διαθεματική διδασκαλία για τον σεισμό

[Untitled][Untitled][Untitled]

σύντομη περιγραφή της διαθεματικής διδασκαλίας

Για τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών στο πλαίσιο του Επιστημονικού Αλφαβητισμού μπορεί να χρησιμοποιηθούν ποικίλες στρατηγικές διδασκαλίας που να απευθύνονται σε όλους τους πολίτες και κυρίως στους μαθητές αναπτύσσοντας δεξιότητες χρήσιμες στη μάθηση. Στρατηγικές όπως το θέατρο στη τάξη, η αντιπαράθεση επιχειρημάτων, η δημιουργία αφίσας με τη τεχνική του κολάζ, η συζήτηση με αφορμή άρθρα από την επικαιρότητα και η εργασία σε ομάδες. Μ' αυτό το τρόπο η διδασκαλία γίνεται περισσότερο διαθεματική γεφυρώνοντας το χάσμα ανάμεσα στις Φυσικές Επιστήμες και σε πεδία γνώσης όπως ο πολιτισμός, η ηθική, η πολιτική, τεχνολογία και η επιστήμη. Τελειώνοντας να τονίσουμε ότι αυτές οι στρατηγικές διδασκαλίας ενθαρρύνουν τους μαθητές να συμμετέχουν σε συζητήσεις και να ανταλλάσουν ιδέες που αφορούν τη φύση των Φυσικών Επιστημών και τη κοινωνία. Μια τέτοια διαθεματική διδασκαλία απαιτεί, αναμφίβολα, έναν πρωτότυπο και ιδιαίτερα ελκυστικό τίτλο. Ένας ανάλογος τίτλος θα μπορούσε να είναι:
Τρέμει η γη και ο κόσμος «τρέμει».


οδηγίες για τη διδασκαλία

Δραστηριότητα 1η : δημιουργία αφίσας με τη μέθοδο του κολάζ

ο
δάσκαλος χωρίζει τους μαθητές σε ομάδες και σε κάθε ομάδα δίνει ένα χρωματιστό χαρτόνι, μαρκαδόρους, ψαλίδια, κόλλες, περιοδικά με πολύχρωμες σελίδες και εικόνες οι οποίες συνοδεύονται από λεζάντες και σύντομα κείμενα με το θέμα των φυσικών επιστημών που έχει επιλεγεί ως κεντρικό θέμα της αφίσας. Κάθε ομάδα σχεδιάζει τη δική της αφίσα, η οποία μπορεί να έχει εικόνες, σχήματα, κείμενα είτε έτοιμα από έντυπο υλικό είτε γραμμένα από τους ίδιους τους μαθητές. Κάθε αφίσα αποτελεί ένα σύντομο οπτικό μήνυμα. Όταν όλες οι αφίσες είναι έτοιμες αναρτούνται και πραγματοποιείται μια συνεδρία αφίσας. Κάθε ομάδα παρουσιάζει προφορικά την αφίσα της στις υπόλοιπες ομάδες και απαντά σε τυχόν ερωτήσεις, ενώ τέλος ακολουθεί συζήτηση ανάμεσα σε όλες τις ομάδες.

διδακτικό υλικό:

φύλλο εργασίας

1.Κατασκευάστε με την τεχνική του κολάζ μία αφίσα με θέμα τις ενδεχόμενες καταστροφές που μπορεί να προκληθούν από ένα σεισμό.
2.Ετοιμάστε γραπτά ή προφορικά μία παρουσίαση της αφίσας σας.
3.Αναρτήστε την αφίσα σας στον πίνακα ανακοινώσεων της τάξης σας και στη συνέχεια απαντήστε σε πιθανές ερωτήσεις των συμμαθητών σας.


χρονική διάρκεια
Η δραστηριότητα για τη δημιουργία της αφίσας με τη μέθοδο του κολάζ μπορεί να πραγματοποιηθεί στη διάρκεια δυο διδακτικών ωρών στο μάθημα της Φυσικής.

διαφορετικές θεματικές περιοχές που εμπλέκονται
Για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα εμπλέκονται οι Φυσικές Επιστήμες με τη συμμετοχή και της Αισθητικής Αγωγής και έτσι οι μαθητές μαθαίνουν δημιουργώντας.

δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται και συμβάλλου στην εκπαίδευση του πολίτη
Μέσα από τη δημιουργία της αφίσας, οι μαθητές πέρα από τα θέματα Φυσικών Επιστημών που μαθαίνουν, εκφράζουν συνήθως τον προβληματισμό τους πάνω στο τρόπο που τα θέματα αυτά στο πλαίσιο της κοινωνικής μας ζωής επηρεάζουν τη ποιότητα της ζωής, την ηθική, τον πολιτισμό, φέρνοντας στο προσκήνιο τον τόπο που η επιστήμη και η κοινωνία αλληλεπιδρούν. Επίσης, οι μαθητές εκπαιδεύονται στο σχεδιασμό και την παρουσίαση ενός οπτικού και προφορικού μηνύματος, μια δεξιότητα χρήσιμη σε όλους τους μαθητές, ανεξάρτητα από το επάγγελμα που θα κάνουν στο μέλλον.


Δραστηριότητα 2η: εργασία σε ομάδες

περιγραφή
Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες των τριών, τεσσάρων ή πέντε ατόμων ανάλογα με το μέγεθος της ομαδικής δουλειάς. Οι μαθητές κάνουν μόνοι τους τις ομάδες και ο δάσκαλος επεμβαίνει στη δημιουργία των ομάδων μόνο αν υπάρχει σοβαρός λόγος αλλά πάντα κάνοντας προτάσεις και χωρίς να επιβάλλει τη γνώμη του. Σε κάθε ομάδα ο δάσκαλος δίνει το υλικό που χρειάζονται και φύλλα εργασίας που καθοδηγούν την ομαδική δουλειά .Συνήθως, τα πρώτα πέντε δέκα λεπτά δημιουργούνται οι ομάδες και ο δάσκαλος δίνει γενικές οδηγίες για τη δουλειά που πρόκειται να κάνουν στη συνέχεια και τους μοιράζει το υλικό και τα φύλλα εργασίας. Για το δυο τρίτα του χρόνου που απομένει μέχρι το τέλος του μαθήματος αφήνει τις ομάδες να συνεργαστούν μόνες τους .Στο ένα τρίτο του χρόνου που απομένει οι ομάδες παρουσιάζουν τα αποτελέσματα της δουλειάς τους στο σύνολο της τάξης και οι μαθητές συζητούν μεταξύ τους.


χρονική διάρκεια
Η συγκεκριμένη δραστηριότητα μπορεί να πραγματοποιηθεί σε μια διδακτική ώρα

διδακτικό υλικό

φύλλο εργασίας

Οι μαθητές χωρίζονται σε τρείς ομάδες. Η πρώτη ομάδα υποθέτουμε ότι βρίσκεται σε εσωτερικό χώρο κατά τη διάρκεια ενός σεισμού, η δεύτερη ομάδα σε εξωτερικό χώρο και η τρίτη ομάδα σε όχημα.
1.Μελετώντας το υλικό που σας δόθηκε και ανάλογα σε ποιά ομάδα βρίσκεστε, συλλέξτε πληροφορίες που αφορούν τα μέτρα που πρέπει να λάβετε πριν και μετά από ένα σεισμό, η κάθε ομάδα χωριστά.
2.Γράψτε ένα κείμενο στο όποιο θα επισημαίνετε την αναγκαιότητα της πρόληψης για ένα σεισμό, γνωρίζοντας ότι ζούμε σε μία χώρα με έντονη σεισμική δραστηριότητα.
3.Ποιά είναι η γνώμη σας για την τακτική που εφαρμόζουν συνήθως οι άνθρωποι να κρύβονται κάτω από αντικείμενα σε περίπτωση σεισμού; Ισχύει το ίδιο και στην περίπτωση ενός μεγάλου σεισμού;
4.Σε περίπτωση που γίνεται ένας σεισμός και εφαρμόζοντας τα μέτρα που γνωρίζεται ποιές θα είναι οι μετέπειτα ενέργειές σας μετά την ολοκλήρωσή του; Έχετε στο νου σας έναν ενδεχόμενο μετασεισμό.


υλικό-άρθρα προς μελέτη

[Untitled]
Τι πρέπει να κάνετε απο τώρα;
Συζητήστε με την οικογένειά σας και καταστρώστε σχέδιο έκτακτης ανάγκης. Όλα τα μέλη της οικογένειας πρέπει να γνωρίζουν τι να κάνουν σε περίπτωση σεισμού. Προγραμματίστε που θα καταφύγετε μετά το σεισμό. Καθορίστε πού και πώς θα συναντηθείτε. Μάθετε τα τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης. Να ξέρετε από που κλείνουν οι γενικοί διακόπτες ( ηλεκτρικού ρεύματος, γκαζιού, φυσικού αερίου, νερού).
Ενημερωθείτε για τα απλά μέτρα αντισεισμικής προστασίας στο σπίτι και εφαρμόστε τα. Τέτοια μέτρα είναι: να στερεώσετε καλά στους τοίχους τα βαριά αντικείμενα ( π.χ. έπιπλα, κάδρα, καθρέφτες, θερμοσίφωνα), να τοποθετήσετε τα εύθραυστα αντικείμενα σε χαμηλά ράφια.
Προμηθευτείτε τα άμεσα απαραίτητα σε περίπτωση σεισμού όπως φακό, φορητό ραδιόφωνο, κουτί πρώτων βοηθειών, πυροσβεστήρα.
Μάθετε για την προστασία από σεισμό, ασχοληθείτε με το να αποκτήσετε εσείς και το περιβάλλον σας σωστή αντισεισμική συμπεριφορά.
Τι πρέπει να κάνετε την ώρα του σεισμού:
Μείνετε ψύχραιμοι. Ο πανικός προκαλεί θύματα.
Αν βρεθείτε μέσα σε κτίριο μη τρέχετε προς την έξοδο
Καλυφθείτε αμέσως κάτω από ένα γερό τραπέζι ή άλλο έπιπλο.
Απομακρυνθείτε από επικίνδυνα σημεία όπως τζαμαρίες και βαριά έπιπλα.
Μη βγαίνετε στα μπαλκόνια.
Αν βρεθείτε έξω από κτίριο
Μείνετε έξω.
Μην μπαίνετε μέσα σε κτίρια.
Απομακρυνθείτε από κτίρια, μαντρότοιχους, ηλεκτροφόρα καλώδια.
Καταφύγετε σε ανοιχτό ασφαλή χώρο όπως: πλατεία ή πάρκο.
Αν είστε μέσα στο αυτοκίνητο:
Παρκάρετε το αυτοκίνητο σε ασφαλές μέρος που δεν εμποδίζει την κυκλοφορία.
Αποφύγετε πολυώροφα κτίρια, φωτεινούς σηματοδότες, γέφυρες.
Τι πρέπει να κάνετε αμέσως μετά τον σεισμό:
Κλείστε τους γενικούς διακόπτες ( ηλεκτρικού ρεύματος, γκαζιού, φυσικού αερίου, νερού).
Πάρετε μαζί σας τα άμεσα απαραίτητα: φακό, ραδιοφωνάκι, νερό ή ότι άλλο έχετε ανάγκη.
Βγείτε προσεκτικά έξω από το κτίριο. Περπατάτε γρήγορα και μην τρέχετε. Μη χρησιμοποιείτε ανελκυστήρα.
Καταφύγετε σε ανοικτό ασφαλή χώρο όπως: Πλατεία ή Πάρκο Μην πλησιάζετε τις ακτές.
Η συμπεριφορά μας μετά τον σεισμό:
Μη χρησιμοποιείτε άσκοπα το τηλέφωνο για τι μπλοκάρετε το δίκτυο.
Μη χρησιμοποιείτε το αυτοκίνητό σας γιατί προκαλείτε μποτιλιάρισμα και καθυστερείτε τα οχήματα παροχής βοήθειας.
Ακολουθείστε πιστά τις οδηγίες των αρχών.
Ενημερωθείτε από τους αρμόδιους φορείς. Μην πιστεύετε τις φήμες, δημιουργούν σύγχυση.
Πρέπει να γνωρίζετε ότι θα ακολουθήσουν μετασεισμοί.

διαφορετικές θεματικές περιοχές που εμπλέκονται
Στη συγκεκριμένη δραστηριότητα, οι θεματικές περιοχές που εμπλέκονται είναι εκτός από τις Φυσικές Επιστήμες, και το μάθημα της γλώσσας.


δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται και συμβάλλου στην εκπαίδευση του πολίτη
Στη συγκεκριμένη δραστηριότητα οι μαθητές συμμετέχουν, συζητούν και καταγράφουν τα δικά τους συμπεράσματα σύμφωνα με το υλικό που τους δόθηκε. Με τον τρόπο αυτό τα παιδιά καλλιεργούν την κριτική τους σκέψη καθώς και την αφαιρετική τους ικανότητα, βασικές δεξιότητες που η διδασκαλία των φυσικών επιστημών για την εκπαίδευση του πολίτη επιδιώκει να καλλιεργήσει .Επιπλέον, οι μαθητές εξασκούνται στην ικανότητά τους να παράγουν κείμενο.


δραστηριότητα 3: θέατρο στην τάξη

περιγραφή
Μέσα στα πλαίσια του μαθήματος της Φυσικής οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες των πέντε ατόμων με σκοπό μία θεατρική δραστηριότητα με θέμα τη κεντρική έννοια του σεισμού. Μέσα από δικούς τους αυτοσχεδιασμούς οργανώνουν τη δική τους εργασία, συζητούν και απαντούν τις ερωτήσεις που τους έχουν δοθεί σε φύλλα εργασίας που ο δάσκαλος /α έχει σχεδιάσει. Οι απόψεις των ομάδων εκφράζονται στο σύνολο της τάξης στη συζήτηση που γίνεται ανάμεσα στους μαθητές με συντονιστή τον/την δάσκαλο/α και πάλι με άξονα το φύλλο εργασίας μετά το τέλος της ομαδικής δουλειάς.

διδακτικό υλικό

Δίνεται το θεατρικό:
Σε μία σχολική τάξη κατά τη διάρκεια του μαθήματος γίνεται ένας σεισμός και μεταξύ των παιδιών αναπτύσσεται ένας διάλογος.
Α ομάδα:
Κυρία, κυρία το θρανίο μας κουνιέται.
Β ομάδα:
Ναι, ναι και εμείς το νιώθουμε. Κουνιόμαστε από τη θέση μας!!
Γ ομάδα: Σεισμός, σεισμός!!!
Δασκάλα:
Γρήγορα κάτω από τα θρανία σας χωρίς πανικό.
Α ομάδα:
Κυρία νομίζουμε πως ο σεισμός σταμάτησε. Τι πρέπει να κάνουμε τώρα;
Δασκάλα
Μην πανικοβάλλεστε, ψυχραιμία!!! Όλα θα πάνε καλά.

Β ομάδα:
Να βγούμε έξω κυρία. Ο σεισμός σταμάτησε.
Δασκάλα:
Ναι. Σηκωθείτε με τη σειρά και δύο-δυο παιδιά βγείτε έξω στη μέση της αυλής.
(Όλα τα παιδιά υπακούοντας τη δασκάλα βγαίνουν στην αυλή και μαζεύονται στο κέντρο της για να αισθάνονται ασφαλή. Στη συνέχεια ξεκινά μία συζήτηση μεταξύ των ομάδων)
Γ ομάδα:
Τι θα συνέβαινε κυρία αν ο σεισμός ήταν μεγαλύτερος; Θα υπήρχαν καταστροφές;
Δασκάλα:
Ναι πιθανόν θα συνέβαιναν. Ίσως ο πίνακας να έφευγε από τη θέση του, κομμάτια του τοίχου να έπεφταν και τα αντικείμενα από τα θρανία και τα ράφια να έπεφταν επίσης. Επιπλέον σε περίπτωση που δεν με υπακούατε και δεν κρυβόσασταν κάτω από τα θρανία σας παιδιά ίσως να υπήρχε κίνδυνος τραυματισμού. Απαιτείται πολλή προσοχή σε ανάλογη περίπτωση σεισμού. Γι’ αυτό πάντα να βρίσκεστε σε ετοιμότητα και να γνωρίζεται τα απαραίτητα μέτρα προστασίας σε οποιονδήποτε χώρο και αν βρίσκεστε.
Α ομάδα: Ποια είναι κυρία τα κατάλληλα μέτρα που πρέπει να λάβουμε αν ο σεισμός συμβεί όταν θα είμαστε σπίτι;
Δασκάλα:
Πάντα θα πρέπει να προφυλάσσεστε κάτω από γερά αντικείμενα, κάτω από τις κάσες στις πόρτες και το κυριότερο σε καμία περίπτωση δε θα προσπαθείτε να βγείτε έξω κατά τη διάρκεια σεισμού. Μονό όταν σιγουρευτείτε ότι ο σεισμός σταμάτησε τότε μπορείτε να βγείτε έξω γιατί υπάρχει το ενδεχόμενο μετασεισμού. Όσοι από εσάς μένετε σε πολυκατοικίες ποτέ μη χρησιμοποιείτε το ασανσέρ για να κατεβείτε κάτω. Μη σπαταλάτε χρόνο στο να προστατέψετε κάποιο αγαπημένο σας αντικείμενο. Προέχει η δική σας ασφάλεια!! Πάντα να θυμάστε τα λόγια μου και να πράττετε ανάλογα..

φύλλο εργασίας
ερωτήσεις
1. Ποιές οι πρώτες αντιδράσεις των παιδιών στη συγκεκριμένη περίπτωση σεισμού;
2. Ποιές οι πιθανές καταστροφές της τάξης σε περίπτωση μεγάλου σεισμού;
3. Ποιά τα μέτρα προστασίας που τόνισε η δασκάλα;
4. Ποιά είναι τα επιπλέον μέτρα προστασίας που γνωρίζεται εσείς και δεν έχουν αναφερθεί από τη δασκάλα;
5. Συντάξτε ένα κείμενο από δικά σας περιστατικά που είτε έχετε βιώσει είτε σας έχουν περιγραφεί από το συγγενικό σας περιβάλλον;

χρονικη διάρκεια
Το θέατρο στην τάξη μπορει να πραγματοποιηθεί σε τρείς διδακτικές ώρες

διαφορετικές θεματικές περιοχές που εμπλέκονται
Οι θεματικές περιοχές που εμπλέκονται είναι η θεατρική αγωγή με το θεατρικό παιχνίδι και η γλώσσα με την ανάπτυξη διαλόγων.

δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται και συμβάλλου στην εκπαίδευση του πολίτη
Το θέατρο στην τάξη αποτελεί μια προσπάθεια συνάντησης της θεατρικής κουλτούρας με τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών .Οι μαθητές μέσα από συγγραφικούς αυτοσχεδιασμούς στην τάξη που αφορούν θέματα φυσικών επιστημών έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τις φυσικές επιστήμες μέσα από το θέατρο.




Μια διδακτικη πρόταση απο τις Βοσνακίδου Δέσποινα, Μπεδέλη Αντιγόνη και Τέτου Ευτυχία

More pages