για αστερισμούς με αφορμή ένα ποίημα-τραγούδι & ένα άρθρο


για αστερισμούς με αφορμή ένα ποίημα-τραγούδι & ένα άρθρο - atlaswikiγια αστερισμούς με αφορμή ένα ποίημα-τραγούδι & ένα άρθρο - atlaswiki

περιγραφή:
Βάζουμε στα παιδιά να ακούσουν το τραγούδι του Μίκη Θεοδωράκη και Οδυσσέα Ελύτη «Η Μάγια»
(Οι στίχοι του τραγουδιού περιλαμβάνονται στην ποιητική συλλογή του Οδυσσέα Ελύτη «Τα Ρω του Έρωτα».)
Το τραγούδι περιγράφει μυθολογικά τη μετακίνηση της Πούλιας στη γη και στο διάστημα.
Παράλληλα δίνεται στα παιδιά το ποίημα του Ο. Ελύτη «Η Μάγια» από την ποιητική συλλογή του Ο. Ελύτη,
Τα Ρω του Έρωτα, εκδ. Ύψιλον/Βιβλία 1986, Γ΄ έκδοση, ενότητα «Μικρές Κυκλάδες», σελ. 17.

Με αφορμή το ποίημα και το τραγούδι και τις ερωτήσεις που περιέχονται στο 1ο φύλλο εργασίας γίνεται
μία πρώτη γενική συζήτηση με τα παιδιά για το διάστημα, τις αποστάσεις, τους αστερισμούς,
τους πλανήτες, τους γαλαξίες και γενικά την οργάνωση του σύμπαντος.
Ακολούθως δίνουμε στα παιδιά το κείμενο Πλειάδες (Αστρονομία), άρθρο από τη Βικιπαίδεια,
προκειμένου να περάσουν από την παραμυθιακή εικόνα της Πούλιας στην επιστημονική πραγματικότητα.
Τα παιδιά εργάζονται σε ομάδες συζητούν και δίνουν απαντήσεις στις ερωτήσεις
του 2ου φύλλου εργασίας και τις ανακοινώνουν στην τάξη.
Στη συνέχεια ζητάμε από τα παιδιά σε μικρές ομάδες να οργανώσουν
νυχτερινή αποτύπωση του έναστρου ουρανού από τη βεράντα η την ταράτσα του σπιτιού τους (ίσως με τη βοήθεια κάποιου μεγάλου).
Να ανακαλύψουν την Πούλια, τη Μικρή και τη Μεγάλη Άρκτο, τον Πολικό Αστέρα και ό, τι άλλο μπορούν.
Να ζωγραφίσουν τον ουρανό τη συγκεκριμένη εποχή του έτους και να εκθέσουν τα έργα τους στην τάξη. Να καταγράψουν τις σκέψεις τους και τα συναισθήματά τους σε ένα κείμενο και να τα ανακοινώσουν στην τάξη.

χρονική διάρκεια:
3 με 4 διδακτικές ώρες.

Διδακτικό υλικό:
-Το ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη «Η Μάγια» από την ποιητική συλλογή: Οδυσσέας Ελύτης,
Τα Ρω του Έρωτα, Ύψιλον/Βιβλία 1986, ενότητα «Μικρές Κυκλάδες», σελ. 17.
- το τραγούδι του Μίκη Θεοδωράκη και Οδυσσέα Ελύτη «Η Μάγια» από το δίσκο Μικρές Κυκλάδες,
εκδ. 1963, τραγουδά η Σούλα Μπιρμπίλη.
- Πλειάδες (Αστρονομία), άρθρο από τη Βικιπαίδεια:
http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82_(%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%AF%CE%B1)


- Επιλεγμένες φωτογραφίες από το site:
http://astro.pblogs.gr/2007/20070701.html&h=750&w=800&sz=271&tbnid=cgb2qQkjrYkhBM:&tbnh=134&tbnw=143&prev=/images%3Fq%3D%25CE%25A0%25CE%25BF%25CF%258D%25CE%25BB%25CE%25B9%25CE%25B1&hl=el&usg=__QcM3IwcvSjB4jbVBiowcrjoULgo=&ei=82FPS_iaGObTjAetktWkCg&sa=X&oi=image_result&resnum=2&ct=image&ved=0CAkQ9QEwAQ

- Ερωτηματολόγια σχετικά με τα θέματα της δραστηριότητας (1ο και 2ο Φύλλο Εργασίας)



θεματικές περιοχές:
γεωγραφία, αστρονομία, λαογραφία, γλώσσα, αισθητική αγωγή

δεξιότητες και στάσεις:
- να κατανοήσουν οι μαθητές τον τρόπο με τον οποίο οι πνευματικοί άνθρωποι αντιλαμβάνονται τα επιστημονικά θέματα διαχρονικά και πώς επηρεάζονται οι απόψεις των ανθρώπων από τη θρησκεία, τις κοινωνικές δομές, τον πολιτισμό, την επιστήμη στο πέρασμα του χρόνου.
- να αναγνωρίζουν τη διαφορά των επιστημών από τις παραεπιστήμες (αστρονομία - αστρολογία) και να τις αξιολογούν ανάλογα.
- να εκφράσουν σκέψεις και συναισθήματα με αφορμή την παρατήρηση της φύσης.
- να δημιουργήσουν ένα καλλιτεχνικό έργο με αφορμή την παρατήρηση της φύσης.


1ο φύλλο εργασίας

η μαγια


Οδ. Ελύτης

Η Πούλια πόχει εφτά παιδιά
Μέσ’ απ’ τούς ουρανούς περνά

Κάποτε λίγο σταματά
στο φτωχικό μου και κοιτά:

– Γεια σας τι κάνετε; Καλά;
– Καλά. Πώς είναι τα παιδιά;

– Τι να σας πω εκεί ψηλά
τα τρώει τ’ αγιάζι κι η ερημιά

– Γι’ αυτό πικραίνεσαι Κυρά
δε μου τα φέρνεις εδωνά;

– Ευχαριστώ μα ’ναι πολλά
θα σου τη φάνε τη σοδειά

– Δώσε μου καν την πιο μικρή
τη Μάγια την αστραφτερή

– Πάρ’ τη λοιπόν κι έχε στο νου
πως θα ’σαι ο άντρας τ’ ουρανού

Είπε. Και πριν βγάλω μιλιά
μου την καρφώνει στα μαλλιά

Λάμπουνε γύρω τα βουνά
τα χέρια μου βγάνουν φωτιά

Κι η Πούλια πόχει εφτά παιδιά
φεύγει και μ’ αποχαιρετά.


ερωτήσεις:

1. Πώς παρουσιάζεται η Πούλια στο τραγούδι;
2. Ποια σχέση έχουν η Μάγια με την Πούλια;
3. Σε ποιον αφήνει η Πούλια τη Μάγια;
4. Γιατί τον ονομάζει «άντρα τ’ ουρανού»;
5. Γνωρίζετε τι είναι πραγματικά η Πούλια;
6. Τι σημαίνουν οι όροι: σύμπαν, διάστημα, γαλαξίας, αστερισμός, αστέρας, πλανήτες;




2ο φύλλο εργασίας

οι Πλειάδες

(από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια)


Πλειάς ή Πλειάδες ή Μ45 στην Αστρονομία ονομάζεται μία «ανοικτή συστροφή» αστέρων, δηλαδή ένα ανοικτό αστρικό σμήνος, που ανήκει στον αστερισμό του Ταύρου.
Από τους αστέρες του σμήνους των Πλειάδων είναι ορατοί με γυμνό μάτι μόνο έξι ή οκτώ, ενώ με το τηλεσκόπιο αποκαλύπτεται ότι το σμήνος αποτελείται από 2.500 περίπου αστέρες μέχρι του 17ου μεγέθους. Οι λαμπρότεροι από αυτούς έχουν ιδιαίτερα ονόματα: είναι η Αλκυόνη, η Μαία, η Μερόπη, η Ηλέκτρα, η Πλειόνη, η Κελαινώ, η Ταϋγέτη και ο Άτλας.
Όλοι οι αστέρες των Πλειάδων παρουσιάζουν την αυτή ιδία κίνηση, που καταμαρτυρεί την κοινή φυσική καταγωγή και ύπαρξη και άλλων φυσικών δεσμών μεταξύ τους. Επίσης, οι αστέρες αυτοί περιβάλλονται από διάχυτη νεφελώδη ύλη που καλείται συνολικά «νεφέλωμα των Πλειάδων».
Οι Πλειάδες απέχουν από τη Γη περίπου 440 ως 480 έτη φωτός.
Τα ονόματά τους δόθηκαν από τις επτά Πλειάδες από την Ελληνική μυθολογία.

λαογραφία:

Οι από της αρχαιότητας παρατηρήσεις των Πλειάδων δεν ξέφυγαν της προσοχής του νεο-ελληνικού λαού, που τις ονόμασε κοινώς Πούλια ή Πλειά ή Πιλειά ή Απλειά ή Οπλειά ιδιωματικά και ιστορεί πως ήταν επτά αδελφές, γι΄ αυτό και τις αποκαλούν και «Εφτάστερο» ή «Εξάστερο»
(η Μερόπη είναι δυσδιάκριτη), από όπου και ο λαϊκός στίχος από τα «Εκατολόγια της Αγάπης»: `Εξι άστρα σέρνει η Πούλια.
Επίσης από τις παρατηρήσεις γεωργών και ποιμένων δόθηκε συνάφεια με τις εποχές, από όπου και η γνωστή παροιμία:
«Όντας η Πούλια βασιλεύει ο καλός ο ζευγολάτης αποσπέρνει, κι ούτε τσοπάνος στα βουνά, κι ούτε ζευγάς στους κάμπους».
Χαρακτηριστικές είναι και οι εκφράσεις: «Άμα σκάσει η Πούλια» ή «μέχρι να πέσει η Πούλια στη θάλασσα».
Κατά τη νεοελληνική παράδοση η Πούλια ήταν «κλώσσα με εφτά κλωσσόπουλα» από τα οποία επέζησε το ένα, ενώ τα άλλα έγιναν αστέρια,
από όπου και το όνομα «Κλωσσαριά».
Στους ανατολικούς λαούς οι Πλειάδες συνδέθηκαν με την Αστρολατρεία, έτσι οι Πέρσες γιόρταζαν κατά το μεσονύκτιο της 17ης Νοεμβρίου τη μεσουράνησή τους. Τότε ο βασιλέας των Περσών δεν αρνιόταν καμία χάρη που ζητούσαν οι υπήκοοί του. Αλλά και οι Αιγύπτιοι από αυτή την ημέρα άρχιζαν τις προς τιμή της Ίσιδος θρησκευτικές εορτές. Άλλοι λαοί συνδύασαν τις Πλειάδες με τα επτά αγαθά πνεύματα των Βέντα και της Ζενταβέστα.
Σήμερα ακόμη για πολλές φυλές στην Πολυνησία οι Πλειάδες αποτελούν αντικείμενο λατρείας.

ερωτήσεις:
1. Τι πίστευαν οι Έλληνες για την Πούλια και τι οι ανατολικοί λαοί;
2. Ποια η σχέση της Πούλιας με την εναλλαγή των εποχών;
3. Τι είναι η Πούλια με βάση την Αστρονομία;
4. Ποια είναι τα ονόματα των λαμπρότερων αστεριών της Πούλιας;
5. Ποια είναι τα κοινά χαρακτηριστικά των αστεριών των Πλειάδων;
6. Ποια η διαφορά της αστρονομίας από την αστρολογία; Πόσο έγκυρη είναι η δεύτερη;



Φωτογραφίες - εικόνες:


για τους αστερισμούς με αφορμή ένα ποίημα-τραγούδι & ένα άρθρο - atlaswiki

Ο σπειροειδής γαλαξίας Μ100


για τους αστερισμούς με αφορμή ένα ποίημα-τραγούδι & ένα άρθρο - atlaswiki



Ο γαλαξίας NGC 2903 στον αστερισμό του Λέοντος



για τους αστερισμούς με αφορμή ένα ποίημα-τραγούδι & ένα άρθρο - atlaswiki


Tετραπλή οικογένεια Ήλιων στον αστερισμό της Ύδρας (HD 98800)


για τους αστερισμούς με αφορμή ένα ποίημα-τραγούδι & ένα άρθρο - atlaswiki


Καλλιτεχνική απεικόνιση του πλανήτη HD 189733b μπροστά από το γονεϊκό του άστρο


για τους αστερισμούς με αφορμή ένα ποίημα-τραγούδι & ένα άρθρο - atlaswiki

Άποψη της Σελήνης


για τους αστερισμούς με αφορμή ένα ποίημα-τραγούδι & ένα άρθρο - atlaswiki

Φωτογραφία από το δορυφόρο Envisat της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Διαστήματος στις 26 Ιουλίου 2007



μία διδακτική πρόταση από την Αιμονιώτη Αιμιλία

More pages