η έξατμιση μέσα από μια λογοτεχνική αφήγηση2

η έξατμιση μέσα από μια λογοτεχνική αφήγηση2 - atlaswiki

Το βιβλίο με μια ματιά : “ Συντροφιά με τον άνεμο”


Συγγραφέας Γαλάτεια Γρηγοριάδου- Σουρελή
Εικονογράφηση Τέτη Σώλου
Εκδόσεις Πατάκης

Στην ιστορία πρωταγωνιστεί μια πουκαμίσα η οποία προσπαθεί να στεγνώσει με τη βοήθεια κυρίως του ανέμου και του ήλιου και στην προσπάθεια αυτή ξεκινά ένα ταξίδι περιπέτειας για την ίδια την πουκαμίσα. Πιο ειδικά, το βιβλίο παρουσιάζει έξυπνα τέσσερις τρόπους από τους οποίους επηρεάζεται η εξάτμιση (άνεμος, θερμοκρασία, επιφάνεια εξάτμισης και ποσότητα νερού).

Αποσπάσματα από το βιβλίο για τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών

«... -Όποια ηλιαχτίδα είναι κοντά στην οδό Κληματαριάς στη Φωτεινούπολη, να τρέξει, γιατί μια γέρικη πουκαμίσα κρυώνει… Καλείται η άμεση δράση να τρέξει, να ζεστάνει μια γέρικη πουκαμίσα… τα… τα… τα… Βάλτε το και στο ραδιόφωνο να το επαναλάβει ο ραδιοφωνικός σταθμός τα… τα… τα…

… “Έκατκτο δελτίο άμεσης ανάγκης. Μια γριά πουκαμίσα κρυώνει. Όποια ηλιαχτίδα είναι κοντά στην οδό Κληματαριάς, στη Φωτεινούπολη, να τρέξει να την ζεστάνει. Να τρέξει να την στεγνώσει.” Η μουσική ξανάρχισε, αλλά τώρα ο άνεμος δεν άκουγε πια τη συναυλία.
-Τι να κάνουν οι ηλιαχτίδες μόνες τους, αν δεν φυσήξει άνεμος να στεγνώσει η πουκαμίσα! Εγώ είμαι άνεμος, μένω και κοντά στη Φωτεινούπολη. Λοιπόν, εγώ πρέπει να πάω… »

η έξατμιση μέσα από μια λογοτεχνική αφήγηση2 - atlaswiki

Δραστηριότητα για τη σχολική τάξη

Ένα πείραμα για την εξάτμιση βασισμένο στο παραμύθι με φύλλο εργασίας

Η συγκεκριμένη δραστηριότητα αποτελεί ένα πείραμα το οποίο αφορά το φαινόμενο της εξάτμισης του νερού και παίρνει αφόρμηση από το παραπάνω λογοτεχνικό βιβλίο. Για την υλοποίηση του πειράματος, προτείνεται να χωριστούν οι μαθητές και οι μαθήτριες σε ομάδες 3-4 ατόμων και κάθε ομάδα να εργαστεί πάνω στο φύλλο εργασίας.

Για την συμπλήρωση του φύλλου εργασίας, ο/η εκπαιδευτικός ζητά από τις ομάδες να υποθέσουν τους παράγοντες-μεταβλητές που επηρεάζουν την εξάτμιση του νερού από την πουκαμίσα, με βάση το απόσπασμα. Σκοπός της δραστηριότητας, είναι η κάθε ομάδα να κάνει τις δικές της υποθέσεις και να προτείνει ένα πείραμα για να ελέγξει καθεμιά από αυτές.

Ενδεικτικό φύλλο εργασίας

1.Τι νομίζετε ότι μπορούμε να διερευνήσουμε;
……………………………………………………………………………………………….

2.Γράψτε τρεις υποθέσεις, που θα μπορούσατε να ελέγξετε, σχετικές με το ερώτημά σας.

1η υπόθεση:
………………………………………………………………………………………………
2η υπόθεση:
………………………………………………………………………………………………
3η υπόθεση:
………………………………………………………………………………………………

3.Περιγράψτε ένα πείραμα που θα μπορούσατε να κάνετε στο πλαίσιο της ερευνάς σας, για να ελέγξετε την πρώτη σας υπόθεσή (Υποθέτουμε ότι μπορείτε να βρείτε οποιοδήποτε υλικό χρειάζεται). Για να διευκολυνθείτε συμπληρώστε πρώτα τον παρακάτω πίνακα.
Τι θα αλλάξει
Τι θα μείνουν τα ίδια
Τι θα παρατηρήσετε

4. Περιγράψτε τώρα το πείραμα
……………………………………………………………………………………………
.……………………………………………………………………………………………


5. Μπορείτε να προβλέψετε σε ποιο συμπέρασμα θα καταλήξετε;
……………………………………………………...................................................
6.Να κάνετε το πείραμα που περιγράψατε παραπάνω.

7. Σε ποιο συμπέρασμα καταλήξατε;
……………………………………………………………………………………………....

8. Συμφωνεί με την πρόβλεψή σας;
……………………………………………………………………………………………….

9. Αν δεν συμφωνεί που νομίζετε ότι κάνατε λάθος;
……………………………………………………………………………………………….

Συνεχίζει με τον ίδιο τρόπο για τη δεύτερη και την τρίτη υπόθεση. Η κάθε ομάδα αναλαμβάνει να συμπληρώσει το φύλλο εργασίας και να κάνει τα απαιτούμενα πειράματα.

Για παράδειγμα, αν τα παιδιά θέλουν να ελέγξουν την υπόθεση ότι η εξάτμιση εξαρτάται από τον άνεμο πρέπει να κάνουν ένα πείραμα στο οποίο θα κρατήσουν τους άλλους παράγοντες αμετάβλητους (π.χ θερμοκρασία, ποσότητα νερού κ.ά.) και να μεταβάλλουν μόνο τον παράγοντα του αέρα.

Πιο αναλυτικά, μπορούν να χρησιμοποίησουν δυο ίδιες χαρτοπετσέτες, στις οποίες θα έχουν ρίξει την ίδια ποσότητα νερού και θα τις έχουν απλώσει στο ίδιο περιβάλλον, όπου θα υπάρχουν ίδιες συνθήκες θερμοκρασίας. Το μόνο που θα αλλάξει θα είναι ο παράγοντας του ανέμου, καθώς στη μία χαρτοπετσέτα δεν θα χτυπά καθόλου αέρας, ενώ την άλλη θα τη χτυπά δροσερός αέρας ώστε να μη επηρεάζεται η θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Στην περίπτωση αυτή μπορούμε να χρησιμοποίησουμε το πιστολάκι για τα μαλλιά. Τα παιδιά παρατηρούν τη διαφορά στο χρόνο που χρειάζεται για να στεγνώσει η κάθε πουκαμίσα και καταγράφουν τα αποτελέσματα.

Ακολουθείται παρόμοια διαδικασία και για τις υπόλοιπες υποθέσεις (θερμοκρασία περιβάλλοντος, επιφάνεια εξάτμισης, ποσότητα νερού).


Κάθε ομάδα παρουσιάζει το φύλλο εργασίας της και συζητiούνται τα αποτελέσματα στην τάξη. Στη συνέχεια, με την βοήθεια του/της εκπαιδευτικού μπορούν να πραγματοποιηθούν τρία πειράματα μέσα στην τάξη, ένα για κάθε υπόθεση, με σκοπό να ελέγξουν οι ομάδες τα απότελέσματα των υποθέσεων τους.

Ενδεικτικά παρουσιάζονται κάποια από τα πειράματα που μπορούν να υλοποιηθούν μέσα στην τάξη. Για παράδειγμα, για τον παράγοντα του ανέμου μπορεί να πραγματοποιηθεί το πείραμα που αναφέρθηκε παραπάνω με το πιστολάκι.

Για τον παράγοντα της θερμοκρασίας, χρησιμοποιούνται τα ίδια υλικά, αλλά αυτή τη φορά τοποθετούμε την μία χαρτοπετσέτα κοντά σε αναμμένο καλοριφέρ και την άλλη πιο μακριά, προέχοντας να μην υπάρχουν ρεύματα αέρα από κάθε πλευρά.


Τέλος, για τον έλεγχο του παράγοντα της επιφάνειας εξάτμισης, μένουν αμετάβλητοι οι παράγοντες του περιβάλλοντος, δηλαδή οι συνθήκες θερμοκρασίας και τα ρεύματα αέρα, ενώ μεταβάλλεται η επιφάνεια εξάτμισης. Έτσι στο συγκεκριμένο πείραμα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μια τεντωμένη χαρτοπετσέτα και μια κουβαριασμένη.


Τα πειράματα και τα υλικά μπορούν να αλλάξουν ανάλογα με τις υποθέσεις και τους παράγοντες που θέλουν να ελέγξουν οι ομάδες.

μια διδακτική πρόταση από την Νικολέτα Μανωλοπούλου, την Παναγιώτα Μελισσοπούλου, την Αντιγόνη Συμεωνίδου
και την Μαρία Μεταξά


More pages