αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη σοβαρότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη


αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη σοβαρότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη σοβαρότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη σοβαρότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη - atlaswiki

περιγραφή

Στη δραστηριότητα αυτή οι μαθητές καλούνται να συμμετέχουν σε μια αντιπαράθεση επιχειρημάτων, στο πλαίσιο ενός παιχνιδιού ρόλων, το οποίο θα βασίζεται σε κείμενα που μοιράζουμε στους μαθητές.

Πιο συγκεκριμένα χωρίζουμε τους μαθητές σε τρεις ομάδες:

Πρώτη ομάδα: η συγκεκριμένη ομάδα μαθητών αναλαμβάνει το ρόλο εκείνων που πιστεύουν πως η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι ένα μείζον πρόβλημα της σύγχρονης κοινωνίας και πως πρέπει να βρεθεί άμεσα λύση.

Δεύτερη ομάδα: αυτή η ομάδα μαθητών αναλαμβάνει το ρόλο των ατόμων που υποστηρίζουν ότι το φαινόμενο της υπερθέρμανσης δεν είναι τόσο δραματικό όσο το παρουσιάζουν.

Τρίτη ομάδα: την ομάδα αυτή απαρτίζουν δημοσιογράφοι αλλά και απλοί πολίτες οι οποίοι θέτουν τις ερωτήσεις τους στις άλλες δύο ομάδες αλλά και προτείνουν λύσεις για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου.

Η κάθε ομάδα επιλέγει έναν κλειστό φάκελο μέσα στον οποίο βρίσκεται το απαραίτητο πληροφοριακό υλικό καθώς και ο ρόλος που καλούνται να υιοθετήσουν στο πλαίσιο του παιχνιδιού ρόλων. Το υλικό που παρέχεται βοηθά τους μαθητές να κατανοήσουν τους ρόλους τους και να οικοδομήσουν τους χαρακτήρες που θα αποδώσουν. Μέσα στο φάκελο θα περικλείεται επίσης και το φύλλο εργασίας, το οποίο θα καθοδηγήσει τους μαθητές.

Από τη στιγμή που οι μαθητές πάρουν το φάκελο τους δίνεται ο απαραίτητος χρόνος να μελετήσουν και να επεξεργαστούν το υλικό και να δομήσουν τα επιχειρήματά τους με τα οποία θα στηρίξουν τις απόψεις τους.

Όταν όλες οι ομάδες είναι έτοιμες ξεκινά η αντιπαράθεση επιχειρημάτων, η οποία κατά βάση συντονίζεται από τους μαθητές.

χρονική διάρκεια

Επειδή πρόκειται για μια πολυσύνθετη δραστηριότητα υπολογίζουμε ότι χρειάζονται περίπου δυο διδακτικές ώρες για να πραγματοποιηθεί, καθώς απαιτείται χρόνος για την επεξεργασία των κειμένων και το χτίσιμο των ρόλων από τους μαθητές.


αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη σοβαρότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη σοβαρότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη σοβαρότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη - atlaswiki

διδακτικό υλικό

-> άρθρα

  • 1η ομάδα

α) άρθρο 1

Ο χειμώνας δε σώζει τους πάγους

Ένα ασυνήθιστο και μελαγχολικό θέαμα συντελείται στο Εθνικό Πάρκο του Περίτο Μορένο

Ένα σπάνιο φυσικό φαινόμενο σημειώθηκε την Τετάρτη στην Αργεντινή, ανάβοντας ένα επιπλέον λαμπάκι κινδύνου για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον πλανήτη.

Για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια του χειμώνα στο νότιο ημισφαίριο τεράστια κομμάτια πάγου αποκολλήθηκαν από τους επιβλητικούς παγετώνες του Περίτο Μορένο, έπεσαν στο νερό και... έλιωσαν. Όπως όλα δείχνουν, πίσω από το περίεργο και ασυνήθιστο για την εποχή λιώσιμο των αιώνιων πάγων βρίσκεται η υπερθέρμανση του πλανήτη, που τώρα απειλεί και την Παταγονία στην Αργεντινή.

Το Περίτο Μορένο είναι τμήμα των παγετώνων που συνθέτουν το «Los Glacieres» (Οι Παγετώνες), το Εθνικό Πάρκο της χώρας. Το ογκώδες παγωμένο βουνό χωρίζει τη μήκους τριών χιλιομέτρων λίμνη Αργκεντίνο στη μέση. Σύμφωνα με τους υπευθύνους του πάρκου, τις τελευταίες ημέρες είχαν παρατηρηθεί αρκετές κατολισθήσεις πάγων. Τουρίστες που αναζητούσαν την περιπέτεια, αλλά και κάτοικοι της περιοχής είχαν σπεύσει εδώ και ημέρες στο παγωμένο βουνό για να γίνουν αυτόπτες μάρτυρες της μεγάλης και ασυνήθιστης αποκόλλησης που αναμενόταν να συμβεί σύντομα. Οι... τυχεροί, όμως, ήταν λίγοι. Και ήταν μόνο όσοι είχαν ανέβει στο χώρο παρατήρησης των παγετώνων του πάρκου και πρόλαβαν να δουν τους πάγους να κατακρημνίζονται στα νερά της λίμνης.

Πόλος έλξης

Οι παγετώνες της Παταγονίας -της δεύτερης σε έκταση καλυμμένης με πάγους περιοχής μετά από την Ανταρκτική- αποτελούν πόλο έλξης για χιλιάδες τουρίστες. Συγκεκριμένα, η έκτασή τους αγγίζει τα 200 τετραγωνικά χιλιόμετρα και το υψηλότερο σημείο τους ανεβαίνει στα 70 μέτρα. Το Περίτο Μορένο, όμως, είναι ιδιαίτερα σημαντικό για έναν ακόμη λόγο. Έχει χαρακτηριστεί ως μία από τις μεγαλύτερες πηγές πόσιμου νερού σε ολόκληρο τον πλανήτη, σε μια εποχή που η Γη μαστίζεται από τη λειψυδρία.

Το λιώσιμο των πάγων του «Λευκού Γίγαντα», όπως αλλιώς αποκαλείται το μεγαλοπρεπές βουνό, μπορεί να θεωρηθεί συνηθισμένο φαινόμενο, αλλά μόνο κατά τους θερινούς μήνες (21 Δεκεμβρίου με 21 Μαρτίου). Κάθε δύο έως και τέσσερα χρόνια μεγάλα τμήματα των πάγων του «Γίγαντα» εγκαταλείπουν τον κύριο όγκο του βουνού και λιώνουν. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που συμβαίνει λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας κατά την καλοκαιρινή περίοδο σε συνδυασμό με την πίεση που δημιουργεί το νερό στο φυσικό φράγμα του Περίτο Μορένο στη λίμνη Αργκεντίνο.

Σύμφωνα με τους υπευθύνους στο πάρκο, η τελευταία αποκόλληση σημειώθηκε το Μάρτιο του 2006. Το Περίτο Μορένο παρατηρήθηκε για πρώτη φορά το 1879. Από τότε έλαβε πολλά ονόματα. Το 1899, όμως, απέκτησε το σημερινό του όνομα, προς τιμήν του διάσημου Αργεντινού φυσιοδίφη, Φρανσίσκο Πασκάσιο Μορένο.

β) άρθρο 2

Φαινόμενο του θερμοκηπίου: Πως φτάσαμε ως εδώ και τι θα γίνει μετά;

Η ραγδαία βιομηχανική ανάπτυξη που σημειώθηκε στην διάρκεια του εικοστού αιώνα, σημαδεύτηκε με την παράλληλη εμφάνιση σημαντικών επιπτώσεων στο ατμοσφαιρικό περιβάλλον, όπως η όξινη βροχή, η καταστροφή του στρατοσφαιρικού όζοντος και το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Συγκεκριμένα το φαινόμενο του θερμοκηπίου, το οποίο έχει προκαλέσει το έντονο ενδιαφέρον, τα τελευταία χρόνια, τόσο των μέσων μαζικής ενημέρωσης όσο και των επιστημόνων, δεν αποτελεί μια σύγχρονη ανακάλυψη. Περιγράφτηκε για πρώτη φορά από τον Βαρόνο Jean Fourier το 1822, ενώ ήδη από το 1896 ο Σουηδός επιστήμονας Svante Arrenius επεσήμανε ότι η βιομηχανική ρύπανση θα μπορούσε μετά από αιώνες να διπλασιάσει την ποσότητα του διοξειδίου του άνθρακα και να αυξήσει με αυτόν τον τρόπο την παγκόσμια θερμοκρασία κατά 5 οC.

Το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) αν και κύριος υπεύθυνος του φαινομένου δεν είναι ο μοναδικός. Παράλληλα και άλλες χημικές ουσίες, όπως το μεθάνιο, οι χλωροφθοράνθρακες, το όζον, συμμετέχουν στον σχηματισμό ενός μανδύα στην Τροπόσφαιρα, ο οποίος αφήνει τις ακτίνες του ηλίου να φθάσουν στη Γη, αλλά εμποδίζει τις εκπεμπόμενες από την επιφάνεια της Γης (υπέρυθρη ακτινοβολία) να επιστρέψουν στο διάστημα. Πρέπει πάντως να διευκρινιστεί ότι το παραπάνω φαινόμενο μέχρι ενός βαθμού όχι μόνο δεν είναι επιζήμιο, αλλά αποτελεί μια από τις πολλές προϋποθέσεις για την ύπαρξη ζωής στον Πλανήτη.

Έτσι η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια του πλανήτη διατηρείται τους τελευταίους αιώνες στο επίπεδο των 15 oC λόγο του φυσικού φαινομένου του θερμοκηπίου, κατά το οποίο οι υδρατμοί κυρίως, και σε μικρότερο βαθμό το CO2, απορροφούν μεγάλο μέρος της εκπεμπόμενης από τη Γη υπέρυθρης ακτινοβολίας. Αν δεν συνέβαινε αυτό, η μέση θερμοκρασία θα ήταν γύρω στους -18 oC, ήτοι ο πλανήτης θα ήταν ένας παγωμένος και αφιλόξενος τόπος. Άρα επιζήμιες στην όλη υπόθεση είναι οι δραστηριότητες του ανθρώπου (αποψίλωση των δασών, χρήση ορυκτών καυσίμων, παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, συγκοινωνίες, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και οικιακή θέρμανση) που αυξάνουν τις συγκεντρώσεις του CO2 και των άλλων αερίων πέραν των κανονικών επιπέδων.

Η συγκέντρωση λοιπόν του CO2 πριν εκατό χρόνια υπολογίστηκε περίπου σε 270 ppmv, ενώ σημερινές μετρήσεις δείχνουν μια συγκέντρωση 350 ppmv, με ετήσιο ρυθμό αύξησης κατά τα τελευταία χρόνια των 1,5 ppmv. Σύμφωνα με προβλέψεις, η συνέχιση των εκπομπών με τον ίδιο ρυθμό υπολογίζεται ότι το έτος 2030 θα προκαλέσει μια αύξηση της μέσης θερμοκρασίας της τάξης των 1,5 - 6 oC. Η έως τώρα αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη υπολογίζεται σε 0,3-0,6 oC, κυρίως το Χειμώνα και την Άνοιξη και ιδιαίτερα στις περιοχές μέσου γεωγραφικού πλάτους.

Γεγονός είναι, πάντως, ότι η αύξηση που σημείωσαν τα ποσοστά του διοξειδίου του άνθρακα και του μεθανίου θα έπρεπε να είχαν προκαλέσει μια πιο ευδιάκριτη υπερθέρμανση. Εξήγηση για το γεγονός αυτό μπορεί να αποτελέσει η θερμική αδράνεια των ωκεανών, καθώς και το φαινόμενο της παράλληλης δράσης του "αντι-θερμοκηπίου", όπως ονομάζεται η αύξηση της συγκέντρωσης των αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα, τα οποία έχουν την ιδιότητα να αντανακλούν την εισερχόμενη ακτινοβολία. Τα σωματίδια αυτά προέρχονται κυρίως από εκρήξεις ηφαιστείων (π.χ. Πινατούμπο), ενώ η συμβολή τους στην μείωση της θερμοκρασίας είναι προσωρινή και υπολογίζεται σε 2-5 χρόνια.


γ) άρθρο 3

Συνέπειες του φαινομένου

Οι συνέπειες του φαινομένου του θερμοκηπίου είναι δύσκολο να προεκτιμηθούν, εξαιτίας του γεγονότος ότι η άνοδος της θερμοκρασίας συνδέεται με παράγοντες των οποίων ο ρόλος δεν είναι πλήρως γνωστός. Οι σημαντικότερες συνέπειες είναι:

Αλλαγή του κλίματος της Γης: Μετακίνηση των ζωνών βροχοπτώσεως, από τον ισημερινό προς τον βορρά και ερημοποίηση του κάτω τμήματος της εύκρατης ζώνης. Αυτό σημαίνει ότι θα πραγματοποιηθούν αλλαγές στους διάφορους τύπους βλάστησης τόσο στις γεωργικές όσο και στις δασικές εκτάσεις. Όσον αφορά την χώρα μας σε περιοχές όπως η Καβάλα, Θάσος, Ηράκλειο, Πύργος, Ζάκυνθος, Κεφαλονιά κ.λ.π., από το 1982 και μετά, το ετήσιο ύψος βροχόπτωσης βρίσκεται συνεχώς κάτω από τον μέσο όρο και τα αίτια ίσως θα πρέπει να αναζητηθούν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Άνοδος της στάθμης των θαλασσών: Οι λόγοι που οδηγούν στο φαινόμενο αυτό είναι η διαστολή των υδάτων που επιφέρει η αύξηση της θερμοκρασίας και η τήξη των πάγων. Μία άνοδος της στάθμης κατά 50 έως 150 εκατοστά θα έχει βαρύτατες συνέπειες, καθώς θα πλημμυρίσουν πολλές περιοχές που βρίσκονται κοντά στο επίπεδο της θάλασσας (οι περισσότερες από αυτές είναι εύφορες και πυκνοκατοικημένες).

Μείωση των υδάτινων πόρων: Αρνητικές συνέπειες θα δημιουργηθούν από τη μεταβολή του ρυθμού του υδρολογικού κύκλου, ενώ παράλληλα οι ανάγκες άρδευσης και ύδρευσης θα είναι μεγαλύτερες.

Συμβολή στην εμφάνιση του φαινομένου Ελ Νίνιο: Το φαινόμενο Ελ Νίνιο, δηλαδή η περιοδική αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό ωκεανό, συσχετίζεται από πολλούς επιστήμονες με την αύξηση της θερμοκρασίας. Επιπτώσεις του φαινομένου είναι ασυνήθιστοι άνεμοι, πλημμύρες, ξηρασίες, ενώ αναφέρεται ότι επηρεάζει και τις καιρικές συνθήκες της Μεσογείου, και συγκεκριμένα συνδέεται με τις χαμηλές βροχοπτώσεις στην περιοχή.

Άμεση επίδραση της θερμοκρασίας: Η θερμοκρασία κατά τη διάρκεια του Καλοκαιριού σε πολλές περιοχές του πλανήτη, αλλά και στην χώρα μας, θα φτάσει σε τέτοια επίπεδα που θα είναι ανυπόφορη για τους ανθρώπους και τους άλλους ζωϊκούς και φυτικούς οργανισμούς. Περισσότερο έντονο θα είναι (ήδη έχει αρχίσει να γίνεται σε πολλές περιοχές) το πρόβλημα στις πόλεις, όπου η θερμοκρασία είναι μεγαλύτερη από τον περιβάλλοντα χώρο κατά 0,5 - 3 οC λόγω της έλλειψης βλάστησης και της μεγαλύτερης απορρόφησης ακτινοβολίας των δομικών υλικών. Δυστυχώς είναι γεγονός ότι οι πόλεις της πατρίδας μας διαθέτουν πολύ μικρή επιφάνεια σε χώρους πρασίνου (Αθήνα 2,8 και Θεσσαλονίκη 2,73 τετραγωνικά μέτρα ανά κάτοικο), ενώ οι ειδικοί προτείνουν τουλάχιστον 15,5 τ.μ. και οι περισσότερες πόλεις τις Μεσευρώπης έχουν 20 τ.μ.


αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη σοβαρότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη σοβαρότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη σοβαρότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη - atlaswiki

  • 2η ομάδα

α) άρθρο 1

Μία "αποκάλυψη" για την υπερθέρμανση του πλανήτη

Mία τελείως διαφορετική προσέγγιση έρχεται να ταράξει τα νερά της επιστημονικής κοινότητας με την προβολή του ντοκυμαντέρ The Great Global Warming Swindle που απενεχοποιεί την ανθρώπινη παρέμβαση στην αλλαγή του κλίματος του πλανήτη μας και είναι η απάντηση στο Inconvient Truth του Al Gore.

Σε αυτό το ντοκυμαντέρ οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει κάποια επιστημονική απόδειξη ότι η αύξηση της θερμοκρασίας στον πλανήτη οφείλεται στον άνθρωπο, αλλά πρόκειται απλά για την φυσική εξέλιξη των πραγμάτων με κύριο παράγοντα την ηλιακή δραστηριότητα.

Το κλίμα της γης απλώς αλλάζει, όπως ακριβώς συμβαίνει όλα αυτά τα χρόνια. Οι επιστήμονες που εμφανίζονται σε αυτό το ντοκυμαντέρ κάνουν λόγο για παγκόσμια προπαγάνδα και βομβαρδισμό – εκφοβισμό του κοινού από τα media.

β) άρθρο 2

Υπερθέρμανση του πλανήτη: αλήθεια ή ψέμα;

Λίγο πριν ξεκινήσει η συνάντηση της Κοπεγχάγης, οι υπέρμαχοι της θεωρίας της ανθρωπογενούς υπερθέρμανσης του πλανήτη, εκτέθηκαν ανεπανόρθωτα, όταν κάποιοι «διέρρευσαν» στο διαδίκτυο, περισσότερα από χίλια emails που είχαν σταλεί ή ληφθεί από το Climate Research Unit (CRU) στο πανεπιστήμιο της East Anglia. Το CRU ιδρύθηκε το 1971 με χρηματοδότηση της Shell και της British Petroleum, μεταξύ άλλων. Η απειλή που κυριαρχούσε τότε, ήταν η υποτιθέμενη «ψύχρανση» του πλανήτη, με ότι αυτό σήμαινε για τα συμφέροντα των μεγάλων πετρελαϊκών εταιριών. Στη πορεία, η απειλή μεταλλάχθηκε σε «υπερθέρμανση», και το CRU έγινε το βασικό επιστημονικό εργαστήριο, τα στοιχεία του οποίοι χρησιμοποιεί ο ΟΗΕ μέσω της επιτροπής IPCC. Τα ηλεκτρονικά όμως μηνύματα που διέρρευσαν, υπονομεύουν ανεπανόρθωτα το επιστημονικό και ηθικό κύρος του CRU.

Μετά την αρχική έκπληξη για αυτό που πολλοί αποκαλούν Climategate, οι υποστηρικτές της ανθρωπογενούς υπερθέρμανσης, συσπειρώθηκαν και πέρασαν στην αντεπίθεση, υποστηρίζοντας ούτε λίγο ούτε πολύ, πως η παραποίηση στοιχείων, η απόκρυψη πληροφοριών κλπ. αποτελούν μια πάγια και συνηθισμένη κατάσταση στην επιστημονική έρευνα. Και πως, αν και ντροπιαστικά, τα δημοσιευμένα emails σε καμία περίπτωση δεν αλλοιώνουν το πυρήνα της επιστημονικότητας της θεωρίας της υπερθέρμανσης.

Οι έρευνες για τα ζητήματα των κλιματικών αλλαγών χρηματοδοτούνται με δισεκατομμύρια ευρώ. Υπάρχουν κυριολεκτικά άπειρα επιστημονικά εργαστήρια και ινστιτούτα που έχουν άμεσο συμφέρον στην προώθηση της εν λόγω θεωρίας. Εκεί βρίσκεται το ζεστό χρήμα. Το να είσαι σκεπτικιστής, ειδικά αν ξεκινάς τώρα την επιστημονική σου καριέρα, είναι καταστροφικό για την εξέλιξή σου στον ακαδημαϊκό χώρο. Με την ίδια λογική, τα παγκόσμια ΜΜΕ, που απειλούνται άμεσα από την εξάπλωση του διαδικτύου, βρήκαν στην προβολή της ανθρωπογενούς απειλής της υπερθέρμανσης, μια ωραία και συμφέρουσα μέθοδο προκειμένου να προσελκύσουν κοινό. Με άλλα λόγια, λίγο πριν ξεκινήσει η συνάντηση της Κοπεγχάγης, αποκαλυφτήκαν ομολογίες επιστημόνων που μεταξύ άλλων έλεγαν ότι «…η μείωση των εκπομπών άνθρακα είναι μάταιη προσπάθεια». Οι ομολογίες που διέρρευσαν, επιβεβαιώνουν ότι αν ισχύει η θεωρία της υπερθέρμανσης, τότε παραβιάζει το δεύτερο νόμο της θερμοδυναμικής, που μας λέει πως ένα ψυχρό σώμα δεν μπορεί να θερμάνει ένα θερμό σώμα, χωρίς κάποια αποζημίωση. Τα αέρια του θερμοκηπίου στην ανώτερη και ψυχρή ατμόσφαιρα δεν μπορούν να μεταφέρουν θερμότητα στη πιο ζεστή γη, και μάλλον διαχέουν την θερμότητα στο διάστημα. Εξάλλου, τα τελευταία 11 χρόνια δεν έχει παρατηρηθεί κάποια άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας. Μάλιστα, σύμφωνα με στοιχεία (ακόμη και του CRU), φαίνεται πως η μέση θερμοκρασία της ατμόσφαιρας και των ωκεανών, έχει πέσει σημαντικά στη διάρκεια των οκτώ τελευταίων ετών.

Το CO2 είναι ένα ωφέλιμο για τη ζωή αέριο, που σε παρελθούσες εποχές ήταν κατά πολύ αυξημένο σε σχέση με σήμερα. Οι αλλαγές του ατμοσφαιρικού CO2 δεν έχουν να κάνουν με τις ανθρώπινες εκπομπές του, που σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ασήμαντες. Η μέση αρκτική κάλυψη πάγου έχει παραμείνει αναλλοίωτη τα τελευταία 20 χρόνια, και μάλιστα αυξήθηκε κάπως στα τελευταία 3 χρόνια. Ο ρυθμός ανόδου της στάθμης των ωκεανών μειώθηκε σημαντικά τα τελευταία 3 χρόνια, και ο μέσος ρυθμός ανόδου τα τελευταία 20 χρόνια, είναι περίπου ίδιος με αυτόν των τελευταίων 15.000 ετών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, ο ΟΗΕ εξαπέλυσε μια «προοδευτική» εκστρατεία για μια νέα παγκόσμια οικονομική τάξη. Μια τάξη που είχε στόχο την εξομάλυνση των συνθηκών μεταξύ του πρώτου και του τρίτου κόσμου. Η νέο-φιλελεύθερη λαίλαπα που κυριάρχησε έκτοτε, κατάστρεψε το σχέδιο αυτό. Στη πορεία, και στη προσπάθεια να επανακτήσει την ηθική του ηγεμονία ο ΟΗΕ, στρατεύθηκε πίσω από τη θεωρία της υποτιθέμενης κλιματικής αλλαγής, όπως αυτή ξεκίνησε να κυριαρχεί με την μεγάλη υποστήριξη των επιχειρηματικών συμφερόντων, όπως αυτά των εταιριών παραγωγής πυρηνικής ενέργειας. Το τελικό αποτέλεσμα, όπως φαίνεται από τα παιχνίδια που παίχθηκαν στη Κοπεγχάγη σε σχέση με τη μείωση των εκπομπών του άνθρακα, φαίνεται να είναι μια φαρσοκωμωδία, που όμως ελάχιστη σχέση έχει με το αρχικό όραμα του 1970, για μια πιο δίκαιη και ισομερή διανομή των φυσικών πόρων του πλανήτη μας.

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη σοβαρότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη σοβαρότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη σοβαρότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη - atlaswiki

  • 3η ομάδα

α) άρθρο 1

ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ δεν έχουν όλες τις απαντήσεις για την κλιματική αλλαγή. Ένας αριθμός ερωτημάτων όμως επανέρχεται ανά διαστήματα στο προσκήνιο, τροφοδοτώντας αβάσιμες συζητήσεις.

Ευθύνονται οι διακυμάνσεις της ηλιακής δραστηριότητας για την πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας θερμοκρασίας;

Πολλές μελέτες έχουν προταθεί για την εξήγηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη μέσω των διακυμάνσεων της ηλιακής δραστηριότητας. Η διασημότερη από αυτές ανήκει στους Εγκιλ Φρις Κρίστενσεβν και Κνουντ Λάσεν και χρονολογείται από το 1991. Κατεδείκνυε τον άμεσο συσχετισμό μεταξύ του αριθμού των ηλιακών κηλίδων και των διακυμάνσεων των μέσων θερμοκρασιών της Γης. Η μελέτη αυτή ήταν σαφώς μεροληπτική και, σύμφωνα με τους κανόνες, απορριπτέα. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ένας άλλος ερευνητής, ο Χένρικ Σβένσμαρκ, νόμισε ότι παρατήρησε μια σύνδεση μεταξύ νεφώσεων και ροής της κοσμικής ακτινοβολίας - η οποία αποτελεί έναν άλλο δείκτη της ηλιακής δραστηριότητας. Και σε αυτή την περίπτωση πλήθος ερευνών έφεραν στο φως στοιχεία υποκειμενικής προσέγγισης που, μέχρι αποδείξεως του εναντίου, ακυρώνουν αυτές τις μελέτες.

Ο Ηλιος ακολουθεί έναν σχετικά τακτικό κύκλο 11 ετών. Από τα μέσα του 2007 η δραστηριότητά του βρίσκεται στο ναδίρ της: ο Ηλιος έχει να υπάρξει τόσο ήρεμος από το 1910! Παρ΄ όλα αυτά, σύμφωνα με το αμερικανικό Εθνικό Κέντρο Κλιματικών Δεδομένων, οι πρώτοι δέκα μήνες του 2009 αποτελούν κατ΄ αναλογία χρόνου το πέμπτο πιο θερμό διάστημα που έχει καταγραφεί ποτέ...

Μήπως είναι η αύξηση της θερμοκρασίας που ανεβάζει τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα;

Κατά τη διάρκεια τουλάχιστον των τελευταίων 800.000 ετών το κλίμα της Γης έχει σημειώσει διακυμάνσεις - σε χρονικές κλίμακες της τάξεως δεκάδων εκατομμυρίων ετών- μεταξύ παγετωδών και μεσοπαγετωδών περιόδων, ανάλογων με αυτήν που διανύουμε στις ημέρες μας. Οι πάγοι της Ανταρκτικής έχουν διατηρήσει μνήμες αυτών των μεγάλων κλιματικών διακυμάνσεων. Κι όμως, όπως εξηγεί ο ειδήμων σε θέματα παγετώνων Ζερόμ Σαπελάζ, «τα δεδομένα που παρέχει ο πάγος συνιστούν ότι η αύξηση διοξειδίου του άνθρακα (CΟ2 ) αρχίζει μερικούς αιώνες μετά την έναρξη της ανόδου της θερμοκρασίας που παρατηρήθηκε στην Ανταρκτική, στα τέλη της τελευταίας δημιουργίας παγετώνων. Η καλύτερη σημερινή εκτίμηση υπολογίζει αυτή την καθυστέρηση σε περίπου 400 χρόνια,αλλά υπάρχει ακόμη μεγάλη αβεβαιότητα ως προς αυτό το στοιχείο».

Εκ πρώτης όψεως, η άνοδος των θερμοκρασιών εμφανίζεται να έχει προκαλέσει την αύξηση της περιεκτικότητας της ατμόσφαιρας σε CΟ2. Για να κατανοήσουμε αυτό το προφανές παράδοξο, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι οι μεγάλες και αργές κλιματικές διακυμάνσεις του 1 εκατομμυρίου χρόνων που έχουν κυλήσει έκτοτε οφείλονται στις κυκλικές μεταβολές της τροχιάς της Γης και της απόκλισής της από τον άξονα περιστροφής της. Κατά τη διάρκεια μιας παγετώδους περιόδου, εφόσον υπάρχει ένας συγκεκριμένος συσχετισμός μεταξύ αυτών των παραμέτρων, οι θερμοκρασίες αυξάνονται αρχικώς ελαφρά, προκαλώντας το λιώσιμο των κρηπίδων πάγου και κατά συνέπεια μεταβολές στα θαλάσσια ρεύματα. Αυτή ακριβώς η αναδιοργάνωση της ωκεάνιας κυκλοφορίας προκαλεί την εκπομπή CΟ2. Η μεγέθυνση του φαινόμενου του θερμοκηπίου πυροδοτεί με τη σειρά της άνοδο της θερμοκρασίας, η οποία τονίζει τις εκπομπές CΟ2. Αλλωστε, στην περίπτωση που αντιμετωπίζουμε στις ημέρες μας, αυτό το επιχείρημα δεν έχει νόημα. Η ανάλυση των πλεοναζόντων ισοτόπων άνθρακα στην ατμόσφαιρα δείχνει ότι πρόκειται για άνθρακα ο οποίος προέρχεται ως επί το πλείστον από ορυκτές πηγές. Επιπλέον, στα τέλη της δεκαετίας του 1990 σημειώθηκε μια πολύ μικρή μείωση του οξυγόνου στην ατμόσφαιρα, η οποία επικυρώνει αναντίρρητα ότι η αύξηση CΟ2 στην ατμόσφαιρα οφείλεται σε διαδικασίες αερόβιας καύσης.

Μπορούμε να προβλέψουμε το κλίμα τη στιγμή που είμαστε σε θέση να κάνουμε μετεωρολογικές προβλέψεις μόνο λίγων ημερών;

Η μετεωρολογία ενδιαφέρεται για χαοτικά φαινόμενα, η εξέλιξη των οποίων για διάστημα μεγαλύτερο από μερικές ημέρες είναι κατ΄ ουσίαν αδύνατο να προβλεφθεί. Επιχειρεί να περιγράψει την εξέλιξη του καιρού με βάση την ενδελεχή γνώση των ισχυουσών ατμοσφαιρικών συνθηκών, τις οποίες επεκτείνουν τα αριθμητικά μοντέλα. Η κλιματολογία είναι στατιστική επιστήμη. Στηρίζεται σε βάσεις δεδομένων της μετεωρολογίας και τρέφεται με μέσους όρους φυσικών μετρήσεων, στον χώρο και στον χρόνο. Αντλεί στοιχεία όμως και από άλλους γνωστικούς τομείς, όπως είναι η μελέτη των παγετώνων, η ωκεανογραφία και η αστρονομία, ώστε να ανασυνθέσει παρελθοντικές κλιματικές συνθήκες και να ελέγξει τα αριθμητικά τους μοντέλα. Εν συνεχεία, σε συνάρτηση με τη συγκέντρωση των αερίων του θερμοκηπίου, αυτά μπορούν να προσομοιώσουν το μέλλον. Για να πάρετε μια ιδέα, η τροχιά του νερού που εκτινάσσεται από το «τηλέφωνο» του ντους είναι δύσκολο να υπολογιστεί (μετεωρολογία), αλλά μπορούμε να προβλέψουμε πότε θα ξεχειλίσει η μπανιέρα (κλιματολογία).

β) άρθρο 2

Τι μπορείτε να κάνετε εσείς

  • Μειώστε τα απορρίµµατα προτού ακόμη αγοράσετε τα προϊόντα, προτιμώντας αυτά που η συσκευασία τους είναι μικρή και φιλική προς το περιβάλλον.
  • Αναζητήστε το λογότυπο της ανακύκλωσης στα προϊόντα που αγοράζετε.
  • Αποφεύγετε τις συσκευασίες µιας χρήσης. Προτιμήστε τις επιστρεφόμενες φιάλες και συσκευασίες.
  • Επαναχρησιμοποιείστε υλικά αντί να τα πετάτε στα σκουπίδια. Μήπως τα παλιά προϊόντα ή συσκευές σας μπορούν να φανούν χρήσιμα σε κάποιον άλλο συμπολίτη σας;
  • Προσέχετε τις συσκευασίες στα προϊόντα που αγοράζετε. Οι γυάλινες συσκευασίες είναι κατά τεκμήριο φιλικότερες προς το περιβάλλον από τις πλαστικές και τις αλουμινένιες συσκευασίες.
  • Χρειάζεστε πάντα πλαστικές σακούλες; Προτιμήστε µία πάνινη τσάντα ή µία χάρτινη σακούλα.
  • Ανακυκλώστε! Πιέστε το Δήμο σας να ξεκινήσει προγράµµατα ανακύκλωσης αν δεν το κάνει ήδη. Η νέα νομοθεσία επιβάλλει την ανακύκλωση όλων των απορριμμάτων (όχι μόνο των συσκευασίων, αλλά και των ηλεκτρικών-ηλεκτρονικών συσκευών, των οχημάτων, των ορυκτελαίων, των μπαταριών, των οικοδομικών αποβλήτων, κ.λπ).
  • Χρησιμοποιήστε επαναχρησιµοποιούµενα δοχεία για την αποθήκευση τροφών στο ψυγείο σας αντί να τις καλύπτετε µε αλουμινόχαρτο.
  • Χρησιμοποιήστε επαναφορτιζόμενες μπαταρίες.
  • Ανακυκλώστε το λάδι μηχανής του αυτοκινήτου σας. Δώστε το στο συνεργείο και µη το ρίχνετε στην αποχέτευση.
γ) άρθρο 3

Προτεινόμενα μέτρα

Όσο περισσότερο καθυστερήσει η λήψη των απαιτούμενων μέτρων, τόσο που πιο "οδυνηρά" θα είναι. Τα κυριότερα από τα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν είναι:

  • Μεγαλύτερη εξοικονόμηση ενέργειας, για να καλυφθούν οι ανάγκες του συνεχώς αυξανόμενου πληθυσμού της Γης, αλλά παράλληλα να μειωθεί η εκπομπή CO2 ανά κάτοικο.
  • Αξιοποίηση των καθαρών πηγών ενέργειας όπως η υδραυλική ενέργεια (υδατοπτώσεις, παλίρροιες, κυματισμός), η αιολική, η ηλιακή, η ενέργεια του μεθανίου, ο φωτοβολταϊκός ηλεκτρισμός, και η βιομάζα.
  • Χρήση φυσικού αερίου.
  • Περιορισμός των εκπομπών των άλλων αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου (χλωροφθοράνθρακες, όζον κλπ).
  • Δενδροφυτεύσεις που βοηθούν στην απορρόφηση του CO2 , συγκρατούν τα εδάφη και ρυθμίζουν τον κύκλο του νερού.
  • Καταλήγοντας, πρέπει να τονιστεί ότι οι ανεπτυγμένες χώρες φέρουν το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, συμβάλλοντας σε αυτό με ποσοστό 80%. Παρ' όλα αυτά, και αδιαφορώντας για τις Συνθήκες που έχουν υπογραφεί (Ριο ντε Τζανέϊρο 1992), τα επίπεδα των εκπομπών παραμένουν σχεδόν σταθερά.
-> φύλλο εργασίας

ομάδα εργασίας:

1. Χωριστείτε σε 3 ομάδες και επιλέξτε έναν από τους φακέλους που υπάρχουν πάνω στο τραπέζι.

2. Μέσα στο φάκελο υπάρχει μια από τις τρεις ακόλουθες ομάδες:

  • 1η ομάδα: αυτή η ομάδα μαθητών αναλαμβάνει το ρόλο εκείνων που πιστεύουν πως η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι ένα μείζον πρόβλημα της σύγχρονης κοινωνίας και πως πρέπει να βρεθεί άμεσα λύση.
  • 2η ομάδα: αυτή η ομάδα μαθητών αναλαμβάνει το ρόλο των ατόμων που υποστηρίζουν ότι το φαινόμενο της υπερθέρμανσης δεν είναι τόσο δραματικό όσο το παρουσιάζουν.
  • 3η ομάδα: αυτή την ομάδα απαρτίζουν δημοσιογράφοι αλλά και απλοί πολίτες οι οποίοι θέτουν τις ερωτήσεις τους στις άλλες δύο ομάδες αλλά και προτείνουν λύσεις για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου.

3. Μελετήστε το υλικό του φακέλου που επιλέξατε και συζητήστε μεταξύ σας. Κατ' αυτόν τον τρόπο η 1η και η 2η ομάδα μπορούν να προετοιμάσουν τα επιχειρήματά τους, ενώ η 3η ομάδα, δηλαδή αυτή των δημοσιογράφων και των πολιτών μπορεί να προετοιμάσει τα ερωτήματά της και τις λύσεις που προτείνει.

4. Τώρα είστε έτοιμοι να ξεκινήσετε την αντιπαράθεση. Θυμηθείτε κατά την διάρκεια της συζήτησης να ακούτε προσεκτικά τους συνομιλητές σας, να μην ξεφεύγετε από το θέμα, να αιτιολογείτε τις απόψεις σας και να διατυπώνετε ξεκάθαρα τις ερωτήσεις σας. ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΤΕ: δεν υπάρχουν σωστές και λάθος απαντήσεις αρκεί να τις αιτιολογείτε.



χάρτης εννοιών

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη σοβαρότητα της υπερθέρμανσης του πλανήτη - atlaswiki

δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται και συμβάλλουν στην εκπαίδευση του πολίτη

Μέσα από αυτή τη δραστηριότητα και ειδικότερα μέσα από την αντιπαράθεση επιχειρημάτων οι μαθητές εξοικειώνονται με την χρήση του λόγου, μαθαίνουν να συζητούν και να επιχειρηματολογούν. Αξίζει να αναφερθεί ότι οι μαθητές μέσα από τα παιχνίδια ρόλων υποστηρίζουν απόψεις που είναι κόντρα στις δικές τους, γεγονός που τους βοηθά να κατανοήσουν καλύτερα και την αντίθετη πλευρά αλλά και να έχουν μια καλύτερη και πιο δομημένη ανάπτυξη επιχειρημάτων. Μέσα από αυτή τη διαδικασία δίνεται η ευκαιρία στα παιδιά να γνωρίσουν εξολοκλήρου το προς συζήτηση θέμα και μερικές φορές να επαναπροσδιορίσουν ή και να αλλάξουν πλήρως τις προηγούμενες απόψεις και στάσεις τους.

Επιπλέον με την αντιπαράθεση διευρύνονται οι ικανότητες της παρατήρησης και της ατομικής έκφρασης των μαθητών. Στο σημείο αυτό κρίνεται αναγκαίο να τονιστεί ότι μέσα από το παιχνίδι ρόλων αναπτύσσονται κοινωνικές δεξιότητες όπως η συνεργασία, η ομαδικότητα αλλά και η αποδοχή του διαφορετικού. Ακόμη, οι μαθητές ευαισθητοποιούνται απέναντι σε θέματα ανισότητας και διακρίσεων και αναζητούν τρόπους αντιμετώπισής τους. Οι δεξιότητες αυτές δεν αφορούν μόνο το περιβάλλον της τάξης αλλά αποτελούν βασικά εφόδια για κάθε ολοκληρωμένο πολίτη.




μια διδακτική πρόταση από τη Μαρία Βογιατζή,
τη Δέσποινα Γεωργίου και την Ολυμπία Δέλλιου

More pages