αντιπαράθεση επιχειρημάτων για την πυρηνική ενέργεια 2


This is a featured page
η ανακάλυψη της πυρηνικής ενέργειας - atlaswikiη ανακάλυψη της πυρηνικής ενέργειας - atlaswikiη ανακάλυψη της πυρηνικής ενέργειας - atlaswiki

οργάνωση της αντιπαράθεσης επιχειρημάτων

Για τη δραστηριότητα της αντιπαράθεσης επιχειρημάτων θα χρειαστεί να χωρίσουμε την τάξη σε δύο ομάδες. Κατ' αυτόν τον τρόπο και με την ενεργή βοήθεια πάντοτε του/της εκπαιδευτικού, οργανώνουμε μια συζήτηση-αντιπαράθεση γύρω από τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας και τις επιπτώσεις της στην ανθρωπότητα. Η πρώτη ομάδα θα επιχειρηματολογήσει υπέρ της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας και θα εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους είναι ωφέλιμη για την ανθρωπότητα. Η δεύτερη ομάδα θα επιχειρηματολογήσει κατά της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας, θα εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους τη θεωρεί επικίνδυνη για την ανθρωπότητα και θα προτείνει εναλλακτικές λύσεις.

ενδεικτικό υλικό για την αντιπαράθεση επιχειρημάτων

α) ενεργειακές ανάγκες και πηγές ενέργειας

η ανακάλυψη της πυρηνικής ενέργειας - atlaswiki???η ανακάλυψη της πυρηνικής ενέργειας - atlaswiki

Με τις αυξανόμενες δαπάνες για τα καύσιμα, τις ανησυχίες για την άνοδο της θερμότητας του πλανήτη και την αυξανόμενη ζήτηση ενέργειας από τον αναπτυσσόμενο κόσμο, η κρίσιμη ερώτηση που εγείρεται είναι εάν ο κόσμος χρειάζεται την πυρηνική ενέργεια. Οι φυσικοί, οι οικονομολόγοι, οι περιβαλλοντολόγοι και οι πολιτικοί έχουν διαφορετικές απαντήσεις στο ίδιο ζήτημα.

Είναι αλήθεια πως ο πολιτισμός και το βιοτικό επίπεδό μας εξαρτώνται από έναν επαρκή ανεφοδιασμό με ενέργεια. Χωρίς την ενέργεια δεν θα ήμαστε σε θέση να θερμάνουμε τα σπίτια μας ή να μαγειρέψουμε τα τρόφιμά μας. Τα υπεραστικά ταξίδια και η επικοινωνία δεν θα ήταν δυνατά, ενώ τα εργοστάσιά μας δεν θα μπορούσαν πλέον να παραγάγουν τα αγαθά που χρειαζόμαστε.

Έναν αιώνα πριν η παγκόσμια ενέργεια προερχόταν πλήρως σχεδόν από τον άνθρακα και τις "παραδοσιακές" πηγές, όπως το ξύλο, τα υπολείμματα από τις συγκομιδές και τη ζωική κοπριά. Αυτές είναι ακόμα σημαντικές πηγές ενέργειας, όσο και να μας φαίνεται περίεργο, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου 2 δισεκατομμύριο άνθρωποι είναι χωρίς πρόσβαση, ή δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά τις σύγχρονες ενεργειακές μορφές. Το ξύλο και η κοπριά υπολογίζεται πως παρέχουν ένα ποσό ενέργειας ισοδύναμο με 1 δισεκατομμύριο τόνους πετρελαίου κάθε έτος και αυτό το ποσό μας βοηθάει να συνειδητοποιήσουμε ότι είναι 1.6 φορές περισσότερη ενέργεια από αυτή που παρέχεται παγκοσμίως από την πυρηνική ενέργεια, ενώ είναι σχεδόν ίδια με το ποσό της ενέργειας που παρέχεται από τον άνθρακα στην Ευρώπη και την ΗΠΑ μαζί.

Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, το παγκόσμιο εμπόριο και ο πληθυσμός αυξήθηκαν γρηγορότερα από ποτέ άλλοτε, όπως και η κατανάλωση ενέργειας, η οποία αυξήθηκε περισσότερο από δέκα φορές, με μια σημαντική μετατόπιση από τις "παραδοσιακές" πηγές προς το πετρέλαιο, τα παράγωγα του, το φυσικό αέριο, τον υδροηλεκτρισμό και την πυρηνική ενέργεια. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αύξησης συνέβηκε στα βιομηχανικά έθνη, όπου η κατά κεφαλήν κατανάλωση των εμπορικών καυσίμων είναι περίπου 10 φορές περισσότερο από αυτή στον αναπτυσσόμενο κόσμο.

Δεν υπάρχει καμιά απόδειξη πως δεν θα παρουσιαστούν νέες επιτεύξεις στο μέλλον όσον αφορά τα καύσιμα, παραδείγματος χάριν με την χρήση των κυττάρων καυσίμων (fuel cells) στα αυτοκίνητα, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε δύο ή τρεις φορές αύξηση στην αποδοτικότητα των καυσίμων σχετικά με αυτήν των μηχανών εσωτερικής καύσεως, αλλά και μέσω πηγών που διανέμουν συνδυασμό θερμότητας και ισχύος.

Η κατάσταση όμως είναι διαφορετική στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου δισεκατομμύρια των ανθρώπων έχουν μετά βίας αρκετή ενέργεια για να επιζήσουν, πόσο μάλλον να αυξήσουν το βιοτικό επίπεδό τους. Για να ζουν με ευμάρεια οι ενεργειακές ανάγκες τους ­ πρέπει να διπλασιάζονται κάθε 15 έτη. Επιπλέον, ο πληθυσμός τους θα είναι σύντομα 7­10 φορές μεγαλύτερος από αυτόν του βιομηχανικού κόσμου και, με εξαίρεση διάφορες χώρες της Αφρικής, η οικονομική ανάπτυξη τους θα είναι πολύ υψηλότερη από αυτήν των βιομηχανικών εθνών.

Εάν υποθέσουμε ότι ο αναπτυσσόμενος κόσμος θα χρησιμοποιεί τελικά μόνο την μισή από την κατά κεφαλήν ενέργεια που καταναλώνεται από τα βιομηχανικά έθνη σήμερα, τότε η κατανάλωση της παγκόσμιας ενέργειας θα αυξηθεί ακόμα περισσότερο από το τριπλάσιο. Τα αναπτυσσόμενα έθνη επομένως θα χρειαστούν περίπου 5 X 10^6 MW νέας ενέργειας στις ερχόμενες δεκαετίες, έναντι του 1 X 10^6 MW που έχουν σήμερα και των 2 X 10^6 MW που έχουν τα βιομηχανικά έθνη. (Σημειωτέον πως η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αφορά μόνο το ένα πέμπτο της τελικής καταναλισκομένης ενέργειάς μας,ενώ ­ το υπόλοιπο αφορά κυρίως αυτό που είναι για τη μεταφορά και τη θέρμανση.)

Επομένως η συζήτηση για την ερώτηση "χρειαζόμαστε την πυρηνική ενέργεια;" είναι απαραίτητη, την στιγμή που ο κόσμος μας είναι πιθανό να χρειαστεί ακόμα περισσότερη ενέργεια, παρά το απέραντο ποσό ενέργειας που καταναλώνεται σήμερα. Τα περιβαλλοντικά όμως προβλήματα που συνδέονται με την ενεργειακή παραγωγή και τη χρήση της είναι απαραίτητο να εξεταστούν μαζί, συμπεριλαμβανομένης της τοπικής αλλά και της περιφερειακής ρύπανσης, όπως και του πολύ-συζητημένου προβλήματος της παγκόσμιας θέρμανσης.


Συνολική ενεργειακή κατανάλωση

Πηγή ενέργειας 1860 1900 1950 2000
Παραδοσιακή (ξύλο, κοπριά, κ.λπ.) 270 330 470 1000
Άνθρακας 100 470 1300 2220
Πετρέλαιο 20 470 3400
Φυσικό αέριο 170 2020
Υδροηλεκτρική 10 120 230
Πυρηνική ενέργεια 630
Ανανεώσιμες πηγές (εκτός από την υδροηλεκτρική) 200
Σύνολο 370 830 2530 9700

Σημείωση: Οι μονάδες αφορούν εκατομμύρια τόνους ισοδύναμης ενέργειας πετρελαίου.

Σε ολόκληρο τον κόσμο λειτουργούν σήμερα 438 πυρηνικοί σταθμοί, που καλύπτουν το 16% της συνολικής ζήτησης σε ηλεκτρική ενέργεια και το 83% των αναγκών σε ηλεκτρική ενέργεια των βιομηχανικών χωρών, σύμφωνα με ανακοίνωση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA).

Η Γαλλία κατέχει την πρώτη θέση στον κατάλογο των εξαρτημένων από την πυρηνική ενέργεια χωρών, με ποσοστό εξάρτησης 76,3%, ακολουθούμενη από τη Λιθουανία (73,7%), το Βέλγιο (56,8%), τη Σλοβακία (53,4%), την Ουκρανία (47,3%), τη Βουλγαρία (45%), την Ουγγαρία (42,2%), τη Νότια Κορέα (40,7%), τη Σουηδία (39%) και την Ελβετία (38,2%).

Η Δυτική Ευρώπη αριθμεί 150 πυρηνικούς αντιδραστήρες και ο αριθμός τους δεν αναμένεται να μεταβληθεί αισθητά τα προσεχή χρόνια, εκτιμά η IΑΕΑ, προσθέτοντας ότι οι 118 αντιδραστήρες της βόρειας Αμερικής παρέχουν το 20% της ηλεκτρικής ενέργειας στις Ηνωμένες Πολιτείες και το 12% στον Καναδά. Η Μέση Ανατολή και η Ασία, που αριθμούν συνολικά 94 αντιδραστήρες, ακολουθούν μια σαφή πολιτική ανάπτυξης της πυρηνικής ενέργειας "και ιδιαίτερα η Κίνα, η Ινδία, η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία'', επισημαίνει η IΑΕΑ, προσθέτοντας ότι στις περιοχές αυτές βρίσκονται 31 συνολικά πυρηνικοί αντιδραστήρες, σε στάδιο κατασκευής.

Για να βρούμε όμως σε ένα τέτοιο επείγον πρόβλημα τι πρέπει να κάνουμε, πρέπει να εξετάσουμε όλες τις πιθανές πηγές, και να τις αξιολογήσουμε όσο το δυνατόν πιο αντικειμενικά. Για αυτό, είναι χρήσιμο να εφαρμοστούν τα παρακάτω κριτήρια: ικανότητα, κόστος, ασφάλεια, αξιοπιστία και περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Καμία πηγή δεν μπορεί να ικανοποιήσει όλες τις ενεργειακές ανάγκες μας, αν και υπάρχουν διάφορες πηγές ενέργειας, μικρής κλίμακας, όπως τα ηλιακά πάνελ για τους δορυφόρους, όμως εμείς πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή μας στις σημαντικότερες πηγές.

β) επιχειρήματα υπέρ της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας

η ανακάλυψη της πυρηνικής ενέργειας - atlaswikiη ανακάλυψη της πυρηνικής ενέργειας - atlaswikiη ανακάλυψη της πυρηνικής ενέργειας - atlaswiki

Το ξύλο ήταν μια σημαντική πηγή ενέργειας στα αρχαία χρόνια και ακόμα χρησιμοποιείται αρκετά στις αναπτυσσόμενες χώρες. Είναι, εντούτοις, μη πρακτικό ως σημαντική πηγή ενέργειας στις αναπτυγμένες χώρες, δεδομένου ότι καταλαμβάνει πολύ έδαφος και προσθέτει διοξείδιο του άνθρακα στη ατμοσφαιρική ρύπανση. Από την άλλη μεριά, το πετρέλαιο τελειώνει γρήγορα και χρειάζεται από την πετροχημική βιομηχανία. Είναι σπατάλη να καίγεται και επιπλέον προσθέτει επίσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση. Το ίδιο πράγμα ισχύει και για το φυσικό αέριο.

Η υδροηλεκτρική ενέργεια είναι μια σημαντική πηγή ενέργειας, δεδομένου ότι είναι ανανεώσιμη πηγή και δεν μολύνει την ατμόσφαιρα. Εντούτοις, χρησιμοποιεί πολύτιμο έδαφος και, εν πάση περιπτώσει, ο αριθμός των κατάλληλων ποταμών είναι περιορισμένος. Είναι απίθανο ότι η υδροηλεκτρική ενέργεια θα μπορεί να παρέχει περισσότερο από το 8% περίπου των ενεργειακών αναγκών μας στο μέλλον. Η παλιρροιακή ισχύς ακόμη περιορίζεται από τις γεωγραφικές συνθήκες.

Οι υπόλοιπες ανανεώσιμες πηγές, ­ όπως η ηλιακή, η γεωθερμική και η αιολική, συνεισφέρουν μόνο μερικά τοις εκατό της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας. Επιπλέον, μερικές από αυτές είναι αναξιόπιστες (η αιολική και η ηλιακή) ή είναι διακοπτόμενες (παλιρροιακή) και σχετικά δαπανηρές. Και αν και η ενέργεια της ηλιοφάνειας, του αέρα, των κυμάτων και των παλιρροιών είναι αρκετή για να ικανοποιήσει τις ανάγκες μας εκατομμύρια χρόνια, η δυσκολία έγκειται στην εκμετάλλευση αυτών των πηγών σε μια χρησιμοποιήσιμη μορφή. Παρά τις συνεχείς προσπάθειες, ο αέρας και οι ηλιακές πηγές συμβάλλουν λιγότερο από 0,5% της ενεργειακής παραγωγής μας.

Αυτή η ανάλυση αφήνει μόνο τον άνθρακα ως σημαντική πηγή ενέργειας για μερικούς αιώνες τουλάχιστον. Εντούτοις, ένας σταθμός παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος με κάρβουνο, εκπέμπει περίπου 11 εκατομμύριο τόνους του διοξειδίου του άνθρακα κάθε έτος, καθώς επίσης και 1 εκατομμύριο τόνους τέφρας, 500.000 τόνους γύψου, 29.000 τόνους οξείδιο του αζώτου, 21.000 τόνους λάσπης, 16.000 τόνους διοξειδίου του θείου, 1000 τόνους σκόνης και μικρότερα ποσά άλλων χημικών ουσιών, όπως το ασβέστιο, το κάλιο, το τιτάνιο και το αρσενικό.

Για να παραχθεί 1 gigawatt ανά έτος ηλεκτρικής ενέργειας απαιτεί περίπου 3.5 εκατομμύρια τόνους άνθρακα ­ και αυτή η ποσότητα περιέχει πάνω από 5 τόνους ουράνιου. Τα περισσότερα από τα υποπροϊόντα κατακρατούνται από τα φίλτρα, αλλά μερικές χιλιάδες τόνοι της τέφρας φεύγουν, μεταφέροντας με αυτό ένα αντίστοιχο ποσοστό του ουρανίου. Αυτό το ποσό αποτελεί τη ραδιενέργεια που εκπέμπεται από τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος με κάρβουνο. Όλα τα αεριώδη απόβλητα αποβάλλονται δυστυχώς στον αέρα που αναπνέουμε και ζημιώνουν την υγεία μας. Το να συνεχιστεί να στηρίζεται στον άνθρακα η παραγωγή ενέργειας, θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαδεδομένη περιβαλλοντική ζημία και σε απρόβλεπτη αλλαγή του κλίματος.

Μπορεί όμως η πυρηνική να παράσχει την ενέργεια που χρειαζόμαστε;

Παράγει ήδη περίπου το 20% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένου 50% στην δυτική Ευρώπη και 80% στη Γαλλία. Είναι αξιόπιστη, έχοντας υψηλούς παράγοντες λειτουργίας ­ χαρακτηριστικά περισσότερο από 90% ­ με σχεδόν όλον τον υπόλοιπο χρόνο να ξοδεύεται στη προγραμματισμένη συντήρηση. Οι μακροπρόθεσμες δαπάνες της είναι παρόμοιες με εκείνους του άνθρακα. Έχει μικρή επιβλαβή επίδραση στο περιβάλλον και είναι ασφαλέστερη από όλες τις άλλες πηγές, εκτός από το φυσικό αέριο.

Η πυρηνική ενέργεια διαφέρει σε τούτο μόνο από άλλες πηγές ενέργειας: εκπέμπει πυρηνικές ακτινοβολίες.

Το εσωτερικό ενός πυρηνικού αντιδραστήρα είναι ιδιαίτερα ραδιενεργό, και τα δαπανώμενα καύσιμα πρέπει να αφαιρούνται περιοδικά για την επανεπεξεργασία. Εντούτοις, οι τεχνικές για αυτό το θέμα αναπτύσσονται καλά και μπορούν να πραγματοποιηθούν ακίνδυνα. Οι σχετικά μικροί όγκοι των ιδιαίτερα ραδιενεργών υπολειμμάτων (πυρηνικά απόβλητα) αποθηκεύονται αρχικά επάνω από το έδαφος για αρκετές δεκαετίες, ώστε να επιτρέψουν στα βραχύβια ισότοπα να διασπαστούν (αποσυντεθούν), το υπόλοιπο όμως λιώνεται μέσα σε αδιαπέραστα κεραμικά μπλοκ, που περιβάλλονται σε ανοξείδωτα containers και που θάβονται βαθιά κάτω από το έδαφος, σε έναν σταθερό μη σεισμικό γεωλογικό σχηματισμό.

Οι πυρηνικοί αντιδραστήρες μπορούν επίσης να βελτιωθούν. Ενώ οι τρέχοντες "θερμικοί αντιδραστήρες" καίνε μόνο ουράνιο-235, το οποίο αποτελεί ακριβώς το 0.7% του φυσικού ουράνιου, οι αποκαλούμενοι "γρήγοροι αντιδραστήρες" μπορούν να κάψουν το υπόλοιπο 99,3% του ουράνιου. Ένας λόγος για τον οποίο οι γρήγοροι αντιδραστήρες δεν χρησιμοποιούνται είναι γιατί είναι δυσκολότερο να χτιστούν, αλλά θα γίνουν οικονομικότεροι καθώς το ουράνιο θα γίνεται ακριβότερο ­ και θα μπορούσαν τελικά να αντικαταστήσουν τους θερμικούς αντιδραστήρες.

Πριν από αυτό, άλλα σχέδια αντιδραστήρων μπορούν να αξιοποιηθούν. Μια ιδιαίτερα ελπιδοφόρα μέθοδος, που ανακαλύφθηκε από τον φυσικό Carlo Rubbia, ο οποίος κέρδισε το βραβείο Νόμπελ, είναι οι αντιδραστήρες που εξαρτώνται από τα νετρόνια που αποτελούν θραύσματα από έναν επιταχυντή πρωτονίων. Τα πρωτόνια χτυπούν έναν στόχο ενός βαρέως μετάλλου, όπως το βολφράμιο, παράγοντας ένα καταιγισμό νετρονίων που συνεχίζουν σε ένα υπο-κρίσιμο σύστημα αντιδραστήρα. Αυτό κάνει τον αντιδραστήρα να παράγει ισχύ.

Τέτοιοι αντιδραστήρες ελέγχονται εύκολα, επειδή η αντίδραση σταματά μόλις σβήνει ο επιταχυντής. Οι ροές νετρονίων είναι επίσης τόσο υψηλές που τα ραδιενεργά απόβλητα μπορούν να καούν μέσα στον αντιδραστήρα. Αυτά τα φαινόμενα είναι ιδιαίτερα επιθυμητά, αφού πρόκειται για περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα.

η ανακάλυψη της πυρηνικής ενέργειας - atlaswikiη ανακάλυψη της πυρηνικής ενέργειας - atlaswikiη ανακάλυψη της πυρηνικής ενέργειας - atlaswiki

Μια άλλη μορφή αντιδραστήρων με ιδιαίτερα ελπιδοφόρα χαρακτηριστικά είναι οι λεγόμενοι "pebble-bed".

Μακροπρόθεσμα, υπάρχουν μεγάλες ελπίδες ότι η ενέργεια σύντηξης υδρογόνου, θα ανακαλυφθεί τελικά για ευρεία κατανάλωση. Ήδη γίνεται εντατική εργασία για διάφορα πιθανά σχέδια ενός αντιδραστήρα σύντηξης. Αυτοί οι αντιδραστήρες χρειάζονται το δευτέριο, το οποίο είναι άφθονο στο νερό σε αναλογία περίπου 1:5.000. Η ενέργεια που είναι διαθέσιμη από τους αντιδραστήρες σύντηξης είναι σχεδόν απεριόριστη, αφού η πρώτη ύλη βρίσκεται άφθονη στη θάλασσα.

Αποτελεί πράγματι τύχη ότι, καθώς οι άλλες σημαντικές πηγές ενέργειας εξαντλούνται ή αναγνωρίζονται σαν σοβαρά ρυπογόνες, μια νέα μορφή ενέργειας, ­η πυρηνική, ­ είναι προς διάθεση για να ικανοποιήσει τις ανάγκες μας.

Οι αντίπαλοι βέβαια της πυρηνικής ενέργειας ισχυρίζονται ότι τα ορυκτά καύσιμα έχουν αποδειχθεί άφθονα και λιγότερο ακριβά από την πυρηνική ενέργεια. Οι διαφορές στις εκτιμήσεις του κόστους διαφέρουν, επειδή οι έρευνες είναι αναπόφευκτα ελλιπείς. Επιπλέον, οι ποσότητες των ορυκτών καυσίμων εξαρτώνται από πόσο είμαστε έτοιμοι να πληρώσουμε για την εξαγωγή τους.

Οι σχετικές δαπάνες είναι δύσκολο να υπολογιστούν, επειδή οι πυρηνικές δαπάνες εξαρτώνται από τη διάρκεια ζωής του αντιδραστήρα, η οποίη μπορεί να είναι περίπου 60 έτη. Το κόστος της πυρηνικής ενέργειας σχετικά με τα ορυκτά καύσιμα θα ήταν πολύ διαφορετικό εάν συμπεριληφθούν επίσης οι ρεαλιστικές εκτιμήσεις του κόστους της ρύπανσης και της αλλαγής του κλίματος. Βραχυπρόθεσμα, τα ορυκτά καύσιμα μπορούν να εμφανιστούν λιγότερο ακριβά, αλλά το μακροπρόθεσμο είναι το σημαντικότερο.

Η βελγική κυβέρνηση έφτιαξε πρόσφατα μια επιτροπή για να εξετάσει τις επιλογές για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Λαμβάνοντας υπόψη τις δαπάνες των καυσίμων, τις διάφορες δαπάνες που συνεπάγονται (επένδυση, λειτουργία και συντήρηση), τις εξωτερικές δαπάνες (ατμοσφαιρική ρύπανση, θόρυβος και αέρια θερμοκηπίου), καθώς επίσης και το κόστος της κατασκευής και της σύνδεσης των δικτύων, η επιτροπή υπολόγισε ότι θα κοστίσει 2.34 Bfr (Βελγικά Φράγκα) για να παραγάγει κάθε κιλοβατώρα ηλεκτρικής ενέργειας από τον άνθρακα το 2010. Οι ισοδύναμοι αριθμοί ήταν 1.74 για το αέριο, από τον άνεμο ως 1.85 (στις ακτές), 2.39 (στα παράκτια) και 3.26 (στο εσωτερικό), αλλά ακριβώς 1.22­1.28 BFr για την πυρηνική ενέργεια. Με άλλα λόγια, η πυρηνική ενέργεια είναι όχι μόνο πιο αξιόπιστη, ασφαλέστερη και λιγότερο καταστρεπτική για το περιβάλλον από τις εναλλακτικές λύσεις, αλλά και ουσιαστικά φτηνότερη.

Οι επιστήμονες στη διακυβερνητική επιτροπή των Η.Ε για την αλλαγή κλίματος (IPCC) έχουν συσσωρεύσει εντυπωσιακά στοιχεία ότι η αλλαγή του κλίματος είναι πραγματική. Στην εργασία τους δείχνεται ότι στα επόμενα 100 έτη κατά μέσο όρο, οι παγκόσμιες θερμοκρασίες θα ανέβουν αρκετούς βαθμούς και το επίπεδο της θαλάσσης θα ανέλθει από 50 έως 100 cm. Υπάρχουν, φυσικά, πολλές αβεβαιότητες γι'αυτά τα νούμερα, αλλά είναι σωστό να αντιμετωπίσουμε την αλλαγή του κλίματος σοβαρά.

Πολλά από τα ενδεχομένως καταστρεπτικά αποτελέσματά του αποδίδονται άμεσα στο διοξείδιο του άνθρακα, που εκπέμπεται όταν καίγονται τα ορυκτά καύσιμα. Εν τω μεταξύ, τα απόβλητα στα ορυκτά καύσιμα προκαλούν την όξινη βροχή, η οποία ήδη έχει επιπτώσεις στους ποταμούς, τις λίμνες και τα δάση. Ενώ μερικές χώρες μειώνουν τα επίπεδα της ρύπανσης, αυτό πρέπει να γίνει σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι επομένως ουσιαστικό να αποβληθούν τα στερεά καύσιμα από τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος.

Όσον αφορά την αιολική και την ηλιακή ενέργεια, συνέβαλαν μόνο στο 0.15% της παγκόσμιας παραγωγής ενέργειας το 2000 και παραμορφώνουν μεγάλες περιοχές του εδάφους. Μην ξεχνάτε τις αντιδράσεις των κατοίκων των περιοχών, π.χ. στην Εύβοια, στις οποίες αποφασίζεται να εγκατασταθούν ανεμογεννήτριες. Είναι επίσης σχετικά ακριβές και πέντε φορές το ίδιο επικίνδυνες όσο και η πυρηνική ενέργεια όπως μετριέται από τους θανάτους από όλες τις αιτίες κατά τη διάρκεια της παραγωγής. Δεν υπάρχει καμία ελπίδα ότι μπορούν να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες μας.

Το μόνο πρακτικό υποκατάστατο των ορυκτών καυσίμων είναι η πυρηνική ενέργεια. Το 1988 περίπου 1.9 x 10^12 kWh της ηλεκτρικής ενέργειας καλύφθηκε από τους σταθμούς πυρηνικής ενέργειας. Το ίδιο ποσό θα παραγόταν με το κάψιμο 900 εκατομμυρίων τόνων του άνθρακα ή 600 εκατομμυρίων τόνων πετρελαίου. Με άλλα λόγια, η εκπομπή 3.000 εκατομμυρίων τόνων του διοξειδίου του άνθρακα έχει σωθεί με τη χρησιμοποίηση της πυρηνικής ενέργειας, παρά τον άνθρακα. (Ενώ ο άνθρακας εκπέμπει 850 τόνους διοξειδίου του άνθρακα ανά γιγαβατώρα, οι αντίστοιχοι αριθμοί για το πετρέλαιο είναι 750, το φυσικό αέριο 500, τα πυρηνικά καύσιμα 8. 7 και την υδροηλεκτρική ενέργεια μόνο 4.)

Καθώς οι χώρες στρέφονται στην πυρηνική ενέργεια, το ποσοστό τους των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα πέφτει. Από το 1970 η Γαλλία έχει μειώσει στο μισό τις εκπομπές της, η Ιαπωνία (32% πυρηνική ενέργεια) έχει επιτύχει μια μείωση 20%, ενώ οι ΗΠΑ (με 20% πυρηνική ενέργεια) το έχουν μειώσει κατά μόνο 6%. Η εκπομπή των επιβλαβών αερίων, όπως το διοξείδιο του θείου, μειώνεται επίσης εντυπωσιακά με την μετάβαση στην πυρηνική ενέργεια.

Με την συνθήκη για την μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου, η βρετανική κυβέρνηση, εν τω μεταξύ, θέλει τις εκπομπές της να είναι 10% χαμηλότερα μέχρι το 2010 από αυτό που ήταν το 1990. Μια μείωση 6% επιτεύχθηκε ήδη μέχρι το 1995, η οποία όμως οφειλόταν στην παραγωγή πυρηνικής ενέργειας, μια παραγωγή που αυξήθηκε κατά 39% μεταξύ 1990 και 1994. Εντούτοις, εάν δεν χτιστούν άλλοι σταθμοί πυρηνικής ενέργειας, το επίπεδο των εκπομπών θα αυξηθεί απότομα. Στα επόμενα έτη, καθώς οι παλαιότεροι σταθμοί πυρηνικής ενέργειας θα αφοπλίζονται, το Ηνωμένο Βασίλειο, δεν θα μπορεί να φθάσει στο στόχο του.

Αν και πολλοί νέοι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος με αέριο χτίζονται αυτήν την περίοδο, οι οποίοι εκπέμπουν μόνο το μισό του διοξειδίου του άνθρακα, από αυτούς τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος με κάρβουνο, το πρόβλημα είναι ότι διαρρέουν μεθάνιο, το οποίο έχει μια "δυνατότητα παγκόσμιας θέρμανσης" περίπου 60 φορές αυτή του διοξειδίου του άνθρακα. Αυτά τα δύο αποτελέσματα ισορροπούνται περίπου, το οποίο σημαίνει ότι δεν μπορούμε να αναμείνουμε καμία μείωση της παγκόσμιας θέρμανσης με τη μεταπήδηση από τον άνθρακα στο φυσικό αέριο. Ακόμα κι αν αυτή η επίδραση του μεθανίου παραμελείται, τότε εάν το αέριο αυξάνεται έως το 43.5% της συνολικής παραγωγής, ενώ ο άνθρακας μειώνεται έως το 2.5%, μπορούμε να αναμείνουμε τις εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα να μειωθούν κατά 10%. Αλλά εάν η χρήση της πυρηνικής ενέργειας ανέβει σε 43.5% εις βάρος του άνθρακα θα υπάρξει μια πτώση κατά 20% του διοξειδίου του άνθρακα.

Η επίτροπος ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Loyola de Palacio, που υποστήριξε τα σχέδια της φιλανδικής πυρηνικής βιομηχανίας για την κατασκευή του πέμπτου αντιδραστήρα στη χώρα, είπε ότι η πυρηνική ενέργεια θα βοηθήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση να πετύχει τους στόχους σχετικά με τη μείωση των εκπομπών αερίων που είναι βλαβερά για το περιβάλλον.

''Κάθε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει το δικαίωμα να αποφασίσει αν θα έχει ή όχι πυρηνικά εργοστάσια. Η πυρηνική ενέργεια από την άποψη των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα είναι ''καθαρή'' ενέργεια, με την προϋπόθεση ότι θα γίνεται σωστή διαχείριση των αποβλήτων γιατί, από ό,τι γνωρίζω, αυτό είναι το πρόβλημα και μπορεί να τεθεί υπό έλεγχο'', είπε η επίτροπος Loyola de Palacio.

Η de Palacio είχε πει στο παρελθόν ότι η πυρηνική ενέργεια είναι το απαραίτητο εργαλείο για την ΕΕ στην προσπάθειά της να μειώσει τις εκπομπές αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, και να πετύχει τα επιθυμητά όρια, βάσει του Πρωτοκόλλου του Κιότο, μέχρι το 2012. Η ίδια ανέφερε ότι είναι υπέρμαχος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά υπάρχει ένα όριο ως προς την ποσότητα ενέργειας που αυτές μπορούν να εξασφαλίσουν. ''Είμαι πολύ σαφής ως προς αυτό: δεν μπορούμε να αποφύγουμε την πυρηνική ενέργεια, αν θέλουμε να εκπληρώσουμε τη δέσμευση του Πρωτοκόλλου για τη μείωση των εκπομπών. Δεν υπάρχει αμφιβολία για αυτό'', τόνισε η de Palacio.

Εάν δεν λύσουμε τα προβλήματα της παγκόσμιας ενέργειας τώρα, κατόπιν θα λυθούν σύντομα για μας. Ζούμε σε μια ειδική περίοδο στην ανθρώπινη ιστορία όπου το πετρέλαιο, το αέριο και ο άνθρακας είναι εύκολα διαθέσιμα σε μας. Αυτή τη στιγμή με τους παρόντες ρυθμούς της κατανάλωσης, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, θα φτάσουν για λιγότερο από 100 χρόνια, και ο άνθρακας για 200­300 έτη.

Η καύση των στερεών καυσίμων θα σταματήσει τότε και θα πρέπει να βρεθούν εναλλακτικές λύσεις. Εάν συνεχίζουμε να καίμε τα στερεά καύσιμα, όχι μόνο θα μολύνουμε τη Γη και θα προκαλέσουμε παγκόσμια θέρμανση, στερούμε επίσης τις μελλοντικές γενιές από αυτά τα πολύτιμα υλικά, που είναι οι βάσεις των πετροχημικών βιομηχανιών. Δεν θα ήταν καλύτερο να λυθούν αυτά τα προβλήματα τώρα ­ που χρησιμοποιούν την πυρηνική ενέργεια ­ αντί της αναμονής, μην είναι πάρα πολύ αργά;

Η ικανοποίηση των αναγκών της παγκόσμιας ενέργειας είναι ένα επείγον πρόβλημα και όλες οι εφαρμόσιμες πηγές ενέργειας πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να το λύσουν. Το ακριβές μίγμα των διαφόρων πηγών στις διαφορετικές περιοχές, θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες, ιδιαίτερα τα γηγενή καύσιμα καθώς επίσης και από την τοπική γεωγραφία και οικονομία. Οι αναπτυγμένες χώρες πρέπει να βοηθήσουν τα αναπτυσσόμενα έθνη ώστε να αυξήσουν τα αποθέματα ενέργειάς τους και να συγκρατήσουν τις υπάρχουσες σπάταλες συνήθειες. Οι προσπάθειες που πρέπει να καταβληθούν για να μειώσουν τις εκπομπές ρύπανσης και διοξειδίου του άνθρακα πρέπει να συνεχιστούν και να είναι συντονισμένες.

Εάν πρόκειται να σταθεροποιήσουμε την εκπομπή του διοξειδίου του άνθρακα από τα μέσα του 21ου αιώνα, πρέπει να αντικαταστήσουμε τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος με ορυκτά καύσιμα στα επόμενα 40 έτη, ή αν λάβουμε υπ'όψιν τον αριθμό τους, πρέπει να κλείνει με ένα ρυθμό ένα την εβδομάδα.

Μπορούμε να βρούμε 500 km^2 κάθε εβδομάδα ώστε να εγκαταστήσουμε 4.000 ανεμόμυλους προς αντικατάσταση κάθε κλειστού εργοστασίου; Ή ίσως θα μπορούσαμε να καλύψουμε 10 km^2 ερήμου κάθε εβδομάδα με τα ηλιακά συστήματα και να τα κρατήσουμε καθαρά; Η παλιρροιακή δύναμη μπορεί να παραγάγει μεγάλα ποσά ενέργειας, αλλά μπορούμε να βρούμε μια νέα εκβολή ενός μεγάλου ποταμού και να χτίσουμε ένα κάθε πέντε εβδομάδες, με τεράστιο κόστος;

Η πυρηνική ενέργεια, εντούτοις, είναι μια καλά δοκιμασμένη και αξιόπιστη πηγή, ενώ οι εναλλακτικές λύσεις που απαριθμούνται από τους αρνητές της, είναι κυρίως ελπίδα για το μέλλον και πρέπει να αποδειχθούν ακόμα. Στη δεκαετία του '80, κτιζόταν κάθε έτος κατά μέσο όρο 23 νέοι πυρηνικοί αντιδραστήρες, με μια αιχμή 43 το 1983. Ένας ρυθμός κατασκευής ένας την εβδομάδα είναι επομένως εφαρμόσιμο.

Βεβαίως υπάρχουν κίνδυνοι από την πυρηνική ακτινοβολία. Υπάρχει πάντα η περίπτωση σφαλμάτων, αλλά οι αυστηροί έλεγχοι και η αιώνια επαγρύπνηση είναι η τιμή που πρέπει να καταβάλουμε για τα οφέλη της.

γ) επιχειρήματα κατά της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας

η ανακάλυψη της πυρηνικής ενέργειας - atlaswikiη ανακάλυψη της πυρηνικής ενέργειας - atlaswikiη ανακάλυψη της πυρηνικής ενέργειας - atlaswiki

Eίκοσι χρόνια μετά το πυρηνικό ατύχημα στο Τσέρνομπιλ, 3.000 εργάτες εργάζονται ακόμα για να «καθαρίσουν» το εργοστάσιο από την μόλυνση. Σύμφωνα με το βρετανικό υπουργείο Yγείας 375 αγροκτήματα, όπου εκτρέφονται 200.000 πρόβατα, είναι ακόμα μολυσμένα από τη ραδιενεργό βροχή του 1986! Mια πρόσφατη μελέτη καταγράφει ότι η παιδική θνησιμότητα, ανάμεσα στο 1986 και το 1989, έφτασε το 11% στις περιοχές που χτυπήθηκαν από το νέφος του Τσέρνομπιλ σε σύγκριση με τις άλλες περιοχές όπου το ποσοστό είναι 4%.

Η βραβευμένη με Nόμπελ Eιρήνης Διεθνής Eνωση Φυσικών για την Πρόληψη του Πυρηνικού Πολέμου έχει υπολογίσει σε 1,5 δισεκατομμύριο τους ανθρώπους που έχουν πληγεί από την πυρηνική ενέργεια. Παρ' όλα αυτά, τον τελευταίο καιρό «επανέρχεται» δριμύτερη. Oι υποστηρικτές της συνδέουν την αναγέννησή της με την καταπολέμηση του φαινομένου του θερμοκηπίου και τη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων υδρογονανθράκων. Όσοι υποστηρίζουν πως οι σταθμοί πυρηνικής ενέργειας δεν εκπέμπουν αέρια θερμοκηπίου μπορεί να έχουν δίκιο, «ξεχνούν» όμως ότι δεν ισχύει το ίδιο για όλη την αλυσίδα παραγωγής. Ιδιαίτερα μεγάλη είναι κι η εκπομπή θερμότητας, δεδομένου ότι για την παραγωγή ενός μέρους ενέργειας απελευθερώνονται δύο μέρη θερμότητας.

Είναι φανερό πως το «θερμοκήπιο» είναι το πρόσχημα. H ουσία είναι ότι μια σειρά κυβερνήσεων θέλουν να αποδεσμευθούν από το πετρέλαιο, του οποίου οι αυξημένες τιμές και η προοπτική περιορισμού των αποθεμάτων δημιουργεί ανησυχίες. Tαυτόχρονα, με την ανάπτυξη της πυρηνικής τεχνολογίας στην οποία έχουν προβάδισμα (ή επιδιώκουν να μπουν δυναμικά), θέλουν να βρεθούν σε θέση υπεροχής, αποσπώντας και παράπλευρα στρατιωτικά οφέλη.

Ωστόσο, μια σειρά από κινήσεις αποδεικνύουν πως υπάρχουν άλλοι δρόμοι, οι οποίοι μόλις τώρα ψηλαφώνται και απαιτούν μεγάλη κοινωνική και επιστημονική προσπάθεια. H Γερμανία, για παράδειγμα, παραμένει ακλόνητη στη γραμμή του κλεισίματος των πυρηνικών σταθμών, ενισχύοντας τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και μειώνοντας την κατανάλωση. Mόνο το 2005 εγκαταστάθηκαν φωτοβολταϊκές μονάδες δυναμικότητας 837 μεγαβάτ (το 57% σε παγκόσμιο επίπεδο), σε μια χώρα που της λείπει ο ήλιος. Στην ηλιόλουστη Eλλάδα τοποθετήθηκαν μόλις 0,9 μεγαβάτ, 1.000 φορές λιγότερα! Aλλά και η Σουηδία κηρύττει την ανεξαρτησία της από το πετρέλαιο μέχρι το 2020, χωρίς να δημιουργεί νέους πυρηνικούς σταθμούς, εξαγγέλλοντας το κλείσιμο των υπολοίπων έστω σε βάθος χρόνου. Aποφασίζει να στραφεί στην αιολική ενέργεια, ιδιαίτερα στη βιομάζα και στον «πράσινο χρυσό» των δασών της. H Iσλανδία φιλοδοξεί να γίνει η πρώτη οικονομία του υδρογόνου, στηριγμένη στην άφθονη γεωθερμία της.

Πολλοί οι λόγοι σύμφωνα με τους περιβαλλοντολόγους και τους επικριτές της πυρηνικής ενέργειας για τους οποίους θα πρέπει να αποφεύγουμε τη χρήση της.

Χαρακτηριστικοί είναι οι ακόλουθοι:

i) η πυρηνική ενέργεια έχει περιορισμένες δυνατότητες στην αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών

Σήμερα βρίσκονται σε λειτουργία 439 πυρηνικοί αντιδραστήρες με εγκατεστημένη ισχύ 372.000 GW, που αντιστοιχεί στο 6,5% της παγκόσμιας ενεργειακής κατανάλωσης. Ένας διόλου ευκαταφρόνητος διπλασιασμός της εγκατεστημένης ισχύος μέχρι το 2030, εκτός από ανυπολόγιστο οικονομικό κόστος, σημαίνει:
1) αύξηση του μεριδίου της πυρηνικής ενέργειας στην παγκόσμια κατανάλωση μόλις πάνω από το 10%
2) μείωση των εκπομπών αεριών του θερμοκηπίου κατά μόλις 5%
3) κατασκευή και σύνδεση με το δίκτυο ενός νέου αντιδραστήρα κάθε 2 εβδομάδες μέχρι το 2030, με απλά λόγια ανέφικτο.

ii) η πυρηνική ενέργεια είναι πολύ ακριβή

Η πυρηνική βιομηχανία υπόσχεται νέους αντιδραστήρες με κόστος 2.000 δολάρια ανά κιλοβάτ. Οι περισσότεροι αντιδραστήρες στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και οι πιο πρόσφατοι στην Ινδία, είχαν υπερβάσεις κόστους πάνω από 200%. Στη Φινλανδία, η κατασκευή ενός νέου προηγμένης τεχνολογίας αντιδραστήρα έχει αυξηθεί από τα 4,7 στα 6,9 δισ. δολάρια. Ο αντιδραστήρας αυτός είναι 1.600 μεγαβάτ, άρα ξεπερνάει τα 4.300 δολάρια ανά κιλοβάτ, δηλαδή υπερδιπλάσιο της αρχικής εκτίμησης, χωρίς καν να έχει υπολογιστεί το κόστος συντήρησης, διάθεσης αποβλήτων και τελικά, απενεργοποίησης των εργοστασίων. Με απλά λόγια πανάκριβο.

iii) τα πυρηνικά εργοστάσια έχουν μεγάλο χρόνο παράδοσης

Σε πολλές χώρες θα χρειαστούν χρόνια για να δημιουργηθεί το θεσμικό πλαίσιο και η υποδομή για την κατασκευή ενός πυρηνικού εργοστασίου. Ακόμη και στις χώρες που έχουν ήδη πυρηνική ενέργεια, ο σχεδιασμός, η αδειοδότηση, η κατασκευή και η σύνδεση ενός νέου εργοστασίου κατά κανόνα χρειάζεται περισσότερο από 10 χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι από τους 200 νέους αντιδραστήρες που έχουν ανακοινωθεί, ελάχιστοι θα είναι σε θέση να παράγουν ενέργεια πριν το 2020. Η συμβολή τους στην αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών θα είναι μηδαμινή.

iv) οι νέες τεχνολογίες πυρηνικών δε θα αποτρέψουν τις επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών

Οι αντιδραστήρες σχάσης τέταρτης γενιάς και οι αντιδραστήρες σύντηξης απέχουν δεκαετίες από την εφαρμογή τους, αν ποτέ γίνουν πραγματικότητα. Αυτές οι πυρηνικές τεχνολογίες θα έρθουν, αν έρθουν, πολύ μετά τις κρίσιμες δεκαετίες κατά τις οποίες πρέπει να αντιμετωπιστούν οι εκπομπές CO2, με άλλα λόγια είναι αόριστες.

v) η πυρηνική ενέργεια δεν είναι ασφαλής

Το να προτείνει κάποιος επέκταση των πυρηνικών στο όνομα των κλιματικών αλλαγών, σημαίνει στην ουσία ότι εισάγει μια μεγάλη απειλή για την υγεία, το περιβάλλον και την ασφάλεια, στη θέση μιας άλλης, για πολύ απλούς λόγους:

1) πυρηνικά απόβλητα
Ένας μέσος αντιδραστήρας παράγει ετησίως 20-30 τόνους χρησιμοποιημένων καυσίμων. Περαιτέρω χρήση της πυρηνικής ενέργειας θα αυξήσει τους ανεπίλυτους κινδύνους των χρησιμοποιημένων καυσίμων και των ραδιενεργών αποβλήτων.

2) πυρηνικά όπλα
Ένας τόνος χρησιμοποιημένων πυρηνικών καυσίμων περιέχει περίπου 10 κιλά πλουτώνιο, αρκετά για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας. Πειράματα της κυβέρνησης των ΗΠΑ αποδεικνύουν ότι μία χώρα μπορεί να κατασκευάσει διάφορα πυρηνικά όπλα, μέσα σε λίγες εβδομάδες, με συνηθισμένα χρησιμοποιημένα πυρηνικά καύσιμα και έχοντας στη διάθεσή της μια υποτυπώδη βιομηχανική βάση.

3) τρομοκρατικά χτυπήματα
Οι μη στρατιωτικοί αντιδραστήρες και οι μεταφορές πυρηνικών αποβλήτων αποτελούν δυνητικούς στόχους τρομοκρατικών οργανώσεων. Κανένας υπαρκτός αντιδραστήρας δεν είναι σε θέση να αντέξει την πρόσκρουση ενός μεγάλου αεροπλάνου.

Η πυρηνική ενέργεια δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τις κλιματικές αλλαγές, δεν προλαβαίνει να το κάνει, είναι πανάκριβη, είναι επικίνδυνη.

Σε αντιδιαστολή, η Greenpeace και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (European Renewable Energy Council, EREC) ανέθεσαν στο Ινστιτούτο DLR (Γερμανικό Κέντρο Αεροδιαστημικής) να αναπτύξει ένα παγκόσμιο πρόγραμμα δράσης, το οποίο εγγυάται την έγκαιρη αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών, με ορόσημο το έτος 2050.

Αυτό το σενάριο, η "Ενεργειακή Επανάσταση" συντηρεί την οικονομική ανάπτυξη και πετυχαίνει δικαιότερη κατανομή ενέργειας και πρόσβαση σε αυτή. Δε στηρίζεται στην πυρηνική ενέργεια και τα άλυτα προβλήματά της, αλλά ούτε σε αόριστες υποσχέσεις νέων τεχνολογιών (καθαρός άνθρακας, αποθήκευση CO2, πυρηνική σύντηξη). Βασίζεται σε αξιόπιστες και δοκιμασμένες τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) και εξοικονόμηση ενέργειας.




μια διδακτική πρόταση από τη
Μαρία Ιζαμπέλα Κουτρουμπέλη

More pages