αντιπαράθεση επιχειρημάτων για το "πλοίο φάντασμα"

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για το "πλοίο φάντασμα" - atlaswiki αντιπαράθεση επιχειρημάτων για το "πλοίο φάντασμα" - atlaswiki αντιπαράθεση επιχειρημάτων για το "πλοίο φάντασμα" - atlaswiki
οδηγίες δραστηριότητας
αρχικά οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες των τριών ατόμων και διαβάζουν το κείμενο που τους δίνεται με τίτλο "το πλοίο φάντασμα". Στη συνέχεια ξεκινά μια συζήτηση μέσα στην τάξη όπου αυτά θέτουν τις απορίες τους, τους προβληματισμούς τους, τις αμφιβολίες τους στους υπολοίπους συμμαθητές τους. Σε πολλά από τα παιδιά ίσως δοθεί η ευκαιρία να μοιραστούν κι άλλες ιστορίες με παρόμοιο περιεχόμενο που έχουν κατά καιρούς ακούσει. Ακολουθεί δηλαδή μια σειρά από συζητήσεις και αντιπαραθέσεις. Στη συνέχεια ζητείται από τους μαθητές να συντάξουν ένα σύντομο γράμμα όπου θα παραθέτουν όλα τα σημεία πάνω στα οποία προβληματίστηκαν.
διδακτικό υλικό
φύλλο εργασίας

1. Ο Κωστής λατρεύει τις ιστορίες των ναυτικών. Του αρέσει να μαθαίνει για όλα εκείνα τα παράξενα ταξίδια τους, για όλες αυτές τις περιπέτειες τους, ακόμα κι όταν κατά βάθος ξέρει ότι πολλά από όλα αυτά είναι απλώς στην φαντασία τους. Διαβάστε κι εσείς το παρακάτω κείμενο που μόλις χθες «έπεσε» στα χέρια του Κωστή και θέλησε να μοιραστεί τους προβληματισμούς του μαζί σας.

Το πλοίο φάντασμα
Ολόκληρη η ναυτιλιακή Ιστορία είναι γεμάτη από πλοία που έφευγαν για μακρινούς προορισμούς και που ποτέ δεν έφταναν εκεί, ηττημένα από τα τρομερά στοιχεία της Φύσης. Κάποια από αυτά, σύμφωνα με θρύλους δεν στέριωσαν στα αβυσσαλέα νεκροταφεία που αποτελούσαν οι βυθοί των ωκεανών, αλλά συνέχισαν να διασχίζουν τις θάλασσες, στοιχειώνοντας τα πελάγη
Πολλοί ήταν οι ναυτικοί εκείνοι που ορκίζονταν σε ότι πιο ιερό είχαν ότι ήταν μάρτυρες μιας ακόμα εμφάνισης του πλοίου φάντασμα. Ο πιο διάσημος ανάμεσά τους ήταν ο νεαρός δούκας του Γιορκ, ο μελλοντικός βασιλιάς George V της Αγγλίας.
Ο δούκας, δεκατριών χρονών τότε, ταξίδευε ως σημαιοφόρος της Royal Navy με το πλοίο Bacchante, το οποίο πραγματοποιούσε το γύρο του Κόσμου. Τη νύχτα της 11ης Ιουλίου 1881, το πλοίο βρισκόταν στα ανοιχτά των αυστραλιανών ακτών. Ένα αμυδρό φως εμφανίζεται από το πουθενά στο σκοτάδι, 200 περίπου μέτρα από το πλοίο, και μαζί μ' αυτό ξεπροβάλλει ανά πλοίο περιτριγυρισμένο από μια τρομακτική κοκκινωπή αύρα, και "κόβει" το δρόμο στο πλοίο της Royal Navy. Κάποιοι από το πλήρωμα τρέχουν στην πρύμνη για να δουν στα ανοιχτά το φαινόμενο που όμοιό του δεν έχουν ξαναδεί, αλλά το πλοίο εξαφανίζεται στο σκοτάδι το ίδιο μυστήρια όπως και εμφανίσθηκε. Ο δούκας του Γιορκ, όπως και δώδεκα άλλα μέλη του πληρώματος, παρατηρούν αποσβολωμένοι το θέαμα. Την περίεργη αυτή εμφάνιση του πλοίου, κανείς ποτέ δεν μπόρεσε να εξηγήσει.
Το 1887, το πλήρωμα του αμερικάνικου πλοίου Orion, κατευθυνόμενο από το Σαν Φρανσίσκο στην Κίνα, παρατηρεί στα ανοιχτά μπροστά του ένα παλιό τρικάταρτο ιστιοφόρο που φωτίζεται από ένα παράξενο άσπρο φως. Για μια στιγμή το ιστιοφόρο πλησιάζει για να εξαφανιστεί ξαφνικά τη στιγμή που οι ακτίνες του φεγγαριού σκεπάζονται από σύννεφα. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το ότι τα πανιά του είναι ορθάνοιχτα, τη στιγμή μάλιστα που φυσά ένας πολύ βίαιος άνεμος.
Το 1939, ένα παρόμοιο ιστιοφόρο γίνεται αντιληπτό από την ξηρά από μια εκατοστή ανθρώπων που βρίσκονται σε μια ακτή της Νότιας Αφρικής, στα νοτιοανατολικά του ακρωτηρίου. Το ιστιοφόρο που έχει πάντα τα πανιά του ορθάνοιχτα διασχίζει τη θάλασσα με μεγάλη ταχύτητα, παραδέρνεται μέσα σε μια δυνατή τρικυμία, πότε βυθίζεται και πότε ξαναφαίνεται, τη στιγμή που δεν υπάρχει η παραμικρή πνοή ανέμου, για να εξαφανιστεί μυστηριωδώς μπροστά στα έκπληκτα μάτια των ανθρώπων της παραλίας.
Έκτοτε σπανίως θα αναφερθεί κανείς με σιγουριά σε κάποια περίεργη εμφάνιση. Η εποχή των μοντέρνων πλοίων φαίνεται να έχει καταφέρει ένα μοιραίο χτύπημα στο θρύλο, όπως άλλωστε και σε έναν κάποιον ρομαντισμό για τις ιστορίες της θάλασσας...
Πέρα από το θρύλο, δύσκολα θα βρει κανείς στοιχεία που να πιστοποιούν την ύπαρξη πλοίων - φαντασμάτων
Το 1928, μια ομάδα Γάλλων κινηματογραφιστών, βρέθηκε στο Μαρόκο μπροστά σε ένα εκπληκτικό θέαμα: είδαν ψηλά στον ουρανό ένα στόλο πλοίων με ανοιχτά πανιά να ταξιδεύει από τον Ατλαντικό προς το εσωτερικό της Σαχάρας. Ο στόλος πέρασε αργά στον ουρανό και χάθηκε στην έρημο. Τα πλοία φαίνονταν πάρα πολύ παλιά. Είχαν πανιά και παράξενα φλάμπουρα στα κατάρτια τους. Όταν οι φωτογράφοι συμβουλεύτηκαν ιστορικές πηγές, διαπίστωσαν ότι τα πλοία που είδαν έμοιαζαν με εκείνα που χρησιμοποιούσαν η Ισπανία και η Πορτογαλία για υπερατλαντικά ταξίδια στο 14ο αιώνα. Σύμφωνα με τα πορτογαλικά και τα ισπανικά αρχεία, οι σημαίες ήταν του ισπανικού και πορτογαλικού ναυτικού αλλά υπήρχε και ένα τούρκικο πλοίο. Ερευνώντας για την περίπτωση του τελευταίου, βρήκαν ότι μόνο μια φορά, στο 14ο αιώνα, οι ενωμένοι στόλοι της Ισπανίας και Πορτογαλίας συνόδευσαν ένα τούρκικο πλοίο στον Ατλαντικό...


2. Αφού έχετε διαβάσει το κείμενο, χωριστείτε σε ομάδες ανά τρία άτομα. Συζητήστε με την ομάδα σας, και τους υπόλοιπους συμμαθητές σας το σχόλιο του Κωστή που υπάρχει παρακάτω. Συμφωνείτε ή διαφωνείτε μαζί του;

«Ένα ναυάγιο στο Ν. Πόλο υπερυψωμένο αρκετά μέτρα από την επιφάνεια χάρη στους πάγους είναι που η εικόνα του προβάλλεται στην ατμόσφαιρα εκατοντάδες μίλια μακριά με λίγη βοήθεια από το πολικό σέλας... Tα υπόλοιπα είναι η γνωστή φαντασία των ναυτικών…»
Κωστής


3. Στη συνέχεια, με βάση τις γενικές σας γνώσεις, και τις πληροφορίες που θα αντλήσετε από το υλικό που σας δίνεται συγκροτήστε επιχειρήματα ώστε να πείσετε την τάξη για τις απόψεις σας

4. Αφού συζητήσατε με την ομάδα σας αλλά και με τους υπόλοιπους συμμαθητές σας συντάξτε με την ομάδα σας ένα σύντομο γράμμα που να απευθύνεται στον Κωστή και στο οποίο θα μιλήσετε αρχικά για το αν βρήκατε ενδιαφέρον το κείμενο που σας έστειλε. Στη συνέχεια πείτε του τη δική σας άποψη, κατά πόσο αυτή συμφωνεί ή αποκλίνει από τη δική του και τους λόγους που συμβαίνει αυτό.

επιπλέον βοηθητικό υλικό
αντιπαράθεση επιχειρημάτων για το "πλοίο φάντασμα" - atlaswiki

Η μορφή του σέλαος μπορεί να παρομοιαστεί με λαμπρές χρωματιστές ουράνιες κουρτίνες ή αεικίνητα φλογισμένα ουράνια ερπετά. Υπάρχουν αρχαιότατοι κινεζικοί μύθοι που ερμηνεύονται σαν περιγραφές του σέλαος, όπως επίσης και αντίστοιχες αναφορές στη Θεογονία του Ησίοδου και στην Παλαιά Διαθήκη (π.χ., το όραμα του Ιεζεκιήλ). Ωστόσο, οι πρώτες μη μυθικές, μη θρησκευτικές περιγραφές σέλαος έγιναν από τους Έλληνες φυσικούς φιλοσόφους Αναξιμένη και Ξενοφάνη τον 6ο αιώνα π.Χ. Για πρώτη φορά, η μισή περίπου μαγνητόσφαιρα και το περιβάλλον της θα παρακολουθείται συνεχώς από τα τελευταίας τεχνολογίας επιστημονικά όργανα του σμήνους των δορυφόρων.

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για το "πλοίο φάντασμα" - atlaswiki

Την Κυριακή τα ξημερώματα η ΝΑΣΑ εκτόξευσε πέντε πανομοιότυπα σκάφη με ένα μόνο πύραυλο Delta II με στόχο να απαντήσει αυτά τα ερωτήματα. Οι πέντε δορυφόροι του προγράμματος Time History of Events and Macroscale Interactions (THEMIS) θα μετρήσουν σε πραγματικό χρόνο τις μεταβολές του μαγνητικού πεδίου της Γης, παρέχοντας στους επιστήμονες στοιχεία που θα τους επιτρέψουν να προβλέψουν τον καιρό στο Διάστημα και τι κρύβεται πίσω από το βόρειο σέλας. Γνωρίζοντας αυτά τα στοιχεία θα μπορέσουμε να προστατέψουμε ανθρώπους και δορυφόρους που βρίσκονται σε τροχιά Στην ουσία το βόρειο σέλας είναι η ορατή απόδειξη των διαταραχών στο μαγνητικό πεδίο της Γης. Ο Ηλιος στέλνει αδιαλείπτως ενέργεια τη Γη, μέρος της οποίας αποθηκεύεται από το μαγνητικό πεδίο της (σε υψόμετρο 10 χιλιάδων χλμ. επάνω από την επιφάνεια). Το μαγνητικό πεδίο δημιουργεί ασπίδα γύρω από τη Γη που ονομάζεται μαγνητόσφαιρα και η οποία μάς προστατεύει από σημαντικό τμήμα της ακτινοβολίας του Ηλίου. Όμως κατά καιρούς η μαγνητόσφαιρα αποδεσμεύει την αποθηκευμένη ενέργεια με τη μορφή φορτισμένων ηλεκτρονίων που κατευθύνονται προς τη Γη. Όταν αυτά συγκρούονται με τα μόρια της ατμόσφαιρας η ενέργεια που εκλύεται
δημιουργεί το βόρειο σέλας. "Τα χρώματα του βορείου σέλαος ανταποκρίνονται στη σύνθεση της ατμόσφαιρας σε αυτό το ύψος", εξηγεί ο Mike Hapgood επικεφαλής του τμήματος διαστημικού πλάσματος στο Εργαστήριο Rutherford Appleton στο Oxfordshire. "Το πράσινο και το κόκκινο αντιστοιχεί στο οξυγόνο και το βιολετί στο άζωτο"
αντιπαράθεση επιχειρημάτων για το "πλοίο φάντασμα" - atlaswiki
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι λιγότεροι από το 5% του γήινου πληθυσμού έχουν δει Βόρειο Σέλας, οι περισσότεροι από αυτούς κάτοικοι των βορείων περιοχών της γης. Αν και οι πιθανότητες για κάποιον να δει το φαινόμενο αυξάνονται εάν βρίσκεται σε μεγάλο υψόμετρο, το Βόρειο Σέλας μπορεί να είναι ορατό και σε σκοτεινές νύχτες, ιδιαίτερα γύρω από τα μεσάνυκτα.
Το περασμένο Σάββατο, η NASA εκτόξευσε νέο δορυφόρο με την ονομασία Image, ο οποίος πρόκειται να μελετήσει το μαγνητικό πεδίο της γης και την επίδραση των ηλιακών ανέμων πάνω σε αυτό. Μεταξύ άλλων, ο Image θα καταγράψει το φαινόμενο του Σέλας, καθώς και τους πολύπλοκους μηχανισμούς που το προκαλούν.

Ένα τέτοιο φαινόμενο δεν θα μπορούσε να μην προκαλέσει τη δημιουργία μύθων γύρω του στο πέρασμα των αιώνων μέχρι να εξηγηθούν τα αίτια που το προκαλούν.
αντιπαράθεση επιχειρημάτων για το "πλοίο φάντασμα" - atlaswiki

άγρια εκμετάλλευση του φαινομένου, πιθανώς και ασύγγνωστα, κατά τον Μεσαίωνα από την εκκλησιαστική τότε εξουσία ως προμήνυμα μεγάλου κακού σκορπώντας τον φόβο στους πιστούς, που δεν συμμορφώνονταν, αποδεχόμενη τεράστιες περιουσίες. Πολλές γκραβούρες της εποχής παρουσιάζουν το Σέλας ως θηρίο της κόλασης με στόχο την καταστροφή.
Το σέλας ήταν και είναι ένα εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο στα χαμηλά γεωγραφικά πλάτη και είχε καταπλήξει τους ανθρώπους στην αρχαιότητα. Όπως είναι φυσικό, έχει καταγραφεί με τα πιο ζωηρά χρώματα στη Θεογονία του Ησίοδου και στην Παλαιά Διαθήκη. Ο Ησίοδος, ένας από τους μεγαλύτερους ποιητές της Αρχαίας Ελλάδας, μίλησε τον 8ο αιώνα π.Χ. για «φλεγόμενους ουρανούς» και «φλογισμένους ουράνιους δράκους»

Κάθε τόσο οι κουρτίνες εξαφανίζονται και δημιουργούνται ξανά από νέες ακτίνες φωτός που κατακρημνίζονται από το διάστημα στην ατμόσφαιρα. Δέκα με είκοσι λεπτά αργότερα η θυελλώδης αυτή πανδαισία χρωμάτων και σχημάτων στον νυχτερινό ουρανό φτάνει στο τέλος της. Αχνές ζώνες αποτραβιούνται προς τον ορίζοντα με το διάχυτο φως τους να πάλλεται. Παρατηρώντας πολύ προσεκτικά, μπορούμε να διακρίνουμε τα υπολείμματα των λαμπρών φώτων στο βάθος του ουρανού σαν εξασθενημένες φλόγες που τρεμοσβήνουν. Η γιγαντιαία επίδειξη της φύσης τελείωσε.
αντιπαράθεση επιχειρημάτων για το "πλοίο φάντασμα" - atlaswiki
χρονική διάρκεια
μια διδακτική ώρα (45 λεπτά)
θεματικές που εμπλέκονται

λαογραφία, ιστορία, γεωγραφία, αγωγή υγείας και γλώσσα
δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται

σε γνωστικό επίπεδο τα παιδιά μαθαίνουν για το πολικό σέλας, την λαϊκή και την επιστημονική εκδοχή του, για θέματα λαογραφίας γενικότερα, εφ’ όσον πρόκειται για ιστορίες ναυτικών, καθώς και αποκτούν γνώσεις ιστορικές και γεωγραφικές. Επιπλέον εξασκούνται στο γράψιμο επιστολών και εκθέσεων. Σε επόμενο στάδιο οι μαθητές γίνονται ικανοί να ξεχωρίζουν το πραγματικό γεγονός από τη μυθοπλασία και τη φαντασία (δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργεί η γνώση), μαθαίνουν να συνεργάζονται, να παίρνουν πρωτοβουλίες ενώ ασκούνται στη δημόσια υποστήριξη των επιλογών τους (διαχείριση γνώσης στην κοινωνία). Παράλληλα, ενθαρρύνεται η συμμετοχή τους σε συζητήσεις, όπου παρουσιάζουν τις ιδέες τους δημόσια σε ακροατήριο, ξεπερνώντας συναισθήματα άγχους ή ντροπής (στάσεις που διαμορφώνει η γνώση). Σημαντικό σε αυτή τη δραστηριότητα είναι η εξάσκηση των μαθητών στην επιχειρηματολογία, μια δεξιότητα πολύ χρήσιμη για τη ζωή τους ( διαχείριση γνώσης στην κοινωνία).


μια διδακτική πρόταση από την Καρπατσή Ευαγγελία, εμπλουτισμένη από τις Ρέντη Αναστασία και Σέλκου Μαρία

More pages