κατασκευή αφίσας για τη δημιουργία του κόσμου


θέατρο στην τάξη για το σύμπαν - atlaswiki

περιγραφή

Χωρίζουμε τους μαθητές και τις μαθήτριες σε ομάδες των 4-5 ατόμων, ανάλογα με τον αριθμό τους, και σε κάθε ομάδα δίνουμε ένα χρωματιστό χαρτόνι, μαρκαδόρους σε διάφορα χρώματα, ψαλίδια, κόλλες, επιστημονικά περιοδικά σχετικά με το σύμπαν καθώς και περιοδικά σχετικά με μύθους, με πολύχρωμες σελίδες και ένα πακέτο με ασπρόμαυρο φωτοτυπημένο υλικό που έχει εικόνες, οι οποίες συνοδεύονται από λεζάντες και σύντομα κείμενα σχολίων με το θέμα που έχει επιλεγεί ως κεντρικό θέμα της αφίσας. Επίσης, το θέμα της αφίσας θα μπορούσε να ανακοινωθεί στα παιδιά μερικές μέρες πιο μπροστά, έτσι ώστε να ενημερωθούν και από μόνα τους σχετικά και να ψάξουν ή να φέρουν υλικό και ανάλογα περιοδικά στην τάξη. Κάθε ομάδα σχεδιάζει την δική της αφίσα, η οποία μπορεί να έχει εικόνες, σχήματα, κείμενα είτε έτοιμα, κομμένα από το έντυπο υλικό και κολλημένα στην αφίσα, είτε γραμμένα από τους ίδιους τους μαθητές. Οπότε κάθε τέτοιου είδους αφίσα είναι ένα οπτικό μήνυμα, το οποίο θα πρέπει να εκφράζεται με έναν πρωτότυπο τίτλο. Έτσι υπάρχει αλληλεπίδραση του οπτικού ερεθίσματος με τον προφορικό λόγο.


χρονική διάρκεια

Η χρονική διάρκεια αυτής της δραστηριότητας είναι 1 διδακτική ώρα.

διδακτικό υλικό

  • κείμενα και φωτογραφικό υλικό

To διδακτικό υλικό για τη δραστηριότητα είναι ένα κείμενο και το ανάλογο φωτογραφικό υλικό, δηλαδή τα παρακάτω:

Κοσμολογία

Η Κοσμολογία είναι η επιστήμη που εξετάζει το πώς και γιατί γεννήθηκε το σύμπαν, τι υπήρχε πριν από αυτό και την εξέλιξη του μέχρι την κατάληξη του και αν θα υπάρχει τέτοια. Για να φτάσει όμως να γίνει μια καθαρά πειραματική και παρατηρησιακή επιστήμη πέρασε από πολλά στάδια. Ο αρχαίος άνθρωπος δημιούργησε την Κοσμολογική Μυθολογία υφαίνοντας μύθους πίσω από κάθε φαινόμενο της ζωής του, στην προσπάθεια του να απαντήσει στα παραπάνω ερωτήματα. Με την εξέλιξη της φιλοσοφίας η μυθολογική Κοσμολογία άρχισε να εξασθενεί σταδιακά. Οι φιλόσοφοι χώριζαν τον μύθο από τον λόγο σχηματίζοντας τις πρώτες επιστήμες, οι οποίες βοήθησαν στην ανάπτυξη της Φιλοσοφικής Κοσμολογίας. Αυτή η Κοσμολογία μεταλαμπαδεύτηκε στην Ευρώπη και εξελίχθηκε στην σημερινή μορφή της.

κατασκευή αφίσας για τη δημιουργία του κόσμου - atlaswiki

Α) Αρχαία Κοσμολογική Μυθολογία

-> Αιγυπτιακή Κοσμολογία

Η Αιγυπτιακή Κοσμολογική παράδοση έχει ανασυντεθεί από πολλά ευρήματα όπως παπύρους και τοιχογραφίες. Σύμφωνα με αυτόν ο δημιουργός του κόσμου είναι ο προαιώνιος θεός Ρα που με τον λόγο του δημιούργησε τον κόσμο, την Γη, το Νερό, την χλωρίδα, την βλάστηση και την Έρημο. Ο λόγος του Ρα έφτασε και στην νέο-δημιουργημένη Γη και ενζυμώμενη μη το χώμα έπλασε ανθρώπους, ζώα, φυτά κ.τ.λ.

Το Σύμπαν το φαντάζονταν ως ορθογώνιο κουτί με πάτωμα την Γη και οροφή ή μια Αγελάδα με τα άκρα της στα άκρα της Γης ή το επιμηκυμένο σώμα της θεάς Νουτ με το πρόσωπο της στραμμένο στην ανατολή και τα άκρα της να αποτελούν τους στύλους του στερεώματος. Γύρω από Σύμπαν-κουτί έρεε ένας μεγάλος ποταμός πάνω τον οποίο ταξίδευαν με τη βοήθεια καϊκιών ο Ήλιος και η Σελήνη που κρύβονταν στις σπηλιές των όχθεών του κατά την Δύση τους. Το ίδιο και οι πλανήτες. Κάθε δεκαπενθήμερο περίπου ένα Αγριογούρουνο έτρωγε σιγά σιγά την σελήνη για δυο εβδομάδες. Όταν πείναγε πολύ των έτρωγε με την μία δημιουργώντας εκλείψεις.

κατασκευή αφίσας για τη δημιουργία του κόσμου - atlaswiki

-> Ελληνική Κοσμολογία

H Κοσμολογία της Ελλάδας πριν την Ιωνική Φιλοσοφία:

α) Ορφικός Μύθος

Το νερό για τον Ορφέα ήταν η αρχή των πάντων που κατακάθισε στην λάσπη δημιουργώντας ένα φίδι με κεφάλι λιονταριού και ανάμεσα τους το θεό Ηρακλή και Χρόνο. Ο Ηρακλής γέννησε ένα τεράστιο αυγό που από την τριβή έσκασε στα δύο, δημιουργώντας τον Ουρανό και την Γη και από μέσα ξεπρόβαλε ένας διπρόσωπος θεός. Και ο Ουρανός με την Γη γέννησαν την Κλωθώ, τη Λάχεση και την Άτροπο (Τρεις Μοίρες).

β) Θεογονία του Ησίοδου

Στην αρχή ήταν το Χάος ύστερα εμφανίστηκε η Γαία και ο Έρως και το Χάος γέννησε το Έρεβος και την Νύχτα που από την ένωση τους προήλθαν ο Αιθέρας και η Ημέρα. Τέλος, η Γαία δημιούργησε τον έναστρο Ουρανό.

γ) Αλκμάνιο κοσμογονικό μοντέλο

Ο Άλκμαν ποιητής στη Σπάρτη περί το 700π.Χ. προτείνει το μοντέλο που συνοψίζεται ως εξής:

1. Αρχικά ταραγμένη και Αδιαμόρφωτη ύλη σε ανυπαρξία

2. Στα πλαίσια του Χώρου που περιείχε μη-ύλη γεννήθηκε η Θέτις που τακτοποιούσε τα πάντα

3. Στο Χώρο της μη-ύλης δημιουργήθηκε πόρος που έπαιξε το ρόλο της αρχής της μεταφοράς της ύλης στο Χώρο στην ύπαρξη (κάποιοι επιστήμονες ταυτίζουν εννοιολογικά τον πόρο με τον χώρο Αϊνστάϊν-Ρόζεν)

4. Δημιουργήθηκε ένα όριο ο Τέκμωρ που η ύλη που το ξεπερνούσε γινόταν διαμορφωμένη και αισθητή από το όριο δημιουργήθηκε η μέρα η Σελήνη και το Σκότος

5. Ο Πόρος, ο Τέκμωρ και το Σκότος συνυπήρχαν σαν ενιαίο σύνολο γεγονότων εκτός του αισθητού Σύμπαντος

6. Το φως της μέρας υποβοηθείτο από τον Ήλιο που δεν το δημιουργεί εξολοκλήρου.

κατασκευή αφίσας για τη δημιουργία του κόσμου - atlaswiki

-> Εβραϊκή Κοσμολογία (Εβραϊκή βιβλική κοσμολογία)

Τα δύο πρώτα κεφάλαια της Γένεσης, του πρώτου βιβλίου της Πεντατεύχου αλλά και ολόκληρης της Βίβλου, μας δίνουν δύο διηγήσεις για τη δημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου.

Στην πρώτη διήγηση, τη λεγόμενη "ιερατική" (Γεν. 1:1-2:4α), σε μια μεγαλειώδη εικόνα ο Θεός, φέρνει στην ύπαρξη το σύμπαν. Ο Θεός είναι δημιουργός της πρώτης άμορφης πραγματικότητας που μέσα σε σκοτεινά και ακαθόριστα νερά αποκαλείται "ουρανός και γη". Ο Ουρανός και η Γη γίνονται αντιληπτά ως το παν.

Έπειτα σε έξι φάσεις πραγματώνεται η διαμόρφωση του σύμπαντος:

1. γένεση του φωτός (πιθανόν αυτό το πρώτο φως να έχει μια υπαρξιακή σημασία: εμφάνιση των θεϊκών ενεργειών. Ο Θεός φωτίζει τα βήματα του ανθρώπου (Παρ. 6:23), αλλιώς ο άνθρωπος περπατά στο σκοτάδι (Ησ. 59:9 εξ))

2. σχηματισμός της ατμόσφαιρας,

3. διαμόρφωση ξηράς και θάλασσας, και εμφάνιση του φυτικού βασιλείου,

4. δημιουργία του ήλιου, της σελήνης και των αστεριών

5. δημιουργία των θαλάσσιων οργανισμών και των πετεινών του ουρανού και

6. δημιουργία των τετράποδων, και τελικά του ανθρώπου ως "άρσεν και θήλυ" (Γέν. 1:27) κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσιν του Θεού.

7. Το δημιουργικό έργο των έξη ημερών κλείνει η ανάπαυση του Θεού την εβδόμη ημέρα.

Η δεύτερη βιβλική διήγηση περί δημιουργίας (Γεν. 2:4β-2:25) έχει κύριο θέμα τη δημιουργία του πρώτου ανθρώπινου ζεύγους, του Αδάμ και της Εύας.

Αρχίζει από την πλάση του άντρα, ακολουθεί η δημιουργία του κήπου της Εδέμ ως κατοικίας του ανθρώπου, και μετά έρχεται η δημιουργία των παντός είδους ζώων. Κατόπιν, ο Θεός δημιουργός, δημιουργεί τη γυναίκα και μετά η διήγηση οδηγεί στα περί της πτώσεως των πρωτοπλάστων.

κατασκευή αφίσας για τη δημιουργία του κόσμου - atlaswiki

Β) Επιστημονική κοσμολογία

-> Θεωρία της σχετικότητας και κοσμολογία

Σύμφωνα με την θεωρία της σχετικότητας, ο χρόνος δεν θεωρείται ξεχωριστό μέγεθος αλλά συνδυάζεται με τον χώρο σε μια τετραδιάστατη ενότητα γνωστή ως χωρόχρονος μέσα στον οποίο εξελίσσεται το Σύμπαν.

κατασκευή αφίσας για τη δημιουργία του κόσμου - atlaswiki

-> Θεωρία Μεγάλης Έκρηξης

Στην επιστήμη της Κοσμολογίας, Μεγάλη έκρηξη (Big Bang, προφέρεται Μπιγκ Μπανγκ) ονομάζεται η θεωρία σύμφωνα με την οποία το σύμπαν δημιουργήθηκε από μια υπερβολικά πυκνή και θερμή κατάσταση, πριν από περίπου 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια. Η θεωρία αυτή για τη δημιουργία του σύμπαντος είναι η πιο διαδεδομένη αυτή την στιγμή στην επιστημονική κοινότητα. Ο όρος Big Bang χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Φρεντ Χόιλ (Fred Hoyle) σε μια ραδιοφωνική εκπομπή του BBC, το κείμενο της οποίας δημοσιεύτηκε το 1950. Ο Χόιλ δεν χρησιμοποίησε τον όρο για να περιγράψει μια θεωρία, αλλά για να ειρωνευτεί τη νέα ιδέα. Παρόλα αυτά ο όρος έμεινε χάνοντας το ειρωνικό του περιεχόμενο.

κατασκευή αφίσας για τη δημιουργία του κόσμου - atlaswiki

  • φύλλο εργασίας

Ομάδα συνεργασίας:

1. Μελετήστε το υλικό με τις πληροφορίες και τις εικόνες που σας δόθηκε μαζί με το υλικό που έχετε συλλέξει εσείς από πριν. Στη συνέχεια κατασκευάστε με την τεχνική του κολάζ μια αφίσα με βάση τη μυθολογία και τις επιστημονικές προσεγγίσεις σχετικά με τη δημιουργία του σύμπαντος.

2. Συζητήστε το θέμα της αφίσας σας και τον τρόπο που θα το παρουσιάσετε στους συμμαθητές και τις συμμαθήτριές σας. Επίσης, βρείτε έναν πρωτότυπο τίτλο για το έργο σας.

3. Κατασκευάστε την αφίσα σας χρησιμοποιώντας τα υλικά (χαρτόνια, ψαλίδια, περιοδικά κτλ.) και ετοιμάστε γραπτά ή προφορικά μία παρουσίαση της. Η αφίσα μπορεί να περιέχει εικόνες, σχήματα, κείμενα δικά σας ή έτοιμα.

4. Αναρτήστε την αφίσα σας και παρουσιάστε την στους συμμαθητές και τις συμμαθήτριές σας. Στη συνέχεια απαντήστε στις πιθανές ερωτήσεις τους.

δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται και συμβάλλουν στην εκπαίδευση του πολίτη

Μέσα από τη δημιουργία της αφίσας, οι μαθητές και οι μαθήτριες, πέρα από τα θέματα φυσικών επιστημών που μαθαίνουν, εκφράζουν και τον έντονο προβληματισμό τους, φέρνοντας στο προσκήνιο τον τρόπο που επιστήμη και κοινωνία αλληλεπιδρούν και πώς, επίσης, επηρεάζουν την ποιότητα ζωής, την ηθική, τον πολιτισμό. Επιπλέον, εκπαιδεύονται στο σχεδιασμό και παρουσίαση ενός σύντομου οπτικού (αφίσα) και προφορικού( προφορική παρουσίαση) μηνύματος, μια δεξιότητα χρήσιμη σε όλα τα παιδια, ανεξάρτητα από το επάγγελμα που θα κάνουν στο μέλλον.

χάρτης εννοιών

κατασκευή αφίσας για τη δημιουργία του κόσμου - atlaswiki




μια διδακτική πρόταση από την Ιωάννα
Στρατάκη και τη Σταυρούλα Χριστοφόρου


More pages