η διαφορά μεταξύ της θερμοκρασίας και της θερμότητας μέσα από μια λογοτεχνική αφήγηση

η διαφορά μεταξύ της θερμοκρασίας και της θερμότητας μέσα από μια λογοτεχνική αφήγηση - atlaswiki

Το βιβλίο με μια ματιά : “Ο Βοριάς κι ο Ήλιος


Συγγραφέας Αίσωπος
Εκδόσεις Μοντέρνοι Καιροί

Στο συγκεκριμένο μύθο ο Αίσωπος χρησιμοποιεί ως ήρωες του δύο στοιχεία της φύσης, τον Ήλιο και τον Βοριά. Οι δυο τους βρίσκονται να φιλονικούν για το ποιος είναι δυνατότερος. Τότε εμφανίζεται ένας άνθρωπος και αποφασίζουν να βάλουν ένα στοίχημα. Ως κριτήριο δύναμης ορίζουν το να καταφέρουν να βγάλουν τα ρούχα του περαστικού.

Αποσπάσματα από το βιβλίο για τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών

«...Μια φορά, ο Ήλιος κι ο Βοριάς έπιασαν μια μεγάλη συζήτηση για το ποιος από τους δυο ήταν ο δυνατότερος.
- Εγώ, έλεγε ο Ήλιος.
- Όχι, εγώ, έλεγε ο Βοριάς.
Κι είχαν τόσο πείσμα, ώστε κανένας τους δεν υποχωρούσε μπροστά στον άλλον.
Έτσι όμως, δεν έβγαινε συμπέρασμα, ούτε θα 'βγαινε ποτέ, τόσο πεισματάρηδες που ήταν κι οι δυο τους.

- Σου προτείνω ένα ΣΤΟΊΧΗΜΑ! είπε τέλος ο Βοριάς.

- Τι ΣΤΟΊΧΗΜΑ; ρώτησε ο Ήλιος.
- Να διαλέξουμε στην τύχη έναν άνθρωπο κι όποιος από τους δυο μας καταφέρει και τον γδύσει, εκείνος θα 'ναι ο δυνατότερος .
- Το δέχομαι το στοίχημα! είπε ο Ήλιος.

Σε λίγο, φάνηκε στον κάμπο ένας άνθρωπος, που πήγαινε ολομόναχος. Άρχισε τότε, ο Βοριάς, να φυσάει δυνατά. Ο διαβάτης έσκυψε το κεφάλι του και σταύρωσε τα χέρια του, πάνω στο στήθος, για να προφυλαχτεί από τον αέρα.

Ο Βοριάς φύσηξε πιο δυνατά κι ο διαβάτης, κούμπωσε το ρούχο του κι επειδή ο Βοριάς δυνάμωνε το φύσημά του, ο καημένος ο άνθρωπος έβγαλε μια μάλλινη κουβέρτα, που την κουβαλούσε σ' ένα σακί, και τυλίχτηκε μ' αυτήν, για να μην ξεπαγιάσει. Όσο πιο δυνατά φυσούσε ο Βοριάς, τόσο πιο σφιχτά τυλιγότανε στην κουβέρτα του ο διαβάτης. Στο τέλος, ο Βοριάς βαρέθηκε κι έπαψε να φυσάει. Γύρισε στον Ήλιο και του είπε:
- Η σειρά σου τώρα να δοκιμάσεις να τον γδύσεις.

Ο Ήλιος πρόβαλε στον ουρανό, μόλις σταμάτησε να φυσάει ο Βοριάς, κι αμέσως ο διαβάτης έβγαλε από πάνω του την κουβέρτα και την έβαλε στο σακί.

Δυνάμωσε τη λάμψη του ο 'Ήλιος κι ο διαβάτης ξεκούμπωσε το ρούχο του. Αλλά ο Ήλιος δυνάμωνε όλο και πιο πολύ τη λάμψη του κι ο διαβάτης, που είχε αρχίσει να ιδρώνει, άρχισε να βγάζει ένα-ένα τα ρούχα του, ώσπου, στο τέλος απόμεινε ολόγυμνος και κοιτούσε δεξιά κι αριστερά, μήπως δει κανένα δέντρο για να πάει να ξαπλώσει στον ίσκιο του.
Επειδή όμως δεν έβρισκε δέντρο, έπεσε στο ποτάμι, που περνούσε εκεί κοντά κι έμεινε στο νερό, ώσπου ο Ήλιος, σιγά-σιγά, λιγόστεψε τη λάμψη του.
- Εσύ είσαι ο δυνατότερος! παραδέχτηκε ο Βοριάς, αποχαιρετώντας τον Ήλιο. ...»

η διαφορά μεταξύ της θερμοκρασίας και της θερμότητας μέσα από μια λογοτεχνική αφήγηση - atlaswiki

Δραστηριότητα για τη σχολική τάξη

Ένα πείραμα επίδειξης για τις διαφορετικές έννοιες της θερμοκρασίας και της θερμότητας

Διδακτικά υλικά
· ένα γκαζάκι
· ένα μπρίκι
· ένα θερμόμετρο
· λίγο νερό

Λόγω της παρανόησης που έχουν συχνά οι μαθητές μεταξύ των εννοιών της θερμοκρασίας και της θερμότητας προτείνεται η παρακάτω δραστηριότητα. Η συγκεκριμένη δραστηριότητα αποτελεί ένα πείραμα επίδειξης από τον εκπαιδευτικό προς τους μαθητές και τις μαθήτριες. Ωστόσο, καθ’ όλη τη διάρκεια του πειράματος τα παιδιά πρέπει να κρατούν τις σημειώσεις τους ατομικά ή ομαδικά.

Για το πείραμα, ο/η εκπαιδευτικός θα χρειαστεί ένα γκαζάκι, ένα μπρίκι ,ένα θερμόμετρο και λίγο νερό. Αφού βάλει νερό στο μπρίκι ,το τοποθετείε πάνω στο γκαζάκι και στερεώνει το θερμόμετρο ώστε να μην ακουμπάει στον πάτο. Το γκαζάκι προσφέρει θερμότητα στο μπρίκι με αποτέλεσμα το νερό που βρίσκεται μέσα σ' αυτό να ζεσταίνεται και η θερμοκρασία του νερού να ανεβαίνει.

Αυτό που θα παρατηρήσουν οι μαθητές και οι μαθήτριες είναι ότι η θερμοκρασία του νερού θα φτάσει μέχρι τους 100 βαθμούς Κελσίου παρ’ όλο που το μπρίκι συνεχίζει να δέχεται θερμότητα από το γκαζάκι. Στο σημείο αυτό πρέπει να γίνει η διαφοροποίηση μεταξύ των εννοιών της θερμότητας και της θερμοκρασίας.

Ειδικότερα, πρέπει να γίνει κατανοητό από τα παιδιά ότι η θερμότητα αποτελεί ένεργεια η οποία μεταφέρεται από ένα σώμα υψηλότερης θερμοκρασίας σε ένα σώμα χαμηλότερης θερμοκρασίας, όταν αυτά έρχονται σε θερμική επαφή, ενώ η θερμοκρασία αποτελεί ένα μέγεθος το οποίο μετρά το πόσο ζεστό ή κρύο είναι ένα σώμα. Επομένως, η θερμότητα και η θερμοκρασία αποτελούν δυο διαφορετικές έννοιες.

μια διδακτική πρόταση από την Μαρία- Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, την Αναστασία Χαμαμτζή, την Στυλιανή Σιάγκου, την Κυριακή Πεταλίδου και την Μαρία Μεταξά

More pages