κολάζ για την έκλειψη ηλίου

Κωνσταντινίδου Ευγενία-Τζικούλη Αργυρία - ο χώρος εργασιών μύθοι σχετικοί με την έκλειψη ηλίου - atlaswikiμύθοι σχετικοί με την έκλειψη ηλίου - atlaswiki

περιγραφή δραστηριότητας


Αρχικά, ο/η εκπαιδευτικός μοιράζει ανάλογα κείμενα στα παιδιά. Στη συνέχεια, πραγματοποιείται η ανάγνωση των κειμένων αυτών στην τάξη σε συνδυασμό με κάποιο οπτικό υλικό και συγκεκριμένα βίντεο από το διαδίκτυο, με συνέπεια η ανάγνωσή και η παρακολούθηση τους να προκαλέσουν έκπληξη και κάποια πρώτα σχόλια. Έπειτα, τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες και σε κάθε ομάδα δίνονται όλα τα κείμενα ώστε να μελετήσουν, να αναλύσουν και να σχολιάσουν το θέμα της έκλειψης ηλίου.

Αφού οι μαθητές και οι μαθήτριες συζητήσουν και δουλέψουν σε ομάδες, ακολουθεί συζήτηση στην τάξη όπου κάθε ομάδα παρουσιάζει τις απόψεις της. Μέσα από την κουβέντα πάνω σε συγκεκριμένα κείμενα, που θα ακολουθήσουν παρακάτω συζητούν και μαθαίνουν ό,τι σχετίζεται με την ηλιακή έκλειψη.
Στη συνέχεια, τα παιδιά θα δημιουργήσουν ένα κολάζ με θέμα την ηλιακή έκλειψη. Παραμένοντας στις ίδιες ομάδες μοιράζουμε αντίστοιχα σε κάθε ομάδα ένα συγκεκριμένο αριθμό περιοδικών, ένα χρωματιστό χαρτόνι, μαρκαδόρους πολλών χρωμάτων, κόλλες, ψαλίδια και αφήνουμε τα παιδιά να επιλέξουν μόνα τους τις εικόνες που θα χρειαστούν για τη δημιουργία της αφίσας. Επίσης, τους δίνουμε τη δυνατότητα να εμπλουτίσουν την αφίσα με δικές τους ζωγραφιές και με κείμενα είτε δικά τους, είτε έντυπα. Κάθε ομάδα θα βρει για την αφίσα της ένα πρωτότυπο τίτλο, ο οποίος μετά από ψηφοφορία όλων των μαθητών θα βραβευτεί.
Όταν όλες οι ομάδες ολοκληρώσουν την αφίσα τους, ο/η εκπαιδευτικός τις αναρτά στη τάξη και κάθε ομάδα με τη σειρά, παρουσιάζει την αφίσα της και απαντά σε τυχόν ερωτήσεις που θέτουν οι μαθητές και οι μαθήτριες για τη διευκρίνιση ορισμένων αποριών που σχετίζονται με το θέμα. Αφού, ολοκληρωθεί η παρουσίαση της αφίσας απ’ όλες τις ομάδες, γίνεται μια εκτενέστερη συζήτηση την οποία συντονίζει ο/η εκπαιδευτικός, έτσι ώστε να καταλήξουν στον επιθυμητό σκοπό της δραστηριότητας, ο οποίος και είναι η κατανόηση της έκλειψης ηλίου. Τέλος, γίνεται η ψηφοφορία για τον πιο πρωτότυπο τίτλο.


χρονική διάρκεια


Συνολικά η χρονική διάρκεια της δραστηριότητας θα είναι τρεις διδακτικές ώρες. Στη πρώτη διδακτική ώρα ο/η δάσκαλος/α θα παρουσιάσει τη δραστηριότητα θα μοιράσει τα κείμενα στις δύο ομάδες και τα παιδιά θα μελετήσουν τα κείμενα και θα παρακολουθήσουν και κάποια βίντεο. Στη δεύτερη διδακτική ώρα τα παιδιά θα εμβαθύνουν περισσότερο, θα ασχοληθούν με το φύλλο εργασίας που θα τους μοιράσει ο/η εκπαιδευτικός ενώ παράλληλα θα συζητήσουν γύρω από τα θέματα που θύγονται στα κείμενα και θα εξαχθούν ορισμένα συμπεράσματα. Στη συνέχεια, στην τρίτη ώρα τα παιδιά θα φτιάξουν τις αφίσες τους, θα τις παρουσιάσουν, θα συζητήσουν πάνω σ’ αυτές και τέλος θα ακολουθήσει η ψηφοφορία.



διδακτικό υλικό

Ο εκπαιδευτικός θα δώσει στα παιδιά αντίτυπα των κειμένων. Επίσης, προβάλλεται οπτικό υλικό, και συγκεκριμένα βίντεο σχετικά με την έκλειψη ηλίου.
Επίσης, για το κολάζ χρειάζονται κόλλες, ψαλίδια, πολύχρωμοι μαρκαδόροι, πολύχρωμα χαρτόνια, περιοδικά.



κείμενα:

(1)
Η επόμενη ορατή ολική έκλειψη ηλίου στην Ελλάδα το 2088
Τετάρτη 29 Μαρτίου 2006 17:17
Την ολική έκλειψη Ηλίου, είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν όσοι βρέθηκαν στο Καστελόριζο. Στην υπόλοιπη χώρα το φαινόμενο έγινε μερικώς ορατό και χιλιάδες κόσμου ξεχύθηκαν στους δρόμους για να το παρακολουθήσουν.
Το φαινόμενο άρχισε στις 12:35 και κορυφώθηκε στο τρίλεπτο από τις 13:52 έως τις 13:55, όταν ο ηλιακός δίσκος κάλυψε πλήρως από το περίγραμμα της Σελήνης.
Στην Αθήνα, το ποσοστό κάλυψης του ηλιακού δίσκου έφτασε το 85%. Σε καλύτερη θέση τα νησιά του Αιγαίου, όπως στη Ρόδο, την Κάρπαθο και την Kάσο, με κάλυψη 98%, στην Χάλκη και στη Σύμη (97%), στην Tήλο και την Nίσυρο (96%), στην Κω (95%), στην Κάλυμνο, στη Λέρο και την Αστυπάλαια (93%).
Η επόμενη ολική έκλειψη ηλίου, ορατή από την Ελλάδα, θα συμβεί το έτος 2088. Οι δύο προηγούμενες ολικές εκλείψεις που ήταν ορατές στην Ελλάδα, έγιναν το 1870 και το 1936.
Η ολική έκλειψη ήταν αρχικά ορατή από ένα μικρό κομμάτι της βορειοανατολικής ακτής της Βραζιλίας, γύρω από τη Νατάλ, στις 11:39 ώρα Ελλάδος. Σε τρεις ώρες η σκιά που προκαλείται από το πέρασμα της σελήνης μπροστά από τον ήλιο διέσχισε τέσσερις ηπείρους, διανύοντας 14.500 χιλιόμετρα, για να μαγέψει χιλιάδες ανθρώπους στη Γκάνα, το Τόγκο, το Μπενίν, τη Νιγηρία, το Νίγηρα, τη Λιβύη, την Τουρκία, τη Γεωργία, το νότιο τμήμα της Ρωσίας και το Καζακστάν.

(2)
Το φαινόμενο της ηλιακής έκλειψης
Μία ολική έκλειψη ηλίου είναι ένα σπάνιο ουράνιο φαινόμενο κατά το οποίο ο δίσκος της σελήνης εφάπτεται εσωτερικά με τον ηλιακό δίσκο κρύβοντας κάθε ίχνος ηλιακού φωτός για μερικά λεπτά. Αυτό συμβαίνει διότι, στον ουράνιο θόλο, τα δύο σώματα φαίνεται πως έχουν το ίδιο ακριβώς μέγεθος. Πρόκειται για μία κοσμική σύμπτωση, αφού ο ήλιος βρίσκεται 400 φορές πιο μακριά από τη σελήνη, αλλά φαίνεται αντίστοιχα και 400 φορές μικρότερος. η τροχιά της γης γύρω από τον ήλιο δεν είναι κυκλική αλλά ελλειπτική, και σε συνδυασμό με την επίσης ελλειπτική τροχιά της σελήνης γύρω από τη γη, για τον επίγειο παρατηρητή τα δύο σώματα αλλάζουν συνεχώς μέγεθος. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία τριών ειδών εκλείψεων. Κατά την ολική έκλειψη ηλίου, το μέγεθος της σελήνης είναι τέτοιο ώστε καλύπτει πλήρως τον ηλιακό δίσκο. Ο παρατηρητής βρίσκεται μέσα στη σκιά της σελήνης (στο σχήμα δεξιά, η Γη βρίσκεται στη μαύρη περιοχή). Κατά την δακτυλιοειδή έκλειψη ο κώνος της σκιάς της σελήνης δεν ακουμπάει στην επιφάνεια της Γης. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα ο παρατηρητής να βλέπει ένα ηλιακό δαχτυλίδι γύρω από το σκοτεινό σώμα της σελήνης (μοβ περιοχή). Στη μερική έκλειψη ηλίου ο παρατηρητής βλέπει ένα ποσοστό του ήλιου «φαγωμένο» από τη σελήνη (ανοιχτή μοβ περιοχή). Οι ολικές ηλιακές εκλείψεις μπορούν θεωρητικά να διαρκέσουν έως και 7:30 λεπτά. Οι δακτυλιοειδείς ηλιακές εκλείψεις μπορούν θεωρητικά να διαρκέσουν έως και 12:30 λεπτά.

(3)
Ο ουρανός γεμίζει άστρα μέσα στο καταμεσήμερο
Κανονικά δεν μπορούμε να αντιληφθούμε τα ουράνια φαινόμενα γιατί συμβαίνουν σε κοσμικές χρονικές κλίμακες, εκατομμυρίων ή και δισεκατομμυρίων χρόνων. Εξαίρεση αποτελούν οι εκλείψεις, όταν βλέπουμε το κοντινό μας άστρο να χάνεται από τα μάτια μας μέσα σε λίγα λεπτά και την ημέρα να μετατρέπεται σε νύχτα. Τότε αντιλαμβανόμαστε την πραγματική κίνηση των ουρανίων σωμάτων, κάτι που προκαλεί ίλιγγο και δέος. Η Σελήνη όπως όλοι ξέρουμε, περιφέρεται γύρω από τη Γη σε 29,5 ημέρες, περιοδικότητα που καθορίζει τον γήινο μήνα και, αλλάζοντας καθημερινά θέση ως προς τον Ήλιο, εμφανίζει τις διάφορες «φάσεις» της, οι κυριότερες από τις οποίες είναι: Νέα Σελήνη, Πρώτο Τέταρτο, Πανσέληνος, Τελευταίο Τέταρτο. Μια ηλιακή έκλειψη μπορεί να συμβεί μόνον όταν έχουμε Νέα Σελήνη γιατί τότε αυτή βρίσκεται ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, με αποτέλεσμα η σκιά της να πέφτει στην επιφάνεια της Γης. Όταν μέρος του Ηλίου σκεπάζεται από τη Σελήνη, έχουμε μερική ηλιακή έκλειψη, ενώ στις σχετικά σπάνιες περιπτώσεις που σκεπάζεται ολόκληρος ο δίσκος του Ηλίου, βλέπουμε μια ολική ηλιακή έκλειψη.
Εύλογα αναρωτιέται κανείς γιατί δεν έχουμε μια ηλιακή έκλειψη κάθε 29,5 ημέρες. Η εξήγηση είναι απλή: η τροχιά της Σελήνης γύρω από τη Γη δεν είναι ακριβώς στο ίδιο επίπεδο με την τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο (σχηματίζει μια γωνία 5 μοιρών), με αποτέλεσμα όταν η Σελήνη περνάει ανάμεσα από τη Γη και τον Ήλιο, κάθε 29,5 ημέρες, να βρίσκεται πότε λίγο πάνω και πότε λίγο κάτω, οπότε η σκιά της «αστοχεί» να βρει την επιφάνεια της Γης, Πλήρης ευθυγράμμιση συμβαίνει τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο και τότε μέρος της σκιάς της Σελήνης πέφτει σε κάποια περιοχή της Γης, στην οποία συμβαίνει μερική ή σπανιότερα ολική ηλιακή έκλειψη. Για κάθε συγκεκριμένο σημείο στην επιφάνεια της Γης οι ολικές εκλείψεις είναι σπάνιο φαινόμενο, μια κάθε 350-400 χρόνια κατά μέσον όρο. Σε όλη τη Γη βλέπουμε 8-10 ολικές εκλείψεις κάθε δέκα χρόνια.
Η σκιά τής Σελήνης αποτελείται από δύο μέρη: την «παρασκιά», που είναι η αμυδρή εξωτερική σκιά και δημιουργεί τις μερικές εκλείψείς, και την εσωτερική «σκιά», που είναι υπεύθυνη για τις ολικές εκλείψείς. Η διαδρομή που ακολουθεί η σκιά της Σελήνης κατά τη διάρκεια μιας έκλειψης έχει συνήθως μήκος χιλιάδων χιλιομέτρων και πλάτος μόλις μερικών δεκάδων χιλιομέτρων. Μια ηλιακή έκλειψη, από την αρχή ως το τέλος της, μπορεί να διαρκέσει ώρες αλλά η φάση της ολικότητας (όταν δηλαδή βρισκόμαστε μέσα στη σκιά) διαρκεί μόνο μερικά λεπτά! Τις περισσότερες φορές κατά τη φάση της μερικής έκλειψης δεν αντιλαμβανόμαστε τίποτα, εκτός εάν παρατηρούμε τον Ήλιο να σκεπάζεται σιγά από τη Σελήνη (πάντα μέσα από προστατευτικά γυαλιά ή φίλτρα).
Όσο όμως πλησιάζουμε στη φάση της ολικότητας, αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε την ελάττωση του ηλιακού φωτός. Λίγο πριν από την ολικότητα, το φως παίρνει μια κρύα, «ηλεκτρική» ποιότητα, που καμία σχέση δεν έχει με την ελάττωση του ηλιακού φωτός μια συννεφιασμένη ημέρα. Τη στιγμή που και η τελευταία γωνιά του ηλιακού δίσκου κρύβεται πίσω από τη Σελήνη το θέαμα γίνεται εντυπωσιακό: γύρω από τον σκούρο τώρα πια δίσκο φαίνεται μια εντυπωσιακή άλως, η «ηλιακή κορόνα», και τριγύρω ο ουρανός γεμίζει από άστρα μέσα στο καταμεσήμερο! Πέρα όμως από τα οπτικά φαινόμενα, υπάρχει και μια αίσθηση δέους που καταλαμβάνει όποιον γίνει μάρτυρας ενός τέτοιου φαινομένου, γι' αυτό κάποιος θα πρέπει να επιδιώξει να βιώσει τη μοναδική εμπειρία μιας ηλιακής έκλειψης τουλάχιστον μία φορά στη διάρκεια της ζωής του.

(4)
Δε κοιτάζουμε ποτέ τον ήλιο με γυμνά μάτια!
Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε ότι, όταν θέλουμε να παρατηρήσουμε τον Ήλιο, πρέπει να παίρνουμε αυστηρές προφυλάξεις. Δεν πρέπει κανείς να βάλει το μάτι του πίσω από ένα οπτικό όργανο (φωτογραφική μηχανή, κυάλια, τηλεσκόπιο), παρά μόνο αν αυτό είναι εφοδιασμένο με ειδικά φίλτρα. Για τον ίδιο λόγο κανείς δεν πρέπει να παρατηρήσει τον Ήλιο με γυμνό μάτι -το μάτι μας είναι κι αυτό ένας φακός. Η μόνη ώρα που μπορεί να στρέψει το βλέμμα του κατ' ευθείαν στον Ήλιο είναι τα ελάχιστα λεπτά που διαρκεί η ολική ηλιακή έκλειψη. Ακόμα και κατά τη διάρκεια μερικών ή δακτυλιοειδών εκλείψεων το κομμάτι του Ήλιου, που είναι ακάλυπτο, εκπέμπει τόσο έντονη ακτινοβολία, ώστε να είναι ιδιαίτερα επικινδυνη η παρατήρησή του.
Η ηλιακή ακτινοβολία έχει πολύ βλαβερές επιδράσεις στο μάτι. Αν κοιτάζουμε τον Ήλιο με γυμνό μάτι, το μάτι - φακός θα συγκεντρώσει και θα εστιάσει τις ηλιακές ακτίνες σ' ένα μικρό σημείο πίσω απ' τον αμφιβληστροειδή χιτώνα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη ακόμα και τύφλωση Πρέπει να ξέρουμε ότι:
  • Τα νεύρα του αμφιβληστροειδή δεν είναι ευαίσθητα στον πόνο. Έτσι δεν παίρνουμε είδηση τη βλάβη που προκαλείται, ενώ τα κλινικά συμπτώματα εμφανίζονται 12 με 48 ώρες μετά την έκθεση του ματιού στις ηλιακές ακτίνες.
  • Η έκθεση του ματιού στον Ήλιο είναι προσθετική. Πολλές σύντομες εκθέσεις ισοδυναμούν με μια μακρά έκθεση.
  • Η βλάβη που προκαλείται στο μάτι είναι συνήθως μη-αναστρέψιμη.
Αν, παρόλ' αυτά, θέλετε να κοιτάξετε κατ' ευθείαν τον Ήλιο και να μη χάσετε το μεγαλειώδες θέαμα της έκλειψης φροντίστε να προμηθευτείτε τα κατάλληλα φίλτρα, που θα προφυλάξουν τα μάτια σας, συγχρόνως, τόσο από την υπέρυθρη όσο και από την υπεριώδη ακτινοβολία. Τα γυαλιά ηλεκτροκόλλησης είναι ασφαλή, όπως και τα φίλτρα Mylar. ΄Εμπειροι αστρονόμοι χρησιμοποιούν στρώματα ασπρόμαυρου φιλμ, που έχει εκτεθεί στο φως και έχει εμφανιστεί ως τη μέγιστη πυκνότητα. Στο εμπόριο μπορεί κανείς να βρει γυαλιά ειδικά για την παρατήρηση της έκλειψης. Μην χρησιμοποιείτε: γυαλιά ηλίου, έγχρωμα φιλμ, δίσκους CD, DVD, καπνισμένα γυαλιά, φίλτρα πολαρόϊντ, αρνητικά φιλμ που περιέχουν φωτογραφίες.
Μια ασφαλής και φτηνή μέθοδος για να δει κανείς την έκλειψη είναι με προβολή μέσω μιας μικρής οπής. Μια μικρή τρύπα σε ένα χαρτόνι χρησιμεύει για να σχηματιστεί η εικόνα του Ήλιου πάνω σε ένα λευκό πέτασμα πίσω από το χαρτόνι σε μια απόσταση ενός μέτρου περίπου (όσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση τόσο μεγαλύτερη είναι η προβαλλόμενη εικόνα του Ήλιου). Κυάλια ή μικρά τηλεσκόπια στημένα σε τρίποδα μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για να προβληθεί μια μεγεθυμένη εικόνα του Ήλιου πάνω σε ένα λευκό χαρτόνι. Προφανώς σε καμμία περίπτωση δεν βλέπουμε απευθείας τον Ήλιο μέσα από τα κυάλια ή τα τηλεσκόπια.


εικόνες για το κολάζ:

Δραστηριότητα για το φαινόμενο της έκλειψης - ο χώρος εργασιών[Untitled]μύθοι σχετικοί με την έκλειψη ηλίου - atlaswiki

Έκλειψη Ηλίου...Μύθοι ανά τον κόσμο - ο χώρος εργασιώνΜύθοι για την εκλειψη ηλίου - ο χώρος εργασιώνΜύθοι για την εκλειψη ηλίου - ο χώρος εργασιών

μύθοι σχετικοί με την έκλειψη ηλίου - atlaswiki μύθοι σχετικοί με την έκλειψη ηλίου - atlaswikiμύθοι σχετικοί με την έκλειψη ηλίου - atlaswiki


Απο μία επιστημονική ματιά - ο χώρος εργασιών μύθοι σχετικοί με την έκλειψη ηλίου - atlaswikiΟι χάντρες του Baily


μύθοι σχετικοί με την έκλειψη ηλίου - atlaswikiμύθοι σχετικοί με την έκλειψη ηλίου - atlaswiki μύθοι σχετικοί με την έκλειψη ηλίου - atlaswiki

κολάζ για την έκλειψη ηλίου - atlaswikiκολάζ για την έκλειψη ηλίου - atlaswikiκολάζ για την έκλειψη ηλίου - atlaswiki

κολάζ για την έκλειψη ηλίου - atlaswikiκολάζ για την έκλειψη ηλίου - atlaswikiκολάζ για την έκλειψη ηλίου - atlaswiki


βίντεο:





θεματικές περιοχές που εμπλέκονται

Η δραστηριότητα της μελέτης και της ανάλυσης κειμένων μπορεί να επεκταθεί πέρα από τη γνώση και τη κατανόηση της ολικής έκλειψης και σε κάποια άλλα θέματα. Συγκεκριμένα, τα παιδιά θα έρθουν σε επαφή με κάποια λογοτεχνικά κείμενα και έτσι θα δουν πως η λογοτεχνία και γενικότερα ο πνευματικός κόσμος συνδέεται με τον κόσμο των φυσικών επιστημών.
Ακόμα η δραστηριότητα συνδέεται και με το μάθημα της γλώσσας καθώς ζητείται από τα παιδιά να αναλύσουν τα κείμενα. Έτσι το μάθημα δεν περιορίζεται στα πλαίσια του μαθήματος της φυσικής, αλλά εμπλέκει και το μάθημα της γλώσσας.
Επιπλέον, εισάγονται νέες έννοιες. Τα παιδιά θα συνειδητοποιήσουν τις έννοιες αυτές και θα τις μεταδώσουν το ένα στο άλλο.
Τέλος, μέσα από τη δημιουργία της αφίσας οι μαθητές και οι μαθήτριες, εμπλέκουν τις φυσικές επιστήμες με την αισθητική αγωγή.



δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται

Μέσα από αυτή τη διαθεματική δραστηριότητα, τα παιδιά αναπτύσσουν κάποιες στάσεις και δεξιότητες. Πιο συγκεκριμένα, από τη στιγμή που δουλεύουν σε ομάδες μαθαίνουν να συνεργάζονται και να αποδέχονται τη διαφορετικότητα των συνομηλίκων τους.
Ακόμα, σημαντικό είναι να αναφέρουμε ότι μέσα από αυτή τη δραστηριότητα τα παιδιά αναπτύσσουν την κριτική και αφαιρετική τους ικανότητα.
Τέλος, μέσα από τη δημιουργία της αφίσας με τη μέθοδο του κολάζ οι μαθητές και οι μαθήτριες αναπτύσσουν πολλές δεξιότητες και στάσεις. Εκτός από την ομαδικότητα και τον σεβασμό προς την άποψη του άλλου, αναπτύσσουν την παρατηρητικότητά τους καθώς και τη κριτική τους σκέψη μέσω της επιλογής κατάλληλων εικόνων για τη δημιουργία της αφίσας. Ακόμα, καλλιεργούν τη φαντασία τους προκειμένου να οργανώσουν με τον καλύτερο τρόπο το περιεχόμενο της αφίσας. Επίσης, επιτυγχάνεται αποτελεσματική χρήση του εικαστικού υλικού(εικόνες, χαρτόνια, ψαλίδια, μαρκαδόροι κτλ). Τέλος, οι μαθητές ενημερώνονται για την έκλειψη ηλίου και αυτό τους καθιστά ενεργούς πολίτες που γνωρίζουν τι συμβαίνει γύρω τους και δεν επηρεάζονται από λανθασμένες απόψεις και δεισιδαιμονίες.


μια διδακτική πρόταση από
τη Σιδερίδου Ελένη, τη Φραγκοπούλου Κωνσταντίνα και τη Χατζηγιάννη Ισμήνη


More pages