αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τις γυναίκες στην επιστήμη


αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τις γυναίκες στην επιστήμη - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τις γυναίκες στην επιστήμη - atlaswiki[Untitled]

δραστηριότητα

Στην δραστηριότητα αυτή, θα θέλαμε τα παιδιά να προβληματιστούν λίγο περισσότερο πάνω στο θέμα της σχέσης φύλου και θετικών επιστημών και να ασχοληθούν πιο άμεσα και ξεκάθαρα με το θέμα αυτό.

Θα χωρίσουμε τα παιδιά σε δύο ομάδες.
Η μία ομάδα θα υποστηρίζει ότι ο χώρος των θετικών επιστημών είναι κατεξοχήν χώρος των ανδρών, δηλαδή ότι σε αυτόν τον χώρο τα καταφέρνουν μόνο οι άνδρες.
Η άλλη ομάδα θα υποστηρίζει ότι ο χώρος των θετικών επιστημών ανήκει και στις γυναίκες και ότι τα καταφέρνουν εξίσου καλά, πολλές φορές και ακόμη καλύτερα.
Οι ομάδες θα είναι μικτές, δηλαδή θα αποτελούνται και από αγόρια και από κορίτσια. Η άποψη που θα υποστηρίζει η κάθε ομάδα θα αναδειχθεί με κλήρωση.


διδακτικό υλικό

Θα χρησιμοποιηθούν:
  • διαγράμματα που αποτυπώνουν την αυτό-αξιολόγηση των μαθητών και μαθητριών ενός σχολείου της Αθήνας,
  • στατιστικά στοιχεία που αφορούν α)στη συμμετοχή των μαθητών και μαθητριών στις κατευθύνσεις με βάση το φύλο και β)στον αριθμό των εισαχθέντων ανά φύλο το έτος 2008, άρθρα,
  • ιστοσελίδες από το διαδίκτυο (π.χ. βικιπαίδεια),
  • υπολογιστής (για πρόσβαση στο διαδίκτυο).

υλικό Α' ομάδας

Στην πρώτη ομάδα θα δοθούν τα αποτελέσματα μίας έρευνας που διεξήχθη σε ένα σχολείο της Αθήνας. Αποτελέσματα της έρευνας αυτής είναι διαγράμματα που παρουσιάζουν την αυτο-αξιολόγηση των μαθητών και μαθητριών στα θετικά μαθήματα, καθώς επίσης, ποσοστά των κοριτσιών και αγοριών που φοιτούν στη θετική, θεωρητική και τεχνολογική κατεύθυνση του σχολείου αυτού. Θα δοθούν επίσης τα στοιχεία που αποτυπώνουν τον αριθμό εισαχθέντων φοιτητών ανά φύλο και ανά σχολή το έτος 2008.

διαγράμματα

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τις γυναίκες στην επιστήμη - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τις γυναίκες στην επιστήμη - atlaswiki

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τις γυναίκες στην επιστήμη - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τις γυναίκες στην επιστήμη - atlaswiki

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ (θετική, θεωρητική, τεχνολογική)
  • Τα κορίτσια υπερέχουν και μάλιστα με ποσοστό 85% στα τμήματα θεωρητικής κατεύθυνσης.
  • Στην τεχνολογική κατεύθυνση τα ποσοστά αγοριών και κοριτσιών μοιράζονται.
  • Στην θετική κατεύθυνση υπάρχουν 3 κορίτσια σε σύνολο 69 μαθητών.
ΕΙΣΑΧΘΕΙΣΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΧΘΕΝΤΕΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΑΝΑ ΣΧΟΛΗ ΤΟ 2008
  • Σε όλες τις θεωρητικές σχολές που εξετάστηκαν (Φιλοσοφικές – Φιλολογικές), υπερτερούν οι φοιτήτριες με ποσοστό από 83% - 87%.
  • Παρότι τα κορίτσια εισάγονται στις θετικές επιστήμες, σε σημαντικό ποσοστό (41%), τα αγόρια υπερτερούν με ποσοστό (59%).
  • Στις σχολές Πληροφορικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης το ποσοστό των αγοριών ανέρχεται σε 66%.

Τέλος, η ομάδα αυτή θα μπει στην ιστοσελίδα της βικιπαίδεια: Κατηγορία:Επιστήμονες ανά εθνικότητα Στην ιστοσελίδα αυτή υπάρχει κατάλογος των επιστημών παγκοσμίως.
Τα παιδιά της ομάδας αυτής θα μπουν και θα ψάξουν (θα κάνουν «κλικ») τα ονόματα των επιστημόνων των θετικών επιστημών (φυσικών, μαθηματικών, χημικών, γιατρών, βιολόγων, βοτανολόγων, γεωλόγων). Ψάχνοντας τον κατάλογο θα διαπιστώσουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των καταγεγραμμένων επιστημόνων είναι άνδρες. Γενικότερα το υλικό που τους παρέχεται αποδεικνύει ότι ο χώρος των θετικών επιστημών ανήκει κατεξοχήν στους άνδρες.

υλικό Β' ομάδας
Στη δεύτερη ομάδα θα δοθούν άρθρα τα οποία μιλούν για τις εξαιρετικές επιδόσεις των γυναικών στο χώρο των θετικών επιστημών.

Άρθρα

1ο άρθρο: Οι γυναίκες της επιστήμης (εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ)
Σπύρος Φράγκος| Κυριακή 14 Μαρτίου 2004

Κάθε χρόνο χίλια μέλη της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας προτείνουν τις υποψήφιες από κάθε περιοχή και η εδρεύουσα στο Παρίσι κριτική επιτροπή, που αποτελείται από καθηγητές πανεπιστημίου, επιλέγει τις νικήτριες. Από την έναρξη του προγράμματος «Για τις γυναίκες στην Επιστήμη» ως σήμερα έχουν βραβευθεί 91 γυναίκες επιστήμονες από 45 διαφορετικές χώρες

ΠΑΡΙΣΙ, ΜΑΡΤΙΟΣ
Κριστίν Πετί
Βλέποντας κάποιος τις γυναίκες που είχαν συγκεντρωθεί την Πέμπτη το απόγευμα στη μεγάλη αίθουσα του κτιρίου της UNESCO στο Παρίσι, θα μπορούσε εύκολα να συμπεράνει ότι ο χώρος των επιστημών γυναικοκρατείται. Εκατοντάδες γυναίκες - μέλη ακαδημιών, πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, ερευνητικών κέντρων, εκπρόσωποι της πολιτικής, επιχειρηματικής και κοινωνικής ζωής της γαλλικής πρωτεύουσας - παραβρέθηκαν στην απονομή των εφετινών βραβείων του προγράμματος «Για τις γυναίκες στην Επιστήμη» που τελεί υπό την αιγίδα της UNESCO και χρηματοδοτείται από τη L' Oréal. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που επιβραβεύει με ένα μεγάλο χρηματικό ποσό κάθε χρόνο τις προσπάθειες πέντε γυναικών - μιας από κάθε ήπειρο - στον χώρο της έρευνας και των επιστημών.
Παράλληλα, μέσω του προγράμματος αυτού, χορηγούνται κάθε χρόνο 15 υποτροφίες σε ισάριθμες γυναίκες που πραγματοποιούν έρευνα σε διδακτορικό επίπεδο. Με την κάλυψη μιας επιστημονικής επιτροπής που περιλαμβάνει μερικά από τα πιο γνωστά ονόματα στον χώρο των βιοεπιστημών, ο θεσμός «Για τις γυναίκες στην Επιστήμη» είναι πράγματι μια αξιέπαινη προσπάθεια για την προβολή και τη στήριξη του έργου γυναικών επιστημόνων από κάθε γωνιά του πλανήτη μας, οι οποίες εργάζονται συχνά υπό αντίξοες συνθήκες για να συνεισφέρουν με τον τρόπο τους στην έρευνα αιχμής. Ταυτόχρονα ο θεσμός αυτός μάς θυμίζει μια μεγάλη αλήθεια: ότι η εκπροσώπηση των γυναικών στην επιστήμη είναι ακόμη πολύ χαμηλή σε διεθνές επίπεδο και ότι οι γυναίκες χρειάζονται περισσότερα κίνητρα και μεγαλύτερη βοήθεια για να ξεπεράσουν τα εμπόδια που ορθώνονται μπροστά τους.

Για ποιο λόγο οι γυναίκες είναι λιγότερες από τους άνδρες στον χώρο των επιστημών; Έχετε σκεφτεί άραγε γιατί υπάρχουν λιγότερες ερευνήτριες Μοριακής Βιολογίας σε σχέση με τους άνδρες συναδέλφους τους, τη στιγμή που από τα αμερικανικά και τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια αποφοιτούν κάθε χρόνο περισσότερες γυναίκες από άνδρες;

Στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης μόνο οι τέσσερις στους δέκα αποφοίτους του κλάδου των θετικών επιστημών είναι γυναίκες. Στην Ιαπωνία το ποσοστό πέφτει στο 25% ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ακόμη μικρότερο. Σύμφωνα με περυσινά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αν και οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν το 40% των επιστημόνων που είναι κάτοχοι διδακτορικού διπλώματος, εκπροσωπούν μόνο το 30% των ερευνητών σε δημόσια ιδρύματα και σε πανεπιστήμια και μόνο το 15% των ερευνητών που απασχολούνται στον ιδιωτικό τομέα.

Έκθεση του Royal Institute που έγινε για λογαριασμό της βρετανικής κυβέρνησης αναφέρει ότι η χαμηλή εκπροσώπηση γυναικών σε ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια αποτελεί ένα συνηθισμένο γεγονός σε όλες τις χώρες του κόσμου, ενώ λίγες είναι οι χώρες εκείνες που έχουν σπάσει το φράγμα μιας συμμετοχής μεγαλύτερης του 10%.

Σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου Princeton στις Ηνωμένες Πολιτείες, το ποσοστό των γυναικών που είναι μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας των φυσικών επιστημών και της μηχανολογίας αυξήθηκε από 8,4% σε 13,9% κατά τη δεκαετία 1992-2002, ενώ ο αριθμός των γυναικών που κατέχουν έδρα σε αυτά τα τμήματα υπερδιπλασιάστηκε. Ωστόσο - και αυτό είναι το σημαντικότερο - μόνο σε δύο τμήματα του μεγάλου αυτού πανεπιστημίου η γυναικεία εκπροσώπηση ξεπερνά το 20%.

Σε ένα άλλο μεγάλο εκπαιδευτικό ίδρυμα των Ηνωμένων Πολιτειών, στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (MIT), παρατηρούνται αδικίες και ανισότητες σε βάρος των γυναικών όσον αφορά τις απολαβές, τα διδακτικά καθήκοντα, τα κίνητρα, τα βραβεία και τις διακρίσεις. Αυτό προκύπτει από μελέτη που συντάχθηκε από το ίδιο το πανεπιστήμιο.

Προκειμένου να εξαλειφθεί αυτή η ανισορροπία καταβάλλονται διάφορες προσπάθειες σε διεθνές επίπεδο τόσο από την πλευρά των κυβερνήσεων και της βιομηχανίας, όσο και από την πλευρά των ίδιων των γυναικών. Πέρα από την επιβράβευση ατομικών προσπαθειών - όπως συμβαίνει με το πρόγραμμα «Για τις γυναίκες στην Επιστήμη» - πρέπει να ληφθούν μέτρα για την προσέλκυση περισσότερων γυναικών στις θετικές επιστήμες και για την παραμονή τους εκεί.

Πολλές γυναίκες συναντούν δυσκολίες όταν πρέπει να διακόψουν μια ερευνητική καριέρα για να κάνουν παιδιά. Όταν επιστρέφουν στο εργαστήριο ή στην ακαδημαϊκή κοινότητα ύστερα από μερικούς μήνες ή μερικά χρόνια διαπιστώνουν ότι έχουν μείνει πίσω σε σχέση με τους άνδρες συναδέλφους τους. Χρειάζεται λοιπόν πρόνοια για τις γυναίκες αυτές, αλλά αυτή είναι η μία πτυχή του προβλήματος.

H άλλη - και ίσως η σημαντικότερη - είναι η πεπαλαιωμένη αντίληψη ότι οι θετικές επιστήμες είναι για τους άνδρες. Μια αντίληψη που έχει αρχίσει να ξεπερνιέται, αλλά υπάρχει ακόμη σε πολλές κοινωνίες - και δεν αναφερόμαστε μόνο στις δυτικές - και στο εκπαιδευτικό σύστημα χωρών του αναπτυσσόμενου κόσμου, που δημιουργεί προκαθορισμένους ρόλους στους μαθητές και στις μαθήτριες των σχολείων από τις μικρές κιόλας τάξεις.

Το πρόγραμμα «Για τις γυναίκες στην Επιστήμη» είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας ενός διεθνούς οργανισμού όπως η UNESCO, η οποία από την ίδρυσή της το 1945 προωθεί την εκπαίδευση, τις επιστήμες και τον πολιτισμό στο πλαίσιο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, και της L' Oréal, της πιο μεγάλης εταιρείας καλλυντικών παγκοσμίως που ασχολείται και αυτή με τον τρόπο της με τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής όλων των γυναικών του κόσμου.
Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 1998 και κάθε χρόνο βραβεύει πέντε γυναίκες επιστήμονες που έχουν διακριθεί για το έργο τους. Βραβεύεται μία γυναίκα από κάθε γεωγραφική περιοχή του πλανήτη μας: Ευρώπη, Ασία, Αφρική, Βόρεια Αμερική, Λατινική Αμερική. Όπως μας εξηγεί ο καθηγητής Κριστιάν ντε Ντυβ (βραβείο Νομπέλ Ιατρικής 1974), ο οποίος είναι επικεφαλής του προγράμματος, «διαθέτοντας ένα βραβείο για κάθε ήπειρο έχουμε τη δυνατότητα να βραβεύουμε γυναίκες που εργάζονται σε εξαιρετικά ποικίλες συνθήκες εργασίας». Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 100.000 δολαρίων για κάθε μία από τις τιμηθείσες κάθε χρονιά.

H δεύτερη πλευρά του προγράμματος αφορά τη χορήγηση 15 υποτροφιών κάθε χρόνο. Από κάθε γεωγραφική περιοχή επιλέγονται τρεις υπότροφοι και λαμβάνουν 20.000 δολάρια η κάθε μία για να συνεχίσουν το ερευνητικό έργο τους.

Από την έναρξη του προγράμματος ως σήμερα έχουν βραβευθεί 91 γυναίκες επιστήμονες από 45 διαφορετικές χώρες. Κάθε χρόνο χίλια μέλη της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας προτείνουν τις υποψήφιες από κάθε περιοχή και η κριτική επιτροπή που αποτελείται από καθηγητές πανεπιστημίου επιλέγει τις νικήτριες. Στην εφετινή επιτροπή κρίσεως, εκτός από τον πρόεδρό της καθηγητή Ντε Ντυβ, μετέχει ως αντιπρόεδρος ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Rockfeller στις Ηνωμένες Πολιτείες Γκύντερ Μπλόμπελ (Νομπέλ Ιατρικής, 1999), η καθηγήτρια του Yale Τζόαν Αργκετσίνγκερ-Στάιτς, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Γάνδης Μαρκ βαν Μόνταγκιου, πρωτοπόρος στη βιοτεχνολογία των φυτών, η καθηγήτρια Πασκάλ Κοσάρ, επικεφαλής της Μονάδας Βακτηριδιακής - Κυτταρικής Αλληλεπίδρασης στο Ινστιτούτο Pasteur του Παρισιού και πολλοί άλλοι διακεκριμένοι επιστήμονες. H επιλογή των υποτρόφων γίνεται από ειδική επιτροπή, πρόεδρος της οποίας ήταν εφέτος η καθηγήτρια Φρανσουάζ Ντιτερλέν, ομότιμη διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS), μέσα από τις αιτήσεις που υποβάλλονται στην UNESCO.
ΕΥΡΩΠΗ Ινστιτούτο Pasteur, Παρίσι

H κυρία Πετί βραβεύεται για την αποσαφήνιση των γενετικών ανωμαλιών στην κληρονομική κώφωση και σε άλλες δυσλειτουργίες των αισθητηρίων οργάνων. Είναι γνωστή διεθνώς για τη συμβολή της στην κατανόηση της γενετικής βάσης των δυσλειτουργιών των αισθητηρίων οργάνων. Έχει αναλύσει τις μοριακές βάσεις πολλών εξελικτικών και λειτουργικών διαδικασιών του κοχλία, του αισθητήριου οργάνου της ακοής, και αναγνώρισε τα γονίδια που εμπλέκονται στην αισθητηριακή δυσλειτουργία της κώφωσης. Χάρη στο έργο της γνωρίζουμε ότι στο 80% των περιπτώσεων η εκ γενετής κώφωση έχει γενετική προέλευση. H κυρία Πετί αναγνώρισε επίσης τα γονίδια που ευθύνονται για το σύνδρομο του Kallman, τη μοναδική κληρονομική ασθένεια του ανθρώπου που προκαλεί την απώλεια της όσφρησης. H κυρία Πετί είναι επικεφαλής της μονάδας Αισθητηριακών Ελλειμμάτων στο Ινστιτούτο Pasteur και κατέχει την έδρα Γενετικής και Κυτταρικής Φυσιολογίας στο Κολέγιο της Γαλλίας (College de France). Είναι μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών.

ΒΟΡΕΙΑ AMEPIKH Φιλίπα Μάρακ, Ιατρικό Ινστιτούτο Howard Hughes, Ντένβερ, Κολοράντ
H κυρία Μάρακ βραβεύεται για την αποκρυπτογράφηση της λειτουργίας των λεμφοκυττάρων T στην ανοσία και για την ανακάλυψη των υπεραντιγόνων. Είναι διεθνώς γνωστή για τις μελέτες της στα κύτταρα T που βοηθούν τον οργανισμό να αμύνεται στις ασθένειες αλλά την ίδια στιγμή μπορούν να προκαλέσουν βλάβες με την ενεργοποίηση αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, την απόρριψη μοσχευμάτων ή την πρόκληση αλλεργιών. Μαζί με τον σύζυγό της, ανοσολόγο Τζον Κάπλερ, βρήκαν τον τρόπο με τον οποίο τα κύτταρα T αντιλαμβάνονται ότι ο οργανισμός έχει δεχθεί επίθεση, ενώ οι έρευνές της στα κύτταρα μνήμης, που επιβιώνουν μετά τη μόλυνση και γίνονται τμήμα της ασπίδας που εμποδίζει τον οργανισμό να μολυνθεί ξανά, συνέβαλαν στην εξέλιξη πιο δραστικών εμβολίων. Είναι επίσης γνωστή για την ανακάλυψη των υπεραντιγόνων - δηλαδή τοξινών που παράγονται από μικροοργανισμούς, όπως ο σταφυλόκοκκος, που διεγείρουν μεγάλο αριθμό κυττάρων T, προκαλώντας έντονα συμπτώματα, όπως τροφικές δηλητηριάσεις ή τοξικό σοκ. H κυρία Μάρακ είναι αυτή την εποχή πρόεδρος της Διεθνούς Ενωσης Ανοσολογικών Εταιρειών.

ΑΦΡΙΚΗ Τζένιφερ Τόμσον, Καθηγήτρια Μοριακής Βιολογίας, Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν, Νότια Αφρική
H κυρία Τόμσον ασχολείται με τα γενετικά τροποποιημένα φυτά, με στόχο τη βελτίωση της αγροτικής παραγωγικότητας και την ποιότητα της τροφής στις μαστιζόμενες από την πείνα χώρες. Ενα καλαμπόκι ανθεκτικό στις προσβολές από παράσιτα και νόσους είναι ο στόχος της ερευνητικής ομάδας της κυρίας Τόμσον, η οποία έχει αναπτύξει μια πειραματική ποικιλία ενός γενετικά μεταλλαγμένου καλαμποκιού, το οπoίο είναι ανθεκτικό στον ιό Maize Streak. Ο ιός αυτός καταστρέφει σε ορισμένες περιοχές της Αφρικής τα καλαμπόκια, που αποτελούν βασική τροφή ανθρώπων και ζώων. Τελευταία η κυρία Τόμσον εργάζεται σε ένα πρόγραμμα για τη δημιουργία γενετικά τροποποιημένων δημητριακών, ανθεκτικών στην ξηρασία και στην υψηλή περιεκτικότητα του νερού σε αλάτι. Τα ανθεκτικά γονίδια προέρχονται από το φυτό xerophyta viscosa, το οποίο ευδοκιμεί στη Νότια Αφρική. H κυρία Τόμσον πιστεύει ότι η «κατασκευή» ποικιλιών ανθεκτικών στην ξηρασία θα βοηθήσει στην επίλυση του επισιτιστικού προβλήματος στην Αφρική.

ΑΣΙΑ Νάνσι Ιπ, Καθηγήτρια Μοριακής Νευροβιολογίας, Πανεπιστήμιο Επιστημών και Τεχνολογιών, Χονγκ Κονγκ
H κυρία Ιπ βραβεύεται για τις ανακαλύψεις της στον μοριακό έλεγχο της ανάπτυξης, της διαφοροποίησης και του σχηματισμού της σύναψης στο νευρικό σύστημα. Εχει αναγνωρίσει ορισμένους νέους νευροτροφικούς παράγοντες και έχει καταδείξει τον τρόπο με τον οποίον οι τελευταίοι ενεργοποιούν συγκεκριμένα μόρια-υποδοχείς στα νευρικά κύτταρα και επηρεάζουν τη διαφοροποίηση και τη διατήρηση των νευροτροφικών παραγόντων κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης του εγκεφάλου. Οι μελέτες της οδήγησαν στην αναγνώριση των νευροτροφικών παραγόντων ως πιθανών μέσων για τη θεραπεία νευροεκφυλιστικών ανωμαλιών, όπως η νόσος του Αλτσχάιμερ και η νόσος του Πάρκινσον. H έρευνά της έχει συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση του σχηματισμού σύναψης, δηλαδή του σημείου επικοινωνίας των νευρικών κυττάρων. H έρευνά της για την αναγνώριση νέων μορίων που παίζουν ρόλο στους νευρομυϊκούς συνδέσμους ενδέχεται να δώσει σημαντικές πληροφορίες για τη θεραπεία νευρομυϊκών ανωμαλιών.

ΛΑΤΙΝΙΚΗ AMEPIKH Λουσία Μεντόνσα Πρεβιάτο, Ινστιτούτο Βιοφυσικής, Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο Ρίου Ιανέιρου, Βραζιλία
Το επιστημονικό έργο της κυρίας Μεντόνσα Πρεβιάτο επικεντρώνεται στη μελέτη της κυτταρικής επιφάνειας του πρωτοζωικού παρασίτου trypanosoma cruzi, το οποίο ευθύνεται για τη νόσο του Chagas στους ανθρώπους. H νόσος αυτή είναι ενδημική στη Λατινική Αμερική και έχει προσβάλει 16-18 εκατομμύρια ανθρώπους. Στους ανθρώπους μεταδίδεται μέσω εντόμων που τρέφονται με αίμα και στη χρόνια μορφή της προκαλεί ανεπανόρθωτες βλάβες στην καρδιά και στο πεπτικό σύστημα. Εμβόλιο δεν υπάρχει και τα υπάρχοντα φάρμακα προκαλούν σοβαρές παρενέργειες. H κυρία Μεντόνσα Πρεβιάτο ασχολείται με τη γλυκοβιολογία - τη μελέτη των πολύπλοκων σακχάρων που ενώνονται με άλλα μόρια, όπως οι πρωτεΐνες. Το έργο της επικεντρώνεται στον τρόπο με τον οποίον αλληλεπιδρά το εν λόγω παράσιτο με την επιφάνεια του κυττάρου που προσβάλλει και στόχος της είναι να εμποδίσει το παράσιτο να διασπάσει το κύτταρο και να εισχωρήσει στην κυκλοφορία του αίματος.


2ο άρθρο: "Αφιέρωμα - Γυναίκες επιστήμονες που άλλαξαν τον κόσμο"
(από το περιοδικό FOCUS) Δευτέρα 14 Μαΐου 2007

Ανακάλυψαν γαλαξίες, ανέπτυξαν θεωρήματα, συνέθεσαν χημικά στοιχεία. Επιστήμονες γένους θηλυκού που έκαναν εκπληκτικές ανακαλύψεις όμως σήμερα ελάχιστοι τις γνωρίζουμε.

Όταν η ειδική στα απολιθώματα Μαίρη Άνινγκ ανακάλυψε το 1811 τον πρώτο σκελετό ιχθυόσαυρου και στη συνέχεια πτεροδάκτυλου, η φαντασία του κόσμου οργίασε για αυτούς τους γίγαντες του παρελθόντος. Τα ευρήματα μπήκαν στα μουσεία και έδωσαν μεγάλη ώθηση στην παλαιοντολογία. Στις αρχές του περασμένου αιώνα ο Γερμανός φυσικός Μαξ Πλανκ περνούσε τα καλοκαίρια του στον κήπο του σπιτιού του στο Βερολίνο, παρέα με φίλους και συναδέλφους. Μια από τις αγαπημένες του ασχολίες ήταν να παίζει πιάνο με τη συνοδεία του Άλμπερτ Αϊνστάιν και του βιρτουόζου στο βιολί Γιοζέφ Γιοακίμ. Με τη μουσική δωματίου που έπαιζαν, ψυχαγωγούσαν τους καλεσμένους, μεταξύ αυτών και τη Λίζε Μάιτνερ. Χρόνια αργότερα, το 1938, η νεαρή Βιεννέζα φυσικός θα πετύχαινε την πρώτη διάσπαση του ατόμου. Αυτή η ανακάλυψη άξιζε το Νόμπελ φυσικής, το οποίο ωστόσο δεν κέρδισε η Λίζε Μάιτνερ αλλά ο συνεργάτης της, Ότο Χαν, που αρνήθηκε να το μοιραστεί μαζί της. Ταξιδεύοντας ακόμη πιο πίσω στο χρόνο, και συγκεκριμένα στις αρχές της εποχής του Διαφωτισμού, μια μορφωμένη κυρία έλαμπε διά της παρουσίας της στην αυλή των Βερσαλλιών. Η μαρκησία Εμιλί ντι Σατελέ δε διέπρεπε μόνο στο χορό και στο φλερτ, αλλά και στην άλγεβρα. «Τη διάβαζε σαν νουβέλα και ξεπερνούσε ό,τι μπορούμε να σκεφτούμε με τη φαντασία και τη λογική μας», έλεγε ο Βολτέρος για την ερωμένη του.

Βότανα και μαντζούνια
Η ιστορία της επιστήμης είναι γεμάτη από γυναίκες που έκαναν σπουδαίες ανακαλύψεις. Η πιο παλιά που γνωρίζουμε είναι η Ταπούτι-Μπελατεκαλίμ από τη Βαβυλώνα, χημικός και αρωματοποιός του 1200 π.Χ. Κατά πάσα πιθανότητα, όμως, δεν ήταν η πρώτη που γνώριζε τις ιδιότητες των φυτών: στις πρωτόγονες κοινωνίες των κυνηγών, οι γυναίκες ήταν αυτές που παρατηρούσαν τα βότανα και πειραματίζονταν με αυτά. Έτσι συνέβαλαν στην ανάπτυξη της γεωργίας και οδήγησαν στην επανάσταση της Νεολιθικής εποχής. Στην Αλεξάνδρεια συναντάμε τη διάσημη μαθηματικό και αστρονόμο Υπατία. Στο Βυζάντιο διακρίθηκε η ειδική στη στρατιωτική τεχνολογία Άννα Κομνηνή (1083-1148), κόρη του αυτοκράτορα Αλεξίου Α΄. Κατά το Μεσαίωνα εμφανίστηκαν σπουδαίες γιατροί και φαρμακοποιοί, όπως η Χίλντεγκαρντ φον Μπίνγκεν, η οποία έγραψε εννέα τόμους φυσικής ιστορίας, καθώς και η Ιταλίδα Τροτούλα (1030-1097), από την Ιατρική Σχολή του Σαλέρνο. Η Αναγέννηση και ο ανθρωπισμός, όσο περίεργο κι αν φαίνεται, δεν ευνόησαν την εξέλιξη γυναικών επιστημόνων. Τα πανεπιστήμια, που γεννήθηκαν εκείνη την εποχή, κρατούσαν ερμητικά κλειστές τις πόρτες τους στο «ασθενές φύλο».

Οι λατινομαθείς
Στη Γαλλία, στο πλαίσιο μιας μεγάλης φιλονικίας, αρκετοί διανοούμενοι και συγγραφείς υποστήριζαν ότι η γυναικεία μόρφωση δεν είχε ιδιαίτερη αξία. Ένας από αυτούς ήταν και ο Ισπανός συγγραφέας Κεβέδο, ο οποίος, ακολουθώντας το παράδειγμα του ομοεθνή του και ποιητή Γκόνγκορα στο έργο του La culta latiniparla (Η καλλιεργημένη λατινομαθής), κορόιδευε τις μορφωμένες γυναίκες. Σημειωτέον ότι εκείνη την εποχή, καθώς δεν υπήρχαν μεταφρασμένα κείμενα, κάθε επιστήμονας έπρεπε να γνωρίζει λατινικά και αρχαία ελληνικά. Παρ’ όλα αυτά εμφανίστηκαν γυναίκες ερευνήτριες, όπως η αστρονόμος Μαρία Βίνκελμαν και η Ιταλίδα γιατρός Δωροθέα Μπούκα. Στα τέλη του 18ου αιώνα, με το Διαφωτισμό, και στις αρχές του 19ου, με τη γέννηση των πρώτων πανεπιστημίων, οι ανακαλύψεις πολλαπλασιάστηκαν. Τότε εμφανίστηκαν προσωπικότητες όπως οι Αγγλίδες αστρονόμοι Μαίρη Σόμερβιλ και Καρολίν Χέρσελ, οι μαθηματικοί Σόνια Κοβαλέσκαγια και Σοφί Ζερμέν, οι φυσικοί Λίζε Μάιτνερ και Ροζαλίντ Φράνκλιν. Η τελευταία, μάλιστα, συνέβαλε και στην ανακάλυψη της δομής του DNA. Μια ξεχωριστή περίπτωση είναι εκείνη της Μαρί Κιουρί, η οποία ανακάλυψε το ράδιο και κέρδισε δύο φορές το βραβείο Νόμπελ. Πρόκειται για τη μοναδική που απέκτησε φήμη και αναδείχθηκε σε σύμβολο.

Νόμπελ σε γυναίκες επιστήμονες
1903 Φυσικής: Μαρί Σκλοντόφσκα-Κιουρί. Πολωνή φυσικός.
1911 Χημείας: Μαρί Σκλοντόφσκα-Κιουρί.
1935 Χημείας: Ιρέν Ζολιό-Κιουρί. Γαλλίδα φυσικοχημικός.
1947 Ιατρικής: Γκέρτι Ράντνιτζ-Κόρι. Τσέχα βιοχημικός.
1963 Φυσικής: Μαρία Γκέπερτ-Μάγιερ. Πολωνοαμερικανίδα φυσικός.
1964 Χημείας: Ντόροθι Κρόουφουτ-Χόντκιν. Βρετανίδα, ειδικός στην κρυσταλλογραφία.
1977 Ιατρικής: Ρόζαλιν Σούσμαν-Γιάλοου. Αμερικανίδα ειδικός στην πυρηνική ιατρική.
1983 Ιατρικής: Μπάρμπαρα ΜακΚλίντοκ. Αμερικανίδα βιολόγος.
1986 Ιατρικής: Ρίτα Λέβι Μονταλτσίνι. Ιταλίδα νευρολόγος.
1988 Ιατρικής: Γερτρούδη Έλιον. Αμερικανίδα βιοχημικός.
1995 Ιατρικής: Κριστιάν Βόλαρντ. Γερμανίδα βιολόγος.
2004 Ιατρικής: Λίντα Μπακ. Αμερικανίδα νευρολόγος.

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τις γυναίκες στην επιστήμη - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τις γυναίκες στην επιστήμη - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τις γυναίκες στην επιστήμη - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τις γυναίκες στην επιστήμη - atlaswiki

3ο άρθρο: Οι γυναίκες της επιστήμης βγαίνουν στο προσκήνιο (εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ)
ΔΙΕΘΝΗ ΒΡΑΒΕΙΑ για τη γυναικεία συμμετοχή στην έρευνα

Της ΛΙΑΝΑΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ

Από το 1903 μέχρι σήμερα έχουν απονεμηθεί 516 βραβεία Νόμπελ για την Επιστήμη και την Ιατρική. Οι γυναίκες που βραβεύτηκαν ήταν μόνο 12. Σύμφωνα με την έκθεση της UNESCO για το 2006, οι γυναίκες αποτελούν μόνο το 27% των ερευνητών παγκοσμίως.


Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι στην Ε.Ε. οι γυναίκες αποτελούν το 32% των εργαζομένων σε κρατικά εργαστήρια και μόλις το 18% των εργαζομένων σε ιδιωτικά εργαστήρια. Και η παγκόσμια κοινότητα ετοιμάζεται να γιορτάσει στις 8 Μαρτίου -για μία ακόμη χρονιά- την Ημέρα της Γυναίκας...

Την ανατροπή σε αυτήν την απαράδεκτη κατάσταση επιχειρούν εδώ κι εννιά χρόνια ένας παγκόσμιος οργανισμός και μια ιδιωτική εταιρεία. Πρόκειται για το πρόγραμμα «Για τις Γυναίκες στην Επιστήμη» και τα διεθνή βραβεία UNESCO-L'OREAL, που απονέμονται κάθε χρόνο σε πέντε γυναίκες επιστήμονες από τις πέντε ηπείρους. Εκτός από τη διάκριση, το βραβείο περιλαμβάνει και 100.000 δολάρια. Η «Ε» πήγε στο Παρίσι, όπου πριν από λίγες μέρες έγινε η απονομή των βραβείων UNESCO-L'OREAL, και μίλησε με τις γυναίκες που διακρίθηκαν.

Μία από τις πέντε βραβευθείσες είναι η καθηγήτρια Οργανικής Χημείας και αντιπρύτανης στο Πανεπιστήμιο του Μαυρίκιου, Αμενα Γκούριμπ-Φακίμ, για την έρευνα και την ανάλυση ιθαγενών φυτών του Μαυρίκιου και των βιοϊατρικών τους εφαρμογών. Αφού έλαβε έναν διδακτορικό τίτλο στην Οργανική Χημεία από το Πανεπιστήμιο του Exeter στο Ηνωμένο Βασίλειο, επέστρεψε στην πατρίδα της, τον Άγιο Μαυρίκιο, και άρχισε να κάνει απογραφή των τοπικών θεραπευτικών φυτών και να μελετά τις φαρμακολογικές τους ιδιότητες. Η φαρμακοποιία του Μαυρίκιου περιλαμβάνει περισσότερα από 600 ευρέως χρησιμοποιούμενα φυτά, εκ των οποίων το 15% είναι ενδημικά. Κανένας δεν είχε ποτέ επιχειρήσει να αναλύσει επιστημονικώς φυτά.

- Τι σας οδήγησε στην επιστήμη;

«Όταν ήμουν παιδί, έκανα διαρκώς ερωτήσεις. Κάποια στιγμή κατέληξα στο συμπέρασμα ότι υπάρχει κάποια επιστημονική εξήγηση για την ύπαρξη και τη λειτουργία όλων όσα μας περιβάλλουν. Οφείλω τη μόρφωσή μου στη διορατικότητα της μητέρας μου, η οποία πίστευε ανέκαθεν ότι ανεξαρτησία για τις γυναίκες σημαίνει τελικά οικονομική ανεξαρτησία. Θυμάμαι τη μέρα που ο Neil Armstrong πάτησε το πόδι του στη Σελήνη και τα περίφημα λόγια του: Ενα μικρό βήμα για τον άνθρωπο, ένα τεράστιο άλμα για την ανθρωπότητα».

- Υπάρχει κάποιος επιστήμονας που σας ενέπνευσε;

«Η Μαρί Κιουρί. Έζησε σε μια εποχή που πίστευαν ότι η δουλειά, και πόσο μάλλον η διάκριση σε επιστημονικούς τομείς, είναι κατάρα για τις γυναίκες. Είχε όμως στο πλευρό της και τον επιστήμονα σύζυγό της. Για μένα, η υποστήριξη αυτή είναι απαραίτητη για να πετύχει μια γυναίκα».

- Ποιος είναι ο αντίκτυπος της έρευνάς σας στη βελτίωση της καθημερινότητάς μας;

«Η μελέτη των θεραπευτικών φυτών συνδυάζει τον πολιτισμό με τη θεραπεία. Συμβάλλοντας στην εδραίωση των πολιτισμικών στοιχείων μπορώ να αλλάξω την κατάσταση. Ενα απλό παράδειγμα: χιλιάδες παιδιά στην Αφρική πεθαίνουν από διάρροια, παρότι υπάρχουν πολλά φυτά που μπορούν να θεραπεύσουν αυτή την κατάσταση. Διαθέτοντας στην αγορά ένα ή δύο φυτά σε τυποποιημένη μορφή και προσιτή τιμή, θα προσφέρουμε αποτελεσματική θεραπεία για να σώσουμε αυτά τα παιδιά. Η ανάπτυξη της βιομηχανίας θεραπευτικών φυτών είναι ένα από τα όνειρά μου. Να παρασκευάζω φτηνά, αποτελεσματικά φάρμακα που να διατίθενται στις πιο φτωχές κοινότητες του πλανήτη. Αυτό θα δημιουργούσε θέσεις και ευκαιρίες εργασίας και παράλληλα θα συνέβαλε στην αντιμετώπιση της φτώχειας».

- Παρότι ο αριθμός των γυναικών που επιλέγουν να ασχοληθούν με την επιστήμη έχει αυξηθεί σημαντικά από τότε που ξεκινήσατε, δεν υπάρχουν αρκετές γυναίκες επιστήμονες στα υψηλότερα κλιμάκια...

«Η κοινωνία έχει την τάση να ασκεί μεγάλη πίεση στις γυναίκες. Έχει καλλιεργηθεί ένα αίσθημα ενοχής: όταν κάτι δεν πηγαίνει καλά στην οικογένεια, φταίει η γυναίκα, γιατί έχει επικεντρωθεί υπερβολικά στην καριέρα της. Επιπλέον, οι άνδρες συνάδελφοι δεν αποδέχονται εύκολα τις γυναίκες. Για να τα καταφέρει μια γυναίκα, το χαρτοφυλάκιό της πρέπει να είναι δέκα φορές πιο εντυπωσιακό από αυτό ενός άνδρα που διεκδικεί την αντίστοιχη θέση. Το μήνυμα είναι σαφές: το "γυάλινο πλαφόν" εξακολουθεί να επηρεάζει την κατάσταση».

Η κριτική επιτροπή των διεθνών βραβείων απαρτίζεται από 14 εξέχοντες επιστήμονες. Ο καθηγητής Πιερ-Ζιλ Ντε Ζεν, βραβευμένος με Νόμπελ Φυσικής (1991) και πρόεδρος της επιτροπής, εξήγησε στην «Ε» τον καθοριστικό ρόλο που παίζουν οι επιστήμες των υλικών στην καθημερινή μας ζωή και μίλησε για τις βραβευθείσες επιστήμονες.

- Είστε πρόεδρος της κριτικής επιτροπής για τα βραβεία UNESCO-L' OREAL από το 2003. Τι μπορείτε να μας πείτε για τις γυναίκες που έχουν διακριθεί μέχρι σήμερα;

«Πρόκειται για εξαιρετικές γυναίκες, όσον αφορά τόσο την ποιότητα του έργου τους όσο και την επαγγελματική τους σταδιοδρομία. Μεταξύ αυτών υπάρχουν γυναίκες που πρωτοπορούν σε πολύ σημαντικούς τομείς, όπως η ηλεκτρονική μικροσκοπία, γυναίκες που έχουν γράψει ιστορία στον κλάδο τους, όπως η Tatiana Birshtein από τη Ρωσία, η οποία επιλέχτηκε φέτος για το ερευνητικό της έργο στα μακρομόρια. Υπάρχουν επίσης γυναίκες οι οποίες είναι αξιόλογες λόγω της δέσμευσης που επιδεικνύουν, πέρα από το έργο τους, στην επιστήμη, γεγονός που καθιστά τα συγκεκριμένα βραβεία πραγματικά ξεχωριστά. Αυτό ισχύει για τη βραβευθείσα το 2003 καθηγήτρια Aye Erzan από την Τουρκία, η οποία ήταν σε εξορία για μεγάλο διάστημα και σήμερα αγωνίζεται για τη χειραφέτηση των γυναικών στη χώρα της, ή για τη φετινή βραβευθείσα μας από τον Άγιο Μαυρίκιο, Αμενα Γκούριμπ - Φακίμ, η οποία επιχειρεί να αξιοποιήσει όσο το δυνατόν καλύτερα τους πόρους του νησιού από το οποίο κατάγεται».

- Σας απασχολεί η έλλειψη ενδιαφέροντος που δείχνει η νέα γενιά για τις επιστήμες;

«Εδώ και χρόνια, μιλάω με χιλιάδες μαθητές Λυκείου και φοιτητές. Έχω έλθει πρόσωπο με πρόσωπο με αυτήν τη δυσφορία. Είμαι πεπεισμένος ότι πρέπει να προσελκύσουμε τους νέους μέσα από έναν πιο πρακτικό τρόπο αντιμετώπισης της επιστήμης. Αυτό ισχύει για δυτικές χώρες, και ακόμη περισσότερο για μέρη του κόσμου όπου οι επιστήμες και οι υποδομές εξακολουθούν να μην έχουν αναπτυχθεί σε ικανοποιητικό βαθμό, όπως η Αφρική, η Ανατολική Ευρώπη και η Κεντρική Αμερική. Εξετάζουμε το ενδεχόμενο δημιουργίας θερινών τμημάτων στις περιοχές αυτές, τα οποία θα μπορούν να παρακολουθούν φοιτητές από διάφορες σχολές. Θα ασχολούνται κυρίως με την πρακτική, και όχι με τη θεωρία ορισμένων επιστημών, οι οποίες θεωρούνται πολύ δύσκολες: για παράδειγμα, με τις εφαρμογές των πολυμερών, τις εφαρμογές της υδροδυναμικής στη χημική βιομηχανία κ.λπ.».

- Ως επιστήμονας, ποια είναι η άποψή σας για τη μειωμένη εκπροσώπηση των γυναικών στα επιστημονικά επαγγέλματα;

«Οι γυναίκες είναι απαραίτητες, αρκεί να ακολουθούμε τη σωστή προσέγγιση. Δεν πιστεύω ότι οι γυναίκες είναι το ίδιο με τους άνδρες ή ότι η ισότητα πρέπει να αποτελεί κανόνα που ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις. Πιστεύω ότι οι γυναίκες έχουν κλίσεις και ικανότητες, οι οποίες τις ωθούν προς κάποιους συγκεκριμένους κλάδους. Είναι σαφές ότι δεν μπορούμε να κάνουμε χωρίς την ευφυΐα τους. Ωστόσο είναι προφανές ότι από την εφηβεία έχουν μεγαλύτερη κλίση σε κλάδους όπως η Βιολογία, παρά στα Μαθηματικά ή τη Μηχανική. Κάθε γυναίκα πρέπει να έχει την ευκαιρία να βρει το δρόμο της. Το σημαντικό είναι να τους παρέχουμε τα μέσα να ακολουθούν τις επιλογές τους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της προαγωγής προτύπων, όπως είναι το πρόγραμμα "Για τις Γυναίκες στην Επιστήμη", μέσα από το οποίο βραβεύτηκαν γυναίκες που, διέπρεψαν σε συγκεκριμένους επιστημονικούς τομείς, και μέσω της εκπαίδευσης, η οποία βασίζεται στην κοινή λογική και όχι στα στατιστικά στοιχεία». ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 05/03/2007



4ο άρθρο: Mπορεί τελικά μια γυναίκα να γίνει Aϊνστάιν; (εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ)


Είναι άραγε αλήθεια ότι οι άνδρες είναι καλύτερα προικισμένοι από τις γυναίκες για επιστημονική διάκριση; Μήπως οι γυναίκες υστερούν βιολογικά στα Μαθηματικά; Μήπως είναι γελοίο ή και ολέθριο να τίθεται ένα τέτοιο ερώτημα στο έτος 2005; Κι όμως, η εικόνα στις HΠA υποχρεώνει σε ανάλογα ερωτήματα. Για παράδειγμα, ενώ οι γυναίκες κατέχουν στις πανεπιστημιακές σχολές Κοινωνιολογίας και Ψυχολογίας το 35% των θέσεων διδασκόντων, στις σχολές Μαθηματικών και Φυσικής διατηρούν μόλις το 8%.

Εγκεφαλικές διαφορές
Σήμερα γνωρίζουμε ότι υπάρχουν όντως σημαντικές διαφορές μεταξύ του εγκεφάλου της γυναίκας και του άνδρα. Αλλά όπως παρατηρούν πολλοί μελετητές, αυτές οι διαφορές δεν είναι στατικές. «Κάθε απλοϊκή θεωρία είναι καταδικασμένη να αποτύχει», λέει ο Yu Xie, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Mίτσιγκαν. «H Βιολογία μπορεί να δώσει εξηγήσεις. Αλλά γνωρίζω ότι οι βιολογικοί παράγοντες δεν παίζουν ρόλο εάν δεν ενεργοποιηθούν από τις κοινωνικές συνθήκες».
Πάντως, σήμερα οι γυναίκες εμφανίζονται στις μελέτες να έχουν περισσότερες συνδέσεις μεταξύ των δύο ημισφαιρίων του εγκεφάλου, ενώ σε συγκεκριμένες περιοχές διαθέτουν και περισσότερους νευρώνες. Επίσης οι γυναίκες χρησιμοποιούν περισσότερα τμήματα του εγκεφάλου για να εκτελέσουν κάποια καθήκοντα. Oι άνδρες σκέφτονται με πιο συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου. «O αρσενικός εγκέφαλος έχει διαφορετική αρχιτεκτονική από τον θηλυκό, αλλά δεν ξέρουμε τι σημαίνει αυτό», λέει ο Richard Haier, καθηγητής Ψυχολογίας. H ερευνητική ομάδα του Haier πρόσφατα ανακάλυψε ότι οι περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την ευφυΐα είναι διαφορετικές σε άνδρες και γυναίκες.
Μπορεί να εξηγηθεί έτσι το γιατί οι άνδρες είναι πιο ικανοί στο να κατανοήσουν ένα τρισδιάστατο σχήμα, ενώ οι γυναίκες στο να κλίνουν ένα ρήμα; Μάλλον οι πιο εντυπωσιακές διαφορές βρίσκονται εκτός εγκεφάλου. O Leonard Sax, φυσικός και ψυχολόγος, τονίζει ότι «η γυναίκα μπορεί να ακούσει, να μυρίσει και να δει πράγματα που ο άνδρας δεν μπορεί». Αλλά καθώς τα μάτια, τα αφτιά και η μύτη είναι οι πύλες του εγκεφάλου, επηρεάζουν την ανάπτυξή του. Οι διαφορετικές αυτές δυνατότητες είναι αποτέλεσμα της μακραίωνης πάλης για επιβίωση.

O ρόλος της εκπαίδευσης
Τεράστιο ρόλο παίζει πάντως και η εκπαίδευση. Ο Sax τονίζει ότι «στην ηλικία των 12 ετών υπάρχουν κορίτσια που δεν τους ελκύει η επιστήμη και αγόρια που απεχθάνονται το διάβασμα. O λόγος που το γυναικείο φύλο υποαντιπροσωπεύεται στον τομέα της πληροφορικής δεν είναι γιατί δεν μπορούν, αλλά γιατί έτσι έχουν διδαχθεί». H ικανότητα του εγκεφάλου να αλλάζει και να βελτιώνεται είναι μάλλον αυτό που μπορεί να κάνει καλύτερα από οτιδήποτε άλλο. Πρόσφατο πείραμα που έγινε σε γυναίκες στο πανεπιστήμιο Temple απέδειξε ότι παίζοντας τέτρις μόλις δύο ώρες την εβδομάδα, ύστερα από δέκα εβδομάδες, απέκτησαν πολύ καλύτερη αίσθηση του χώρου!
Φυσικά, υπάρχουν και κοινωνικοί λόγοι. Στην Ισλανδία και στη Σουηδία τα κορίτσια έχουν υπερκεράσει τα αγόρια στα Μαθηματικά και στη Φυσική. Αυτό παρατηρείται ειδικά στον Βορρά. O λόγος είναι ότι τα κορίτσια θέλουν να κατέβουν στις μεγάλες πόλεις, ενώ τα αγόρια προσανατολίζονται να μείνουν στην ύπαιθρο. Αλλά και στις HΠA το γενετικό χάσμα κλείνει σιγά σιγά. Σήμερα το 50% των πτυχίων Χημείας και το 60% της Βιολογίας δίνονται σε γυναίκες.
Όμως, εάν δεν είμαστε προσεκτικοί, ίσως ο επόμενος «θηλυκός Aϊνστάιν» θα υπολογίζει φόρους σε ένα δικηγορικό γραφείο, αντί να ερμηνεύει το σύμπαν.

Ελλάδα: μαθηματικά γένους... αρσενικού
Οι θετικές επιστήμες στην Ελλάδα είναι γένους αρσενικού! Τα αγόρια είναι το 68% των επιτυχόντων στην πρώτη δέσμη. Άνδρες είναι το 74% των μαθηματικών και το 67% των φυσικών στα σχολεία. Αποδεικνύουν όμως αυτά τα στοιχεία ότι τα κορίτσια μειονεκτούν από… DNA στις «πρακτικές επιστήμες» και είναι κατάλληλα μόνο για τα «θεωρητικά»; Όχι, απαντά ο Χρήστος Kάτσικας, ερευνητής της εκπαίδευσης, από βιβλίο του οποίου προέρχονται και τα παραπάνω στοιχεία («Σχολείο, τάξη και ιδεολογία», εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα). «Η αλήθεια είναι ότι η “αρσενική” εικόνα των πανεπιστημιακών τμημάτων Μαθηματικών ή Φυσικών δεν αντικατοπτρίζει τον βαθμό επιτυχίας του κάθε φύλου αλλά τον βαθμό συμμετοχής του». Μάλιστα, ο κ. Kάτσικας, επεξεργαζόμενος στοιχεία από τις εισαγωγικές, βρήκε ότι σε σχολές που κυριαρχούν τα μαθηματικά και η φυσική τα κορίτσια αποτελούν το 27,8% των υποψηφίων και το 29,3% των επιτυχόντων. Άρα καταγράφουν μεγαλύτερο ποσοστό επιτυχίας από τα αγόρια!
Πώς εξηγείται όμως η χαμηλότερη επιλογή αυτών των σχολών από κορίτσια; «Η παράδοση, η ανατροφή των αγοριών και των κοριτσιών, οι διαφορετικού τύπου πολιτιστικές προσδοκίες και πιέσεις, οι κοινωνικοί ρόλοι των δύο φύλων, οι προκαταλήψεις γονέων και εκπαιδευτικών, ο ίδιος ο κοινωνικός καταμερισμός της εργασίας και ο διαχωρισμός των επαγγελμάτων σε ανδρικά και γυναικεία λιπαίνουν το έδαφος της διαφοροποίησης των επιλογών και των κλίσεων», τονίζει ο κ. Kάτσικας.


Η ομάδα θα επεξεργαστεί τα άρθρα αυτά και θα συλλέξει στοιχεία προκειμένου να αντιπαρατεθεί στην πρώτη ομάδα, να υποστηρίξει δηλαδή ότι ο χώρος των θετικών επιστημών ανήκει και στις γυναίκες.



Οι δύο ομάδες θα επεξεργαστούν το υλικό που θα τους δοθεί, θα διαμορφώσουν άποψη και θα ακολουθήσει αντιπαράθεση επιχειρημάτων και γενικότερα συζήτηση στην τάξη και προβληματισμός πάνω στη σχέση φύλου και θετικών επιστημών.



μια διδακτική πρόταση από
την Μπούγια Ευτυχία και την Μπερμπερίδου Φωφώ



More pages