αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τον προγεννητικό έλεγχο


αντιπαράθεση επιχειρημάτων για τον προγεννητικό έλεγχο - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τον προγεννητικό έλεγχο - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για τον προγεννητικό έλεγχο - atlaswiki

Το υλικό που υπάρχει διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://atlaswikigr.wikifoundry.com/page/%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82+%CE%AD%CE%BB%CE%B5%CE%B3%CF%87%CE%BF%CF%82 μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για να κάνουμε γνωστή στα παιδιά την έννοια του προγεννητικού ελέγχου και να διδάξουμε μέσα από αυτό τη σύνδεση της επιστήμης με τον πολιτισμό στο δημοτικό σχολείο.

Επιλέγουμε λοιπόν ως στρατηγική την αντιπαράθεση επιχειρημάτων και οργανώνουμε τη διδασκαλία μας ως εξής:

Αρχικά πρέπει να προετοιμάσουμε κάποια πράγματα από το σπίτι έτσι ώστε η διεκπεραίωση της δραστηριότητάς μας να είναι όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη. Βρίσκουμε λοιπόν διάφορες πηγές σχετικές με το θέμα μας. Η μία πηγή πρέπει να αναφέρεται στην θετική πλευρά του προγεννητικού ελέγχου, η δεύτερη στην αρνητική και την τρίτη θα πρέπει να αποτελεί ένα γενικό άρθρο με κάποιες γενικές πληροφορίες για το θέμα μας. Παίρνουμε τρείς φακέλους, βάζουμε σε όλους και τις τρείς αυτές πηγές και φέρνουμε τους φακέλους στην τάξη. Μπορούμε αρχικά να κάνουμε μία γενική εισαγωγή στο θέμα χρησιμοποιώντας για παράδειγμα ως βοηθητικό υλικό αυτό το οποίο βρίσκεται στο σύνδεσμο παραπάνω, ή αποσπάσματά του και να συζητήσουμε γενικά για το θέμα αφήνοντας τα παιδιά να εκφράζουν ελεύθερα τις απόψεις τους.

Σ΄ αυτό το σημείο οι μαθητές πρέπει να χωριστούν σε τρεις ομάδες (αφήνουμε τα παιδιά να χωριστούν μόνα τους και μόνο αν παρουσιαστούν προβλήματα επεμβαίνουμε). Δίνουμε σε κάθε ομάδα έναν φάκελο, αλλά και ένα φύλλο εργασίας το οποίο θα έχει την ακόλουθη μορφή:

φύλλο εργασίας


1. Στο φάκελό σας βρίσκεται μία από τις ακόλουθες λέξεις ή φράσεις:

Υπέρμαχοι του προγεννητικού ελέγχου

Αντίθετοι στον προγεννητικό έλεγχο

Οι δημοσιογράφοι

2. Εάν ο φάκελός σας γράφει δημοσιογράφοι τότε είστε οι δημοσιογράφοι που συμμετέχουν σε μία αντιπαράθεση ιδεών και επιχειρημάτων μεταξύ δύο ομάδων πολιτών, η μία από τις οποίες υποστηρίζει την εφαρμογή του προγεννητικού ελέγχου, ενώ η δεύτερη ομάδα τονίζει περισσότερο τις αρνητικές πτυχές του προγεννητικού ελέγχου. Μελετήστε το υλικό που σας δόθηκε, συζητήστε μεταξύ σας και ετοιμάστε μια σειρά από ερωτήσεις τις οποίες θα απευθύνετε στη συνέχεια στις άλλες δύο ομάδες.

3. Εάν ο φάκελός σας γράφει αντίθετοι στον προγεννητικό έλεγχο τότε είστε οι ομάδα πολιτών που υποστηρίζει τις αρνητικές κυρίως επιδράσεις του προγεννητικού ελέγχου στις ζωές των ανθρώπων. Μελετήστε το υλικό που σας δόθηκε, συζητήστε μεταξύ σας προκειμένου να καταλήξετε σε επιχειρήματα υπέρ και κατά του προγεννητικού ελέγχου και προετοιμαστείτε για τυχόν ερωτήσεις που πιθανόν θα δεχτείτε από τις άλλες δύο ομάδες.

4. Εάν ο φάκελός σας γράφει υπέρμαχοι του προγεννητικού ελέγχου τότε είστε οι ομάδα πολιτών που υποστηρίζει τον προγεννητικό έλεγχο και τις θετικές του επιδράσεις στις ζωές των ανθρώπων. Μελετήστε το υλικό που σας δόθηκε, συζητήστε μεταξύ σας προκειμένου να καταλήξετε σε επιχειρήματα υπέρ και κατά του προγεννητικού ελέγχου και προετοιμαστείτε για τυχόν ερωτήσεις που πιθανόν θα δεχτείτε από τις άλλες δύο ομάδες.

5. Κατά τη διάρκεια της αντιπαράθεσης επιχειρημάτων μη διστάζετε να διατυπώνετε τη γνώμη σας ολοκληρωμένα και ελεύθερα, να διατυπώνετε ξεκάθαρα τις ερωτήσεις σας και να ακούτε προσεκτικά τους συνομιλητές σας.

προγεννητικός έλεγχος - atlaswikiπρογεννητικός έλεγχος - atlaswikiπρογεννητικός έλεγχος - atlaswiki

κείμενα

κείμενο 1

Δικαίωμα στην ζωή

Μέρος της ζωής είναι και η ασθένεια, ο πόνος, η αναπηρία, η ατέλεια. Ολα αυτά τα αντιμετωπίζουμε με υπομονή, αγάπη, ταπείνωση. Τίποτε απ΄ αυτά δεν «θεραπεύεται» με τον προκλητό θάνατο.

Ανάλογα και με τον θάνατο. Εκεί η ευθανασιακή λογική απαιτεί ο θάνατος να μην έρχεται αλλά να τον φέρνουμε όποτε και όπως εμείς θέλουμε. Αυτό θεωρείται ανθρώπινο δικαίωμα. Εχουμε την απαίτηση να ορίζουμε εμείς την ποιότητα της ζωής και μάλιστα ως προϋπόθεση συνέχισής της. Και επειδή αρνούμαστε τη μεταθανάτια πραγματικότητα με ύφος αποδεδειγμένης βεβαιότητας, υποβιβάζουμε τον άνθρωπο σε βιολογική οντότητα με συγκεκριμένο βάρος, με παροδική ηλικία, με ανεξέλεγκτη νομοτέλεια. Η ευγονική εφημερότητα γίνεται και ο μοναδικός σκοπός του, που βέβαια μπορεί να «αγιάζει και όλα τα μέσα». Άλλοτε πάλι, με μια εντελώς αντίθετη λογική, προσπαθούμε να απαγορεύσουμε τον θάνατο και όταν αυτός έρχεται. Φτιάχνουμε ανθρώπους που ήλθε η ώρα τους, αλλά δεν τους επιτρέπουμε να τελειώσουν, που σταδιακά καταρρέουν τα συστήματά τους, έχει αμετάκλητα σβήσει η συνείδηση, η αίσθηση και η έκφρασή τους, εμείς όμως αρνούμαστε να συναινέσουμε στην αποσύνθεσή τους.

Σεβασμός ή δικαίωμα;

Η έναρξη της ζωής «εξ άκρας συλλήψεως» αναγνωρίζει τον θησαυρό του ανθρώπου από τότε που πρωτοεμφανίζεται. Του δίνει τον χρόνο που του ανήκει και την αξία που του αναλογεί. Ο άνθρωπος δεν χάνει την αξιοπρέπειά του όταν βασανίζεται και πονά με υπομονή και εγκαρτέρηση. Χάνει την αξία του όταν με μυωπικά κριτήρια ταυτίζουμε το καλό του με την εσπευσμένη προκλητή διακοπή της βιολογικής πορείας του είτε στην αρχική είτε στην τελική φάση της.

Κανένας ως σήμερα δεν σκέφθηκε να προσδιορίσει την αρχή του Σύμπαντος κάποια άλλη στιγμή μετά το big bang, μόνο και μόνο επειδή πέρασε λίγος χρόνος για να εμφανισθούν τα πρώτα λεπτόνια ή να σχηματισθούν οι πρώτοι πυρήνες ή να δημιουργηθούν τα πρώτα αστέρια ή πολύ περισσότερο να δημιουργηθούν οι συνθήκες ζωής. Κάποιοι επιστήμονες όμως σήμερα παλεύουν να μας πείσουν για το αναπόδεικτο της αποσύνδεσης της αρχής της ζωής από τη συγκλονιστική στιγμή της γονιμοποίησης. Επίσης προσπαθούν να την ταυτίζουν με την πολυδιαφημιζόμενη «ποιότητά» της. Σαν το Σύμπαν να αξίζει μόνο όταν γεννιούνται αστέρες και όχι όταν καταστρέφονται.

κείμενο 2

ΚΑΝΑΜΕ ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN

Μια συγκλονιστική ιστορία

Διονύσης και Χριστίνα

Έχω μεγάλο τρακ. Με έχουν φωνάξει μέσα να δω τη νεογέννητη κόρη μου και δεν μπορώ να κάνω βήμα. «Πήγαινε Διονύση» ακούω τους δικούς μου. Όλη η οικογένεια σε πελάγη ευτυχίας, ο αδελφός μου με την κάμερα να «τραβάει» τα πάντα. Μπαίνω και βλέπω το παιδί. Έρχονται και οι υπόλοιποι, όλοι να σας ζήσει, συγκίνηση, χαρά, σου μοιάζει, της μοιάζει... Νιώθω ότι το παιδί κάτι έχει. Σκέφτομαι ότι θα είναι από τον τοκετό. Βλέπω από μακριά τον γιατρό να βγαίνει από το χειρουργείο με τη ρόμπα. Παρατάω το παιδί και τους υπόλοιπους, τρέχω και τον ρωτάω «γιατρέ, τι έχει το παιδί;». Μου απαντάει: «Τίποτε δεν έχει». Για να το λέει ο γιατρός, όλα θα είναι μια χαρά. Σε λίγο βλέπω και τη γυναίκα μου που μόλις έχει βγει από το χειρουργείο. Είμαστε ευτυχισμένοι.

Με φωνάζουν στην εντατική. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί. Όλα είναι μια χαρά, τι γυρεύει το παιδί μου στην εντατική; Τη στιγμή που φοράω τη ρόμπα για να μπω μέσα βλέπω τον γιατρό με κάποια νεογνολόγο και κάτι σαν να λένε: «Του το είπες;».

Η νεογνολόγος έχει αρχίσει να λέει: «Μην ανησυχείτε, γεννήθηκε με ένα πρόβλημα, υπάρχουν όμως ιδρύματα και ειδικά σχολεία». Δεν προλαβαίνω να σκεφτώ. Ανοίγω μια πόρτα, αρχίζω να κατεβαίνω σκάλες, βρίσκομαι έξω από το μαιευτήριο. Πάω και κάθομαι δίπλα σε κάτι σύρματα. Δεν είναι μόνο πανικός. Είναι φόβος, είναι στενοχώρια, είναι θάνατος.

Κάποια στιγμή συνειδητοποιώ ότι η Χριστίνα, η γυναίκα μου, είναι ακόμα μέσα στην ανάνηψη και τρέχω να της μιλήσω. Οι άλλοι με πείθουν να μην της το πω ακόμα. Την ανεβάζουν επάνω, στο δωμάτιό της. Εκείνη ταλαιπωρημένη αλλά στον έβδομο ουρανό.

Όλοι εμείς οι υπόλοιποι «μαγκωμένοι». Ούτε λουλούδια ούτε μπαλόνια ούτε τίποτε. Κάθε τόσο ένας-ένας βγαίνουμε έξω, δήθεν να πάμε να κάνουμε τσιγάρο.
Κανονίζουμε να της το πούμε το επόμενο πρωί, εγώ και ο γιατρός. Μπαίνουμε στο δωμάτιο της Χριστίνας. Ο γιατρός της λέει: «Γέννησες ένα κορίτσι που δεν θα είναι όμορφο σαν τη Σοφία Λόρεν». Η γυναίκα μου δεν καταλαβαίνει. Του απαντάει: «Για τα δικά σου μάτια. Για τα δικά μου μάτια είναι το ομορφότερο κορίτσι του κόσμου». Ο γιατρός συνεχίζει να λέει μπούρδες. Του λέω «σταμάτα».

Προσπαθώ να της εξηγήσω.

Η γυναίκα μου ζητεί φάρμακα για να «κόψει» το γάλα. Δεν θέλει ούτε να θηλάσει ούτε να δει το παιδί. Έχει μια απόλυτη άρνηση. Εγώ το ίδιο. Πρέπει να αποφασίσουμε τι θα κάνουμε. Έχουμε εγκλωβιστεί, δεν σηκώνουμε τα τηλέφωνα, η μοναδική λέξη που ακούγεται είναι η λέξη «ίδρυμα».

Πηγαίνουμε και βλέπουμε κάποια τέτοια ιδρύματα. Αντικρίζουμε τρομερά πράγματα εκεί μέσα. Στο μαιευτήριο δεν δείχνουν την παραμικρή ευαισθησία. Θέλουν να μα περάσουν αυτό το «Νέοι είστε ακόμα, μη χαραμίσετε τη ζωή σας...». Στην εντατική, όπου θα μείνει το παιδί 14 ολόκληρες ημέρες το έχουν δίπλα από τον κάδο με τα σκουπίδια.

Μας προτείνουν και μια άλλη λύση: ευθανασία. Μας δίνουν και το τηλέφωνο μιας κλινικής.

Όλα αυτά τέλειωσαν την πρώτη φορά που την πήραμε αγκαλιά. Όλες τις ημέρες στο μαιευτήριο μας είχαν φτιάξει την εικόνα ενός παιδιού το οποίο δεν θα ζήσει, δεν θα περπατήσει, δεν ακούει, έχει πρόβλημα στην καρδιά κτλ. Αυτό το παιδί ήταν ένα «δεν», ένα τέρας.

Τίποτε από αυτά δεν ίσχυε. Το παιδί μας και περπατάει και ακούει και βλέπει και παίζει και γελάει. Έχει Σύνδρομο Down∙ μόλις 28 ετών η γυναίκα μου, ήταν αυτή η μία στις 9.500. Εμείς δεν έχουμε πρόβλημα, οι άλλοι μάς το δημιουργούν. Θα το παλέψουμε. Μερικές φορές την κοιτάζουμε και νιώθουμε ενοχές για αυτά που μα είχαν πείσει να σκεφτόμαστε τότε. Σήμερα η Αναστασία μας είναι 22 μηνών.

BHMagazino, 24 Ιουνίου 2007, τ. 349, σ. 12, ΕΜΠΕΙΡΙΑ,
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΛΕΝΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

προγεννητικός έλεγχος - atlaswikiπρογεννητικός έλεγχος - atlaswiki

κείμενο 3

Προγεννητική και προεμφυτευτική διάγνωση

Η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής, ύστερα από πρόσκληση του Προέδρου της, συνεδρίασε στις 3.11.2006, 1.12.2006, 2.2.2007, 29.3.2007 και διοργάνωσε ακρόαση των ειδικών επιστημόνων Εμμανουήλ Καναβάκη, Καθηγητή Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και Δημήτρη Λουκόπουλου, Ομότιμου Καθηγητή Παθολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών στις 9.3.2007, προκειμένου να εξετάσει τα ηθικά και κοινωνικά ζητήματα αρμοδιότητάς της, που αφορούν την προγεννητική και την προεμφυτευτική διάγνωση και τη βασιζόμενη στα αποτελέσματά τους μεταχείριση του εμβρύου.

Η Επιτροπή σημειώνει ότι, στη χώρα μας, η μεν προγεννητική διάγνωση διενεργείται ήδη από τη δεκαετία του 1970 και ενδιαφέρει έναν μεγάλο αριθμό υποψήφιων γονέων, η δε προεμφυτευτική διάγνωση έχει επίσης αρχίσει να προσφέρεται, στο πλαίσιο της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, κατά τη δεκαετία που διανύουμε, ο δε αριθμός των ενδιαφερομένων αυξάνεται.

Οι σχετικά νέες αυτές δυνατότητες που παρέχει η τεχνολογία της αναπαραγωγής, συνδέονται, ωστόσο, με το μεγάλο ηθικό δίλημμα της μεταχείρισης του εμβρύου. Πράγματι, με τις εξετάσεις αυτές, οι μελλοντικοί γονείς μπορούν να γνωρίζουν αν το έμβρυο πάσχει ή όχι από αναπτυξιακές ανωμαλίες ή σοβαρές παθήσεις. Αυτή η γνώση, σε κάθε περίπτωση, τους προετοιμάζει εγκαίρως για κάθε ενδεχόμενο. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπ' όψη ότι, εφ' όσον διαπιστωθούν ανωμαλίες ή παθήσεις στο έμβρυο, ενδομήτρια θεραπευτική επέμβαση μόνον σε ελάχιστες περιπτώσεις είναι σήμερα εφικτή, οι μελλοντικοί γονείς βρίσκονται μεταξύ δύο επιλογών: είτε να αποδεχθούν την εξακολούθηση της αναπαραγωγικής διαδικασίας, όντας σχεδόν βέβαιοι ότι θα αποκτήσουν ένα παιδί με σοβαρά προβλήματα υγείας, είτε να διακόψουν την εγκυμοσύνη (ή να μην προχωρήσουν σε εμφύτευση του εμβρύου, στην περίπτωση της εξωσωματικής γονιμοποίησης).

Θα ήταν οπωσδήποτε ευκταίο, οι επιλογές αυτές να μην ήταν οι μόνες, αλλά να προσφέρονταν αποτελεσματικές θεραπευτικές λύσεις, για όλα τα ενδεχόμενα. Εφ' όσον, όμως, κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει, είναι σημαντικό να εξετασθούν από την άποψη της βιοηθικής, οι όψεις αυτού του διλήμματος, ώστε να επισημανθούν οι επί μέρους ευθύνες των εμπλεκομένων (γονέων, ιατρών, Πολιτείας) και να καθορισθούν ορισμένες σχετικές κατευθύνσεις.

Ι. Τα δεδομένα του προβληματισμού

Α. Οι τεχνικές δυνατότητες

1.Προγεννητική διάγνωση

Με τον όρο "προγεννητική διάγνωση" (prenatal diagnosis - PD) εννοούμε τον έλεγχο του εμβρύου in vivo, με τη βοήθεια ορισμένων μεθόδων, προκειμένου να εντοπισθούν εγκαίρως πιθανές ανωμαλίες ή παθήσεις. Οι μέθοδοι αυτές είναι μη επεμβατικές (π.χ. υπερηχογράφημα, εξέταση του μητρικού αίματος) ή επεμβατικές (αμνιοκέντηση, έλεγχος τροφοβλάστης). Με τις επεμβατικές μεθόδους, εξετάζονται εμβρυϊκά κύτταρα που λαμβάνονται είτε από το αμνιακό υγρό είτε από την τροφοβλάστη, με παρακέντηση. Οι επεμβατικές προγεννητικές εξετάσεις εντοπίζουν σοβαρές χρωματοσωμικές ανωμαλίες (π.χ. σύνδρομο Down) και γενετικές παθήσεις (π.χ. μεσογειακή αναιμία, κυστική ίνωση), αλλά και μη παθολογικά φαινοτυπικά χαρακτηριστικά (π.χ. το φύλο του εμβρύου). Διενεργούνται, σήμερα, συνήθως, στο πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης.

2.Προεμφυτευτική διάγνωση

Με τον όρο "προεμφυτευτική διάγνωση" (preimplantation genetic diagnosis - PGD) εννοούμε τον έλεγχο εμβρύου in vitro, που έχει δημιουργηθεί εξωσωματικά, με σκοπό την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Ο έλεγχος αυτός μπορεί να εντοπίσει σοβαρές ανωμαλίες και παθήσεις, καθώς και το φύλο του εμβρύου. Διενεργείται σε 1 - 2 βλαστομερίδια που λαμβάνονται από το έμβρυο, χωρίς αυτό να καταστρέφεται. Η προεμφυτευτική διάγνωση δεν έχει ακόμη γενικευθεί στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, καθώς απαιτεί ειδικό εξοπλισμό των εργαστηρίων και ανάλογου επιπέδου τεχνογνωσία.

Β. Τα ηθικά ζητήματα

Όπως αναφέρθηκε εισαγωγικά, τόσο η προγεννητική όσο και η προεμφυτευτική διάγνωση μας πληροφορούν για την κατάσταση του οργανισμού του εμβρύου, προσφέροντάς μας κάποιες δυνατότητες "επιλογής". Υπό την έννοια αυτή, σήμερα είμαστε σε θέση να ελέγξουμε τη διαδικασία της αναπαραγωγής, "προλαβαίνοντας" τη γέννηση παιδιών με σοβαρές ανωμαλίες και παθήσεις ή, ίσως, και γενικότερα "μη επιθυμητών" παιδιών.

Το πρώτο ζήτημα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε, εν προκειμένω, είναι αν πρέπει να προβαίνουμε σε τέτοιες επιλογές. Ένα επόμενο ζήτημα, σε περίπτωση καταφατικής απάντησης, είναι ποιες από τις επιλογές αυτές είναι πράγματι ηθικά δικαιολογημένες. Σε αυτά τα βασικά ζητήματα προστίθενται και ορισμένα άλλα, κυρίως κοινωνικοπολιτικά, που εξετάζουμε στη συνέχεια.

ΙΙ. Κατευθύνσεις

Α. Τα βασικά ηθικά ζητήματα

1.Η επιλογή εμβρύου, ως γενική δυνατότητα

Η Επιτροπή θεωρεί δικαιολογημένη την επιλογή εμβρύου, ως γενική δυνατότητα των υποψήφιων γονέων, ύστερα από διενέργεια προγεννητικής ή προεμφυτευτικής διάγνωσης. Η αξιοποίηση των μέσων που παρέχει η σύγχρονη τεχνολογία για την πρόληψη του πόνου, των ταλαιπωριών, ακόμη και της έκθεσης ενός προσώπου σε κοινωνικές προκαταλήψεις, επιβάλλεται από τον ίδιο τον σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η αποδοχή της γέννησης παιδιών με σοβαρές βλάβες στην υγεία τους, όσο και αν θα μπορούσε να δικαιολογηθεί σε εντελώς ακραίες περιπτώσεις (π.χ. όταν οι ενδιαφερόμενοι αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα γονιμότητας), κατά κανόνα ελέγχεται ηθικά. Πράγματι, ακόμη και αν η αποδοχή αυτή βασίζεται σε συγκεκριμένες μεταφυσικές αντιλήψεις (και όχι σε απλό εγωισμό) του μελλοντικού γονέα, δεν μπορεί να παραβλεφθεί ότι παραγνωρίζει ανεπίτρεπτα την ποιότητα της μελλοντικής ζωής ενός νέου ανθρώπου.

Πρέπει να τονισθεί με έμφαση, ότι η πρόληψη για την οποία γίνεται λόγος, δεν αναιρεί κατά κανέναν τρόπο την κατηγορηματική καταδίκη των οποιωνδήποτε δυσμενών κοινωνικών διακρίσεων, απέναντι σε συνανθρώπους μας που από τυχαίους λόγους γεννήθηκαν και ζουν με σοβαρά προβλήματα υγείας. Η Επιτροπή θεωρεί κρίσιμο καθήκον της κοινωνίας και της Πολιτείας να εξασφαλίζει ειδικά για τα πρόσωπα αυτά μια αξιοπρεπή ζωή, σε περιβάλλον ελευθερίας και ισότητας.

2.Όροι της επιλογής

Μια πράξη επιλογής ανήκει, εν όψει των παραπάνω, στο περιεχόμενο των θεμελιωδών δικαιωμάτων της αναπαραγωγής και της δημιουργίας οικογένειας των υποψήφιων γονέων: οι γονείς είναι, εν προκειμένω, οι μόνοι αρμόδιοι να αποφασίζουν.

Για να είναι, ωστόσο, αποδεκτή, η πράξη τους αυτή πρέπει να ασκείται υπό όρους. Αυτοί είναι:

-Ένας όρος που εξασφαλίζει την ελευθερία της τελικής απόφασης και συνίσταται στην προηγούμενη κατάλληλη πληροφόρηση από τον ιατρό για τα αποτελέσματα της προγεννητικής ή προεμφυτευτικής εξέτασης, καθώς και τις συνέπειες όσον αφορά την υγεία του μελλοντικού παιδιού.

-Ένας όρος που εγγυάται τον ηθικά σημαντικό σκοπό της τελικής απόφασης, απαιτώντας να διενεργείται προγεννητική ή προεμφυτευτική διάγνωση αποκλειστικά για σοβαρούς λόγους υγείας, σύμφωνα με όσα ακολουθούν.

3.Οι αποδεκτοί λόγοι υγείας

Η Επιτροπή κρίνει ότι μόνον σοβαροί λόγοι υγείας του ίδιου του μελλοντικού παιδιού ή τρίτου προσώπου πρέπει να εξετάζονται σχετικά. Η έρευνα πρέπει να περιορίζεται σε δεδομένα που αντιστοιχούν τεκμηριωμένα σε παθολογικό φαινότυπο.

Στην ελληνική πραγματικότητα, όσον αφορά την πρώτη περίπτωση, τέτοιοι λόγοι είναι ιδίως οι χρωματοσωμικές ανωμαλίες (τρισωμίες) και, από τις γενετικές ασθένειες, η μεσογειακή αναιμία. Η διάγνωση αυτών των λόγων πρέπει να συνιστάται υποχρεωτικά από τον ιατρό (ανεξάρτητα από το αν οι ενδιαφερόμενοι θα αποδεχθούν ή όχι τη συμβουλή του).

Άλλες ασθένειες, είτε μονογονιδιακές (π.χ. κυστική ίνωση) είτε πολυπαραγοντικές (π.χ. διάφοροι τύποι καρκίνων) πρέπει να εξετάζονται, με ευθύνη του γιατρού, εφ' όσον υπάρχει οικογενειακό ιστορικό εκδήλωσής τους. Γενετικές ασθένειες, οι οποίες εκδηλώνονται στην ενήλικη ζωή ή σε προχωρημένη ηλικία του προσώπου (χορεία Huntighton, νόσος Alzheimer), η Επιτροπή δεν θεωρεί σκόπιμο να εξετάζονται. (εν όψει και του δικαιώματος στην άγνοια).

Τονίζεται εδώ ότι η επιλογή εμβρύου δεν είναι πάντοτε δικαιολογημένη, ιδίως ως προς τις ελάχιστες περιπτώσεις στις οποίες είναι σήμερα δυνατή η αποτελεσματική θεραπευτική αγωγή, πριν ή και μετά τη γέννηση. Στο πλαίσιο της προηγούμενης πληροφόρησης που παρέχει ο ιατρός, οι δυνατότητες αυτές - εφ' όσον υφίστανται - πρέπει να γίνονται σαφείς στους γονείς.

4.Η επιλογή για τη σωτηρία τρίτου

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η επιλογή εμβρύου, του οποίου έχει διαπιστωθεί η ιστοσυμβατότητα με άλλο πάσχον πρόσωπο, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί βιολογικό υλικό για τη σωτηρία της ζωής του προσώπου αυτού, είναι ηθικά δικαιολογημένη, εφ' όσον δεν βλάπτεται η υγεία του εμβρύου. Το γεγονός ότι το μελλοντικό πρόσωπο έχει συμβάλει με τη γέννησή του στη σωτηρία μιας ανθρώπινης ζωής, όχι απλώς δεν σημαίνει ότι αυτό χρησιμοποιήθηκε ως απλό "εργαλείο", αλλά αντίθετα ενισχύει την αξιοπρέπεια και την αγάπη των άλλων, καθ' όλη τη μελλοντική ζωή του.

5.Η επιλογή φύλου

Η επιλογή του φύλου του εμβρύου δικαιολογείται και αυτή μόνον για σοβαρούς λόγους υγείας, δηλαδή την αποφυγή της εκδήλωσης φυλοσύνδετων νοσημάτων. Η Επιτροπή δεν βλέπει δικαιολογημένη την επιλογή φύλου για "κοινωνικούς" λόγους (π.χ. την "εξισορρόπηση" των φύλων των παιδιών σε μια οικογένεια). Όσο και αν υπάρχουν σχετικά επιχειρήματα, οι κοινωνικές προκαταλήψεις που εξακολουθούν να επικρατούν σε σχέση με τη θέση των δύο φύλων, ακόμη και στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, θα οδηγούσαν σε ανεπιθύμητα αποτελέσματα, αν ήταν ελεύθερη αυτή η δυνατότητα.

στάσεις και δεξιότητες

Στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης επιχειρημάτων οι μαθητές εκπαιδεύονται στη συζήτηση και την επιχειρηματολογία, μαθαίνουν να ακούν τους συνομιλητές τους και να λαμβάνουν υπεύθυνα αποφάσεις. Η συζήτηση στην τάξη θεμάτων που αφορούν επιστημονικά γεγονότα τα οποία έχουν επηρεάσει την εξέλιξη του πολιτισμού εκπαιδεύουν επιπλέον τους μαθητές έτσι ώστε οι ίδιοι να γίνουν ενεργά μέλη της κοινωνίας στη μελλοντική τους ζωή. Γι’αυτό το λόγο θεωρούμε πως η συγκεκριμένη δραστηριότητα θα είχε ευεργετικές επιδράσεις στους μαθητές και θα τους βοηθούσε όχι μόνο να ενημερωθούν από τη μία μεριά για το θέμα του προγεννητικού ελέγχου, αλλά θα τους βοηθούσε από την άλλη και ως προσωπικότητες, ως πολίτες οι οποίοι είναι υπεύθυνοι και μπορούν να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της ζωής τους.

μια διδακτική πρόταση από τη
Σοφία Γερμανού και τη Δέσποινα Λιάμπα

More pages