αντιπαράθεση επιχειρημάτων για το πετρέλαιο


αντιπαράθεση επιχειρημάτων για το πετρέλαιο - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για το πετρέλαιο - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για το πετρέλαιο - atlaswiki

περιγραφή

Στη δραστηριότητα αυτή θέτουμε ως βασικό στόχο τη μελέτη ενός μοναδικού ορυκτού της φύσης, το οποίο κατέχει τεράστια σημασία στην επιστήμη, αλλά και σε όλους τους τομείς της ζωής μας: το πετρέλαιο. Ζώντας σε μια βιομηχανικά ανεπτυγμένη κοινωνία στην οποία καθημερινά ακούμε για το πετρέλαιο, ή αλλιώς το «μαύρο χρυσό», θεωρούμε απαραίτητο οι μαθητές να εξοικειωθούν με τη έννοια αυτή, να αποκτήσουν μια ευρεία γνώση και άποψη, ώστε να μπορούν να ακολουθούν τις εξελίξεις της εποχής τους και να εκφέρουν γνώμη για καθετί αφορά την ενότητα αυτή.

Στην έναρξη του μαθήματος ανακοινώνουμε στα παιδιά ότι το σημερινό μάθημα θα έχει διαφορετική δομή και θα έχει τη μορφή αντιπαράθεσης επιχειρημάτων. Σ’ αυτή θα συμμετέχουν όλοι οι μαθητές της τάξης και ο δάσκαλος θα συντονίζει τη διαδικασία. Μετά από μια σύντομη εισαγωγή γύρω από το πετρέλαιο, ο δάσκαλος κάνει μια συζήτηση για να διαπιστώσει τις υπάρχουσες γνώσεις των μαθητών γύρω από το θέμα. Έχοντας μαζέψει διάφορα άρθρα σχετικά με το θέμα από βιβλία, εφημερίδες καθώς και αποσπάσματα κειμένων από το διαδίκτυο, τα συγκεντρώνει σε φύλλα εργασίας για να τα μοιράσει στα παιδιά.

Στη συνέχεια χωρίζει τους μαθητές σε τρεις ομάδες: η πρώτη θα αντιπροσωπεύει τους υπέρμαχους της χρήσης πετρελαίου, που θα υποστηρίζει τα πλεονεκτήματα και τις δυνατότητες που παρέχει αυτή, η δεύτερη ομάδα τους οικολόγους και περιβαλλοντιστές, οι οποίοι θα προβάλουν τις επιπτώσεις που προκαλεί το πετρέλαιο και η τρίτη ομάδα θα αποτελείται από δημοσιογράφους. Κάθε ομάδα διαλέγει έναν φάκελο, μέσα στον οποίο θα βρίσκεται ο ρόλος τον οποίο θα πρέπει να υιοθετήσει, και τα διάφορα κείμενα που θα βοηθήσουν τους μαθητές να προετοιμάσουν τα επιχειρήματά τους και τις ερωτήσεις τους προς την «αντίπαλη» ομάδα. Μάλιστα, κάθε φάκελος θα περιέχει το ίδιο πακέτο με πληροφορίες, το οποίο αναδεικνύει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα από τις δύο αντιμαχόμενες θέσεις και τα οποία φροντίζουμε να βρίσκονται σε ισορροπία, ώστε να μην υπερέχει μια από τις δύο ομάδες. Έτσι η συζήτηση θα έχει ενδιαφέρον, ένταση και διάρκεια.

Αφού μελετήσουν προσεκτικά τα κειμενάκια που έχουν στη διάθεσή τους, οι μεν δημοσιογράφοι καταγράφουν τις ερωτήσεις που θα υπαγορεύσουν στις δύο ομάδες, και οι άλλες δύο ομάδες προετοιμάζονται να απαντήσουν στις τυχόν ερωτήσεις που θα τους υποβληθούν, καθώς και να αντικρούσουν κατηγορίες της άλλης ομάδας με αντεπιχειρήματα.

Αφήνουμε στα παιδιά χρόνο για να προετοιμαστούν και στη συνέχεια τα παιδιά παρουσιάζουν τη δουλειά που έχουν ετοιμάσει μέσα από το διάλογο που λαμβάνει χώρα σε μια "υποτιθέμενη" τηλεοπτική συζήτηση.


χρονική διάρκεια

Η δραστηριότητα αυτή υπολογίζεται να διαρκέσει 2 διδακτικές περιόδους των 40 λεπτών. Την πρώτη περίοδο θα συζητήσουμε με τα παιδιά σχετικά με το θέμα για να τα προϊδεάσουμε και να ακούσουμε τις απόψεις τους, ακολούθως θα τα χωρίσουμε σε τρεις ομάδες και θα τους αναθέσουμε τις δραστηριότητες που θα κάνουν. Αυτό υπολογίζεται να πάρει γύρω στα 15 λεπτά. Στη συνέχεια αφήνουμε τα παιδιά ελεύθερα να συνεργαστούν τον υπόλοιπο χρόνο, να μελετήσουν τα φύλλα εργασίας και να προετοιμαστούν.

Στη δεύτερη περίοδο, αφού τα παιδιά είναι προετοιμασμένα, θα λάβει χώρα η τηλεοπτική μας συνέντευξη. Έτσι τα παιδιά θα έχουν αρκετό χρόνο να συζητήσουν μεταξύ τους και αναπτύξουν τις θέσεις και τις απόψεις τους.


αντιπαράθεση επιχειρημάτων για το πετρέλαιο - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για το πετρέλαιο - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για το πετρέλαιο - atlaswiki

διδακτικό υλικό

  • φύλλο εργασίας

1. Επιλέξτε έναν από τους τρεις φακέλους που βρίσκονται πάνω στο τραπέζι.

2. Στο φάκελό σας βρήκατε μια από τις ακόλουθες λέξεις ή φράσεις:
  • Υπέρμαχοι της χρήσης πετρελαίου
  • Οικολόγοι και περιβαλλοντιστές
  • Δημοσιογράφοι
3.
  • Εάν ο φάκελός σας γράφει υπέρμαχοι της χρήσης πετρελαίου, τότε συζητήστε με την ομάδα σας προκειμένου να καταλήξετε στα επιχειρήματα υπέρ του πετρελαίου. Εντοπίστε μέσα στο κείμενο, αλλά σκεφτείτε κιόλας, τους διάφορους τομείς της ζωής όπου χρησιμοποιείται το πετρέλαιο και σημειώστε τις δυσκολίες που θα αντιμετώπιζε η κοινωνία με την απουσία του ορυκτού αυτού καυσίμου. Φτιάξτε ένα κείμενο το οποίο ένας ή περισσότεροι από εσάς πρόκειται να υποστηρίξουν δημόσια και προετοιμαστείτε για τυχόν ερωτήσεις που πρόκειται να δεχθείτε από τους οικολόγους και από τους δημοσιογράφους.
  • Εάν ο φάκελός σας γράφει οικολόγοι και περιβαλλοντιστές, τότε είστε εκπρόσωποι μιας ομάδας πολιτών που διαμαρτύρονται για το πετρέλαιο και τις καταστροφικές του συνέπειες. Μελετήστε το υλικό που σας δόθηκε και συζητήστε με την ομάδα σας για τις ποικίλες επιπτώσεις που προκαλεί η απερίσκεπτη χρήση του πετρελαίου. Χρησιμοποιήστε και τις γνώσεις από την καθημερινή ζωή και φτιάξτε ένα κείμενο το οποίο ένας ή περισσότεροι από εσάς πρόκειται να υποστηρίξουν δημόσια. Προετοιμαστείτε για τυχόν ερωτήσεις που πρόκειται να δεχθείτε από τους υπέρμαχους της χρήσης πετρελαίου και από τους δημοσιογράφους.
  • Εάν ο φάκελός σας γράφει δημοσιογράφοι, τότε είστε οι δημοσιογράφοι που συμμετέχουν σε μία αντιπαράθεση ιδεών και επιχειρημάτων μεταξύ των εκπροσώπων της ομάδας που υποστηρίζει τη χρήση του πετρελαίου και τη ομάδας των περιβαλλοντιστών. Μελετήστε το υλικό που σας δόθηκε και συζητήστε μεταξύ σας προκειμένου να καταλήξετε στα υπέρ και τα κατά της χρήσης του πετρελαίου. Συντάξτε μια σειρά από ερωτήσεις που θα απευθύνετε σε καθεμιά από τις δύο ομάδες.
4. Κατά τη διάρκεια της δημόσιας αντιπαράθεσης επιχειρημάτων προσπαθήστε να ακούτε προσεκτικά τους συνομιλητές σας, να διατυπώνετε ξεκάθαρα τις ερωτήσεις και τις απόψεις σας και να συνδέετε το θέμα που θέτετε για συζήτηση με αυτό που προηγήθηκε.

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για το πετρέλαιο - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για το πετρέλαιο - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για το πετρέλαιο - atlaswiki

  • κείμενα - άρθρα

1) Πετρέλαιο: "μαύρος χρυσός" από την αρχαιότητα

από τον ΣΤΕΦΑΝΟ ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟ

Η λέξη πετρέλαιο προέρχεται από την ελληνική λέξη πέτρα και την λατινική oleum που σημαίνει «λάδι» και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Γερμανό ορυκτολόγο Agricola, το 1556. Πριν από 5.000 τουλάχιστον χρόνια, οι Σουμέριοι, οι Ασσύριοι και οι Βαβυλώνιοι χρησιμοποίησαν τις μεγάλες επιφανειακές διαρροές πετρελαίου στο Χιτ του Ευφράτη ποταμού, ενώ χρήση παρόμοιων διαρροών είναι γνωστή σε πολλά μέρη της Μεσοποταμίας και των γειτονικών περιοχών που περιβάλλουν την ανατολική Μεσόγειο. Οι ανασκαφές στα Σούσα του Ιράν και στην Ουρ του Ιράκ αποκάλυψαν ότι οι κάτοικοι ανακάτευαν στερεά παράγωγα του πετρελαίου με άμμο και ινώδη υλικά για την κατασκευή αρδευτικών τάφρων.

Είναι γνωστό ότι γινόταν χρήση του πετρελαίου στο καλαφάτισμα των πλοίων, στην κατασκευή δρόμων, στην κατασκευή αδιάβροχης ψάθας και καλαθιών και ως συγκολλητικό στα μωσαϊκά. Επίσης το χρησιμοποιούσαν στην ιατρική σαν καθαρτικό, σαν υγρό εντριβών και σαν απολυμαντικό. Οι αρχαίοι Έλληνες ήξεραν καλά τις πολλές χρήσεις του, αλλά δεν τις μετέδωσαν σους Ρωμαίους κατακτητές. Πολλοί αρχαίοι συγγραφείς έχουν περιγράψει φυσικές εμφανίσεις πετρελαίου και αερίων, ιδιαίτερα στην περιοχή του Μπακού, στη σημερινή ΕΣΣΔ.

Στους πρώτους χριστιανικούς χρόνους, οι Άραβες και οι Πέρσες ενδιαφέρθηκαν για το αργό πετρέλαιο και τη διύλισή του σε φωτιστικό πετρέλαιο. Είναι πιθανόν αυτές οι γνώσεις να μεταφέρθηκαν από τους Άραβες στη δυτική Ευρώπη κατά τον 12ο αιώνα. Επίσης το «υγρό πυρ» των Βυζαντινών είχε κατά πάσα πιθανότητα ως βάση το πετρέλαιο.

Μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα η χρήση του φωτιστικού πετρελαίου στις ΗΠΑ βρισκόταν στο ίδιο επίπεδο που την είχαν αφήσει οι αρχαίοι Έλληνες και οι Ρωμαίοι. Η πρώτη γεώτρηση ειδικά για την αναζήτηση πετρελαίου έγινε από τον Έντγουιν Ντρέικ στην δυτική Πενσυλβάνια τον Αύγουστο του 1859 και σε βάθος 21 μέτρων, έτσι άνοιξε τον δρόμο στη βιομηχανία πετρελαίου.

Με την αρχή του 20ου αιώνα η Βιομηχανική Επανάσταση, που χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση του αυτοκινήτου, είχε προχωρήσει τόσο πολύ ώστε το επεξεργασμένο πετρέλαιο για φωτιστική χρήση έπαυε να έχει την πρώτη σημασία και η πετρελαϊκή βιομηχανία έγινε η πρώτη πηγή ενέργειας στον κόσμο.
Σήμερα το πετρέλαιο αποτελεί σημαντική πρώτη ύλη στην βιομηχανία των πετροχημικών, αλλά την μεγαλύτερη εφαρμογή βρίσκει στην παραγωγή ενέργειας, από την οποία εξαρτάται το παρόν και το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας.


2) Μόνιμη ειρήνη; Μόνο με απεξάρτηση από το πετρέλαιο

Σ’ αυτό τον πόλεμο η Δύση μπορεί να εγκαταλείψει εύκολα τα σχέδιά της, χωρίς να χάσει τίποτα σημαντικό. Μπορούμε όμως να στηρίζουμε όλη την οικονομία και τον τρόπο ζωής μας στο πετρέλαιο, χωρίς να αναζητούμε διαρκώς κάθε είδους «εγγυήσεις» σε μακρινές χώρες για τη διασφάλιση της άντλησης και της μεταφοράς του;

Συγκρούσεις και στρατιωτικές επεμβάσεις είναι ήδη συχνές σε πλήθος χώρες και περιοχές με πετρέλαιο ή πετρελαιοπαραγωγούς. Ο ίδιος ο κύκλος παραγωγής και κατανάλωσης αποτελεί από μόνος του έναν πόλεμο χαμηλής έντασης: ναυάγια σαν του PRESTIGE, πολύνεκρα ατυχήματα στην πετροχημική βιομηχανία, χιλιάδες θύματα «ρουτίνας» από τροχαία και ρυπασμένη ατμόσφαιρα. Τελευταίο θύμα του πετρελαίου είναι το ίδιο το κλίμα του πλανήτη, όπου το Πρωτόκολλο του Κιότο υπονομεύεται ανοιχτά από τις ίδιες πετρελαϊκές εταιρίες που προωθούν και τον πόλεμο κατά του Ιράκ.

Η ήπια ενέργεια, μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει το πετρέλαιο στη ζωή μας. Ήλιος, άνεμος και άλλες ήπιες πηγές υπάρχουν άφθονα σε κάθε χώρα, οι τεχνολογίες είναι διαθέσιμες και χρειάζονται μόνο επενδύσεις, χρόνος, πολιτική βούληση και διάθεση να αλλάξουμε λίγο τη ζωή μας. Η υπόθεση της ειρήνης αξίζει να μας κινητοποιήσει και σ’ αυτή την κατεύθυνση.

ΟΧΙ ΠΟΛΕΜΟ ΣΤΟ ΙΡΑΚ.

ΟΧΙ ΥΠΟΤΑΓΗ ΣΤΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ.

3) Πετρέλαιο και ενέργεια

ΠΗΓΗ: www.kathimerini.gr

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΡΧΕΙΟΥ: 17.6.2003

Το πετρέλαιο βρίσκεται στο υπέδαφος σε υγρή μορφή, μέσα σε κοιλότητες. Σχηματίστηκε εκεί από ζωικούς και φυτικούς μικροοργανισμούς, οι οποίοι συγκεντρώθηκαν από τα θαλάσσια ρεύματα και καταπλακώθηκαν λόγω επιχωματώσεων. Εκεί, χωρίς την παρουσία αέρα, μετατράπηκαν σε πετρέλαιο κατά τη διάρκεια χιλιάδων ετών. Η ενέργεια του πετρελαίου προέρχεται από την ενέργεια που είχαν συγκεντρώσει από τον ήλιο και την τροφή τους οι μικροοργανισμοί που το δημιούργησαν.

Το πετρέλαιο, όπως και οι γαιάνθρακες, όταν καίγεται εκλύει μεγάλα ποσά θερμότητας. Ο άνθρωπος χρησιμοποίησε αυτή την ενέργεια, για να θερμάνει και να φωτίσει την κατοικία του, να μαγειρέψει, να κινήσει μηχανές (εργοστάσια, πλοία, τρένα, αυτοκίνητα), αλλά και για να παράγει ηλεκτρικό ρεύμα.

Βέβαια, το πετρέλαιο σπάνια χρησιμοποιείται όπως αντλείται. Στην πρωτογενή μορφή του (ακάθαρτο ή αργό πετρέλαιο) καίγεται δύσκολα. Σε πολύπλοκες εγκαταστάσεις, τα διυλιστήρια, το πετρέλαιο καθαρίζεται αρχικά με το διαχωρισμό μερικών συστατικών του, όπως είναι η πίσσα. Στη συνέχεια, μετά από διαδοχικές αποστάξεις, προκύπτει το γνωστό μας καθαρό πετρέλαιο, η βενζίνη και άλλα χρήσιμα προϊόντα του τα πετροχημικά, όπως πλαστικά, πρώτες ύλες για την παρασκευή φαρμάκων, συνθετικού ελαστικού κ.λπ, τα παράγωγά του, όπως λέγονται.

Η πιο εύκολα αντιληπτή και διαδεδομένη μορφή ρύπανσης των θαλασσών είναι οι πετρελαιοκηλίδες που προκαλούνται από τα ατυχήματα των τάνκερ και, εκτός από τις πολύ σοβαρές επιπτώσεις που διακρίνουμε βραχυπρόθεσμα, εμφανίζονται και σοβαρότατα μακροπρόθεσμα προβλήματα. Στην περίπτωση της προσάραξης του Exxon Valdez στην Αλάσκα το 1989, η βιολογική καταστροφή που προκλήθηκε από τη διαρροή του πετρελαίου είναι ακόμη ορατή μετά από 16 χρόνια. Το Prestige που βυθίστηκε έξω από τις ακτές της Ισπανίας στο τέλος του 2002, έχει προκαλέσει τεράστιες οικονομικές ζημιές αφού οδήγησε στη ρύπανση περισσότερων από 100 ακτών στη Γαλλία και την Ισπανία και στην πραγματικότητα κατέστρεψε την αλιεία της περιοχής.

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για το πετρέλαιο - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για το πετρέλαιο - atlaswikiαντιπαράθεση επιχειρημάτων για το πετρέλαιο - atlaswiki

4) Ρύπανση σε νερό, αέρα και έδαφος...

Σημαντικό μέρος της ρύπανσης της Μεσογείου προέρχεται από τα πετρελαιοειδή. Η υδάτινη μάζα της Μεσογείου αντιπροσωπεύει το 1% της θαλάσσιας μάζας της Υδρογείου, δέχεται όμως το 1/4 έως το 1/8 της παγκόσμιας ρύπανσης με πετρελαιοειδή. Περισσότερα από 360.000.000 τόνοι πετρελαίου διακινούνται με δεξαμενόπλοια μέσω της Μεσογείου κάθε χρόνο. Οι αρνητικές επιπτώσεις των πετρελαιοειδών στο φυσικό περιβάλλον και στα οικοσυστήματα είναι σημαντικές. Η ρύπανση με πετρελαιοειδή που προέρχεται από πλοία οφείλεται κατά 40% σε ατυχήματα, που στην πλειοψηφία τους θα μπορούσαν να είχαν προβλεφθεί και κατά 60% περίπου σε σκόπιμες απορρίψεις, για τις οποίες δεν υπάρχουν καθόλου ή ελάχιστες κυρώσεις γεγονός που διαιωνίζει αυτό το καθεστώς.

Τα αποτελέσματα της ρύπανσης αυτής είναι να μολύνονται ψάρια και οστρακοειδή, που γίνονται έτσι εκτός των άλλων και οικονομικά και μη εκμεταλλεύσιμα - π.χ. ο κόλπος της Muggia στην Τεργέστη θεωρείται πλέον «βιολογική έρημος» λόγω των πετροχημικών αποβλήτων.

Οι συνέπειες των πετρελαιοκηλίδων είναι όχι μόνο ορατές αλλά και ιδιαίτερα σημαντικές για την ισορροπία των θαλάσσιων και παράκτιων οικοσυστημάτων ενώ η ρύπανση των ακτών και ο μακρύς χρόνος επανάκαμψης των οικοσυστημάτων έρχονται να συμπληρώσουν την εικόνα της καταστροφής.

Η ρύπανση του αέρα προκαλείται όταν καίμε διάφορα πράγματα. Ρυπαίνουμε όταν καίμε πετρέλαιο και άνθρακα για να φτιάξουμε ηλεκτρικό ρεύμα στα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ρυπαίνουμε επίσης όταν χρησιμοποιούμε καύσιμα για τα αυτοκίνητα και τα φορτηγά μας ή όταν ταξιδεύουμε με αεροπλάνο. Ακόμη κι όταν καίμε απόβλητα ρυπαίνουμε τον αέρα.

Τα καύσιμα που βρίσκουμε στο έδαφος, όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και ο άνθρακας, ονομάζονται "ορυκτά καύσιμα". Όταν τα καίμε για να δημιουργήσουμε ενέργεια, παράγουν αέρια όπως το διοξείδιο του άνθρακα (CO2), ένα αέριο που συντελεί σημαντικά στο φαινόμενο του «θερμοκηπίου», καθώς επίσης και άλλα οξείδια όπως θειικά ή οξείδια του αζώτου, που μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα την όξινη βροχή (η οποία είναι καταστρεπτική για τη χλωρίδα, το έδαφος, το θαλάσσιο οικοσύστημα και τις ανθρώπινες κατασκευές) και την αστική αιθαλομίχλη (που επιδεινώνει τα αναπνευστικά προβλήματα). Το διοξείδιο του άνθρακα είναι ίσως το πιο σημαντικό αέριο που προέρχεται από την καύση ορυκτών καυσίμων.

5) Ροή ενέργειας. Η πιο οικεία και ταυτόχρονα άγνωστη μεσολάβηση μεταξύ φυσικής κια κοιννωίας (Απρίλιος 2006)

ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΧΑΪΝΤΕΝΠΑΙΧ

Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Όταν κοιτάζει κανείς γύρω του παρατηρεί την καθολική σημασία του ηλεκτρικού ρεύματος, χωρίς το οποίο δεν λειτουργεί τίποτε, τη σημασία του πετρελαίου ως βασικού φυσικού πόρου, τον καθοριστικό ρόλο που παίζει το νερό στην καθημερινότητά μας. Ενέργεια και νερό υποστηρίζονται από μεγάλες τεχνικές υποδομές, στις οποίες συμπλέκονται τεχνολογικά και φυσικά στοιχεία. Αυτό το τεχνολογικό-φυσικό σύμπλεγμα έχει διεισδύσει σήμερα σε όλα τα επίπεδα και σε όλους τους τομείς της κοινωνίας. Αυτό σημαίνει ότι τη σύγχρονη κοινωνία διατρέχουν συνέχεια ροές ενέργειας, νερού, τροφίμων και πρώτων υλών, οι οποίες εισάγονται είτε από την ύπαιθρο είτε από μακρινές περιοχές. Έχει υπολογιστεί ότι μια πόλη σαν την Αθήνα καταναλώνει ετησίως 10 εκατομμύρια τόνους πετρέλαιο, 350 εκατομμύρια τόνους νερό, 1,5 εκατομμύρια τόνους τσιμέντο, 500 χιλιάδες τόνους χαρτί και 1,2 εκατομμύρια τόνους τροφίμων.

Το 2003 η ακαθάριστη εγχώρια κατανάλωση ενέργειας στην Ελλάδα έφτασε τα 30.7 Mtoe (Million tones oil equivalent). Το μεγαλύτερο ποσοστό (57%) καλύφθηκε από πετρέλαιο, ενώ ο λιγνίτης και μικρές ποσότητες εισαγόμενου άνθρακα κάλυψαν το 31%.Το ποσοστό του φυσικού αερίου ήταν 6.6% και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας το υπόλοιπο 5.1%.Ο λιγνίτης είναι η κύρια εγχώρια πηγή ενέργειας και χρησιμοποιείται αποκλειστικά σχεδόν στην ηλεκτροπαραγωγή.

Έτσι λοιπόν το πετρέλαιο και ο λιγνίτης καλύπτουν περίπου το 90% της συνολικής ζήτησης πρωτογενούς ενέργειας,η οποία παρουσιάζει μια σταθερή αύξηση τα τελευταία χρόνια. Το φυσικό αέριο πρωτοεμφανίστηκε το 1997 και οι ΑΠΕ άρχισαν να εμφανίζονται σαν υπολογίσιμη πηγή παραγωγής ηλεκτρισμού στο τέλος της δεκαετίας του 90.Η ενεργειακή εξάρτηση της χώρας ήταν 66.4% το 2003, κυρίως, λόγω των εισαγωγών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Το 2003 στην τελική κατανάλωση ενέργειας, τα πετρελαιοειδή καλύπτουν το 70%, ο ηλεκτρισμός το 20%, ενώ μικρότερα ποσοστά καλύπτουν ο άνθρακας στη βιομηχανία, 2.5% οι ΑΠΕ 5% και το φυσικό αέριο 2.5%.Ο τομέας των μεταφορών καλύπτει το 38% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας, είναι ο τομέας με τη μεγαλύτερη κατανάλωση και παρουσιάζει σταθερή αύξηση. Για τον τομέα των μεταφορών χρησιμοποιούνται κυρίως υγρά καύσιμα που παίρνουμε με κατεργασία, όπως μαζούτ, πετρέλαιο, βενζίνη, κηροζίνη κλπ. Το ποσοστό του οικιακού τομέα έχει αυξηθεί σημαντικά από το 1995. Ο τριτογενής τομέας παρουσιάζει επίσης μια σταθερή αύξηση της κατανάλωσης, ενώ η βιομηχανία παρουσιάζει μια σταθερή κατανάλωση τα τελευταία χρόνια.

6) Παράκτια βλάστηση

Το πετρέλαιο προσκολλάται στα παράκτια φυτά και δεν ξεπλένεται εύκολα με την παλίρροια. Τα φύλλα κιτρινίζουν και τελικά νεκρώνονται μετά από μερικές μέρες. Όταν η ρύπανση είναι μικρής έκτασης, τα φυτά ξαναβγάζουν νέα φύλλα μέσα σε τρεις εβδομάδες περίπου. Σε περίπτωση όμως σοβαρής ρύπανσης νεκρώνονται τελείως. Τα ετήσια φυτά νεκρώνονται από την επάλειψη με πετρέλαιο και η επανάκαμψη του οικοσυστήματος απαιτεί δύο με τρεις περιόδους. Τα πολυετή φυτά δείχνουν μια ποικιλία από αντιδράσεις, από ανθεκτικότητα μέχρι νέκρωση ανάλογα με τις συνθήκες και τις ποσότητες του πετρελαίου. Κάποια φυτά εκδηλώνουν επίσης προβλήματα ανθοφορίας (Rostron, 1990).

Το πετρέλαιο επηρεάζει το έδαφος στις ακτές με δύο τρόπους. Πρώτον διαπερνά το χώμα και επηρεάζει το ριζικό σύστημα των φυτών, τους μικροβιακούς πληθυσμούς και τη διαθεσιμότητα του οξυγόνου. Δεύτερον, όταν επικαθίσει πετρέλαιο στους βλαστούς των φυτών επηρεάζεται η διάχυση του οξυγόνου προς το ριζικό σύστημα και εμποδίζεται έτσι η οξυγόνωση των ριζών και των μικροοργανισμών του εδάφους.

Τα υδατοδιαλυτά συστατικά του αργού πετρελαίου και των διυλισμένων προϊόντων του, περιέχουν μια ποικιλία ενώσεων που είναι τοξικές για ένα ευρύ φάσμα θαλάσσιων οργανισμών. Τα αυγά, οι προνύμφες των ψαριών και τα νεαρά άτομα είναι γενικά πιο ευαίσθητα στη ρύπανση από πετρελαιοειδή. Το πετρέλαιο προκαλεί διαταραχές στη φυσιολογία και τη συμπεριφορά των οργανισμών, καθώς και ανωμαλίες στην ανάπτυξη των ψαριών, οδηγώντας τελικά στον πρόωρο θάνατό τους. Ακόμη και 1 μg/l πετρελαίου στη θάλασσα μπορεί να βλάψει τους πιο ευαίσθητους οργανισμούς (UNEP, 1988).

Ίχνη πετρελαίου στο νερό επηρεάζουν τη σεξουαλική συμπεριφορά των θαλάσσιων οργανισμών, τη δυνατότητα προσανατολισμού τους και τους ρυθμούς αφομοίωσης της τροφής.

διαφορετικές θεματικές περιοχές που εμπλέκονται

Τα τελευταία χρόνια η φυσική επιστήμη προσπαθεί να ξεφύγει από την αυστηρή όψη που την διακατέχει και να γίνει πιο οικία τόσο στους μαθητές όσο και στους απλούς πολίτες. Στην καθημερινότητά μας συνεχώς συναντάμε εφαρμογές φυσικών φαινομένων χωρίς καν να αναγνωρίζουμε ότι πρόκειται για φυσικά φαινόμενα. Έτσι μέσα από το πάντρεμα της φυσικής με άλλες επιστήμες και στην περίπτωσή μας με άλλα μαθήματα προσπαθούμε να δείξουμε ότι η φυσική δεν είναι κάτι απομακρυσμένο και ακαταλαβίστικο αλλά κάτι που το συναντάμε κάθε μέρα στη ζωή μας.

Σ΄ αυτή τη δραστηριότητα εμπλέκονται έννοιες της φυσικής επιστήμης με το μάθημα των νέων ελληνικών και πιο συγκεκριμένα την έκφραση μέσα από τον προφορικό λόγο. Επιπλέον, εμπλέκεται και το δραματικό στοιχείο με την μύηση των παιδιών σε διάφορους ρόλους, ενώ μέσα από τη συνέντευξη τα παιδιά γνωρίζουν για το πρόβλημα μέσα από τις καταστάσεις της ζωής.

δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται και συμβάλλουν στην εκπαίδευση του πολίτη

Μέσα από τη διαδικασία της συνέντευξης καλλιεργείται ο προφορικός λόγος και η έκφραση, καθώς τα παιδιά υποδύονται τους απαιτούμενους ρόλους τους αναγκάζονται να χρησιμοποιήσουν ένα εξιδανικευμένο λεξιλόγιο για τη συζήτηση καθώς και να υιοθετήσουν πιο επίσημο λόγο. Τίθεται ένα σημαντικό θέμα της ευρείας χρήσης του πετρελαίου, που ενέχει αρκετές αντιπαραθέσεις με επιχειρήματα από κάθε πλευρά∙ τα παιδιά καλούνται να αναπτύξουν κριτική στάση απέναντι στο ζήτημα αυτό και να αποκτήσουν δική τους άποψη για το θέμα που να μπορούν να τη θεμελιώνουν. Όταν τα παιδιά εμπλέκονται στη διαδικασία της μάθησης και ουσιαστικά «κτίζουν» τα ίδια το μάθημα, είναι αναντίρρητα πιο εύκολο να αφομοιώσουν τις βασικές έννοιες και πιο δύσκολο να τις ξεχάσουν. Η θεωρία από τις σελίδες των βιβλίων των παιδιών παίρνει λοιπόν άλλες διαστάσεις και παρουσιάζεται αυτούσια μέσα στην καθημερινή τους ζωή.

χάρτης εννοιών

αντιπαράθεση επιχειρημάτων για το πετρέλαιο - atlaswiki




μια διδακτική πρόταση από την Φανή Χαραλαμπίδου

More pages