αυτής της ταινίας ήταν η διαστημική αποστολή για την προσελήνωση. Στην ταινία η απογείωση έγινε κανονικά αλλά η προσγείωση έγινε όχι στη σελήνη αλλά στη Νεβάδα, σε ένα στούντιο όπου και κινηματογραφήθηκε η υποτιθέμενη και διαφημιζόμενη προσελήνωση. Το Φεβρουάριο του 2000 ξεκίνησε ένα νέος κύκλος συζητήσεων και αντιπαραθέσεων μετά την προβολή ενός ωριαίου ντοκιμαντέρ από το αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο Fox TV με τίτλο: Θεωρίες συνομωσίας: Προσεδαφιστήκαμε στο φεγγάρι; Το συγκεκριμένο δίκτυο προβάλλει τη σειρά “The X-Files” και τη συγκεκριμένη εκπομπή παρουσίασε ο ηθοποιός Μιτς Πιλέτζι, ο γνωστός A. D. Walter Skinner των X-Files. Σ’ αυτή την εκπομπή παρουσιάστηκαν χαρακτηριστικές συνεντεύξεις ανθρώπων που πιστεύουν ότι οι αποστολές "Απόλλων" της δεκαετίας ’60 κι ’70 δεν ήταν τίποτα άλλο παρά μία μεγάλη κρατική φάρσα της Αμερικανικής Εταιρίας Διαστήματος και Αεροναυτικής (NASA) .

Το κεντρικό πρόσωπο στο ντοκιμαντέρ ήταν ο Μπιλ Κέισινγκ, επιφανής φυσικός και συγγραφέας του δημοφιλούς στην Αμερική βιβλίου “Was it only a paper moon?” ο οποίος είχε δουλέψει αρκετά για το συγκεκριμένο θέμα και είχε ταξινομήσει ενδείξεις που αποδεικνύουν την φάρσα: φωτογραφίες που ελήφθησαν από αστροναύτες, τεχνικές λεπτομέρειες, μελέτες γνωστών φυσικών και μαρτυρίες κι από τους ίδιους τους αστροναύτες.

Ένα άλλο βιβλίο είναι του φυσικού Ραλφ Ρενέ με τον τίτλο “NASA mooned America” που περιέχει λεπτομερή ανάλυση των φωτογραφιών που ελήφθησαν κατά την προσελήνωση. Το βιβλίο καταλήγει πως η προσελήνωση δεν έγινε ποτέ αλλά έγινε προσεδάφιση στη Νεβάδα, και μάλιστα στην Περιοχή 51. Η όλη αυτή "φάρσα" έγινε για λόγους προπαγάνδας μεσούντος του Ψυχρού Πολέμου. Η Αμερικανική κυβέρνηση έπρεπε να προηγηθεί της Σοβιετικής Ένωσης στην κατάκτηση της Σελήνης. Η έρημος της Νεβάδα είναι το ιδανικό μέρος για κάθε σκηνοθετημένη απάτη καθώς η έρημος εκτείνεται για εκατοντάδες χιλιόμετρα.

Βέβαια η NASA αρνείται τα πάντα και απαντά κατηγορηματικά κι έντονα. Αμφισβητούνται όλες οι ψυχροπολεμικές θεωρίες και λεπτομερείς αναλύσεις κατατροπώνουν ενθουσιασμένους ερευνητές και κάνουν λόγο για λανθασμένες και δήθεν "επιστημονικές" θεωρίες. Αυτός ο πόλεμος κρατά χρόνια τώρα. Όλοι οι πόλεμοι όμως κρίνονται στις λεπτομέρειες και αυτός δεν αποτελεί εξαίρεση. Τα ντοκουμέντα είναι πολλά και όχι όλα αμφισβητήσιμα. Το 20% των Αμερικανών πιστεύουν ότι η πρώτη προσελήνωση ήταν μια φάρσα.

Ποια είναι η αλήθεια; Αυτός είναι και ο σκοπός αυτού του άρθρου. Η παρουσίαση κάποιων ντοκουμέντων αλλά και των απαντήσεων της NASA. H αλήθεια ίσως βρίσκεται κάπου στη μέση και κάτι τέτοιο φαίνεται να υπονοεί και ο αμερικανός πρώην αστροναύτης Dr Brian O’ Leary ο οποίος δήλωσε τον Σεπτέμβριο του 1999: "Μπορεί μερικά από τα φιλμ των αποστολών να ήταν απαράδεκτα τεχνικά και φθαρμένα, έτσι η NASA αποφάσισε να τραβήξει κάποιες σκηνές σε στούντιο για να αποφύγει το αδιέξοδο στο οποίο βρέθηκε…"

πειραματικό εργαστήρι για την επιφάνεια της σελήνης - atlaswiki

2) Από τη Γη στη Σελήνη

ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Το Φεβρουάριο του 2001 προβλήθηκε στο Αμερικανικό κανάλι FOX TV, μια εκπομπή-ρεπορτάζ με τίτλο «Θεωρία Συνομωσίας: Πατήσαμε στη Σελήνη;» (Conspiracy Theory: Did we Land on the Moon?). Η κεντρική ιδέα της εκπομπής ήταν ότι στην πραγματικότητα δεν υπήρξε ποτέ προσσελήνωση, ούτε καν προσέγγιση επανδρωμένων αποστολών στη Σελήνη, και ότι όλες οι επισκέψεις του προγράμματος Apollo στη Σελήνη ήταν κατασκευασμένες-κινηματογραφημένες σε επίγειες μυστικές εγκαταστάσεις.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που διατυπωνόταν αυτή η θεωρία. Ήδη από τη δεκαετία του 60 υπήρχαν αρκετοί ερευνητές και συγγραφείς και λίγοι επιστήμονες που υποστήριζαν ότι, για μια σειρά από λόγους, το ταξίδι στη Σελήνη ήταν αδύνατο. Μετά τις προσσεληνώσεις του προγράμματος Apollo η άποψη αυτή μετασχηματίσθηκε στη θεωρία ότι κάτι ύποπτο υπήρχε στις επισκέψεις στη Σελήνη και προβλήθηκε η πιθανότητα οι επισκέψεις αυτές να ήταν σκηνοθετημένες σε επίγειες εγκαταστάσεις. Ο πιο γνωστός από τους υπέρμαχους αυτής της θεωρίας είναι ο Bill Kaysing ο οποίος από το 1956 έως το 1963 εργαζόταν σε έναν από τους προμηθευτές της NASA και συγκεκριμένα την εταιρεία Rocketdyne που είχε αναλάβει τμήμα της εξέλιξης του κινητήρα των αποστολών Apollo.

Τα τελευταία 10 χρόνια, όπως έχει συμβεί και με όλες τις θεωρίες συνομωσίας, το συγκεκριμένο θέμα έχει αναπαραχθεί πολλές φορές, κυρίως μέσω του internet. Η εκπομπή του FOX έδωσε στην παραπάνω θεωρία την ώθηση της ευρείας δημοσιότητας.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ

Οι υποστηρικτές της θεωρίας ξεκινούν κατά κανόνα την ανάλυσή τους παραθέτοντας δύο στοιχεία-δεδομένα:

- περισσότερο από το 30% του αμερικανικού πληθυσμού πιστεύει ότι οι προσσεληνώσεις του προγράμματος Apollo ήταν σκηνοθετημένες

- δεν υπήρξε ποτέ επανδρωμένη αποστολή της Σοβιετικής Ένωσης στη Σελήνη, ενώ και οι Αμερικανικές αποστολές τερματίσθηκαν μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος Apollo.

Το πρώτο στοιχείο δίνει ένα χαρακτήρα νομιμοποίησης και κοινής αποδοχής στη θεωρία, ενώ το δεύτερο θέτει, υπό τη μορφή διαπίστωσης, ένα ερώτημα. Η απάντηση στο γιατί τερματίσθηκαν οι αμερικανικές αποστολές, και γιατί δεν υπήρξαν προσσεληνώσεις Σοβιετικών κοσμοναυτών, πρέπει να αναζητηθεί σε κάποιο καλά φυλαγμένο μυστικό. Με τον τρόπο αυτό δίνεται η βάση πάνω στην οποία μπορεί να αναπτυχθεί σχεδόν οποιαδήποτε θεωρία πλανητικής ή κοσμικής συνομωσίας.

Τα βασικά επιχειρήματα των υποστηρικτών της θεωρίας περί σκηνοθετημένων-κατασκευασμένων προσσεληνώσεων μπορούν να διακριθούν σε δύο βασικές κατηγορίες:

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την πρώτη προσελήνωση του ανθρώπου - atlaswiki

α) Τεχνικά-πρακτικά προβλήματα

- Ζώνες Van Allen

Οι ζώνες Van Allen είναι ομάδες ηλεκτρονίων (ηλεκτρικού φορτίου έως 10 MeV) και πρωτονίων, (10-100 MeV) τα οποία έχουν παγιδευτεί από το μαγνητικό πεδίο της γης. Η εσωτερική ζώνη ανακαλύφθηκε το 1958 μετά τις αποστολές Explorer και εκτείνεται από 400 έως 12.000 Km από την επιφάνεια της Γης, ενώ η εξωτερική ζώνη εκτείνεται από 12.000 έως 60.000 Km. Τα παραπάνω μεγέθη είναι προσεγγιστικά, καθώς διαφέρουν ανάλογα με το δυναμικό των παγιδευμένων σωματιδίων ενώ παρουσιάζονται και μερικές ανωμαλίες εξαιτίας της απόκλισης του γεωμετρικού από το μαγνητικό άξονα της Γης.

Το βασικό επιχείρημα που σχετίζεται με τις ζώνες Van Allen έχει να κάνει με τη ραδιενέργεια που θα αντιμετώπιζαν οι αστροναύτες καθώς τα διαστημικά οχήματα είναι υποχρεωμένα να τις διασχίσουν στο ταξίδι για τη Σελήνη.

- Κρατήρας προσελήνωσης και σεληνιακή σκόνη

Κατά τις τηλεοπτικές εικόνες της προσελήνωσης φαίνεται ένα σύννεφο σκόνης να σηκώνεται λόγω της λειτουργίας του κινητήρα που επιβραδύνει την κάθοδο στην επιφάνεια της Σελήνης. Παρόλα αυτά, στις εικόνες μετά την προσελήνωση και όταν οι αστροναύτες έχουν ήδη κατέβει στην επιφάνεια, φαίνονται τα αποτυπώματα των βημάτων τους στο έδαφος σχεδόν δίπλα στη σεληνάκατο. Πώς συνέβη αυτό εφόσον η σκόνη είχε ήδη σηκωθεί; Επιπρόσθετα δεν υπάρχει κρατήρας από τη λειτουργία του κινητήρα, ο οποίος σημειώνεται ότι είχε ισχύ πρόωσης της τάξης των 44.000 N (10.000 lbf).

- Κυματισμός της σημαίας

Η Αμερικανική σημαία την οποία η αστροναύτες έστησαν στην επιφάνεια της Σελήνης φαίνεται να κυματίζει. Πώς είναι αυτό δυνατό απουσία ατμόσφαιρας και άρα αέρα;

- Λειτουργία του κινητήρα κατά την αποσελήνωση

Κατά την αποχώρηση των αστροναυτών από την επιφάνεια της Σελήνης, ο κινητήρας της σεληνακάτου δεν εξάγει ορατή φλόγα, όπως θα περίμενε κανείς.

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την πρώτη προσελήνωση του ανθρώπου - atlaswiki

β) Ανωμαλίες στο φωτογραφικό υλικό

- Απουσία άστρων από τις φωτογραφίες

Η απουσία άστρων από τις φωτογραφίες των αστροναυτών αποτελεί ένα από τα βασικότερα επιχειρήματα των υποστηρικτών της θεωρίας. Θεωρητικά η απουσία ατμόσφαιρας η οποία έχει ως αποτέλεσμα το σκοτεινό ουρανό ακόμα και κατά τη διάρκεια της Σεληνιακής ημέρας, θα έκανε ευκολότερη την παρατήρηση των άστρων.

- Οι σκιές των αντικειμένων και αστροναυτών

Σε ότι αφορά τις σκιές των αστροναυτών αλλά και άλλων αντικειμένων που εμφανίζονται στις φωτογραφίες, τα επιχειρήματα αφορούν δύο παρατηρήσεις. Η πρώτη έχει να κάνει με το γεγονός ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπως αυτή που ενώ ο αστροναύτης είναι στη σκιά της σεληνακάτου εμφανίζεται «φωτισμένος», ή εκείνη στην οποία ενώ ο αστροναύτης έχει την πλάτη του στον ήλιο, είναι ορατές πολλές λεπτομέρειες της σκιασμένης στολής του.

Η δεύτερη παρατήρηση αφορά φωτογραφίες στις οποίες τα εμφανιζόμενα αντικείμενα ή αστροναύτες δεν έχουν παράλληλες, αλλά συγκλίνουσες σκιές. Δηλαδή είτε υπάρχουν περισσότερες της μιας (ήλιος) πηγές φωτός είτε η μοναδική πηγή φωτός είναι πολύ κοντά στο θέμα της φωτογραφίας.

- Το φόντο των φωτογραφιών

Σε δύο φωτογραφίες φαίνεται το ίδιο ακριβώς φόντο, αλλά ενώ στη μια διακρίνεται η σεληνάκατος, στην άλλη αυτή δεν υπάρχει.


- Ποιότητα των φωτογραφιών

Η ποιότητα όλων των φωτογραφιών που έχουν παρουσιαστεί είναι πραγματικά εξαιρετική λαμβανομένου υπ΄ όψιν ότι πολλές από αυτές έχουν τραβηχτεί με μηχανές που ήταν στερεωμένες στο στήθος των αστροναυτών και άρα δεν υπήρχε η δυνατότητα πλήρους ελέγχου εστίασης και κεντραρίσματος.

- Πιθανό φωτομοντάζ

Σε αρκετές φωτογραφίες οι «σταυροί» της μηχανής φαίνεται να είναι πίσω από το αντικείμενο της φωτογραφίας. Δηλαδή οι υποστηρικτές της θεωρίας συνομωσίας ισχυρίζονται πώς είτε οι σταυροί ήταν ζωγραφισμένοι στο φόντο, είτε τα αντικείμενα στο προσκήνιο προστέθηκαν με φωτομοντάζ μετά τη λήψη της φωτογραφίας.

Κωνσταντίνος Ι. Δελήμπασης
Χημικός Μηχ/κός

πειραματικό εργαστήρι για την επιφάνεια της σελήνης - atlaswiki

3) Έντυπη Έκδοση

Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 12 Ιουλίου 2009

Αλήθειες, ψέματα και μύθοι

Η άφιξη του ανθρώπου στη Σελήνη κατέρριψε σωρεία μύθων.

Οι σεληνίτες του Πλούταρχου δεν εμφανίστηκαν πουθενά και οι ευφάνταστες περιγραφές όσων οραματίστηκαν ταξίδια στη Σελήνη και το διάστημα, από τον Σιρανό ντε Μπερζεράκ και τον Ιούλιο Βερν έως τον Τζορτζ Ουέλς και τον Εντγκαρ Αλαν Πόε, απέχουν πολύ από όσα αντίκρισε η ανθρωπότητα εκείνη την 20ή Ιουλίου του 1969.

Συγχρόνως έπλασε άλλους μύθους, καθώς από τις πρώτες στιγμές της κατάκτησης της Σελήνης άρχισαν να ξετυλίγονται οι συνωμοσιολογικές θεωρίες που έως και σήμερα υποστηρίζουν ότι η προσελήνωση δεν έγινε ποτέ κι εκείνες οι θολές και συχνά γεμάτες χιόνια εικόνες δεν ήταν παρά μια καλοστημένη απάτη της NASA.

*Κάποιοι μάλιστα, σαν τον Γκρέιτ Νορθ Ουίντ,έφτασαν πρόσφατα να «αποκαλύψουν» ότι σκηνοθέτης της απάτης ήταν ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ που κατά παραγγελία της NASA δούλεψε επί 16 μήνες σε μυστικά στούντιο.

*Παρόμοιες θεωρίες υποστηρίζει με το βιβλίο του «Ποτέ δεν πήγαμε στο Φεγγάρι» ο Μπιλ Κέισινγκ, που δούλεψε για κάποιο διάστημα στη μονάδα όπου κατασκευάζονταν οι πύραυλοι εκτόξευσης του προγράμματος «Απόλλων», και ο Μπαρτ Σίμπρελ, που, όταν κατηγόρησε τον Ολντριν ότι είναι ένας απατεώνας που ποτέ δεν πάτησε στη Σελήνη, έλαβε ως πειστική απάντηση μια γροθιά στο πρόσωπο.

Τα επιχειρήματά τους εστιάζουν κυρίως στα βίντεο της προσελήνωσης και όλα έχουν απαντηθεί από τους επιστήμονες. Τα επιχειρήματα:

*Οτι οι σκιές των αντικειμένων ήταν λάθος· σαν να φωτίζονταν από προβολείς των στούντιο. Οι ειδικοί λένε ότι προκύπτει από τη μορφολογία του εδάφους και τις συνθήκες φωτισμού της Σελήνης.

*Οτι σε κάποιο από τα βίντεο η αμερικανική σημαία κινιόταν, κάτι που δεν μπορούσε να γίνει στο φεγγάρι καθώς εκεί δεν υπάρχει αέρας, παρ' ότι οι ειδικοί επιμένουν πως ο Αρμστρονγκ άγγιξε τη σημαία με συνέπεια μια στιγμιαία κίνηση που σταμάτησε άμεσα λόγω έλλειψης ατμόσφαιρας.

*Οτι πρέπει να αντίκρισαν εκατομμύρια αστέρια, αλλά στις φωτογραφίες που υποτίθεται τράβηξαν από τη Σελήνη δεν φαίνεται ούτε ένα.

Οι ειδήμονες απαντούν ότι οι συνθήκες που επικρατούσαν καθιστούσαν αδύνατο να αποτυπώσουν οι κάμερες αμυδρά αντικείμενα που βρίσκονταν στο φόντο.

*Οτι οι διάσημες πατημασιές στη σεληνιακή επιφάνεια χρειάζονταν υγρασία στο έδαφος για να σχηματιστούν, παρά την άποψη των ειδικών που υποστηρίζουν ότι λόγω της σύστασής της η σεληνιακή σκόνη διαφέρει από την άμμο και δεν χρειάζεται υγρασία για να συγκρατήσει ένα αποτύπωμα.

*Κάποια από τα επιχειρήματα των συνωμοσιολόγων είναι γελοία, όπως εκείνο της Αυτραλής Γιούνα Ρόναλντ που επιμένει πως είδε ένα μπουκάλι Coca Cola να πετιέται στην επιφάνεια της Σελήνης κατά την προσελήνωση του «Απόλλων 11».

*Κι άλλα, πάλι, προκαλούν σκέψεις και προβληματισμούς, όπως η συνέντευξη του Μπαζ Ολντριν στον Ντέιβιντ Μόρισον για το ντοκιμαντέρ «Ο πρώτος άνθρωπος στο φεγγάρι», όπου πράγματι ο αστροναύτης ομολογεί ότι είδαν ένα φωτεινό αντικείμενο ψηλά «να τους παρακολουθεί». Ο Ολτριν καταγγέλλει ότι στο ντοκιμαντέρ κόπηκε η επόμενη πρότασή του που έλεγε ότι εν τέλει επρόκειτο για αποκοπέντα μέρη του αεροσκάφους, δημιουργώντας έτσι την ψευδή εντύπωση ότι μίλησε για UFO.

Η NASA, λένε όσοι ακόμη αμφισβητούν το γεγονός, θα μπορούσε να δώσει τέλος σε αυτή τη συζήτηση χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble για να φωτογραφίσει όλο τον εξοπλισμό που έχει παραμείνει στην επιφάνεια της Σελήνης.

Αδύνατον, απαντά ο οργανισμός, καθώς το Hubble φωτογραφίζει ουράνια σώματα τεράστια σε μέγεθος, ενώ ό,τι άφησε ο άνθρωπος στο φεγγάρι είναι πολύ μικρό για να «συλληφθεί» από το τηλεσκόπιο Hubble.

ΧΡ. Π.


αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την πρώτη προσελήνωση του ανθρώπου - atlaswiki

-> υλικό για τους υπέρμαχους της πραγματοποίησης της πρώτης προσελήνωσης

1) Τελικά, πατήσαμε στη Σελήνη;

Σαν σήμερα πριν από 40 χρόνια ξεκίνησε η αποστολή «Απόλλων 11». Δέκα απαντήσεις στις θεωρίες συνωμοσίας.

TΗΕ ΙΝDΕΡΕΝDΕΝΤ , Του Αngus ΜcDowall

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Πέμπτη 16 Ιουλίου 2009

Σαν σήμερα πριν από 40 χρόνια, ο Νιλ Άρμστρονγκ, ο Έντουιν «Μπαζ» Όλντριν και ο Μάικλ Κόλινς ξεκινούσαν με την αποστολή «Απόλλων 11» να κατακτήσουν τη Σελήνη. Και το κατάφεραν- όμως στην ιστορία της ανθρωπότητας, αν εξαιρέσει κανείς τη δολοφονία του Κέννεντυ και τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001, δεν υπάρχει άλλο συμβάν που να γέννησε περισσότερες θεωρίες συνωμοσίας. Ακόμα και σήμερα, υπάρχουν άνθρωποι πεπεισμένοι πως οι Αμερικανοί ουδέποτε περπάτησαν στο φεγγάρι, απλώς ήθελαν τόσο πολύ να φανεί ότι κερδίζουν τον διαστημικό «αγώνα» εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης που σκηνοθέτησαν τις αποστολές σε τηλεοπτικά πλατό. Οι συνωμοσιολόγοι έχουν τα επιχειρήματά τους· εμείς τα αντεπιχειρήματα.

1. Τα αστέρια

ΣΥΝΩΜΟΣΙΟΛΟΓΟΣ: Οι φωτογραφίες που τραβήχτηκαν από την επιφάνεια της Σελήνης δείχνουν έναν σκοτεινό ουρανό, αλλά το Διάστημα είναι γεμάτο αστέρια. Πού είναι τα αστέρια;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Το σεληνιακό τοπίο φωτίζεται από τον Ήλιο και η κάμερα τραβάει φωτογραφίες ενός ανθρώπου με λευκή (διαστημική) στολή. Είναι λοιπόν προγραμματισμένη σε μεγάλο διάφραγμα και υψηλή ταχύτητα - και τα απομακρυσμένα αστέρια είναι υπερβολικά αχνά για να φανούν.

2. Η ραδιενέργεια

ΣΥΝΩΜΟΣΙΟΛΟΓΟΣ: Γιατί δεν σκότωσε τους αστροναύτες η ραδιενέργεια από τα μαγνητικά πεδία γύρω από τη Γη;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η ραδιενέργεια στις επονομαζόμενες ζώνες Van Αllen είναι αρκούντως ισχυρή για να σκοτώσει αλλά μόνο αν χρονοτριβήσει κανείς. Οι αστροναύτες μπήκαν και βγήκαν σε περίπου μία ώρα - περίπου το ίδιο επίπεδο ραδιενέργειας όσο και μία ακτινογραφία.

3. Οι μετεωρίτες

ΣΥΝΩΜΟΣΙΟΛΟΓΟΣ: Το Διάστημα είναι γεμάτο γρήγορους, μικροσκοπικούς μετεωρίτες που θα χτυπούσαν σαν γροθιά το διαστημικό όχημα και θα σκότωναν τους αστροναύτες.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Υπάρχουν εκατομμύρια μετεωρίτες, που ταξιδεύουν με ταχύτητα περίπου 190.000 χλμ./ ώρα. Όμως το Διάστημα είναι ένας τεράστιος χώρος, άρα η πυκνότητα χαμηλή και οι πιθανότητες να περάσεις ανενόχλητος πολύ μεγάλες.

4. Τα αποτυπώματα

ΣΥΝΩΜΟΣΙΟΛΟΓΟΣ: Για να μείνουν αποτυπώματα των ποδιών στη σεληνιακή σκόνη θα έπρεπε να υπάρχει υγρασία - για δοκιμάστε το στην άμμο!

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Καλύτερα θα ήταν να το δοκιμάσετε με ταλκ, που δεν χρειάζεται υγρασία για να κρατήσει το αποτύπωμα και μοιάζει πολύ περισσότερο στην υφή με τη σεληνιακή σκόνη.

5. Οι σκιές

ΣΥΝΩΜΟΣΙΟΛΟΓΟΣ: Οι σκιές δεν είναι παράλληλες - αυτό υποδεικνύει περισσότερες από μία πηγές φωτός.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Μπορεί οι σκιές να μην πέφτουν όπως θα περιμέναμε, αλλά άλλο η Σελήνη, άλλο η Γη. Η ανώμαλη επιφάνεια της Σελήνης δημιουργεί παράξενα εφέ· το σημαντικό όμως είναι ότι υπάρχει πάντα μόνο μία σκιά, γεγονός που υποδηλώνει μόνο μία πηγή φωτός, τον Ήλιο.

6. Η θερμοκρασία

ΣΥΝΩΜΟΣΙΟΛΟΓΟΣ: Στην επιφάνεια της Σελήνης, η θερμοκρασία φτάνει ακόμα και τους 138 βαθμούς Κελσίου. Σε αυτήν τη θερμοκρασία, τίποτα δεν δουλεύει- το φιλμ που χρησιμοποιήθηκε, για παράδειγμα, δεν θα έπρεπε να είχε λειώσει;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Το φιλμ -για παράδειγμα- ήταν τοποθετημένο μέσα σε προστατευτικά μεταλλικά δοχεία, και όλος ο εξοπλισμός, όπως και οι αστροναύτες, ήταν επίσης κατάλληλα προστατευμένος. Επιπλέον, προσσεληνώθηκαν κατά τη σεληνιακή χαραυγή, οπότε η θερμοκρασία ήταν σημαντικά χαμηλότερη.

7. Η σημαία

ΣΥΝΩΜΟΣΙΟΛΟΓΟΣ: Πώς γίνεται να κυματίζει στον ιστό που στήθηκε η αμερικανική σημαία αφού οι αστροναύτες βρίσκονταν σε κενό;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ:Η σημαία είχε ένα κοντάρι τοποθετημένο οριζόντια στο πάνω μέρος, ώστε να βγει καλά στις φωτογραφίες. Οι αστροναύτες δεν το άνοιξαν τελείως και η σημαία έμεινε με μια πτυχή.

8. Ο κρατήρας

ΣΥΝΩΜΟΣΙΟΛΟΓΟΣ: Όταν προσσεληνώθηκε η σεληνάκατος «Αετός», θα έπρεπε να δημιουργηθεί κρατήρας.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Οι περισσότεροι άνθρωποι επιβραδύνουν για να παρκάρουν - το ίδιο έκανε και η σεληνάκατος. Προσεληνώθηκε αρκετά μαλακά και στη Σελήνη η ώση από τους πυραύλους διασκορπίζεται στο κενό, δεν σπρώχνει τον αέρα προς τα κάτω όπως στη Γη.

9. Η αποχώρηση

ΣΥΝΩΜΟΣΙΟΛΟΓΟΣ: Πώς γίνεται να έχουμε εικόνα των αστροναυτών καθώς εγκαταλείπουν τη Σελήνη; Ποιος την τράβηξε;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Μια κάμερα που είχαν αφήσει στην επιφάνεια της Σελήνης και η οποία ελεγχόταν από τη Γη.

10. Οι φλόγες

ΣΥΝΩΜΟΣΙΟΛΟΓΟΣ: Τη στιγμή που η σεληνάκατος αφήνει την επιφάνεια της Σελήνης δεν βγαίνουν φλόγες από τον πύραυλο.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Το καύσιμο που χρησιμοποίησαν για να φύγουν από τη Σελήνη δεν βγάζει φλόγα. Η σεληνάκατος χρησιμοποιούσε ένα μείγμα υδραζίνης και τετροξειδίου του διαζώτου: οι δύο αυτές χημικές ουσίες αναφλέγονται με την επαφή και δημιουργούν ένα προϊόν που είναι διάφανο. Για την εκτόξευση του «Απόλλων» από τη Γη είχαν χρησιμοποιήσει άλλα καύσιμα.

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την πρώτη προσελήνωση του ανθρώπου - atlaswiki

2) Η βόλτα στην Σελήνη ...απάτη;

06:34 - Τρί 21/07/2009

Ο Νηλ Άρμστρονγκ, με την ιστορική φράση «Ένα μικρό βήμα για έναν άνθρωπο, ένα τεράστιο άλμα για την ανθρωπότητα», ήταν ο πρώτος που πάτησε το έδαφος της σελήνης πριν από σαράντα χρόνια, συνοδευόμενος από τον Έντουιν «Μπαζ» Όλντριν. Οι δύο αστροναύτες πέρασαν μόνο λίγες ώρες στη σεληνιακή επιφάνεια, αναπηδώντας συνεχώς με εξωπραγματικό τρόπο λόγω της χαμηλής βαρύτητας, έξι φορές ασθενέστερης από ό,τι στη Γη. Στη συνέχεια, αναχώρησαν στις 21 Ιουλίου για να συναντήσουν τον πιλότο της Μονάδας, Μάικλ Κόλινς, που τους περίμενε σε σεληνιακή τροχιά.

Τη συμπλήρωση 40 χρόνων από την επιτυχή αποστολή του «Απόλλων 11» γιόρτασαν τα μέλη του πληρώματος με μια κοινή δημόσια εμφάνισή τους. Στην εν λόγω εμφάνιση, ο Μπαζ Όλντριν και ο Μάικλ Κόλινς εξέπληξαν τους δημοσιογράφους δηλώνοντας ότι ο Άρης και όχι η σελήνη θα έπρεπε να βρίσκεται στο επίκεντρο της εξερεύνησης. «Κάποιες φορές νομίζω ότι πέταξα στο λάθος μέρος. Ο Άρης ήταν πάντα ο αγαπημένος μου σαν παιδί και εξακολουθεί να είναι σήμερα», δήλωσε από την πλευρά του και ο Μπαζ Όλντριν. Χαρακτήρισε επίσης τον Άρη «προορισμό που αξίζει πολύ περισσότερο τον κόπο» από τη σελήνη, προσθέτοντας ότι «ο καλύτερος τρόπος για να τιμήσουμε όσους ήταν μέρος του προγράμματος “Απόλλων” είναι να ακολουθήσουμε τα βήματά τους, να τολμήσουμε και πάλι μία αποστολή εξερεύνησης».

Θεωρίες συνωμοσίας και η απάντηση σε αυτές

Σύμφωνα με σημερινό δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας Telegraph, εξακολουθεί να υφίσταται μια σειρά από «θεωρίες συνωμοσίας», σύμφωνα με τις οποίες, το όλο εγχείρημα της προσγείωσης στη σελήνη ήταν μια μεγάλη απάτη. Η εφημερίδα Telegraph επιχείρησε να «αντικρούσει» μία προς μία τις θεωρίες αυτές, προσπαθώντας να αποδείξει ότι πράγματι ο άνθρωπος «κατέκτησε» τη σελήνη πριν από 40 χρόνια.

Ακολουθούν οι βασικότερες θεωρίες και ο αντίποδάς τους:

1. Όταν οι αστροναύτες έστησαν την αμερικανική σημαία, αυτή φαίνεται να κυματίζει, πράγμα αδύνατο, αφού στο φεγγάρι δεν υπάρχει άνεμος:

Στην πραγματικότητα, η σημαία συγκρατείται ανοικτή από μια οριζόντια ράβδο και απλούστατα κινείται, όταν οι αστροναύτες την ξετυλίγουν και καθώς το κάθετο κοντάρι της στερεώνεται στο έδαφος. Το κοντάρι είναι πολύ ελαφρύ, από εύκαμπτο αλουμίνιο, και έτσι συνεχίζει να δονείται ακόμα και μετά την απομάκρυνση των αστροναυτών, δίνοντας την ψευδαίσθηση ότι κυματίζει στον (ανύπαρκτο) αέρα.

2. Δεν διακρινόταν, κατά την προσελήνωση και τις βόλτες των αστροναυτών, καμία πληθώρα λαμπών άστρων στον σκοτεινό ουρανό της Σελήνης, παρόλο που δεν υποφέρει από τη φωτορύπανση, αντίθετα με τη Γη:

Στην πραγματικότητα, η προσελήνωση έλαβε χώρα κατά το σεληνιακό πρωινό, με τον ήλιο να λάμπει έντονα. Απλώς οι τεχνικοί της NASA ρύθμισαν έτσι τον χρόνο έκθεσης στις κάμερες, ώστε ο χρόνος έκθεσης του φιλμ να είναι πολύ σύντομος προκειμένου να μην εισέλθει πολύ φως και θολώσει τις λεπτομέρειες της λήψης. Τα άστρα, αν και ήταν ορατά από τα μάτια των αστροναυτών πάνω στο φεγγάρι, δεν ήταν αρκετά λαμπερά για να αποτυπωθούν στις φωτογραφίες.

3. Δεν φαίνεται στις φωτογραφίες που τραβήχτηκαν, κανένας μικρός κρατήρας να έχει δημιουργηθεί κάτω από το σημείο προσελήνωσης του σκάφους:

Στην πραγματικότητα, η διαστημική σεληνάκατος προσεληνώθηκε σε στερεό βράχο, καλυμμένο από ένα στρώμα λεπτής σκόνης, έτσι δεν ήταν λογικό να έχει δημιουργηθεί κάποια τρύπα κάτω από το σκάφος. Αλλά ακόμα κι αν η σεληνιακή επιφάνεια σε εκείνο το σημείο ήταν λιγότερο στερεή, η ωστική ισχύς των κινητήρων από την προσελήνωση και την αποσελήνωση της ακάτου ήταν πολύ μικρή σε σχέση με τη Γη, λόγω της συγκριτικά μικρότερης βαρύτητας.

4. Η σεληνάκατος που ζυγίζει 17 τόνους, δεν φαίνεται να αφήνει κανένα αποτύπωμα στην σεληνιακή άμμο, όμως ακριβώς δίπλα είναι ορατά τα ίχνη των παπουτσιών των κατά πολύ ελαφρύτερων αστροναυτών:

Στην πραγματικότητα, την ώρα που οι κινητήρες της ακάτου ενεργοποιούνται για την προσελήνωση, η λεπτή σκόνη τινάζεται μακριά και το σκάφος ακουμπά πάνω στο σκληρό βράχο που βρίσκεται κάτω από το λεπτό στρώμα της άμμου. Λίγο μετά όμως, η σκόνη έχει πια κατακαθίσει ξανά στην επιφάνεια του δορυφόρου και οι αστροναύτες αφήνουν τα αποτυπώματά τους σε αυτήν, όταν αρχίζουν να περπατούν.

5. Τα ίχνη των παπουτσιών στη λεπτή σκόνη, παρά την ανυπαρξία υγρασίας ή ατμόσφαιρας ή ισχυρής βαρύτητας, είναι απρόσμενα έντονα και καλοδιατηρημένα, σαν να έχουν γίνει από το περπάτημα ποδιών σε βρεγμένη άμμο:

Στην πραγματικότητα, η έλλειψη ανέμου στο φεγγάρι σημαίνει ότι τα αποτυπώματα διατηρούνται πολύ καλύτερα από ό,τι στη Γη, καθώς η ξερή σεληνιακή άμμος δεν διασκορπίζεται τόσο εύκολα όσο θα συνέβαινε στον πλανήτη μας.

6. Τη στιγμή που η σεληνάκατος φεύγει από τη Σελήνη, δεν διακρίνεται κάποια φλόγα να βγαίνει από τους πυραύλους της:

Στην πραγματικότητα, οι πύραυλοι του σκάφους τροφοδοτούνταν με καύσιμα που περιείχαν ένα συνδυασμό υδροζίνης και τετροξειδίου του διαζώτου, που καίγεται χωρίς ορατή φλόγα.

7. Αν κανείς παίξει γρήγορα το φιλμ του περιπάτου των αστροναυτών στο φεγγάρι, φαίνεται σαν να έχει τραβηχτεί στη Γη και μετά παίχτηκε σε αργή ταχύτητα:

Στην πραγματικότητα, φαίνεται ίσως έτσι, αλλά απλώς δεν ισχύει κάτι τέτοιο.

8. Οι αστροναύτες δεν μπορεί να επιβίωσαν σε ένα τέτοιο ταξίδι λόγω της έκθεσής τους στην επικίνδυνη ακτινοβολία από τη «ζώνη Βαν Άλεν»:

Στην πραγματικότητα, ο ισχυρισμός αυτός -που βασίζεται σε δηλώσεις ενός Ρώσου κοσμοναύτη- δεν έχει βάση, επειδή ο σύντομος χρόνος που χρειάστηκε για να διασχίσει το «Απόλλων 11» τη ζώνη Βαν Άλεν, σε συνδυασμό με την προστασία που προσέφερε το διαστημόπλοιο, σημαίνει ότι η έκθεση των αστροναυτών στην ακτινοβολία ήταν πολύ μικρή.

9. Οι βράχοι που συνέλεξαν οι αστροναύτες και έφεραν πίσω στη Γη, είναι ίδιοι με αυτούς που βρήκαν οι επιστημονικές αποστολές στην Ανταρκτική:

Στην πραγματικότητα, μερικοί σεληνιακοί βράχοι έχουν βρεθεί στον πλανήτη μας, αλλά όλοι είναι «τσουρουφλισμένοι» και οξειδωμένοι από το πέρασμά τους, ως αστεροειδείς, μέσω της ατμόσφαιρας της Γης. Οι γεωλόγοι έχουν επιβεβαιώσει με πλήρη βεβαιότητα ότι οι βράχοι που έφερε το «Απόλλων», προήλθαν όντως από τη Σελήνη.

10. Και οι έξι προσεληνώσεις περιέργως συνέβησαν κατά την διάρκεια της προεδρίας Νίξον. Κανείς άλλος ηγέτης των ΗΠΑ ή άλλης χώρας δεν κατάφερε ποτέ να στείλει ανθρώπους στο φεγγάρι, μέσα στα 40 χρόνια που πέρασαν από τότε:

Στην πραγματικότητα, απλώς οι Αμερικανοί έχασαν το ενδιαφέρον τους γιατί είχαν κερδίσει την κούρσα εναντίον των Σοβιετικών και δεν υπήρχαν πια διαθέσιμοι πακτωλοί κυβερνητικών κονδυλίων, που στράφηκαν πλέον σε άλλα «μέτωπα» του Ψυχρού Πολέμου. Η ΕΣΣΔ, από τη δική της πλευρά, δεν είχε κάποιο κίνητρο πια απλώς να έρθει δεύτερη στην κούρσα, άρα εγκατέλειψε το στόχο της προσελήνωσης δικών της κοσμοναυτών και αναζήτησε κι εκείνη άλλες προτεραιότητες. Τελικά και οι δύο υπερδυνάμεις συνειδητοποίησαν γρήγορα ότι τα διαστημικά ταξίδια σε χαμηλότερες τροχιές είχαν -και έχουν- πολύ μεγαλύτερη εμπορική και στρατιωτική σημασία.

Πηγή: BBC, Telegraph


πειραματικό εργαστήρι για την επιφάνεια της σελήνης - atlaswiki

3) Από τη Γη στη Σελήνη

ΑΝΑΛΥΣΗ

Πολλά από τα παραπάνω «επιχειρήματα» είναι προφανές ότι είναι διάτρητα και σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και αστεία. Όμως από τη στιγμή που υπάρχουν άνθρωποι που τα αποδέχονται και τα αναπαράγουν θεωρήθηκε σκόπιμο να γίνει μια σύντομη αναφορά ακόμη και σε αυτά.

Σε ότι αφορά τα στατιστικά στοιχεία που αναφέρονται στη δυσπιστία του Αμερικανικού κοινού για τις επανδρωμένες αποστολές στη Σελήνη, όντως υπάρχει μια έρευνα στην οποία το 30% περίπου των ερωτηθέντων εμφανίζονται σκεπτικοί σχετικά με τα ταξίδια στη Σελήνη. Όμως αυτό που δεν λέγεται από τους υποστηρικτές της θεωρίας συνομωσίας είναι ότι η έρευνα αυτή διεξήχθη από τη Knight Newspapers μόλις ένα χρόνο μετά την αποστολή του Apollo 11 και αφορούσε ένα τυχαίο δείγμα 1.721 ανθρώπων. Ουσιαστικά η σημερινή αξία της ως επιχείρημα-δεδομένο είναι μηδενική καθώς και το δείγμα δεν είναι αντιπροσωπευτικό, κυρίως όμως λόγω της χρονικής περιόδου. Είναι λογικό, ένα χρόνο μετά την 1η προσσελήνωση ο μέσος άνθρωπος να μην έχει «χωνέψει» ακόμα το πραγματικά μεγάλο βήμα της ανθρωπότητας. Στα 30 χρόνια που ακολούθησαν, οι διαστημικές αποστολές και τα επιστημονικά δεδομένα που αυτές συσσώρευσαν, έχουν οδηγήσει σε μια μεγαλύτερη εξοικείωση και αύξηση της επιστημονικής γνώσης, σε ότι αφορά το διάστημα και τις διαστημικές αποστολές. Στατιστικές του 1995 (Time/CNN) και του 1999 (Gallup) δίνουν ένα ποσοστό 6% με αμφιβολίες σχετικά με τις επανδρωμένες αποστολές στη Σελήνη. Το ποσοστό αυτό αν και σαφώς μακριά από το προβαλλόμενο 30%, εξακολουθεί να είναι μεγάλο, μπορεί όμως μάλλον εύκολα να δικαιολογηθεί στα πλαίσια της έξαρσης των κάθε είδους θεωριών συνομωσίας σε όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 90.

Πράγματι, υπήρξαν «μόλις» 6 επανδρωμένες προσσεληνώσεις στα πλαίσια του προγράμματος Apollo (η 7η, το Apollo 13, δεν τα κατάφερε λόγω βλάβης-ατυχήματος), ενώ δεν υπήρξε καμία επανδρωμένη πτήση στη Σελήνη στα πλαίσια του Σοβιετικού διαστημικού προγράμματος. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι η κούρσα του διαστήματος μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 80, υπήρξε σε μέγιστο βαθμό πολιτικό στοίχημα με τρεις βασικούς στόχους: τον 1ο άνθρωπο στο διάστημα, τον 1ο άνθρωπο στη Σελήνη, τη μεγαλύτερης διάρκειας διαβίωση ανθρώπου στο διάστημα. Αντίπαλοι, οι ΗΠΑ και η Σοβιετική Ένωση, μέσω των διαστημικών τους προγραμμάτων, το σκόρ 1-2, με τη διαφορά ότι ο ένας πόντος των ΗΠΑ ήταν αυτός με τη μεγαλύτερη επικοινωνιακή απήχηση. Στην πραγματικότητα όμως τα επιστημονικά αποτελέσματα των επανδρωμένων προσσεληνώσεων δεν ήταν σημαντικότερα από εκείνα των μη επανδρωμένων Σοβιετικών προσσεληνώσεων των αποστολών Luna ή των από Γης ή τροχιακών παρατηρήσεων μέσω φασματοσκοπικών και άλλων εκ του μακρόθεν μεθόδων παρατήρησης-εξερεύνησης. Σε ότι αφορά την εξερεύνηση του διαστήματος καμία επανδρωμένη πτήση δεν προσέφερε ούτε ένα κλάσμα όσων έχουν προσφέρει το ταξίδι του Voyager ή το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble. Τέλος σε ότι αφορά τη διεξαγωγή ιατρικών και άλλων επιστημονικών πειραμάτων ο Σοβιετικός-Ρωσικός διαστημικός σταθμός, ή οι αποστολές των διαστημικών λεωφορείων υπήρξαν ασύγκριτα πιο παραγωγικές από το πρόγραμμα Apollo. Βέβαια δεν μπορεί να παραγνωρίσει κανείς την τεχνογνωσία και εμπειρία που προσέφεραν στη NASA οι αποστολές Apollo, στοιχεία τα οποία αξιοποιήθηκαν σε μέγιστο βαθμό στα επόμενα στάδια του διαστημικού προγράμματος.

Ουσιαστικά η συνέχιση των επανδρωμένων αποστολών στη Σελήνη είχε τρομερά μεγάλο κόστος σε σχέση με τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Ειδικά δε όταν ο πρωταρχικός στόχος που ήταν πολιτικός είχε επιτευχθεί, για τις ΗΠΑ, ή αποτύχει για τη Σοβιετική Ένωση. Και πολύ περισσότερο όταν η επιστημονική έρευνα και η εξερεύνηση του διαστήματος μπορούσε να εξυπηρετηθεί με άλλους πιο αποτελεσματικούς και λιγότερο δαπανηρούς τρόπους. Δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι η εξερεύνηση του διαστήματος είναι πρώτιστα ζήτημα οικονομικών πόρων.

Το πιθανότερο είναι ότι επανδρωμένες διαπλανητικές αποστολές θα πραγματοποιηθούν ξανά μόνο στα πλαίσια κατασκευής κάποιου μόνιμου διαστημικού σταθμού σε έδαφος άλλου πλανήτη, ή για την εκμετάλλευση σημαντικών πλουτοπαραγωγικών πηγών, πάντα στη λογική θετικού αποτελέσματος στις σχέσεις κόστους-οφέλους.

Ας δούμε τώρα τα επιμέρους επιχειρήματα των υποστηρικτών των σκηνοθετημένων προσσεληνώσεων. Μια βασική παράμετρος που πρέπει ο αναγνώστης στο μυαλό του είναι ότι στη Σελήνη η εφαρμογή των νόμων της φυσικής έχει διαφορετικά αποτελέσματα εξαιτίας της έλλειψης ατμόσφαιρας και της μειωμένης βαρύτητας.

α) Τεχνικά-πρακτικά προβλήματα

- Ζώνες Van Allen

Στην πραγματικότητα οι κίνδυνοι από ραδιενέργεια στα διαπλανητικά ταξίδια δεν είναι μόνο οι ζώνες Van Allen. Μάλιστα θα μπορούσε κανείς να ισχυρισθεί ότι οι ζώνες αυτές αποτελούν το μικρότερο από τους ραδιενεργούς κινδύνους καθώς είναι γνωστές και χωρικά περιορισμένες. Οι κυριότεροι κίνδυνοι προέρχονται από κοσμική ακτινοβολία, κυρίως λόγω σημαντικών ηλιακών εκρήξεων (ηλιακός άνεμος), αλλά και δευτερογενείς, από την πρόσκρουση ύλης επί του διαστημικού οχήματος και της διάσπασης αυτής σε υποατομικά ραδιενεργά σωματίδια. Οι κίνδυνοι αυτοί ήταν γνωστοί πριν από τις αποστολές του προγράμματος Apollo και απετέλεσαν έναν από τους πιο κρίσιμους παράγοντες στο σχεδιασμό και προγραμματισμό των αποστολών. Αξίζει να αναφερθεί ότι στη δεκαετία του 60 είχαν καταβληθεί έντονες προσπάθειες στην κατεύθυνση της πρόγνωσης των ηλιακών φαινομένων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αύξηση της κοσμικής ακτινοβολίας, αν και χωρίς μεγάλη επιτυχία.

Παράλληλα μεγάλη έμφαση δόθηκε στην παθητική ασφάλεια-θωράκιση των διαστημικών οχημάτων, αλλά και στην καταγραφή των δόσεων ραδιενέργειας που παρέλαβαν οι διάφορες αποστολές Apollo. Τα στοιχεία των καταγραφικών απορρόφησης ακτινοβολίας που έφεραν οι αποστολές Apollo δίνουν ισοδύναμες βιολογικές δόσεις πολύ μικρότερες των 5rem/yr που είναι το διεθνές όριο βιολογικής δόσης για εργαζόμενους που χειρίζονται ραδιενεργό υλικό.

Κανείς ποτέ δεν ισχυρίσθηκε ότι τα διαστημικά ταξίδια είναι απόλυτα ασφαλή. Απλά κατεβλήθησαν και καταβάλλονται προσπάθειες να είναι όσο το δυνατό πιο ασφαλή. Συνοψίζοντας, όντως οι κίνδυνοι από τη ραδιενέργεια αποτελούν ίσως το σημαντικότερο κίνδυνο για επανδρωμένα διαπλανητικά ταξίδια. Στην προετοιμασία του προγράμματος Apollo δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην αξιολόγηση και ποσοτικοποίηση αυτών των κινδύνων ώστε να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα προστασίας. Συγκεκριμένα σε ότι αφορά τις ζώνες Van Allen το πέρασμα των διαστημικών οχημάτων διαμέσου αυτών ήταν αρκετά γρήγορο ώστε, σε συνδυασμό με την εξωτερική θωράκιση, η απορροφούμενη δόση να είναι σε χαμηλά, απόλυτα αποδεκτά επίπεδα.

- Κρατήρας προσελήνωσης και σεληνιακή σκόνη

Κατ΄ αρχήν η ισχύς του κινητήρα προσσελήνωσης (44.000 Ν) είναι αρκετά μικρή σε σχέση με τους πυραύλους φορείς που χρησιμοποιούνται για την απογείωση, κάτι που άλλωστε είναι λογικό βάσει της βαρύτητας που πρόκειται να υπερνικηθεί σε κάθε περίπτωση αλλά και του προωθούμενου βάρους (κατά την προσελήνωση «απουσιάζει» σημαντική ποσότητα καυσίμου αλλά και το όχημα διοίκησης το οποίο παραμένει σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη). Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι ο κινητήρας των πυραύλων φορέων του προγράμματος Apollo είχε ισχύ περίπου 900.000 Ν, ενώ οι κύριοι κινητήρες των διαστημικών λεωφορείων έχουν ισχύ περίπου 2.000.000 Ν.

Ο κινητήρας προσελήνωσης λειτούργησε σε πλήρη ισχύ στη φάση της εξόδου της σεληνακάτου από την τροχιά γύρω από τη Σελήνη και στα πρώτα στάδια επιβράδυνσης της καθόδου. Στα τελικά στάδια προσσελήνωσης ο κινητήρας λειτουργούσε περίπου στο 30%, δηλαδή «δίνοντας» περίπου 13.000 Ν. Το ακροφύσιο του κινητήρα είχε διάμετρο 1,4m και άρα επιφάνεια 1,5m2. Συνεπώς στο τελικό στάδιο της καθόδου η ώθηση του κινητήρα μεταφράζεται σε πίεση περίπου 9.000 N/m2, ή 0,01atm (με στρογγυλοποίηση δεκαδικού προς τα πάνω), τιμή αρκετά χαμηλή.

Σε ότι αφορά τη μετακίνηση σκόνης, σε συνθήκες κενού η ώθηση του κινητήρα επηρεάζει ουσιαστικά μόνο τη νοητή προέκταση του κώνου του ακροφυσίου, καθώς δεν υπάρχουν αέριες μάζες οι οποίες θα μεταφέρουν την κινητική ενέργεια της ώθησης σε κάποια απόσταση. Δηλαδή αναμένει κανείς τη μετακίνηση σκόνης μόνο στην προβολή του νοητού κώνου στην επιφάνεια του εδάφους. Μικρή μετατόπιση σκόνης πέραν αυτής περιοχής αναμένεται μόνο λόγω των ίδιων των μορίων της πρωτογενώς μετακινηθείσας σκόνης.

- Κυματισμός της σημαίας

Στις περισσότερες αποστολές Apollo οι ίδιοι οι αστροναύτες φρόντισαν να στήσουν τις σημαίες ώστε να φαίνεται ότι κυματίζουν για αισθητικούς λόγους, εκμεταλλευόμενοι την αδράνεια του αντικειμένου σε συνθήκες έλλειψης ατμόσφαιρας και χαμηλής βαρύτητας. Ουσιαστικά δηλαδή είτε περιστρέφοντας το κοντάρι στερέωσης της σημαίας είτε διαμορφώνοντας πτυχές στη σημαία οι ίδιοι, έδωσαν προς φωτογράφηση την εικόνα μια κυματίζουσας σημαίας και εξύψωσαν έτσι την εθνική υπερηφάνεια των συμπολιτών τους.

- Λειτουργία του κινητήρα κατά την αποσελήνωση

Ο κινητήρας αποσελήνωσης (όπως και αυτός της προσελήνωσης) χρησιμοποιούσε ως καύσιμο μίγμα (50-50) υδραζίνης και ασύμμετρης διμεθυλυδραζίνης (UDMH) και οξειδωτικό τετροξείδιο του αζώτου. Η ανάμιξη των δύο προκαλεί αυτόματη ανάφλεξη χωρίς φλόγα στο φάσμα του ορατού φωτός. Πρόκειται δηλαδή για εντελώς διαφορετική διαμόρφωση καύσίμου-οξειδωτικού από εκείνο των πυραύλων-φορέων Saturn που έδιναν τις εντυπωσιακές εκτοξεύσεις από τη Γη. Οι λόγοι προφανώς σχετίζονται με το συνδυασμό των φυσικοχημικών παραμέτρων και των αναγκών πρόωσης που είναι εντελώς διαφορετικές στις δύο περιπτώσεις.

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την πρώτη προσελήνωση του ανθρώπου - atlaswiki

β) Ανωμαλίες στο φωτογραφικό υλικό

- Απουσία άστρων από τις φωτογραφίες

Είναι αλήθεια πως η απουσία ατμόσφαιρας στη Σελήνη δεν δημιουργεί το φαινόμενο του φωτισμένου, γαλάζιου ουρανού. Ακόμα και κατά τη διάρκεια της Σεληνιακής ημέρας ο ουρανός παραμένει σκοτεινός και τα άστρα ευδιάκριτα. Όταν όμως αντικείμενο της φωτογραφίας είναι ένας αστροναύτης ή κάποια λεπτομέρεια του Σεληνιακού εδάφους τα οποία φωτίζονται από τον ήλιο (οι προσεληνώσεις έγιναν στην αρχή της Σεληνιακής ημέρας), ο χρόνος ανοίγματος του διαφράγματος της φωτογραφικής μηχανής είναι πολύ μικρός για να αποτυπώσει τις πολύ ασθενέστερες πηγές φωτός που είναι τα άστρα. Πολύ περισσότερο όταν αντικείμενο της φωτογραφίας είναι η Γη. Η φωτογράφηση των άστρων είναι δυνατή μόνο εάν αυτά είναι το αντικείμενο της φωτογραφίας και άρα χρησιμοποιηθούν οι κατάλληλες ρυθμίσεις στη μηχανή, αλλά και απομονωθούν από άλλα αντικείμενα πολύ φωτεινότερα από αυτά (αυτόφωτα ή ετερόφωτα).

- Οι σκιές των αντικειμένων και αστροναυτών

Ο φωτισμός του λευκοντυμένου αστροναύτη κατά την κάθοδό του από τη σεληνάκατο, όπως και οι λεπτομέρειες της έντονα λευκής στολής στην άλλη φωτογραφία είναι φαινόμενα απόλυτα αναμενόμενα εξαιτίας της αντανάκλασης του φωτός στην ανοιχτόχρωμη επιφάνεια της Σελήνης.

Σε ότι αφορά τις συγκλίνουσες σκιές πρέπει να ληφθεί υπ΄ όψιν ότι οι φωτογραφίες είναι δισδιάστατες απεικονίσεις μιας τρισδιάστατης πραγματικότητας.

Ανωμαλίες όπως η κλίση του εδάφους, η θέση της φωτογραφικής μηχανής σε σχέση με δύο διαφορετικά αντικείμενο στο ίδιο πλάνο είναι δυνατό να μεταφέρουν στο φωτογραφικό χαρτί μη ρεαλιστικές απεικονίσεις εάν δε ληφθεί υπ΄ όψιν ο παράγοντας προοπτική.

Οι παρατηρήσεις των υποστηρικτών της θεωρίας συνομωσίας σε σχέση με τις σκιές, ουσιαστικά προσπαθούν να τεκμηριώσουν την ύπαρξη περισσοτέρων της μιας πηγών φωτός. Όμως στην περίπτωση αυτή θα περίμενε κανείς να υπάρχουν και ισάριθμες σκιές. Στην πραγματικότητα υπάρχει μια ακόμα πηγή φωτός, η Γη. Το ολόγιομο φεγγάρι σε μια καθαρή νύχτα ρίχνει καθαρές σκιές, οι οποίες όμως εξαφανίζονται εάν χρησιμοποιηθεί και μια πιο ισχυρή πηγή φωτός, όπως μια λάμπα. Έτσι και η Γη ρίχνει σκιές σε αντικείμενα πάνω στη Σελήνη (μάλιστα το φως της Γης στη Σελήνη είναι περίπου 70 φορές πιο ισχυρό από ότι αυτό της Σελήνης στη Γη), όμως όταν ανατείλει ο ήλιος οι σκιές εξαιτίας της Γης παύουν να είναι ορατές.

- Το φόντο των φωτογραφιών

Εάν σταθεί κανείς στην παραλία της Θεσσαλονίκης μια μέρα με καθαρή ατμόσφαιρα μπορεί να τραβήξει μια φωτογραφία του Λευκού Πύργου με φόντο το Θερμαϊκό και στο βάθος τις κορυφές του Ολύμπου. Εάν μετακινηθεί 100 μέτρα προς τα αριστερά/δεξιά ή προς τη θάλασσα μπορεί να τραβήξει μια άλλη φωτογραφία με την ίδια απεικόνιση των κορυφών του Ολύμπου, χωρίς όμως το Λευκό Πύργο. Προφανώς αυτό δε σημαίνει ότι χρειάστηκε να παραποιήσει τις φωτογραφίες για να αποφύγει το Λευκό Πύργο, ούτε ότι ο τελευταίος ή ο Όλυμπος είναι κομμάτι ενός τεχνητού σκηνικού.

- Ποιότητα των φωτογραφιών

Πρόκειται για το πιο αστείο επιχείρημα. Προφανώς κατά τη διάρκεια των επισκέψεων στη σελήνη τραβήχτηκαν χιλιάδες φωτογραφίες και ανάμεσα σε αυτές υπήρχαν πάρα πολλές είτε με προβλήματα εστίασης, είτε με «κομμένα κεφάλια» ή άλλες ατέλειες. Φυσικά στη δημοσιότητα δόθηκαν μόνο οι «επιτυχημένες» αισθητικά, ή εκείνες που είχαν κάποιο επιστημονικό-τεχνικό ενδιαφέρον. Οι 6 αποστολές στη Σελήνη έχουν δώσει στη δημοσιότητα περίπου 250 φωτογραφίες στην επιφάνεια της Σελήνης, αριθμός απόλυτα λογικός, ίσως και λίγο μικρότερος από το αναμενόμενο.

- Πιθανό φωτομοντάζ

Είναι τουλάχιστο αστείο να ισχυριστεί κανείς ότι οι «σταυροί» ήταν ζωγραφισμένοι στο φόντο της κινηματογράφησης. Όπως επίσης και το επιχείρημα ότι έγινε φωτομοντάζ και οι σταυροί ή τα αντικείμενα προστέθηκαν στη συνέχεια. Για ποιο λόγο να γίνει κάτι τέτοιο από τη στιγμή που, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της θεωρίας συνομωσίας, πρόκειται για στημένο σκηνικό.

Η απορρόφηση σκοτεινών αντικειμένων από άλλα έντονα φωτεινά ή λευκά αντικείμενα είναι κάτι πολύ συχνό και συνηθισμένο σε όλων των ειδών τις φωτογραφίες. Ουσιαστικά δηλαδή το λευκό αντικείμενο απορροφά λόγω της χρωματικής αντίθεσης το μαύρο «σταυρό».

-> υλικό για τους δημοσιογράφους

Στην ομάδα των δημοσιογράφων δίνονται τα άρθρα: 1) Η βόλτα στην Σελήνη ...απάτη;, 2) Από τη Γη στη Σελήνη - Ιστορικό και Επιχειρήματα και 3) Από τη Γη στη Σελήνη - Ανάλυση (αποτελεί συνέχεια του προηγούμενου άρθρου).

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την πρώτη προσελήνωση του ανθρώπου - atlaswiki

  • φύλλο εργασίας

1. Επιλέξτε έναν από τους τρεις φακέλους που βρίσκονται πάνω στο τραπέζι.

2. Στο φάκελο σας βρίσκετε μια από τις ακόλουθες εκφράσεις:

  • Υπέρμαχοι της σκηνοθετημένης προσελήνωσης
  • Υπέρμαχοι της πραγματοποίησης της πρώτης προσελήνωσης
  • Δημοσιογράφοι

3. α) Αν ο φάκελος σας γράφει "υπέρμαχοι της σκηνοθετημένης προσελήνωσης", τότε είστε εκπρόσωποι μιας ομάδας πολιτών που υποστηρίζει ότι η πρώτη προσελήνωση ήταν σκηνοθετημένη και δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Μελετείστε το υλικό που σας δόθηκε και συζητείστε μεταξύ σας προκειμένου να καταλήξετε στα επιχειρήματα υπέρ της πρώτης προσελήνωσης και σε αυτά κατά της προσελήνωσης. Στην συνέχεια φτιάξτε ένα κείμενο το οποίο ένας από εσάς θα υποστηρίξει δημόσια και ετοιμαστείτε για τυχόν ερωτήματα που θα σας τεθούν από την αντίθετη ομάδα ή από τους δημοσιογράφους.

β) Αν ο φάκελος σας γράφει "υπέρμαχοι της πραγματοποίησης της πρώτης προσελήνωσης" τότε είστε εκπρόσωποι μια ομάδας πολιτών που υποστηρίζει ότι η πρώτη προσελήνση έγινε στην πραγματικότητα και δεν ήταν σε καμία περίπτωση κατασκευασμένη. Μελετείστε το υλικό που σας δόθηκε προκειμένου να καταλήξετε στα επιχειρήματα υπέρ της πραγματοποίησης της πρώτης προσελήνωσης και σε αυτά κατά της σκηνοθετημένης προσελήνωσης. Φτιάξτε ένα κείμενο το οποί ένας από εσάς θα υποστηρίξει δημόσια και προετοιμαστείτε γα ερωτήσεις που θα δεχτείτε από τους υπέρμαχους της σκηνοθετημένης προσελήνωσης ή από τους δημοσιογράφους.

γ) Αν ο φάκελος σας γράφει "δημοσιογράφοι", τότε είστε οι δημοσιογράφοι που συμμετέχουν σε μια αντιπαράθεση επιχειρημάτων μεταξύ των εκπροσώπων που υποστηρίζουν ότι η πρώτη προσελήνωση ήταν σκηνοθετημένη και των εκπροσώπων που υποστηρίζει ότι η πρώτη προσελήνωση έγινε στην πραγματικότητα και δεν ήταν κατασκευασμένη. Στην συνέχεια μελετείστε το υλικό που σας δόθηκε και συζητείστε μεταξύ σας προκειμένου να καταλήξετε στον αν η πρώτη προσελήνωση έγινε στην πραγματικότητα ή ήταν κατασκεύασμα καθοδηγούμενο από την NASA. Έπειτα συντάξτε ερωτήσεις που θα κάνετε στην καθεμία από τις δυο ομάδες πολιτών.

4. Κατά την διάρκεια της δημόσιας αντιπαράθεσης αντεπιχειρημάτων να είστε προσεκτικοί στο τι λένε οι συνομιλητές σας και όχι στο τι θα πείτε εσείς στην συνέχεια, να διατυπώνετε με σαφήνεια τις ερωτήσεις και τα επιχειρήματα σας. Κάθε φορά να συνδέετε το θέμα με το προηγούμενο που συζητήθηκε.


5. Με βάση την συζήτηση που προηγήθηκε ο κάθε μαθητής/τρια να γράψει ένα κείμενο με την προσωπική του/της άποψη για το θέμα.

δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται και συμβάλλουν στην εκπαίδευση του πολίτη

Μέσα από την συζήτηση στην τάξη ενός θέματος των φυσικών επιστημών που αντλείται από μια σημαντική στιγμή της ιστορίας και ταυτόχρονα αποτελεί θέμα συζήτησης των μέσων μαζικής ενημέρωσης, βοηθά τα παιδιά να αναπτύξουν τεχνικές επιχειρηματολογίας και στην λήψη αποφάσεων, εκπαιδεύοντάς τα να είναι ενεργά μέλη στη σύγχρονη δημοκρατία. Ακόμα, οι μαθητές μαθαίνουν να είναι ικανοί να παρακολουθούν, να προσπαθούν να καταλάβουν τα επιχειρήματα του συνομιλητή τους, να προβάλλουν αντεπιχειρήματα με στόχο να πείσουν και όχι να επιβάλουν τη δική τους άποψη και να εμπλέκονται σε συζητήσεις επιστημονικού περιεχομένου. Γενικά, διαμορφώνουν μια ενεργητική στάση απέναντι σε διάφορα θέματα που αφορούν τη ζωή τους, ώστε να συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων που αφορούν το μέλλον τους.

χάρτης εννοιών

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την πρώτη προσελήνωση του ανθρώπου - atlaswiki



μια διδακτική πρόταση από την Ιωάννα
Στρατάκη και τη Σταυρούλα Χριστοφόρου

More pages