κατασκευή μουσικών οργάνων από άχρηστα υλικά

κατασκευή μουσικών οργάνων από άχρηστα υλικά - atlaswikiκατασκευή μουσικών οργάνων από άχρηστα υλικά - atlaswikiκατασκευή μουσικών οργάνων από άχρηστα υλικά - atlaswiki κατασκευή μουσικών οργάνων από άχρηστα υλικά - atlaswiki


οδηγίες για τη διδασκαλία

Για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, ο/η εκπαιδευτικός μπορεί να προετοιμάσει τα παιδιά, από την πρώτη κιόλας μέρα της προσέγγισης στο θέμα «ανακύκλωση», ζητώντας τους να συγκεντρώσουν τα υλικά που αναφέρονται παρακάτω στο διδακτικό υλικό.
Μετά από λίγες μέρες, θα έχει συγκεντρωθεί ένας ικανός αριθμός «άχρηστων» υλικών από τα παιδιά. Τότε είναι εφικτό οι μαθητές να κατασκευάσουν μουσικά όργανα με τις παρακάτω οδηγίες και τη βοήθεια του δασκάλου, όταν αυτό είναι απαραίτητο, αφού είναι σημαντική η λήψη πρωτοβουλίας, η αυτενέργεια και η φαντασία των μαθητών. Οι κατηγορίες των μουσικών οργάνων που μπορούν να κατασκευαστούν είναι:
-κρουστά όργανα (μαράκες, ντέφι, τύμπανα)
-έγχορδα όργανα (κιθάρα, άρπα)
-πνευστά όργανα (σειρά με μπουκάλια)


διδακτικό υλικό

άχρηστα υλικά : παλιές εφημερίδες, δοχεία πλαστικά, τενεκεδάκια, κουτάκια από τυράκια, πλαστικά μπουκαλάκια από γάλα, παλιές λάμπες, ξυλάκια, καλαμάκια…
κόλλα : άσπρη πλαστική κόλλα (ατλακόλ, νεοστίκ, κτλ.), κόλλα σε σωληνάριο
κολλητική ταινία και σελοτέηπ
ψαλίδι, τανάλια, σφυρί
βελόνες, σπάγκος, κλωστή, πετονιά (για χορδές)
ποδιά ή παλιό πουκάμισο (φόρμα εργασίας)
δοχεία πλαστικά (για νερό και κόλλα), πινέλα, μικρή βούρτσα
πλαστικά χρώματα και πινέλα ή δακτυλομπογιές, νερομπογιές και βερνίκι


Μέθοδος με λουρίδες εφημερίδων (χαρτοπολτός) για την εξωτερική επένδυση των άχρηστων υλικών:

1. Πάνω σε τραπέζι στρωμένο με νάιλον, αφού φορέσουμε τις ποδιές (φόρμες εργασίας), διαλύουμε σε δοχείο με νερό λίγη ατλακόλ (αναλογία 1εκ. νερού - 1εκ. κόλλας) και ανακατεύουμε.
2. Κόβουμε τις παλιές εφημερίδες σε λεπτές λουρίδες 2εκ. περίπου και τις βάζουμε μέσα στο μίγμα κόλλας μία μία. Μόλις μουσκέψει καθεμιά, καθαρίζουμε με τα δάχτυλα την κόλλα που περισσεύει και απλώνουμε τη λουρίδα πάνω στο αντικείμενο που θα αποτελέσει το μουσικό όργανο.

κατασκευή μουσικών οργάνων από άχρηστα υλικά - atlaswiki

Βασικές οδηγίες:
Μέσα στο πλαστικό δοχείο ή στο ρολό χαρτονιού βάζουμε φακές, ρύζι, μακαρόνια, κλπ. Αφού πραγματοποιήσουμε τη διαδικασία του χαρτοπολτού, μετά από 2-3 μέρες (ή και χωρίς τη διαδικασία αυτή) κλείνουμε το δοχείο με καπάκια πλαστικά και επενδύουμε εξωτερικά το δοχείο με χρωματιστά χαρτιά, αυτοκόλλητα ή το βάφουμε!

κατασκευή μουσικών οργάνων από άχρηστα υλικά - atlaswikiκατασκευή μουσικών οργάνων από άχρηστα υλικά - atlaswiki


1) Μεθοδικές οδηγίες / Κρουστά όργανα / Μαράκες, κουδουνίστρα

-Τύπος Α: Με λάμπες και χαρτοπολτό

Υλικά: μια λάμπα, χαρτονένια ρολά, παλιές εφημερίδες, κολλητική ταινία, άσπρη κόλλα, πλαστικά δοχεία, πλαστικά χρώματα, πινέλα.

Στη βάση ενός καμένου ηλεκτρικού λαμπτήρα προσαρμόζουμε ένα χαρτονένιο ρολό, στερεώνοντάς το με κολλητική ταινία. Γύρω στο λαμπτήρα, και το χαρτονένιο του χερούλι, απλώνουμε μικρές λουρίδες εφημερίδας, βουτηγμένες σε κόλλα και νερό. Απλώνουμε 2-3 χέρια χαρτοπολτού, 1 κάθε μέρα, ώστε να σχηματιστεί ένα χοντρό και γερό κέλυφος. Κλείνουμε και τη βάση του χαρτονένιου ρολού και την αφήνουμε να στεγνώσει.
Όταν ο χαρτοπολτός στεγνώσει καλά και γίνει σκληρός, χτυπάμε το σφαιρικό μέρος μ’ ένα σφυρί ή πάνω σε μια σκληρή επιφάνεια, έτσι ώστε να σπάσει η λάμπα από μέσα, αλλά να μη χαλάσει το σχήμα του χαρτοπολτού. Βάφουμε ένα στρώμα άσπρης πλαστικής μπογιάς και το διακοσμούμε με άλλα χρώματα.

-Τύπος Β: Με πλαστικά μπουκάλια και ρύζι, φακές, φασόλια, μακαρόνια κομμένα, πετραδάκια, χάντρες ή άμμο

Υλικά: ένα μπουκάλι πλαστικό, χαρτονένια ρολά, παλιές εφημερίδες, κολλητική ταινία, άσπρη κόλλα, πλαστικά δοχεία, πλαστικά χρώματα, πινέλα, χρωματιστός σπάγκος ή μαλλί.

Βάζουμε σε ένα μπουκάλι λίγο ρύζι (ή φακές…) και κλείνουμε το άνοιγμα με κολλητική ταινία. Σαν χερούλι βάζουμε ένα χαρτονένιο ρολό γύρω στο «λαιμό» του μπουκαλιού. Απλώνουμε χαρτοπολτό και βάφουμε με τον ίδιο τρόπο, όπως παραπάνω. Μπορούμε να κολλήσουμε χρωματιστό χαρτί ή αυτοκόλλητα ή σπάγκο στο μπουκάλι ή το χαρτονένιο κουτί, αντί να το βάψουμε.


2) Μεθοδικές οδηγίες / Κρουστά όργανα / Ντέφι (μικρό με χερούλι)

Υλικά: στρογγυλό χαρτονένιο κουτί από τυράκια, ξυλάκι 20-25 εκ. περίπου, 4 χάντρες ή κουμπιά, σπάγκος ή κλωστή, βελόνα, άσπρη κόλλα, ψαλίδι, πλαστικά χρώματα.

Παίρνουμε το μισό στρογγυλό χαρτονένιο κουτί από τυράκια (το κάτω μέρος) κα κόβουμε μικρά κενά για να περνάει το ξυλάκι από το κέντρο σε σχήμα Φ. Κόβουμε μικρά κενά στο καπάκι, επίσης. Δένουμε 4 χάντρες σε συμμετρικά σημεία της περιφέρειας του κουτιού (στο καπάκι), με σπάγκους ή κλωστές μήκους 4-5 εκ. Διακοσμούμε το κουτί: το ζωγραφίζουμε με πλαστικά χρώματα ή κολλάμε μικρά σχέδια…Κολλάμε το καπάκι του κουτιού στο κάτω μέρος με άσπρη κόλλα ή ρευστή κόλλα. Τα αφήνουμε να στεγνώσουν.


3) Μεθοδικές οδηγίες / Κρουστά όργανα / Τύμπανα

Υλικά: μεταλλικά κουτιά (τενεκεδάκια…), μπαλόνια, χρωματιστά αυτοκόλλητα χαρτιά.

Κόβουμε το κάτω μέρος ενός μπαλονιού και τεντώνουμε το επάνω στο κουτί. Κολλάμε το αυτοκόλλητο γύρω στο στόμιο, για να στερεώσουμε το μπαλόνι. Διακοσμούμε το κουτί, όχι τη μεμβράνη (είναι ευαίσθητη). Η μεμβράνη μπορεί να είναι, επίσης, νάιλον στερεωμένη με λάστιχο.


4) Μεθοδικές οδηγίες / Έγχορδα όργανα / Άρπα

Υλικά: πετονιές (διαφορετικού πάχους), ένα τελάρο (ξύλινο σκελετό ή κορνίζα), πολλές βίδες, πλαστικά χρώματα, πινέλα.

Βιδώνουμε πολλές βίδες σε διαφορετικές αποστάσεις γύρω από το τελάρο. Δένουμε κομμάτια από πετονιά. Τοποθετώντας πετονιές διαφορετικού πάχους, θα έχουμε διάφορους τόνους, παίζοντάς τες.


5) Μεθοδικές οδηγίες / Έγχορδα όργανα / Κιθάρα

Υλικά: πετονιές (διαφορετικού πάχους), ξύλο 2-3 εκ μήκος και 30-35 εκ μάκρος, βίδες (2-4-6…), σφυρί.

Βάφουμε και διακοσμούμε το ξύλινο κομμάτι. Πάνω του με σφυρί καρφώνουμε στις άκρες ανά ζεύγη τις βίδες σε διαφορετική απόσταση μεταξύ τους. Στις βίδες προσαρμόζουμε τις πετονιές. Έτσι έχουμε έτοιμη την «κιθάρα».


6) Μεθοδικές οδηγίες / Πνευστά όργανα / «όμποε» ή «φλογέρα»

Υλικά: ένα πλαστικό καλαμάκι και ένα πλαστικό ποτήρι.

Το καλαμάκι κόβεται στο ένα άκρο με ψαλίδι. Το άκρο που πρόκειται να κόψουμε, πρώτα το πατάμε, κάνουμε μια τρύπα στο πλαστικό ποτήρι και στερεώνουμε μέσα το καλαμάκι (με κολλητική ταινία, αν χρειάζεται). Διακοσμούμε το ποτήρι με πλαστικά χρώματα.


7.Μεθοδικές οδηγίες / Πνευστά όργανα / Μπουκάλια και νερό

Τοποθετούμε 3-4-5 μπουκάλια στη σειρά και τα στερεώνουμε με μια ταινία ή χρησιμοποιούμε για βάση τους ένα χαρτονένιο κουτί. Προσθέτουμε χαρτοπολτό για να γίνουν σκληρά και γερά. Βάφουμε το πρώτο χέρι με άσπρο πλαστικό χρώμα. Διακοσμούμε τη βάση και τα μπουκάλια.


χρονική διάρκεια

Η δραστηριότητα αυτή θα διαρκέσει αρκετές μέρες, λόγω της συγκέντρωσης του υλικού, της επεξεργασίας των φύλλων εφημερίδας – χαρτοπολτός και της διεξαγωγής στην τάξη της διακόσμησης των οργάνων.


δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται

Μέσω αυτής της δραστηριότητας των μαθητών (και σε συνεργασία με τον δάσκαλο μουσικής, σε ορισμένες περιπτώσεις), επιτυγχάνονται οι εξής στόχοι και καλλιεργούνται δεξιότητες και στάσεις που συμβάλλουν στην εκπαίδευση του πολίτη, όπως:
Χρησιμοποίηση άχρηστων υλικών (όπως παλιές εφημερίδες, πλαστικά αντικείμενα, μπουκάλια, κουτιά…) ώστε να αξιοποιηθούν και να γίνουν χρήσιμα, λειτουργικά και όμορφα
Προστασία του περιβάλλοντος, λιγότερα σκουπίδια.
Χρησιμοποίηση των σωματικών δυνάμεων των παιδιών, ανάπτυξη δεξιοτήτων καθώς και ενίσχυση της φαντασίας και ευαισθησίας τους
Επίτευξη ομαδικής εργασίας και δημιουργικής οργάνωσης
Διάκριση των ήχων από διάφορα υλικά (πλαστικό, γυαλί, ξύλο…)
Κατασκευή εποπτικού υλικού, δημιουργία μουσικών οργάνων και γνώση των διαφόρων κατηγοριών (κρουστά, έγχορδα, πνευστά…) και χρήση αυτών ενδεχομένως και στη δραματοποίηση θεατρικών έργων, στο παιχνίδι και σε άλλες δραστηριότητες
Ανάπτυξη ικανότητας για ρυθμική συνοδεία και ρυθμικό αυτοσχεδιασμό με τη χρήση διάφορων ηχητικών αντικειμένων και οργάνων.
Ενδιαφέρον για τη μουσική και τις φυσικές επιστήμες μέσα από το παιχνίδι, την κατασκευή και εκτέλεση των «χειροποίητων» μουσικών οργάνων.


διαφορετικές θεματικές περιοχές που εμπλέκονται

Στην προκείμενη δραστηριότητα, οι μαθητές έρχονται σε επαφή με τα Εικαστικά και τη Χειροτεχνία, αφού κατασκευάζουν μόνοι τους τα μουσικά όργανα, τα χρωματίζουν και τα διακοσμούν, δηλαδή αποκτούν ερεθίσματα πάνω στην Αισθητική Αγωγή. Ακόμη, με τη βοήθεια των οδηγιών κατασκευής, αναπτύσσουν την κριτική σκέψη και τη Γλώσσα. Επιπλέον, η θεματική περιοχή της Μουσικής είναι εμφανής, όχι μόνο λόγω της κατασκευής των οργάνων, αλλά και της εκτέλεσής τους, αφού τα παιδιά μπορούν άμεσα να παίξουν ρυθμικές ασκήσεις με τα κρουστά που θα φτιάξουν, να τραγουδήσουν με τη συνοδεία αυτών κλπ.Επίσης παρατηρείται διαθεματική σύνδεση των Φυσικών Επιστημών με τη μουσική. Ανάλογα με το μέσο που συμβάλλει στην παραγωγή του ήχου, έχουμε και διαφορετικές κατηγορίες οργάνων. Κι αυτό είναι εμφανές, αφού στα κρουστά πάλλεται μια επιφάνεια-μεμβράνη (τύμπανο) ή το ίδιο σώμα του οργάνου (μαράκα-κουδουνίστρα), στα πνευστά (φλογέρα) υπεύθυνη για την παραγωγή του ήχου είναι η στήλη αέρα μέσα στο σώμα του οργάνου, στα έγχορδα (κιθάρα-άρπα) η χορδή που πάλλεται.


μια διδακτική πρόταση από την Κοσμάνου Ελένη

More pages