κολάζ για τα μολυσμένα ποτάμια

κολάζ μολυσμένα ποτάμιακολάζ ποτάμιαμολυσμέναααα ποτάμια

κολάζ
Η δραστηριότητα αυτή έχει σκοπό να καταλάβουν οι μαθητές ποιες είναι οι αιτίες μόλυνσης των ποταμών και γενικά του υγρού στοιχείου και οι επιπτώσεις που αυτές θα έχουν στην χλωρίδα και την πανίδα. Θα χωρίσουμε τους μαθητές σε 2 ομάδες 3-4 ατόμων το υλικό που θα χρησιμοποιήσουν από τη μια θα παρουσιάζει τις αιτίες και από την άλλη τις συνέπειες της μόλυνσης.


1. περιγραφή

Με αφορμή ένα κείμενο που θα δοθεί στους μαθητές και που θα διαβαστεί στην τάξη, με θέμα τη μόλυνση των υδάτων και τους τρόπους προστασίας, θα γίνει συζήτηση γύρω από αυτό. Έπειτα, θα χωρίσουμε τους μαθητές σε ομάδες, και θα τους δώσουμε κατάλληλο φωτογραφικό υλικό, ώστε να φτιάξουν μία αφίσα με θέμα: «Γιατί μολύνονται τα ποτάμια;». Ζητάμε από τους μαθητές να κολλήσουν εικόνες ή και να γράψουν κείμενα σχετικά με τις αιτίες μόλυνσης και τις επιπτώσεις τόσο στο νερό, όσο και στη χλωρίδα και την πανίδα. Στη συνέχεια, ζητάμε να σκεφτούν έναν έξυπνο τίτλο για την αφίσα και όντας χωρισμένα σε ομάδες θα κατασκευάσει κάθε ομάδα τη δική της αφίσα. Στο τέλος, όλες οι αφίσες θα παρουσιαστούν μέσα στην τάξη και η πιο πρωτότυπη θα αναρτηθεί στον πίνακα ανακοινώσεων και θα βραβευτεί.2. χρονική διάρκεια

Η διάρκεια της δραστηριότητας θα είναι 2 διδακτικές ώρες. Στην πρώτη ώρα θα δοθεί στα παιδιά το κείμενο, πάνω στο οποίο θα συζητήσουν μεταξύ τους και στη συνέχεια θα χωριστούν σε ομάδες. Στη δεύτερη ώρα θα μοιραστεί το υλικό και θα γίνει η κατασκευή της αφίσας, και αφού παρουσιαστούν όλες οι αφίσες θα εκτιμηθεί η καλύτερη.

3. διδακτικό υλικό

- Κείμενο- Φωτογραφίες- Χαρτόνια, κόλλες, ψαλίδια, μαρκαδόροι
το κείμενο που θα δοθεί στους μαθητές
ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΜΟΛΥΝΣΗΣ ΥΔΑΤΩΝΗ ρύπανση των θαλασσώνΕδώ και δεκαετίες, οι επιστήμονες, οι αλιείς, οι ναυτικοί, οι δύτες και άλλοι λάτρεις της θάλασσας ανησυχούν για την υποβάθμιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Στο επίκεντρο των ανησυχιών τους βρίσκεται η ρύπανση. Οι αιτίες που την προκαλούν είναι πολλές: οι βιομηχανικές εκπομπές, τα μη επεξεργασμένα λύματα, οι απορρίψεις διαφόρων ουσιών από τα πλοία, η ρύπανση που καταλήγει στη θάλασσα μέσω των ποταμών...Το πρόβλημα είναι σοβαρό: η θάλασσα παρέχει, χάρη στην αλιεία και τη θαλάσσια υδατοκαλλιέργεια, το 40% των πρωτεϊνών που καταναλώνονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διατήρηση της οικολογικής της ισορροπίας είναι συνεπώς ζωτικής σημασίας για τον εφοδιασμό της Ένωσης με τρόφιμα. Επιπλέον, η θάλασσα αποτελεί χώρο διαβίωσης και εργασίας 70 εκατομμυρίων ευρωπαίων πολιτών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων οι οποίοι, άμεσα ή έμμεσα, ζουν από την αλιεία, τον τουρισμό σε παραθαλάσσια θέρετρα και τις λιμενικές δραστηριότητες.Η μόλυνση των θαλασσών έχει διάφορες μορφές:Οι χημικές ουσίες και τα βαρέα μέταλλα - Με διάφορους κανονισμούς δόθηκε τέλος στις περισσότερες απορρίψεις επικίνδυνων ουσιών στους ποταμούς και στη θάλασσα. Τα προβλήματα που εξακολουθούν να υπάρχουν οφείλονται, αφενός, στην παραβίαση της νομοθεσίας και, αφετέρου, στην επιβάρυνση που έχει δεχθεί το θαλάσσιο περιβάλλον κατά το παρελθόν, καθώς στα θαλάσσια ιζήματα υπάρχουν ακόμη συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων και υπολείμματα απαγορευμένων σήμερα χημικών ουσιών (οργανοχλωριωμένα φυτοφάρμακα). Όμως, τους επιστήμονες ανησυχούν σήμερα άλλες χημικές ουσίες, όπως ο τριβουτυλοκασσίτερος (αντιρρυπαντικές βαφές), τα βρωμιωμένα επιβραδυντικά φλόγας, οι διοξίνες...Ο ευτροφισμός - Ο υπερβολικός εμπλουτισμός του θαλάσσιου περιβάλλοντος με θρεπτικά συστατικά (νιτρορρύπανση και φωσφορικά άλατα) τα οποία καταλήγουν στη θάλασσα μέσω των ποταμών, των επιφανειακών υδάτων και των υπονόμων προκαλεί πολλαπλασιασμό της υδατικής χλωρίδας η οποία καταναλώνει το οξυγόνο του νερού θέτοντας έτσι σε κίνδυνο τη ζωή των υδρόβιων ζωικών οργανισμών. Αυτό το φαινόμενο ευθύνεται για τις λεγόμενες «κόκκινες παλίρροιες» τοξικών αλγών. Η κύρια αιτία της επιβάρυνσης της θάλασσας με θρεπτικά συστατικά είναι η εντατική γεωργία και η συστηματική χρήση λιπασμάτων, φυσικών ή χημικών. Άλλη σημαντική αιτία είναι οι οικισμοί που δεν διαθέτουν σύστημα επεξεργασίας των λυμάτων τους.Οι διαρροές πετρελαίου λόγω ατυχημάτων - Οι πετρελαιοκηλίδες προκαλούν μακροχρόνιες βλάβες. Δυστυχώς, ο διαρκώς εξελισσόμενος κανονισμός για την ασφάλεια στη θάλασσα δεν θα κατορθώσει ποτέ να εκμηδενίσει τον κίνδυνο πρόκλησης ατυχημάτων. Σήμερα όμως υπάρχει ένας επιπλέον κίνδυνος: οι εξέδρες άντλησης πετρελαίου πολλαπλασιάζονται στη Βόρεια Θάλασσα, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο ατυχήματος και επακόλουθης διαρροής πετρελαίου στη θάλασσα.Οι απορρίψεις στη θάλασσα - Η χρόνια ρύπανση από υδρογονάνθρακες, αν και περισσότερο διάχυτη και λιγότερο θεαματική από τις πετρελαιοκηλίδες, είναι εξίσου ανησυχητική. Στο στόχαστρο βρίσκονται οι απορρίψεις ουσιών στη θάλασσα τις οποίες διατάζουν κάποιοι ασυνείδητοι πλοίαρχοι. Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, η ποσότητα πετρελαίου που απορρίπτεται στη θάλασσα με τον τρόπο αυτό είναι πολύ μεγαλύτερη από την ποσότητα πετρελαίου που περιέχει μια μεγάλη πετρελαιοκηλίδα. Το πρόβλημα έγκειται, αφενός, στη δυσκολία εντοπισμού των παραβατών και, αφετέρου, στη δυσκολία ολοκλήρωσης των διώξεων.Τα βυθισμένα στη θάλασσα πυρηνικά απόβλητα - Λίγα γνωρίζουμε για το θέμα αυτό. Ποιες είναι οι επιπτώσεις της αύξησης της ραδιενέργειας στο περιβάλλον, όπως συμβαίνει με την αύξηση της ραδιενέργειας που έχει διαπιστωθεί στα ανοιχτά της θάλασσας κοντά στα εργοστάσια La Hague (Νορμανδία) και Sellafield (Cumbria), καθώς και στη Βαλτική και στη Μαύρη Θάλασσα; Ποιες είναι οι επιπτώσεις τυχόν ελαττώματος στο στρώμα μπετόν που καλύπτει τα πυρηνικά απόβλητα τα οποία βυθίστηκαν παλαιότερα στη θάλασσα;Η βιολογική ρύπανση - Η ρύπανση αυτή οφείλεται στην κακή διαχείριση των φυσικών αποβλήτων, ανθρώπινων και ζωικών, που είναι φορείς βακτηρίων. Το πρόβλημα εντοπίζεται συνήθως στην παράκτια ενδοχώρα. Αιτία είναι οι οικισμοί που δεν διαθέτουν σύστημα επεξεργασίας των λυμάτων τους και οι βοσκότοποι κοντά σε ποταμούς. Αυτή η ρύπανση απειλεί κυρίως την υγεία των λουόμενων και όσων κάνουν θαλάσσια σπορ. Η αυστηρή εφαρμογή του κανονισμού για τα ύδατα κολύμβησης και για τη διαχείριση των λυμάτων αρκεί ενδεχομένως για τη μείωση αυτού του κινδύνου.Τα στερεά απόβλητα - Συσκευασίες από πλαστικό ή αλουμίνιο, σχοινιά από συνθετικές ίνες, φίλτρα τσιγάρων. οι χρήστες της θάλασσας είναι κυρίως αυτοί που πετούν στο νερό απορρίμματα από μη βιοαποικοδομήσιμες ύλες. Καθώς τα απορρίμματα αυτά δεν καταγράφονται επαρκώς, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια η ποσότητά τους, ωστόσο υπάρχουν τακτικές αναφορές για ορισμένες επιπτώσεις τους, π.χ. αποτελούν αιτία πνιγμού θαλάσσιων θηλαστικών ή καταστροφής των διχτύων των αλιέων.Μείωση του οξυγόνου που είναι διαλυμένο στο νερό - Σε αντίθεση με την ατμόσφαιρα, όπου η συγκέντρωση του οξυγόνου είναι σχεδόν πάντα σταθερή και ανεξάρτητη από τη ρύπανση, τα νερά απειλούνται συχνά με πλήρη ή μερική αποξυγόνωση (αναερόβιες συνθήκες). Όσο αυξάνεται η ρύπανση των νερών, κυρίως, με οργανικές ύλες, και ανεβαίνει η θερμοκρασία τους, τόσο μειώνεται το διαλυμένο οξυγόνο, γιατί καταναλώνεται λόγω της αερόβιας αναπνοής των μικροοργανισμών που κάνουν αποσύνθεση. Όταν, λοιπόν, ρυπαίνονται τα επιφανειακά νερά με απόβλητα που περιέχουν ουσίες, που αποσυντίθενται από μικροοργανισμούς (οργανικές ύλες), εκτός των άλλων "αφαιρείται" από τα νερά και το οξυγόνο, που είναι απαραίτητο για την επιβίωση των φυτικών και ζωικών υδρόβιων οργανισμών. Οι συνέπειες μπορεί να είναι καταστροφικές για τους περισσότερους υδρόβιους οργανισμούς, αφού κινδυνεύουν από ασφυξία. Έτσι, η ρύπανση με αστικά λύματα ή άλλα απόβλητα, που περιέχουν οργανικό φορτίο, μπορεί να απειλήσει με καταστροφή ένα ολόκληρο υδατικό οικοσύστημα. Υφαλμύρυνση υπόγειων νερών - Η εντατική άντληση των υπόγειων νερών με ρυθμό, που δεν επιτρέπει την ανανέωση τους, προκαλεί την εισβολή αλμυρού νερού από τη θάλασσα στους υδροφορείς. ΄Οταν η στάθμη του υπόγειου νερού υποχωρήσει κάτω από την στάθμη του θαλάσσιου νερού με το οποίο συνδέεται, τότε αντί να έχουμε ροή από τον υπόγειο υδροφορέα στη θάλασσα, έχουμε αντιστροφή του φαινομένου και νερό από την θάλασσα εισέρχεται στο υπόγειο νερό. Αλμυρό νερό αναμένεται να εισβάλλει σε μεγαλύτερη έκταση σε παράκτιες περιοχής, εξαιτίας της ανόδου της στάθμης της θάλασσας (έως και εβδομήντα εκατοστά μέσα στις επόμενες δεκαετίες) λόγω της κλιματικής αλλαγής ή της μείωσης των βροχοπτώσεων. Ρύπανση πόσιμου νερού - Το πόσιμο νερό είναι και θα έπρεπε να είναι το καλύτερα ελεγχόμενο μέσο διατροφής. Η νομοθεσία προσδιορίζει τις συγκεντρώσεις διαφόρων ουσιών, που επιτρέπεται να υπάρχουν μέσα στο πόσιμο νερό, ώστε να ανταποκρίνεται στις υψηλές ποιοτικές προδιαγραφές, που απαιτούνται σε σχέση με το σημαντικό για τη ζωή μας αγαθό. Η τεχνολογία που διατίθεται σε αρκετές χώρες είναι σε θέση να ανιχνεύει στο νερό ιχνοστοιχεία, που βρίσκονται σε συγκεντρώσεις του δισεκατομμυριοστού του γραμμαρίου ανά λίτρο.Αν και τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικές προσπάθειες, περίπου 1200 χημικά είδη, που περιέχουν 230 δραστικές ουσίες κυκλοφορούν στο εμπόριο και χρησιμοποιούνται στις καλλιέργειες ως φυτοφάρμακα, λιπάσματα ή ζιζανιοκτόνα. Πολλά από τα φυτοφάρμακα είναι ιδιαίτερα ανθεκτικά στο χρόνο και γι’ αυτό εξαιρετικά επικίνδυνα, όταν καταλήγουν στο νερό. Το όριο που έχει υιοθετηθεί για την περιεκτικότητα σε φυτοφάρμακα είναι 0,5 μικρογραμμάρια (εκατομμυριοστό του γραμμαρίου) ανά λίτρο συνολικά, και ειδικά για ορισμένα οργανο-χημικά (τα ίδια ή τα προϊόντα αποικοδόμησής τους είναι ιδιαίτερα τοξικά) το όριο είναι το 0,1 μικρογραμμάριο ανά λίτρο. Η νομοθεσία ορίζει, επίσης ότι το πόσιμο νερό δεν πρέπει να περιέχει περισσότερα από 50 milligram (χιλιοστά του γραμμαρίου) ανά λίτρο νιτρικών. Οι νιτρικές ενώσεις στα νερά προέρχονται, συνήθως, από τη χρήση λιπασμάτων και την απόρριψη λυμάτων και ιλύος. Οι νιτρικές ενώσεις είναι ουσίες, που υπάρχουν στη φύση, αλλά αυτό, που προκαλεί ανησυχία είναι οι ουσίες, στις οποίες μετασχηματίζονται: τα νιτρώδη και οι νιτροζαμίνες. Η μακροχρόνια κατανάλωση αυτών των ουσιών μέσω της τροφικής αλυσίδας μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην ανθρώπινη υγεία.
4. χάρτης εννοιών με τις παρακάτω προτάσεις
ΑΦΙΣΑ γίνεται με την τεχνική κολλάζ από τους μαθητές και παρουσιάζουν την αφίσα στην τάξηΣτο τέλος διαλέγεται η καλύτερηΑΦΙΣΑ γίνεται με την τεχνική κολλάζ από τους μαθητές χρησιμοποιώντας κείμενο και φωτογραφίες, χαρτόνια, ψαλίδια, κόλλες, μαρκαδόροι

5. διαφορετικές θεματικές που εμπλέκονται
-Γλώσσα (ανάγνωση και κατανόηση κειμένου, παραγωγή γραπτού και προφορικού λόγου)-Τεχνικά/ Καλλιτεχνικά-Μελέτη Περιβάλλοντος6. δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται και συμβάλλουν στην εκπαίδευση του πολίτη
Μέσα από αυτή τη δραστηριότητα τα παιδιά έρχονται σε επαφή με τη τέχνη κι έτσι αποκτούν χειρωνακτικές δεξιότητες και μαθαίνουν να συνδυάζουν το κείμενο με εικόνες, γεγονός που αποτελεί μία ευχάριστη και δημιουργική ενασχόληση για τους μαθητές. Επίσης, μέσα από τα δημιουργία της αφίσας αυξάνεται η φαντασία, αφού τα παιδιά πρέπει να βρουν ένα πρωτότυπο τίτλο για την αφίσα τους και η κριτική τους ικανότητα με την επιλογή των κατάλληλων εικόνων και την τοποθέτηση τους σε ανάλογα σημεία. Αξίζει να αναφερθεί, επίσης, πως με την ανάγνωση των κειμένων εμπλουτίζεται ο προφορικός και γραπτός λόγος. Επιπλέον, χωρίζοντας τα παιδιά σε ομάδες καλλιεργείται το πνεύμα της ομαδικότητας και της συνεργασίας με άλλα άτομα κι έτσι μαθαίνουν να συμπεριφέρονται σωστά στους συνεργάτες τους και να δέχονται τις απόψεις των άλλων. Κύριος στόχος της δραστηριότητας είναι οι μαθητές να ευαισθητοποιηθούν και να υιοθετήσουν την κατάλληλη στάση για την προστασία του νερού.





μια διδακτική πρόταση από την Γιαγμουρίδου Ελπίδα, τη Θεολόγου Κωνσταντίνα,
την Καρασακαλίδου Δήμητρα και την Αϊβαλιώτη Ευαγγελία

More pages