θεατρικό σχετικά με το φαινόμενο του θερμοκηπίου

θεατρικό σχετικά με το φαινόμενο του θερμοκηπίου - atlaswikiΗ σημασία του θεάτρου και η αναγνώρισή του ως μέσου που συμβάλλει ενεργά στην απόκτηση παιδείας, έγινε από πολύ νωρίς αντιληπτή. Ήδη στην αρχαία Αθήνα, οι περισσότεροι κάτοικοι, μέτοικοι, ξένοι, αλλά ακόμη και δούλοι, γυναίκες και παιδιά, έδειχναν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους δραματικούς αγώνες. Γνωστό είναι, επίσης, το γεγονός ότι το αθηναϊκό κοινό κατείχε την ανάλογη θεατρική παιδεία.
Η σπουδαιότητα που είχε αποδώσει η τότε αθηναϊκή κοινωνία στο θέατρο, φαίνεται ακόμη και απ’ το ότι, προκειμένου να μπορεί ακόμη και ο πιο φτωχός να παρακολουθήσει τις παραστάσεις των αγώνων αυτών, ο Περικλής θέσπισε τα θεωρικά, που ήταν η αποζημίωση δύο οβολών ως αντίτιμο εισιτηρίου. Επιπλέον, γίνεται φανερή και από την καθιέρωση του θεσμού της χορηγίας. Η χορηγία, αν και ήταν μια ιδιαίτερα δαπανηρή διαδικασία για τον χορηγό, μιας και αναλάμβανε όλα τα έξοδα για τα μέλη του Χορού, τον αυλητή αλλά και για τα λοιπά μέσα της παράστασης, θεωρούνται αξίωμα, και μάλιστα πολύ τιμητικό.
Με τη δραστηριότητα αυτή, λοιπόν,-δηλαδή το θέατρο στην τάξη- επιχειρείται η συνάντηση της θεατρικής παιδείας και κουλτούρας, με τις φυσικές επιστήμες. Υπάρχει ποικιλία θεατρικών έργων, τα οποία μας δίνουν την ευκαιρία να γνωρίσουμε και να ασχοληθούμε με διάφορα θέματα των φυσικών επιστημών, όπως και να συζητήσουμε πάνω σε αυτά, χρησιμοποιώντας σαν γέφυρα το θέατρο.
Στην αναζήτηση που πραγματοποιήθηκε για την εύρεση ενός θεατρικού έργου που να σχετίζεται με το θέμα της συγκεκριμένης εργασίας, βρέθηκαν διάφορα τα οποία είχαν ταιριαστό περιεχόμενο, περνώντας οικολογικά μηνύματα και θίγοντας περιβαλλοντικά ζητήματα. Το κείμενο που, τελικά, επιλέχθηκε ως πιο κατάλληλο είναι ένα απόσπασμα του έργου του Γιάννη Ξανθούλη, Τύμπανο, Τρομπέτα και Κόκκινα Κουφέτα.
Το έργο αυτό, περιγράφει το ταξίδι που έκαναν το Τύμπανο και η Τρομπέτα, προκειμένου να ξαναβρούν το «τραγούδι της χαράς», ένα τραγούδι που θα ξαναδώσει στους ανθρώπους τη χαμένη τους ζωντάνια, αισιοδοξία, χαρά κι ευτυχία. Είναι το τραγούδι αυτό, που θα μπορέσει να τους απαλύνει από τα προβλήματά τους και να τους δώσει λύσεις για να ομορφύνουν και πάλι τον κόσμο τους. Όμως, αν και το τραγούδι της χαράς βρέθηκε-όπως λέγεται στην πρώτη κιόλας σελίδα του έργου-, αυτό δεν σημαίνει ότι και η πορεία του ταξιδιού ήταν εύκολη. Το Τύμπανο και η Τρομπέτα πέρασαν από τόπους όπου βασίλευε η φιλαργυρία, η κοινωνική αδικία, η μηχανοποίηση της σκέψης και των ιδεών. Συνάντησαν και άλλα πολλά παράξενα, φυλακίστηκαν, ναυάγησαν. Πάντα, όμως, χάρη στα κόκκινα κουφέτα, έβρισκαν και από κάποια λύση.
Το απόσπασμα που θα μελετηθεί εδώ, είναι μια από τις περιπέτειες της Τρομπέτας, που σαν ναυαγός φτάνει στη χώρα του Ήλιου. Εκεί, ο Ήλιος δε φαίνεται πουθενά, ούτε ζεσταίνει πια τον κόσμο. Τα εργοστάσια και τα αυτοκίνητα γέμισαν με καυσαέριο και νέφος την ατμόσφαιρα και του «πάγωσαν το σπίτι». Έτσι, ο Ήλιος πια, αποσύρθηκε από τον ουρανό και ζει σ’ ένα υπόγειο μαζί με τις κόρες του τις Ηλιαχτίδες, ενώ το σπίτι του δεν το φωτίζει ο ίδιος, αλλά η ΔΕΗ.
Το απόσπασμα αυτό, έχει επιλεγεί ως αφετηρία για συζήτηση στην τάξη, με άξονα τα φύλλα εργασίας που α μοιραστούν και θα συμπληρωθούν από τις ομάδες των παιδιών. Η πρακτική που έχει επιλεγεί, είναι αυτή της πρώτης ανάγνωσης του κειμένου. Αυτό γιατί, ενώ το ανέβασμα μιας ολοκληρωμένης παράστασης απαιτεί πολύ χρόνο και κόπο, η πρώτη ανάγνωση δεν χρειάζεται τόση πολλή προετοιμασία από τον/την δάσκαλο/α, ούτε και από τα παιδιά. Εξάλλου, η πρώτη ανάγνωση ενός θεατρικού έργου, είναι και μία από τις αρχικές φάσεις στο ανέβασμα μιας παράστασης, αλλά και εύκολα εφαρμόσιμη στην τάξη.
Όλοι/ες οι συντελεστές/ριες της παράστασης συναντιούνται, οι ρόλοι διανέμονται στα παιδιά και ξεκινά η πρώτη ανάγνωση-ερμηνεία τους, σύμφωνα με την καθοδήγηση του/της διδάσκοντα/ουσας. Επειδή οι ρόλοι, συνήθως, είναι λιγότεροι από το σύνολο των μαθητών/ριών, οι υπόλοιποι/ες παίζουν το ρόλο του κοινού, που παρακολουθεί και σχολιάζει το έργο κατά τη διάρκεια της πρώτης ανάγνωσης.
Πριν, όμως, ξεκινήσει αυτή, για να μπορέσουν τα παιδιά να μπουν στο κλίμα του έργου και να καταλάβουν τη υπόθεση, μπορεί ο/η δάσκαλος/α να τους κάνει μια μικρή εισαγωγή, όπως για παράδειγμα έγινε με την παράγραφο «Το έργο αυτό, περιγράφει το ταξίδι που έκαναν…. έβρισκαν και από κάποια λύση.», ή ακόμη και να εντάξει τα λόγια αυτά σ’ έναν νέο ρόλο, όπως θα μπορούσε να είναι αυτός του/της αφηγητή/ριας, που θα αναγνωστεί-ερμηνευτεί πριν ξεκινήσει η ανάγνωση-ερμηνεία του αποσπάσματος.
Την πρώτη ανάγνωση του κειμένου, ακολουθεί η διανομή των φύλλων εργασίας. Τα παιδιά εργάζονται σε ομάδες και απαντούν στις ερωτήσεις τους, οι οποίες είναι ερωτήσεις ανοιχτού τύπου. Σκοπός είναι η καταγραφή των ιδεών των μαθητών/ριών. Έπειτα, με άξονα τα φύλλα εργασίας, οι ομάδες εκθέτουν τις απόψεις τους, σε σχέση με τα ερωτήματα που τους τέθηκαν.
Μέσα από τη συζήτηση που θα διεξαχθεί στην τάξη, δίνεται η δυνατότητα να αναδειχθούν έννοιες των φυσικών επιστημών, όπως το νέφος και το καυσαέριο, αλλά και να σχολιασθούν θέματα, όπως η αλληλεπίδραση της βιομηχανικής παραγωγής και της κοινωνίας, ο συσχετισμός της ανθρώπινης δραστηριότητας με τις περιβαλλοντικές και τις κοινωνικές προεκτάσεις που αυτή συνεπάγεται, η αλλαγή των συνθηκών ζωής, οι πολιτικές και ατομικές ευθύνες μας απέναντι στο περιβάλλον. Έτσι λοιπόν, η συζήτηση ξεφεύγει από τα στενά, παραδοσιακά όρια των φυσικών επιστημών και εισάγεται στα πλαίσια της διδασκαλίας των φυσικών επιστημών για την εκπαίδευση του πολίτη.



θεατρικό σχετικά με το φαινόμενο του θερμοκηπίου - atlaswikiΗ παραπάνω δραστηριότητα, εξελίσσεται στα πλαίσια μιας τρισδιάστατης προσέγγισης της διδακτικής των φυσικών επιστημών. Πρώτη η γνωστική διάσταση, αφορά τη γνώση και έχει να κάνει με την παρουσίαση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Στη δεύτερη, τη μεταγνωστική, αναδεικνύεται το πώς οι παράγοντες (δηλ. η βιομηχανίες, τα εργοστάσια και τα βενζινοκίνητα αυτοκίνητα) που προκαλούν την ατμοσφαιρική ρύπανση (δηλ. νέφος, καυσαέριο), αλληλεπιδρούν με την κοινωνία, τον πολιτισμό, τις στάσεις των ανθρώπων. Στην τρίτη, τη συναισθηματική διάσταση, καλλιεργείται μια κριτική στάση απέναντι στο φαινόμενο, και η επιθυμία, ίσως, για την αναζήτηση ευθυνών, αλλά και λύσεων στα προβλήματα που δημιουργούνται.
Μέσα από την ενασχόληση με το συγκεκριμένο απόσπασμα, δεν μπορεί να αποκλείσει κανείς/καμία το γεγονός να μεταδίδεται στα παιδιά ένα μήνυμα αντι-σεξιστικού χαρακτήρα, πράγμα που έρχεται αν συμπληρώσει τις επιδιώξεις μας για την καλλιέργεια, στα παιδιά, του προφίλ του επιστημονικά εγγράμματου πολίτη. Αυτό συμβαίνει μιας και η πρωταγωνίστρια στο απόσπασμά μας, η Τρομπέτα, είναι κορίτσι. Δεν είναι, όμως, ένα κορίτσι που υπακούει στα διάφορα σεξιστικά στερεότυπα που θέλουν τις γυναίκες λιγότερο ευφυείς, δραστήριες, δυναμικές και εύστροφες από τους άνδρες. Αντίθετα, έχει το προφίλ της ηρωίδας, που αν και ναυάγησε, κατάφερε να σωθεί, είναι δραστήρια, δυναμική, έξυπνη, δεν διστάζει να μπλεχτεί στην περιπέτεια και ξέρει να επιχειρηματολογεί.

Η δραστηριότητα αυτή, μπορεί να οργανωθεί και να πραγματοποιηθεί στη διάρκεια δύο διδακτικών ορών. Αυτό γίνεται ως εξής: Διαθέτουμε στην πρώτη ώρα στη διανομή των ρόλων και στην πρώτη ανάγνωση. Αν περισσέψει χρόνος, τα παιδιά μπορούν να αρχίσουν να ασχολούνται με τα φύλλα εργασίας. Έτσι, στη δεύτερη ώρα ολοκληρώνουν τη συμπλήρωση των φύλλων εργασίας και ακολουθεί η συζήτηση στην τάξη.























Φύλλο εργασίας


Ομάδα συνεργασίας Ημερομηνία


1. Παρακολουθείστε προσεκτικά το απόσπασμα που ακολουθεί από το θεατρικό έργο του Γιάννη Ξανθούλη, Τύμπανο, Τρομπέτα και Κόκκινα Κουφέτα.

2. Σύμφωνα με το έργο, γιατί ο Ήλιος δεν φαίνεται από πουθενά πια; Που οφείλεται αυτό;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………




3. Διαβάστε στο απόσπασμα τα λόγια της Τρομπέτας στη σελίδα 49: « Αν καταργηθεί ο Ήλιος…πως θα παίξει το παιδί;»
Αν καταργηθεί ο ήλιος, ποιες περιβαλλοντικές και ποιες κοινωνικές επιπτώσεις θα έχουμε;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………....





4. Σχολιάστε τα λόγια του εργολάβου και του βιομήχανου στις σελ. 48 & 49: « Τι τον θέλουμε τον Ήλιο…και ξανά να μη μιλά!».
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………....




5. Στη σελ. 51 η Τρομπέτα λέει: «Κι εμείς ελπίζουμε ότι θα ‘ρθουν καλύτερες μέρες.»
Εσείς πιστεύετε ότι θα συμβεί αυτό;
Αν όχι, γιατί;
Αν ναι, τι πιστεύετε ότι πρέπει αν κάνει ο καθένας και η καθεμία από εμάς, ώστε να έρθουν καλύτερες μέρες;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………....


μια διδακτική πρόταση από την Ξενίδου Ευδοξία
και τον Δομουχτσή Νικόλαο

More pages