αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος


αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος - atlaswiki

περιγραφή

Σ' αυτή την δραστηριότητα μοιράζουμε στην τάξη κάποια άρθρα από εφημερίδες που αναδεικνύουν το πώς ο άνθρωπος μπορεί να ενεργεί καταστροφικά για το περιβάλλον και πώς διασωστικά. Χωρίζουμε την τάξη σε τρεις ομάδες και καθεμιά επιλέγει έναν κλειστό φάκελο. Ο φάκελος εμπεριέχει το ρόλο που τα παιδιά καλούνται να υιοθετήσουν και τη θέση που θα στηρίξουν δηλ. τους υποστηρικτές της άποψης ότι ο άνθρωπος δε μπορεί να σώσει το περιβάλλον, παρά μόνο να το καταστρέφει, τους υποστηρικτές της άποψης ότι ο άνθρωπος μπορεί να σώσει το περιβάλλον και τους δημοσιογράφους. Εκτός από τα κείμενα - άρθρα που δίνονται στις τρεις ομάδες, δίνεται και ένα φύλλο εργασίας με οδηγίες.

χρονική διάρκεια

Η δραστηριότητα αυτή υπολογίζεται να διαρκέσει δύο ώρες (χρειάζονται 60 λεπτά ώστε η κάθε ομάδα να συζητήσει το περιεχόμενο του φακέλου και να καταγράψει τα επιχειρήματα της και ακόμα 60΄ ώστε η κάθε ομάδα να προβάλλει τα επιχειρήματα της και να διενεργηθεί η αντιπαράθεση).

διδακτικό υλικό

  • άρθρα

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος - atlaswiki

α) υποστηρικτές της θέσης ότι ο άνθρωπος δε μπορεί να σώσει το περιβάλλον, παρά μόνο να το καταστρέφει


1)
Η ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΣΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥΣ.

Ο υψηλός πολιτισμός που δημιούργησε ο άνθρωπος, του έδωσε αναμφισβήτητα τη δυνατότητα να διευκολύνει αλλά και να βελτιώσει την ζωή του. Με τα τεχνικά μέσα που απέκτησε, μπόρεσε να κατανοήσει το περιβάλλον του, να ελευθερωθεί από το δέος που του προκαλούσαν τα φυσικά φαινόμενα ώστε να μπορέσει να τα ερμηνεύσει.

Ταυτόχρονα ο άνθρωπος οδηγήθηκε στην αλαζονεία γιατί θέλησε και προσπάθησε να καταπατήσει και να εκμεταλλευτεί την φύση στο έπακρου παράλογη αυτή στάση του προκάλεσε ανυπέρβλητα προβλήματα που μέχρι και σήμερα καταστρέφουν με ραγδαίους ρυθμούς το περιβάλλον, το όποιο μολύνεται και εξοντώνεται, αφήνοντας τον άνθρωπο έρμαιο της απληστίας του, της ανοησίας του αλλά και της ανευθυνότητας του.

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που συνδέονται με την αλόγιστη καταστροφή του φυσικού κόσμου είναι το νέφος, αυτό το γκριζωπό και αποπνικτικό νεφέλωμα που σκεπάζει τον ουρανό πάνω από τις περισσότερες πόλεις του κόσμου και που προκαλείται από τα καυσαέρια των αυτοκίνητων, τις βιομηχανίες και τις κεντρικές θερμάνσεις που εκπέμπουν άφθονο μονοξείδιο και διοξείδιο του άνθρακα, διοξείδιο του θειου, μονοξείδια του αζώτου και υδρογονάνθρακες. Αυτή η δηλητηριασμένη ατμόσφαιρα κάνει αφόρητη την αστική ζωή και έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία των κάτοικων. Εδώ και χρόνια άλλωστε, έχει διαπιστωθεί ότι το νέφος προκαλεί αναπνευστικά προβλήματα, καρκίνο και φυματίωση.

Τα δηλητηριώδη αέρια της ατμόσφαιρας, ενώ επιτρέπουν την είσοδο της ηλιακής ακτινοβολίας στη γη, εμποδίζουν την έξοδο της θερμότητας με αποτέλεσμα το φαινόμενο του θερμοκηπίου, όπως ονομάζεται η παραπάνω δραστηριότητα να υπερθερμαίνει τη γήινα λιώνει τους πάγους να προκαλεί πλημμύρες και να εξαφανίζει πολλά ειδή ζωών και φυτών.

Επιπλέον η τρύπα του όζοντος έχει φέρει σε απόγνωση τους επιστήμονες παγκοσμίως γιατί το όζον λειτούργει ως φίλτρο στις υπεριώδεις ακτίνες και που αν δεν υπήρχε, θα εξαφανιζόταν κάθε μορφή ζωής στον πλανήτη μας. Δυστυχώς η μεγαλύτερη τρύπα του όζοντος βρίσκεται πάνω από τον Νότιο Πόλο και έχει έκταση ώση με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

Ας μην ξεχνάμε όμως και την όξινη βροχή που προκαλείται επίσης από τα καυσαέρια και όταν πέφτει στη γη, προκαλεί τον θάνατο στα ψάρια των λιμνών, καταστρέφει τα δάση και τα εδάφη και διαβρώνει τα κτήρια. Η όξινη βροχή μπορεί να προκαλέσει ακόμη και τον θάνατο ανθρώπων, εφόσον αυτοί καταναλώσουν προϊόντα ήδη μολυσμένα από αυτό το περίεργο φαινόμενο που δεν είναι τίποτε άλλο από διοξείδιο του θειου, που έρχεται σε επαφή με την υγρασία.

Ποιος μπορεί άραγε, περά από την ατμοσφαιρική μόλυνση, να αγνοήσει και την μόλυνση των υδάτων; Είναι γεγονός ότι οι θαλασσώματα ποτάμια και οι λίμνες έχουν μετατραπεί σε τεραστίους σκουπιδότοπους καθώς εκεί καταλήγουν λύματα ανθρώπων ζωών, βιομηχανικά απόβλητα, απορρυπαντικά και πλήθος από λιπάσματα. Επιπλέον τεράστιες θαλασσιές εκτάσεις μολύνονται καθημερινά από πετρελαιοκηλίδες ύστερα από κάποιο ατύχημα πλοίου ενώ πολλά ραδιενεργά απόβλητα καταλήγουν στους ωκεανούς. Έτσι κλονίζεται η οικολογική ισορροπία που οδηγεί στην εξαφάνιση πολλών ειδών φυτών και ζωών ενώ παράλληλα κινδυνεύει και η ανθρωπινή υγεία.

Πέρυσι το καλοκαίρι αλλά και φέτος, γίναμε όλοι μάρτυρες ενός φρικτού εγκλήματος, της καταστροφής μεγάλων δασικών εκτάσεων από πυρκαγιές. Στην πραγματικότητα, κάθε χρόνο η γη χάνει 125.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα δασικών εκτάσεων είτε από φωτιές, είτε από ασυλλόγιστη υλοτομία, είτε από ανάγκη για οικοπεδοποίηση. Δυστυχώς οι αναδασώσεις που πραγματοποιούνται κατά διαστήματα, δεν γίνονται με εντατικούς ρυθμούς, επομένως δεν αντικαθίσταται άμεσα και ολοκληρωτικά η ζημία που έχει προκληθεί.

Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να αναφέρουμε την συνεχή μόλυνση των εδαφών από τα φυτοφάρμακα, τα εντομοκτόνα και τα ραδιενεργά κατάλοιπα άνθρωπος προκειμένου να εξασφαλίσει όλους τους φυσικούς πόρους που χρειάζεται, να κινήσει τις βιομηχανίες και να καλύψει τις ποικίλες ανάγκες του, δηλητηριάζει ασύστολα έδαφος και υπέδαφος, με αποτέλεσμα την σταδιακή πτώχευση του φυσικού πλούτου της γης.

Ας θυμηθούμε έστω και για λίγο στιγμές της καθημερινότητας μας και τότε θα καταλάβουμε ποσό δυσάρεστοι είναι στην ακοή μας ήχοι δυνατοί κ ενοχλητικοί που προκαλούν νευρά και άγχος στον σύγχρονο άνθρωπο. Και για όσους δεν κατάλαβαν, η ηχορύπανση είναι σοβαρό οικολογικό πρόβλημα, καθώς διαταράσσει την ηρεμία και την γαληνή των ανθρώπων, ενώ παράλληλα προκαλεί σημαντική βλάβη στα αυτιά.

Τελειώνοντας την ατελείωτη λίστα των οικολογικών προβλημάτων, θα πρέπει οπωσδήποτε να αναφέρουμε τη χρήση της πυρηνικής ενεργείας από τον άνθρωπο που αποτέλεσε τη σοβαρότερη απειλή εξαφάνισης ακόμη και ολοκλήρου του ανθρωπινού είδους. Το ατύχημα του Τσερνομπίλ το 1986 μόλυνε απίστευτη ποσότητα ραδιενέργειας ολόκληρο τον κόσμο που ακόμη και σήμερα θρηνεί τις πληγές που άφησε εκείνο το τραγικό γεγονός. Πως όμως να γιατρευτεί μια πληγή όταν χρόνια μετά το ατύχημα οι άνθρωποι εξακολουθούν να δηλητηριάζουν ζωντανούς οργανισμούς κάνοντας δόκιμες πυρηνικών όπλων;

Καμία κυβέρνηση ποτέ δεν πτοήθηκε για να αντιμετωπίσει σοβαρά ζητήματα όπως τα παραπάνω, ενώ η δράση οικολογικών οργανώσεων ήταν πάντοτε φτωχή, εφόσον κάνεις δεν βρέθηκε ποτέ να χρηματοδοτήσει σοβαρά και με υπευθυνότητα δραστηριότητες που θα έφερναν ίσως κάποιο θετικό αποτέλεσμα.

Κάνεις δεν μπορεί να σώσει τον κόσμο μονός του όπως είπε κάποτε ο Μακρυγιάννης στα Απομνημονεύματα του. Όλοι μαζί όμως μπορούμε να κάνουμε θαύματα αρκεί να μην μένουμε αδιάφοροι μπροστά στην παγκόσμια καταστροφή που συντελείται. Να λοιπόν τι μπορεί να γίνει:

Αρχικά μπορούν να αξιοποιηθούν ηπιότερες μορφές ενεργείας όπως η ηλιακή, η αιολική και η γεωθερμική που δεν παράγουν επικίνδυνα απόβλητα για το περιβάλλον, ενώ ταυτόχρονα πρέπει να γίνεται συστηματικότερη ανακύκλωση υλικών όπως το γυαλί, το χαρτί και το πλαστικό και επιπλέον να εφαρμοστεί σε όλες τις περιοχές, αστικές και βιομηχανικές ο βιολογικός καθαρισμός των απόβλητων.

Πολύ καλή λύση θα ήταν να δημιουργηθούν κίνητρα για αποκέντρωση, προκειμένου να ανακουφιστούν τα μεγάλα αστικά κέντρα και παράλληλα να εφαρμοστεί αυστηρή νομοθεσία που θα υποχρέωνε τους πολίτες να πληρώνουν πρόστιμο κάθε φορά που ρυπαίνουν το περιβάλλουμε αυτό τον τρόπο οι πολίτες θα αποκτούσαν ισχυρή οικολογική συνείδηση, θα έπαιρναν πρωτοβουλίες και θα δραστηριοποιούνταν άμεσα για ένα καθαρό και υγιές περιβάλλον. Θα ήταν επίσης χρήσιμο να προστατευτούν οι βιότοποι και οι εθνικοί δρυμοί που αποτελούν πολύτιμη κληρονομία για κάθε χωρά και να χρησιμοποιηθούν μέθοδοι καλλιέργειας λιγότερο βλαπτικές για κάθε βιώσιμο οργανισμό. Πάνω σε αυτό το θέμα θα μπορούσε κάλλιστα να προωθηθεί και η διεθνής συνεργασία για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση κοινών οικολογικών θεμάτων.

Τέλος, ευχής έργο θα ήταν να εφαρμοστεί η άρτια περιβαλλοντική εκπαίδευση στα σχολεία που στόχο θα έχει να ευαισθητοποιήσει, να ενεργοποιήσει αλλά και να ενημερώσει τους μαθητές για τα οικολογικά προβλήματα και φέρνοντας τους σε επαφή με αυτά, να κατανοήσουν σε βάθος την αξία του περιβάλλοντος αλλά και την άρρηκτη σχέση ανθρώπου-φύσης.

Είναι στο χέρι μας να φτιάξουμε ένα κόσμο καλύτερο, όχι απαραίτητα αγγελικά πλασμένο, αλλά τουλάχιστον ικανό να θρύψει υγιείς και ολοκληρωμένους οργανισμούς.

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος - atlaswiki

2) Η Γη… πεθαίνει

Η μεγάλη πρόοδος των επιστημών, ιδιαιτέρως τις τελευταίες δεκαετίες πρόσθεσε στο οπλοστάσιο του ανθρώπου πανίσχυρα όπλα για τη διάγνωση και τη θεραπεία ασθενειών, με αποτέλεσμα τη μείωση της θνησιμότητας. Τα επιτεύγματα της τεχνολογικής ανάπτυξης σε πολλούς τομείς βελτίωσαν την ποιότητα ζωής του ανθρώπου.

Αυτή όμως η θετική εξέλιξη είχε περιβαλλοντικό κόστος, γιατί συνοδεύτηκε από την αλαζονική αντίληψη ότι ο άνθρωπος μπορεί να εκμεταλλεύεται χωρίς όρια αυτόν εδώ τον πλανήτη και αδιαφορώντας τις περισσότερες φορές για τις περιβαλλοντικές συνέπειες των επιλογών του.

Και αυτό κατά τη μεταπολεμική περίοδο και κυρίως τις τρεις τελευταίες δεκαετίες του 20 ου αιώνα, όταν και αποκαλύφθηκε το μέγεθος των προβλημάτων και η αδυναμία των τεχνολογικών μέσων να τα αντιμετωπίσουν. Κάποιοι κάνουν λόγο για εκδίκηση της φύσης. Στην πραγματικότητα η φύση δεν εκδικείται, αλλά απλώς ισχύουν οι νόμοι της. Και όταν παραβιάζονται αυτοί οι νόμοι, τότε η φύση απορυθμίζεται και οι συνέπειες είναι δραματικές τόσο για τον άνθρωπο όσο και για το ίδιο το περιβάλλον.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η καταστροφή των υγροτόπων λόγω της εκτεταμένης ανθρώπινης παρέμβασης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση έχουμε τη μετατροπή των υγροτόπων σε γεωργική γη. Μια τέτοια πράξη έχει συνέπεια στις μεταβολές του κύκλου του νερού και όχι μόνο καθώς η χρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων που καταλήγουν σε υγροτόπους παρασυρόμενα από τη ροή των επιφανειακών υδάτων, τους έχει αφανίσει ή έχει διαταράξει σοβαρά τη λειτουργία τους. Άλλο σημαντικό πρόβλημα είναι η καταστροφή των δασικών εκτάσεων που γίνεται με σκοπό την εξασφάλιση γεωργικής γης, την επέκταση των πόλεων, την υλοτόμηση, τη διάνοιξη δρόμων. Αυτό συμβαίνει με τόσο ταχύ ρυθμό, ώστε σε ετήσια βάση, όπως δείχνουν οι μελέτες, χάνεται έκταση ίση με το μισό της συνολικής έκτασης της Ελλάδας.

Η ανθρώπινη παρέμβαση είναι επίσης εμφανής και στο γνωστό σε όλους φαινόμενο του θερμοκηπίου, το οποίο όλο και πιο επικίνδυνο γίνεται εξαιτίας της χρήσης πολλών καυσίμων. Επειδή η ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα αυξάνεται με ταχύ ρυθμό, το 2040 η θερμοκρασία της γης θα αυξηθεί κατά 5ο C. Αν η πρόβλεψη αυτή επιβεβαιωθεί, τότε οι σοβαρές κλιματικές μεταβολές που θα προκύψουν θα έχουν δραματικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα και ενδεικτικό παράδειγμα καταστροφής του περιβάλλοντος είναι η όξινη βροχή, εξαιτίας της οποίας καταστρέφεται το φύλλωμα των δέντρων, το έδαφος γίνεται άγονο και πεθαίνουν πολλοί (μικρο)οργανισμοί. Επίσης καταστρέφονται αρχιτεκτονικά μνημεία που είναι κατασκευασμένα από μάρμαρο γιατί οι ουσίες που περιέχονται στην όξινη βροχή διαβρώνουν τις εξωτερικές επιφάνειές τους. Η μόλυνση και η καταστροφή του εδάφους είναι επίσης σημαντική. Εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας το έδαφος διαβρώνεται. Και βέβαια σ' όλα τα προηγούμενα μπορούμε να προσθέσουμε και την «τρύπα του όζοντος», το μέγιστο περιβαλλοντικό πρόβλημα των τελευταίων δύο τουλάχιστον δεκαετιών, σύμφωνα με τους ειδικούς. Εξαιτίας της ελάττωσης του όζοντος, η ποσότητα της υπεριώδους ακτινοβολίας που φτάνει στη Γη γίνεται όλο και μεγαλύτερη με αποτέλεσμα να αυξάνεται η πιθανότητα για τις δυσμενείς επιπτώσεις στους οργανισμούς.

Ο άνθρωπος κατάφερε με πολλούς τρόπους να καταστρέψει και συνεχίζει να καταστρέφει το περιβάλλον. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το περιβάλλον δεν μας ανήκει. Εμείς ανήκουμε σε αυτό.

(
http://pacific.jour.auth.gr/emmeis/?p=3809)

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος - atlaswiki

β) υποστηρικτές της θέσης ότι ο άνθρωπος μπορεί να σώσει το περιβάλλον

1) Κοινωνία και Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Στις μέρες μας αναβιώνει μια γενικευμένη πίστη στη δυνατότητα της τεχνοεπιστήμης να διασώσει την κοινωνία σύροντάς την έξω από τον επικίνδυνα διογκούμενο σωρό των προβλημάτων της. Εν προκειμένω η τελευταία φαίνεται να στηρίζεται στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών όσον αφορά την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Σε ποιο βαθμό όμως αυτή η πίστη έχει βάση, ποια η ειδοποιός διαφορά των ΑΠΕ από τις συμβατικές πηγές ενέργειας; Με ποιον τρόπο μπορούν να συμβάλουν σε ένα νέο μοντέλο κοινωνίας που δεν στήνει σταδιακά την αυτοκαταστροφή της;

Αν και τονίζεται, σωστά μεν, το γεγονός ότι δεν παράγονται αέρια θερμοκηπίου (CO2, CH4, NOx κ.α.) κατά τη χρήση ΑΠΕ, έμφαση που δίνεται λόγω της αιτιακής σχέση μεταξύ της υπερσυσσώρευσης τέτοιων αερίων και της ανόδου της θερμοκρασίας του πλανήτη, αμελείται να αναφερθεί η θεμελιώδης δυνατότητα των ΑΠΕ για τοπική παραγωγή και τοπική κατανάλωση.

Σε αντίθεση με τις συμβατικές πηγές που απαιτούν μεγάλη ενεργειακή πυκνότητα παραγωγής αλλά και κατανάλωσης (αυξημένη ισχύς σε μικρή γεωγραφική έκταση), οι ΑΠΕ μπορούν να μετατοπίσουν την ενεργειακή ένταση από το εθνικό και υπερεθνικό στο τοπικό επίπεδο.

Δεν ισχυρίζομαι ότι το σύνολο των ενεργειακών δραστηριοτήτων (παραγωγή και κατανάλωση) μπορεί να αποκεντρωθεί πλήρως αλλά η πλειονότητα πρέπει να αποκλιμακωθεί αν η σταδιακή απεξάρτηση από ορυκτά καύσιμα θέλουμε να έχει ελπίδα πραγμάτωσης.

Η ενσωμάτωση των ΑΠΕ στα υπάρχοντα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας αν και τεχνολογικά εφικτή σε έναν βαθμό (η διείσδυση ΑΠΕ οριακά μπορεί να υπερβαίνει το 30% του ετήσιου μέγιστου φορτίου) αντιμετωπίζει, εκτός από το μεγάλο οικονομικό κόστος, προβλήματα όπως το ζήτημα της αποθήκευσης της ενέργειας, η οποία σε συστήματα μεγάλης κλίμακας δεν φαίνεται να μπορεί να επιτευχθεί.

Μορφές αποκεντρωμένων συστημάτων, όπως τα μικροδίκτυα και τα λεγόμενα έξυπνα δίκτυα, είναι ήδη στη διάθεσή μας προς αξιοποίηση. Οι σύγχρονες τεχνολογίες ΑΠΕ παρέχουν σχεδόν το σύνολο των τεχνικών υπηρεσιών των συμβατικών μονάδων (θέματα ρύθμισης δικτύου, αξιοπιστία - ασφάλεια παροχής). Για να γενικευθεί όμως η χρήση τους απαιτείται η ενεργοποίηση των τοπικών κοινωνιών, μια προσέγγιση του παραγωγού με τον καταναλωτή ενέργειας.

Οι ΑΠΕ σε συνδυασμό με τη συλλογική απάθεια όχι μόνο δεν θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αλλά θα παραχωρήσουν τη θέση τους πολύ εύκολα στον άνθρακα, την πυρηνική ενέργεια και κάθε άλλη πηγή ενέργειας που θα κληθεί να λύσει το πρόβλημα μιας διαρκώς διογκούμενης κατανάλωσης.

Την κατανάλωση μιας κοινωνίας που θα παρακολουθεί τις κλιματικές αλλαγές από τη θέση του παρατηρητή ενώ την ίδια στιγμή τρώει από το κουφάρι του οργανικού και ανόργανου κόσμου που την περιβάλλει.

Προσπαθώντας να αναδείξουμε τη σημασία του κοινωνικού πλαισίου μέσα στο οποίο οι ΑΠΕ μπορούν να γενικευθούν, έχει ενδιαφέρον η μελέτη της Δανίας, μιας χώρας που χρησιμοποιείται σήμερα σαν υπόδειγμα για την ανάπτυξη των ΑΠΕ. Οι κοινοτικές μορφές ιδιοκτησίας μονάδων ΑΠΕ (π.χ. περίπου το 80% των εγκατεστημένων ανεμογεννητριών στη Δανία ανήκαν το 2001 σε 175.000 οικογένειες) αλλά και η μεγάλη παράδοση συνεταιρισμών - κολλεκτίβων σε βασικούς τομείς παραγωγής αποτέλεσαν καθοριστικούς παράγοντες που διευκόλυναν την ανάπτυξη των ΑΠΕ με ρυθμούς που μοιάζουν αδύνατοι για άλλες χώρες.

Εδώ και 150 χρόνια το επικρατούν σύστημα παραγωγής και κατανάλωσης αναπτύχθηκε αφήνοντας ανοιχτή τη βρύση ηλεκτρικού ρεύματος μεταφέροντας ασύμμετρα τις καταστροφικές συνέπειες τόσο στον χώρο όσο και στον χρόνο. Ακόμα και η εξοικονόμηση ενέργειας, που προφανώς απαιτείται, μπορεί να επιτευχθεί μόνο στη βάση μιας κοινωνίας που έχει συνείδηση των αναγκών της, του τρόπου με τον οποίο παράγεται όχι μόνο η ενέργεια αλλά κάθε υλικό μέσο συντήρησής της, και τελικά συνείδηση και έλεγχο της ίδιας της πορείας της μέσα στον χρόνο.

Αυτή η «κοινωνία των πολιτών» δεν μπορεί παρά να είναι μια κοινωνία πολιτών που διαμορφώνουν ενεργά την πολιτική για την ενέργεια και δεν περιορίζονται στον ρόλο του παθητικού καταναλωτή.


(http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=515932)

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος - atlaswiki

2) Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας πυλώνας της «πράσινης ανάπτυξης»

Η «πράσινη ανάπτυξη» δεν αποτελεί μια μόδα, ούτε απλώς μια διέξοδο στην οικονομική κρίση, αλλά επιτακτική ανάγκη για την επιβίωσή μας. Μάλιστα, δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι η επόμενη μεγάλη οικονομική κρίση που θα βιώσει η ανθρωπότητα θα οφείλεται στη περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης του περιβάλλοντος όπου ζούμε. Πορεία που μπορεί να αντιστραφεί μόνο αν επενδύσουμε στην πράσινη ανάπτυξη, βασικός πυλώνας της οποίας είναι ο τομέας της ενέργειας και ειδικότερα οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

«Σχεδόν 250 εκατομμύρια άνθρωποι θα αναγκαστούν να μεταναστεύσουν εξαιτίας της, ενώ το κόστος της κλιματικής αλλαγής στην παγκόσμια οικονομία μπορεί να φτάσει το 20% του παγκόσμιου ΑΕΠ, εφόσον δεν ληφθούν εγκαίρως μέτρα», αναφέρει χαρακτηριστικά μιλώντας στην «Α.τ.Κ.» ο Κωστής Μουσουρούλης, βουλευτής Χίου με τη Ν.Δ. και τέως γενικός γραμματέας Ανάπτυξης, και αναλύει στην πώς μπορεί να επιτευχθεί ο στόχος αυτός και ποιος είναι ο ρόλος της Ελλάδας στη διεθνή και ευρωπαϊκή προσπάθεια για τη σωτηρία του περιβάλλοντος.

- Όλοι αναγνωρίζουμε ότι ρυπαίνουμε περισσότερο απ’ όσο αντέχουμε, ίσως γιατί ως ανθρωπότητα δεν αντιληφθήκαμε εγκαίρως τη σημασία της αειφορίας. Έχουμε τη δυνατότητα να αλλάξουμε τη λάθος πορεία που πήραμε;

«Μπορούμε, αλλά θα πρέπει, μέχρι το 2050, οι συνολικές εκπομπές των αερίων του φαινομένου του θερμοκηπίου (ΑΦΘ) ανά την υφήλιο να έχουν μειωθεί περίπου κατά 50% ως προς το 1990, εξέλιξη που προϋποθέτει μειώσεις εκπομπών της τάξης του 60% με 80% μέχρι το 2050 εκ μέρους των αναπτυγμένων χωρών και τη σταδιακή αλλά σημαντικότατη συμμετοχή των αναπτυσσόμενων. Ο συγκεκριμένος στόχος έχει υιοθετηθεί πλήρως από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.), αποτελώντας καθοριστικό παράγοντα για την περιβαλλοντική της πολιτική, επηρεάζοντας όμως και την αντίστοιχη ενεργειακή με την οποία σχετίζεται άμεσα, αφού η δεύτερη δεν μπορεί να λειτουργεί ανεξάρτητα από την πρώτη.

Στο πλαίσιο της πολιτικής της για την ενέργεια και το περιβάλλον, η Ε.Ε. θεσπίζει συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις και προωθεί νομοθεσία που θέτει υποχρεωτικούς στόχους για τα κράτη-μέλη το 2020. Στο πλαίσιο αυτής της νέας νομοθεσίας, κάθε κράτος-μέλος μέριμνα ώστε το μερίδιο ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας το 2020, να αντιστοιχεί τουλάχιστον στον εθνικό συνολικό στόχο του, ο οποίος για την Ελλάδα ανέρχεται σε 18%. Αυτό σημαίνει ότι η διείσδυση των ΑΠΕ στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να ανέλθει σε τουλάχιστον 35%».

- Αν λάβουμε υπόψη μας τα προβλήματα αδειοδότησης των ΑΠΕ για τα οποία συνεχώς διαμαρτύρονται οι φορείς, περιβαλλοντικές οργανώσεις και επιχειρηματίες του κλάδου, πόσο εύκολη είναι η επίτευξη του στόχου;

«Ουδείς αμφισβητεί την ανάγκη να υπάρξει ριζική απλοποίηση του τρόπου αδειοδότησης και ανάπτυξης των επενδύσεων, προκειμένου να πετύχουμε, ως χώρα, τους στόχους μας. Να σας θυμίσω ότι η προηγούμενη πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης δρομολόγησε τη δημιουργία θεσμικού πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας με στόχο να επιτευχθεί σύντμηση του χρόνου αδειοδότησης κατά 2,5 χρόνια και να αποσυμφορηθούν οι υπηρεσίες του υπουργείου, ώστε να επιτελέσουν πιο αποτελεσματικά το ρόλο τους στο σχεδιασμό και την εφαρμογή πολιτικής, ενισχύοντας παράλληλα το κλίμα επενδυτικής ασφάλειας.

Το υπουργείο Ανάπτυξης είχε προετοιμάσει σχέδιο νόμου που είναι προϊόν συναίνεσης ευρείας επιτροπής φορέων του κλάδου, των περιβαλλοντικών οργανώσεων και των συναρμόδιων υπουργείων, που εργάστηκε όλο το 2008. Σημειώστε ότι αυτό το σχέδιο νόμου έχει ήδη λάβει ιδιαίτερα ευμενή σχόλια από φορείς του κλάδου και περιβαλλοντικές οργανώσεις».

- Αυτή η επιτροπή κατέληξε σε κάποιες βασικές αρχές;

«Το βασικότερο είναι να μειωθεί δραστικά ο χρόνος αδειοδότησης, χωρίς όμως να παραβιάζεται η αρχή της πρόληψης και του ελέγχου για την προστασία του περιβάλλοντος. Προτείνεται λοιπόν ο εξορθολογισμός της διαδικασίας περιβαλλοντικής κυρίως αδειοδότησης των έργων ΑΠΕ με βάση την αρχή ότι όταν ο ενδιαφερόμενος έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις και μελέτες που του επιβάλλει η νομοθεσία, δεν μπορεί να καθυστερεί στη διαδικασία αδειοδότησης λόγω ευθύνης ή αβελτηρίας της Διοίκησης, και με τον τρόπο αυτό εκτιμάται σύντμηση του χρόνου αδειοδότησης κατά τουλάχιστον 12 μήνες. Επιπρόσθετα, λαμβάνεται μέριμνα για την προώθηση των μεγάλων επενδυτικών σχεδίων στις ΑΠΕ, γεγονός που αφενός θα βοηθήσει τη χώρα προς το σκοπό επίτευξης των στόχων 2020 και αφετέρου θα οδηγήσει σε μεγάλης κλίμακας ξένες επενδύσεις.

Από εκεί και πέρα το σχέδιο νόμου που είχαμε προετοιμάσει στο υπουργείο Ανάπτυξης έχει δύο ακόμα βασικές αρχές, που αφορούν:

Πρώτον, στην αποσυμφόρηση του “ηλεκτρικού χώρου” που δεσμεύεται από ανενεργές άδειες και την επίλυση του προβλήματος του τεχνητού ηλεκτρικού κορεσμού, κι έτσι την προώθηση υγιών επενδυτικών σχεδίων ΑΠΕ. Καθορίζεται ότι η χορήγηση της απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων, όταν απαιτείται, είναι προϋπόθεση για την υποβολή από τον ενδιαφερόμενο αίτησης προς τον αρμόδιο διαχειριστή για τη χορήγηση Προσφοράς Σύνδεσης.

Δεύτερον, ρυθμίζεται το θέμα εγκατάστασης ΑΠΕ σε αγροτεμάχια που χαρακτηρίζονται ως γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας και που αποτελεί και αίτημα της ΠΑΣΕΓΕΣ, ώστε να μη δημιουργείται οποιοδήποτε πρόβλημα στην αγροτική παραγωγή της χώρας καθώς και στον αγροτικό χαρακτήρα των περιοχών αυτών».

- Γνωρίζετε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι τοπικές κοινωνίες ήταν αρνητικές στην εγκατάσταση των ΑΠΕ. Πώς θα καμφθούν αυτές οι αντιδράσεις;

«Η αποδοχή των τοπικών κοινωνιών επηρεάζει καθοριστικά την επίτευξη του εθνικού στόχου. Η πρότασή μας είναι μέρος του ειδικού τέλους (ίσο με 1%) να πιστώνεται μέσω των προμηθευτών στους οικιακούς καταναλωτές που βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων του δήμου όπου είναι εγκατεστημένοι οι σταθμοί ΑΠΕ, με σκοπό να καλύπτεται το κόστος των δημοτικών τελών και το υπόλοιπο να πιστώνεται στους λογαριασμούς κατανάλωσης. Έτσι δημιουργείται απευθείας οικονομικό όφελος για τους πολίτες περιοχών όπου εγκαθίστανται ΑΠΕ».

(http://archive.alithia.gr/article.aspx?articleid=2809)

  • φύλλο εργασίας

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος - atlaswiki

δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται και συμβάλλουν στην εκπαίδευση του πολίτη

1) Συζητώντας στην τάξη θέματα που αφορούν το περιβάλλον και τις φυσικές επιστήμες, θέματα τα οποία αναδεικνύονται καθημερινά από τα ΜΜΕ, οι μαθητές αντιλαμβάνονται τον καθοριστικό τους ρόλο στην καθημερινή μας ζωή.

2) Οι μαθητές αναπτύσσουν τεχνικές επιχειρηματολογίας και ασκούνται και στη λήψη αποφάσεων, εκπαιδεύονται ως ενεργοί πολίτες στη σύγχρονη κοινωνία.

3) Οι μαθητές αποκτούν τη ικανότητα σαν αυριανοί πολίτες, να παρακολουθούν και να εμπλέκονται σε διαδικασίες επιστημονικού περιεχομένου που αφορούν την ποιότητα της ζωής τους.

4) Μέσα από τη συζήτηση τα παιδιά προσπαθούν να καταλάβουν τα επιχειρήματα του συνομιλητή τους και να προβάλλουν αντεπιχειρήματα σεβόμενοι πάντα το συνομιλητή τους.

χάρτης εννοιών

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τη συμβολή του ανθρώπου στην καταστροφή του περιβάλλοντος - atlaswiki


μια διδακτική πρόταση από την
Έλενα Προκοπίου και τη Χαραλαμπία Χαραλάμπους

More pages