μελέτη και ανάλυση κειμένου για τον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας


μελέτη και ανάλυση κειμένου για τον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας - atlaswikiμελέτη και ανάλυση κειμένου για τον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας - atlaswikiμελέτη και ανάλυση κειμένου για τον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας - atlaswiki

περιγραφή

Το κείμενο που θα διδαχτεί είναι ένα διήγημα του Ηλία Βενέζη, ενός από τους σημαντικότερους πεζογράφους της γενιάς του 30. "Η Χιονάτης της Πάρνηθας" είναι ένα διήγημα που η ιστορία του διαδραματίζεται κατά ένα μέρος του στον Εθνικό Δρυμό της Πάρνηθας. Το συγκεκριμένο διήγημα δείχνει τη στενή σχέση ανθρώπου και φύσης. Αποκαλύπτει την ανάγκη της συμφιλίωσης μας με το φυσικό περιβάλλον, με τα φυσικά φαινόμενα καθώς και με τους φυσικούς οργανισμούς που ζούνε μέσα σε αυτό. Το κείμενο αυτό υπάρχει στο ανθολόγιο λογοτεχνικών κειμένων της Ε' και ΣΤ' τάξης του δημοτικού σχολείου στην ενότητα ''Εμείς και η Φύση''. Την πρώτη διδακτική ώρα θα αναγνωστεί από τον εκπαιδευτικό το κείμενο που ακολουθεί. Έπειτα θα συζητηθεί με τα παιδιά και θα αναλυθεί. Τη δεύτερη διδακτική ώρα οι μαθητές θα εργαστούν πάνω στο διήγημα μέσω του φύλλου εργασίας.

χρονική διάρκεια

Η δραστηριότητα υπολογίζεται να διαρκέσει 2 διδακτικές ώρες.

διδακτικό υλικό

  • κείμενο
μελέτη και ανάλυση κειμένου για τον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας - atlaswikiμελέτη και ανάλυση κειμένου για τον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας - atlaswikiμελέτη και ανάλυση κειμένου για τον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας - atlaswiki

Η Χιονάτη της Πάρνηθας του Ηλία Βενέζη

Η μικρή Άννα είναι πια τώρα σε θέση να καταλαβαίνει τη μεγαλοπρέπεια του κόσμου. Δεν κάθεται να κοιτάζει με απορία όταν περνούν τα σύννεφα, όταν αστράφτει σαν παίζει η βροχή. Έγινε φίλη και με τα δέντρα. Τα δέχτηκε σαν πλάσματα που ήρθαν στη γη μονάχα για να την ευχαριστήσουνε: να της κάνουν σκιά άμα έχει ήλιο, ή να σαλεύουν τα φύλλα τους όταν φυσά τ' αγέρι, για να παίζει. Μονάχα σαν ήρθε το χιόνι, αυτό ήταν πολύ νέο και η Άννα γοητεύτηκε. Κόλλησε το πρόσωπό της στο τζάμι του παραθύρου κι έμεινε ώρα κοιτάζοντας την άσπρη μαγεία που έπλεε στην ατμόσφαιρα. Το φως, στα γαλάζια μάτια της ανακατεύτηκε τότε παράξενα με το άσπρο φως του χιονιού. Ήταν σα να ήρθε αφρός και κύματα, σα να ήρθε Αιγαίο μες στον χειμωνιάτικο κλειστό χώρο του δωματίου.

Η Άννα είδε το χιόνι, πλημμύρισε τα μάτια της από χιόνι, κι έπειτα είπε:

-Τι είναι αυτό; ρώτησε τη μητέρα της.

-Χιόνι είναι, Άννα. Το λένε χιόνι.

-Γιατί το λένε χιόνι;

-Έτσι το λένε. Γιατί είναι πολύ άσπρο κι έρχεται ίσια από τον ουρανό.

Η Άννα θυμάται το κάτασπρο φόρεμα που της βάζουν τις μέρες που έχει ήλιο. Έχει μια σπάνια ικανότητα να συνδέει αμέσως τις όμοιες εικόνες, τα όμοια σχήματα και τα χρώματα.

-Όταν θα βάλω τα άσπρα μου. Λέει, θα είμαι κι εγώ χιόνι.

-Ναι, Άννα, θα είσαι σαν χιόνι. Θα σε λέμε τότε Χιονάτη. Έτσι ήταν η Χιονάτη.

-Έτσι ήταν η Χιονάτη; Τι είναι η Χιονάτη;....

-Α, ναι. Δεν ξέρεις τίποτα για τη Χιονάτη. Θα σου πω.

Κι ενώ το χιόνι έπεφτε ολοένα, η Άννα έμαθε ό,τι έπρεπε να μάθει για τη Χιονάτη. Δεν ήταν η Χιονάτη του ξενικού παραμυθιού, αυτή με την κακιά βασίλισσα και με τους νάνους. Ήταν μια άλλη Χιονάτη, ένα κοριτσάκι βοσκών που ζούσε στην Ελλάδα. Εκεί στα μέρη της Πάρνηθας. Κανένα κακό πνεύμα δεν την έστελνε στο δάσος να χαθεί. Τέτοια κακά πνεύματα δεν ζουν στα βουνά της Ελλάδας. Έτυχε όμως να περάσει μια μέρα από το καλύβι τους ένα ελαφάκι, το μοναδικό ελαφάκι που ζούσε στα βουνά της Πάρνηθας. Η Χιονάτη καθόταν στην πόρτα του καλυβιού και ταξίδευε όνειρα πάνω στα σύννεφα, όταν είδε το ελάφι. Τρόμαξε πολύ, γιατί δεν είχε δει καμίαν άλλη φορά ελάφι. Μα σαν μπόρεσε και το κοίταξε μες τα μάτια, στη στιγμή ξεφοβήθηκε, γιατί είδε τούτο το παράξενο: τα μάτια του ελαφιού ήταν δακρυσμένα, όπως ποτέ δεν γίνεται με τα άλλα πλάματα εξόν με τους ανθρώπους.

"Πως σε λένε;", του λέει η Χιονάτη παίρνοντας θάρρος.

"Με λένε ελάφι".

"Και πού μένεις; Δεν σε είδα καμιά φορά εδώ στα μέρη μας".

"Πού να με δεις, κοριτσάκι; Εγώ ζω βαθιά μες στο δάσος που είναι πέρα απ' το "'Άρμα", πέρα απ' τη μεγάλη χαράδρα".

"Και είσαι εκεί έρημο και μοναχό;".

"Είμαι μοναχό, κοριτσάκι, όμως δεν είμαι έρημο. Έχω πολλούς συντρόφους".

"Έχεις πολλούς συντρόφους;".

"Ου! Έχω πολλούς! Έχω τα φύλλα που βοίζουν στα δέντρα και που μηνούν τον καιρό που θα έρθει, έχω τα σκουλήκια που σαλεύουν στη γη, έχω το χορτάρι που φυτρώνει ύστερα από τη βροχή. Δεν είμαι μοναχό".

"Και τα μάτια σου γιατί είναι έτσι; Γιατί κλαιν τα μάτια σου;"

Το ελάφι δεν ξέρει τι να πει γι αυτό, δεν ξέρει τίποτα σίγουρο. Σαν ήταν μικρό, είχε μια φορά ακούσει ένα παλιό παραμύθι που του λέγανε, μια ιστορία των προγόνων του, των πρώτων ελαφιών που ήρθαν στη γη. Ζούσανε, λέει, τα ελάφια σε μεγάλα παρθένα δάση και ήταν πολύ καλά έτσι που ζούσαν ξένοιαστα με τ' άλλα θεριά και τα πουλιά, όταν κάποτε ξεστράτισαν. Βγήκαν από τα λημέρια τους, περιπλανήθηκαν πολλές μέρες και πολλές νύχτες, κι έξαφνα βρέθηκαν μες τη χώρα των ανθρώπων. Ήταν οι πρώτοι άνθρωποι που αντίκριζαν τα πρώτα ελάφια του κόσμου. Κάθισαν τα ελάφια και τους παραφύλαξαν. Και είδαν: Τα παράξενα πλάσματα με δυο πόδια που όλη μέρα σκύβαν στη γη και σκάβανε, την ξεκολνούσαν και πάλι την άφηναν στον τόπο της. Όλη τη μέρα βογκούσαν, ώσπου ερχόταν η νύχτα και βγαίναν τα άστρα. Τότε μόνο, σαν πέφτανε να κοιμηθούν, ησύχαζαν, Και πάλι, όταν τα άστρα φεύγανε, πάλι άρχιζαν να χτυπούν τη γη, σα μια δύναμη σκοτεινή να τους πρόσταζε όλο να σκάβουν κι όλο να βασανίζονται βγάζοντας χώμα από τη γη. Όμως το χώμα πάλι έπεφτε πίσω, η γη ήταν ατελείωτη, ατελείωτο ήταν και το μαρτύριο των ανθρώπων.

Περίεργα τα ελάφια πήγαν πιο κοντά και τους κοίταξαν μες στα μάτια. Για πρώτη φορά είδαν δάκρυα μες στα μάτια των ανθρώπων. Τότε κι εκείνα δάκρυσαν. Κι από εκείνη τη μέρα όλα τα ελάφια του κόσμου κλαίνε-για τη μνήμη των ανθρώπων της γης που βασανίζονται.

  • φύλλο εργασίας

1) Βρείτε τις διαφορές μεταξύ της "χώρας των ανθρώπων" και του "δάσους των ελαφιών".

2) Ποια αισθήματα έχουν τα ελάφια για τους ανθρώπους και γιατί;

3) Η Άννα, στην αρχή του κειμένου, κατανόησε κάποια στιγμή "τη μεγαλοπρέπεια του κόσμου". Πώς την καταλαβαίνετε εσείς, μετά από όσα διαβάσατε για τη Χιονάτη της Πάρνηθας;

4) Κάντε την ταυτότητα του Κόκκινου Ελαφιού.

μελέτη και ανάλυση κειμένου για τον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας - atlaswiki

5) Βρείτε, εργαζόμενοι σε ομάδες, πληροφορίες για άλλα απειλούμενα είδη. Στη συνέχεια, συμπληρώστε τις δικές τους ταυτότητες.

μελέτη και ανάλυση κειμένου για τον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας - atlaswiki





μια διδακτική πρόταση από τη Βασιλική-Ειρήνη Κονιτοπούλου,
την Ισιδώρα Μηνούδη και τη Χαραλαμπία-Δέσποινα Παπαγεωργίου

More pages