μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ.

μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswikiμια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswikiμια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswiki
οδηγίες για τη δραστηριότητα

σε συνεργασία με τον σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ, που υπάγεται στον Τομέα Γεωφυσικής του Τμήματος Γεωλογίας του Α.Π.Θ. ,κανονίζετε μια εκπαιδευτική εκδρομή των παιδιών για να ενημερωθούν για τους σεισμούς ως φαινόμενο και να λύσουν τις απορίες τους καθώς και για να μάθουν τους τρόπους αποτελεσματικής προστασίας τους, είτε βρίσκονται εντός σπιτιού ή σχολείου είτε σε εξωτερικό χώρο. Αρχικά ετοιμάζετε για τα παιδιά από έναν φάκελο που περιλαμβάνει πλούσιο ενημερωτικό υλικό και εικόνες σε σχέση με τους σεισμούς. Αφήνετε στα παιδιά λίγο χρόνο να επεξεργαστούν το υλικό και στη συνέχεια διαβάζετε μεγαλόφωνα στην τάξη ορισμένα από τα κείμενα. Ακολουθεί συζήτηση σχετικά με τις απόψεις των παιδιών. Επιπλέον δείχνετε βίντεο στα παιδιά που αφορούν τη σωστή προστασία από τους σεισμούς. Στη συνέχεια χωρίζετε την τάξη σε δύο ομάδες. Εξηγείτε στα παιδιά τι είναι ο σεισμολογικός σταθμός του Α.Π.Θ και αναθέτετε στην μία ομάδα να ασχοληθεί με την παραγωγή ερωτήσεων όσον αφορά το φαινόμενο του σεισμού και στη δεύτερη ομάδα να φτιάξει ερωτηματολόγιο με ερωτήσεις για τη σωστή αντισεισμική προστασία. Αφήνετε στα παιδιά περιθώριο 2-3 ημερών τουλάχιστον πριν την εκδρομή για να οργανώσουν τις ερωτήσεις τους. Έτσι όταν έρθει η μέρα της προγραμματισμένης επίσκεψης τα παιδιά, αφού αφήσουν τον υπεύθυνο των ξεναγήσεων να τους δείξει το χώρο, ως μικροί δημοσιογράφοι θα απευθύνουν με τη σειρά τις ερωτήσεις τους και θα καταγράψουν τις απαντήσεις στα σημειωματάρια που περιλάμβαναν οι φάκελοι τους. Την επιστροφή στην τάξη θα διαδεχθεί μια σύντομη παρουσίαση από την κάθε ομάδα του υλικού που έχει συλλέξει. Ακολουθεί λοιπόν συζήτηση, καθώς κάθε ομάδα μπορεί να υποβάλλει στην άλλη ερωτήσεις και να ζητήσει διευκρινήσεις. Τέλος , τα παιδιά συμπληρώνουν ένα φύλλο εργασίας για να διαπιστώσετε αν κατανόησαν αυτά που διδάχτηκαν.
διδακτικό υλικό
  • σχετικές πληροφορίες
Σεισμολογικός σταθμός Α.Π.Θ
ο σεισμολογικός σταθμός του Α.Π.Θ. ιδρύθηκε το 1978 και υπάγεται στον Τομέα Γεωφυσικής του Τμήματος Γεωλογίας του Α.Π.Θ.. Αποτελεί τον κεντρικό σταθμό ενός δικτύου 22 τηλεμετρικών σεισμολογικών σταθμών, το οποίο καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της χώρας.
Κύρια αποστολή του Σεισμολογικού Σταθμού είναι η συνεχής, σε 24ωρη βάση, παρακολούθηση, καταγραφή και ανάλυση της σεισμικής δραστηριότητας του ελλαδικού χώρου και των γύρω περιοχών, καθώς και η ενημέρωση της πολιτείας και του κοινού σε θέματα σεισμών, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο. Στα πλαίσια της δημιουργίας του Εθνικού Δικτύου Σεισμογράφων, ο Σεισμολογικός Σταθμός του Α.Π.Θ. και το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών έχουν την ευθύνη για την έκδοση κοινής ανακοίνωσης μετά τη γένεση σεισμών που γίνονται αισθητοί στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο.
Το προσωπικό του Σεισμολογικού Σταθμού αποτελείται από μέλη Δ.Ε.Π. του Α.Π.Θ. και εξειδικευμένους επιστήμονες με μεγάλη εμπειρία στη διαχείριση σεισμολογικών θεμάτων, αλλά και από τους μεταπτυχιακούς φοιτητές του Τομέα Γεωφυσικής.
Ο Σεισμολογικός Σταθμός του Α.Π.Θ. προωθεί συνεργασίες σε θέματα σεισμολογικού ενδιαφέροντος με ελληνικούς και ευρωπαϊκούς φορείς. Επίσης, αποτελεί πηγή ενημέρωσης των διεθνών σεισμολογικών κέντρων σχετικά με τη σεισμική δραστηριότητα όχι μόνο της περιοχής της Μεσογείου(αποστολή, κατά μέσο όρο, 300 αναλύσεων σεισμών ανά μήνα στα διεθνή σεισμολογικά κέντρα, άμεση ενημέρωση και διάθεση δεδομένων σε περίπτωση σημαντικών σεισμών), αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο. Καθοριστικός είναι ο ρόλος του Σεισμολογικόυ Στασθμού στην ενημέρωση του κοινού σε περιπτώσεις αισθητών σεισμών. Στο πλαίσιο της ενημέρωσης αυτής εκδίδονται ανακοινώσεις, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο, οι οποίες περιλαμβάνουν επιστημονικά τεκμηριωμένες εκτιμήσεις σχετικά με την πιθανή εξέλιξη σεισμικών εξάρσεων. Επιπρόσθετα, στο Σεισμολογικό Σταθμό πραγματοποιούνται ξεναγήσεις, με στόχο την εξοικείωση των νεαρών κυρίως ατόμων με το φαινόμενο των σεισμών και την κατά συνέπεια καλύτερη προστασία τους από αυτούς.


Μάθετε για τους σεισμούς
Ο σεισμός είναι το φυσικό φαινόμενο εκείνο που προκαλούσε και προκαλεί δέος, φόβο και πανικό. Κι αυτό γιατί εκδηλώνεται, τις περισσότερες φορές, ξαφνικά και χωρίς προειδοποίηση ενώ συνήθως δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια για αντίδραση.
Γνωρίζουμε όλοι ότι η Ελλάδα, η χώρα μας, έχει υψηλή σεισμικότητα γι αυτό πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τους σεισμούς.


Τι είναι σεισμός;

Στην αρχαιότητα πίστευαν ότι σεισμός είναι: Η δόνηση λόγω της κίνησης του Εγκέλαδου μέσα στον τάφο του, αναγκαίο κακό σταλμένο από τον Δία, το αποτέλεσμα της συμπίεσης ατμών στο εσωτερικό της Γης ή ο κραδασμός του εδάφους από το σπαρτάρισμα του γατόψαρου των Ιαπώνων.
Σήμερα γνωρίζουμε ότι σεισμός είναι: Το τράνταγμα, η κίνηση του εδάφους που οφείλεται στη θραύση πετρωμάτων, το στιγμιαίο αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας διαδικασίας συσσώρευσης δυναμικής ενέργειας σε καταπονούμενες περιοχές της λιθόσφαιρας. Ένα φυσικό φαινόμενο που μπορεί να προκαλέσει πολλές απώλειες τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό όσο και σε υλικά αγαθά. Σεισμός ουσιαστικά είναι η εδαφική δόνηση που γεννιέται κατά τη διατάραξη της μηχανικής ισορροπίας των πετρωμάτων από φυσικές αιτίες που βρίσκονται στο εσωτερικό της γης.


Η μορφή της Γης αλλάζει;
Με την πάροδο του γεωλογικού χρόνου το σχήμα, το μέγεθος και η γεωγραφική κατανομή των ηπείρων και των θαλασσίων λεκανών αλλάζει. Ήπειροι μεταναστεύουν σε άλλα σημεία της υδρογείου, ωκεανοί ανοίγουν ή κλείνουν, οροσειρές αναδύονται ή διαβρώνονται. Μία οριακή στιγμή στην ιστορία της δημιουργίας των σημερινών ηπείρων ήταν η ύπαρξη στο Ανώτερο Παλαιοζωικό μιας ενιαίας ηπείρου που ονομάστηκε Παν - Γαία (Πανγαία). Η Πανγαία περιβαλλόταν από μία τεράστια θαλάσσια έκταση, που ονομάστηκε Παν - Θάλασσα. Η μεγάλη εσοχή υπό μορφή τεράστιου κόλπου που χώριζε μερικά το βόρειο από το νότιο τμήμα της Πανγαίας, αντιστοιχούσε στην Τηθύ θάλασσα.

μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswiki
Με το πέρασμα εκατομμυρίων ετών (Ανώτερο Παλαιοζωικό - Τριαδικό, 190 εκατ. χρόνια), ο κόλπος επεκτάθηκε σχίζοντας την ξηρά και δημιουργήθηκε ο ωκεανός της Τηθύος που διαχώρισε οριστικά την Πανγαία σε δύο τμήματα, τη Λαυρασία στο βορρά και τη Γκοντβάνα στο νότο.
μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswiki
Η Γκοντβάνα, στη συνέχεια, άρχισε να χωρίζεται σε επιμέρους τμήματα (λιθοσφαιρικές πλάκες) που το καθένα κινήθηκε με το δικό του τρόπο. Από το ανατολικό τμήμα της Γκοντβάνα αποκόπηκαν τρία τεμάχη: η Ινδική χερσόνησος, η Αυστραλία και η Ανταρκτική.
μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswiki
Κατά το Κρητιδικό δημιουργήθηκε μία τεράστια σχισμή που εξελίχθηκε αργότερα στον Ατλαντικό ωκεανό, διασπώντας συγχρόνως τη Λαυρασία σε δύο τμήματα, τη Β. Αμερική και την Ευρασία. Ταυτόχρονα, απέκοψε τη Ν. Αμερική από τη Γκοντβάνα. Η Ινδική Χερσόνησος κινήθηκε προς το βορρά και συγκρούστηκε με την Ευρασία δημιουργώντας τα Ιμαλάια ενώ παράλληλα η Αφρική κινήθηκε κι αυτή προς βορρά, συγκρούστηκε με την Ευρασία και δημιούργησε τις Άλπεις, τον Άτλαντα και τα υπόλοιπα βουνά γύρω από τη Μεσόγειο.
μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswiki
Πριν από 15 - 20 εκατ. χρόνια άρχισε να απομακρύνεται η Αραβία από την Αφρική και στη συνέχεια συγκρούστηκε με την Ευρασία δίνοντας τα βουνά στο Ιράν και την Ανατ. Τουρκία, ενώ ταυτόχρονα άνοιγε η Ερυθρά θάλασσα.
Στις μέρες μας παρατηρούν οι επιστήμονες μία συνεχή κινητοποίηση ηπειρωτικών μαζών που αποσπώνται από τη Γκοντβάνα και συγκρούονται με το σχετικά ενιαίο μπλόκ της Ευρασίας.
Μέσα από αυτές τις διαδικασίες πήρε τη σημερινή της μορφή η επιφάνεια της Γης. Γνωρίζοντας, οι γεωλόγοι, την κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών μπορούν να προβλέψουν, σε κάποιο βαθμό, πως θα είναι η επιφάνεια του πλανήτη μας μετά από εκατομμύρια χρόνια.
μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswiki
Ποιά είναι η δομή του εσωτερικού της Γης;

μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswiki
Τα αποτελέσματα των επιστημονικών ερευνών δείχνουν ότι η Γη αποτελείται από ομόκεντρα, διαδοχικά, με διαφορετική πυκνότητα, στρώματα συνολικού πάχους 6.370km περίπου. Τα στρώματα αυτά είναι ο φλοιός, ο μανδύας και ο πυρήνας.
Ο φλοιός έχει τη μικρότερη πυκνότητα και είναι το στερεό, εξωτερικό περίβλημα της Γης.
Υπάρχουν δύο είδη φλοιού, ο ηπειρωτικός και ο ωκεάνιος. Το μέσο πάχος του ηπειρωτικού είναι περίπου 35km, κάτω όμως από τις μεγάλες οροσειρές μπορεί να φτάσει τα 60 - 70km. Το μέσο πάχος του ωκεάνιου είναι 7km. Ο μανδύας περιβάλλει το φλοιό και φτάνει μέχρι το βάθος των 2.900km. Η επιφάνεια που χωρίζει το φλοιό από τον μανδύα, είναι γνωστή με το όνομα ασυνέχεια Mohorovicic.
Η λιθόσφαιρα είναι ένα δύσκαμπτο στρώμα, μέσου πάχους 80km περίπου, που αποτελείται από το στερεό φλοιό και μέρος του στερεού ανώτερου μανδύα. Το τμήμα του μανδύα που βρίσκεται κάτω από τη λιθόσφαιρα είναι γνωστό ως ασθενόσφαιρα. Κάτω από το μανδύα υπάρχει ο πυρήνας που φτάνει έως το κέντρο της γης. Ο πυρήνας διακρίνεται σε εξωτερικό (υγρή/ρευστή κατάσταση) κ
αι σε εσωτερικό (στερεή κατάσταση).

Πώς γεννιέται ένας σεισμός;
Κάθε χρόνο πλήττουν τη Γη εκατομμύρια φυσικά φαινόμενα. Περίπου ένα εκατομμύριο σεισμοί, οι περισσότεροι από αυτούς είναι ασθενείς και δεν γίνονται αντιληπτοί, εκδηλώνονται σε παγκόσμιο επίπεδο. Παρόλα αυτά, μέχρι το 1960 δεν υπήρχε κάποια θεωρία που μελετώντας σε ενιαία βάση το σύνολο των εσωτερικών διεργασιών του πλανήτη να εξηγεί τους σεισμούς, τις εκρήξεις των ηφαιστείων, την κίνηση των πλακών και άλλα γεωλογικά συμβάντα. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 αναπτύχθηκε η θεωρία της κίνησης των λιθοσφαιρικών πλακών, η οποία ερμηνεύει ικανοποιητικά το σύνολο των γεωλογικών και γεωφυσικών παρατηρήσεων που σχετίζονται με την ενεργό τεκτονική δράση και κατά συνέπεια και με τη σεισμική δράση. Η λιθόσφαιρα δεν είναι ενιαία αλλά απαρτίζεται από ένα σύνολο μεγάλων και μικρότερων πλακών που ολισθαίνουν πάνω στο υποκείμενο παχύρρευστο μανδυακό υλικό (ασθενόσφαιρα) πραγματοποιώντας σχετικές μεταξύ τους κινήσεις. Οι πλάκες αυτές λέγονται λιθοσφαιρικές πλάκες. Οι λιθοσφαιρικές πλάκες αλλού αποκλίνουν, αλλού συγκλίνουν και αλλού η μία κινείται παράλληλα - εφαπτομενικά σε σχέση με τη διπλανή της. Τα αίτια κίνησής τους πιθανόν να είναι οι οριζόντιες εφαπτομενικές κινήσεις που ασκούνται στον πυθμένα τους από τα θερμικά ρεύματα μεταφοράς τα οποία δημιουργούνται στον ασθενοσφαιρικό μανδύα.
μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswiki

Στις περιοχές που αποκλίνουν οι λιθοσφαιρικές πλάκες -μεσοωκεάνιες ράχεις- θερμό ασθενοσφαιρικό υλικό βγαίνει στην επιφάνεια, ψύχεται, στερεοποιείται και οδηγεί έτσι στη δημιουργία νέας λιθόσφαιρας κατά μήκος των δύο πλευρών των ράχεων (π.χ. μεσοωκεάνια ράχη Ατλαντικού ωκεανού, απομάκρυνση Αμερικανικής - Αφρικανικής πλάκας). Στις περιοχές που ολισθαίνουν οριζόντια η μία πλάκα σε σχέση με την άλλη, η κίνηση γίνεται κατά μήκος κατακόρυφων ρηγμάτων μετασχηματισμού. Στην περίπτωση της σύγκλισης των πλακών η πυκνότερη από τις δύο βυθίζεται κάτω από την άλλη μέχρις ότου λιώσει η πρώτη μέσα στο θερμό μανδυακό υλικό κι έτσι καταστρέφεται λιθοσφαιρικό υλικό. Η δημιουργία νέου ωκεάνιου φλοιού στις μεσοωκεάνιες ράχεις αντισταθμίζεται λοιπόν με την καταστροφή αντίστοιχης ποσότητας στις περιοχές σύγκλισης πλακών, οπότε η συνολική επιφάνεια της Γης παραμένει "σταθερή".
μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswiki
μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswiki
Αποτέλεσμα της σχετικής κίνησης των λιθοσφαιρικών πλακών είναι η αργή παραμόρφωση των πετρωμάτων στις παρυφές τους. Για το λόγο αυτό, στα πετρώματα που βρίσκονται κοντά στις περιοχές αυτές συσσωρεύονται τεράστια ποσά δυναμικής ενέργειας (ενέργεια ελαστικής παραμόρφωσης πετρωμάτων), και αναπτύσσονται μεγάλες τάσεις που συνεχώς αυξάνουν. Όταν οι τάσεις αυξηθούν τόσο πολύ, ώστε να υπερβούν το όριο αντοχής του λιθοσφαιρικού υλικού στο σημείο αυτό επέρχεται θραύση. Ταυτόχρονα πραγματοποιείται απότομη σχετική κίνηση των δύο τμημάτων που έχουν προκύψει κατά μία επιφάνεια έως ότου ισορροπήσουν σε νέες θέσεις. Η επιφάνεια αυτή είναι το σεισμικό ρήγμα. Τη χρονική αυτή στιγμή γεννιέται ένας σεισμός.
μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswiki

Πού γεννιέται ένας σεισμός;
μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswikiΟ χώρος που πρωτοεκδηλώνεται η διάρρηξη των πετρωμάτων (σεισμογόνος χώρος) μπορεί κατά προσέγγιση να θεωρηθεί ως σημείο και ονομάζεται εστία ή υπόκεντρο του σεισμού. Το ίχνος της κατακόρυφης προβολής της εστίας πάνω στην επιφάνεια της γης είναι το επίκεντρο, ενώ η απόστασή του από την εστία (βάθος της εστίας) λέγεται εστιακό βάθος. Σύμφωνα με όσα έχουν ήδη αναφερθεί αυτονόητο είναι ότι οι σεισμοί γεννιούνται μόνο μέσα στη λιθόσφαιρα και κατά κύριο λόγο εντοπίζονται στα όρια των λιθοσφαιρικών πλακών.

Ποιά είναι τα όργανα καταγραφής των σεισμών;
μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswiki

Τα όργανα καταγραφής των σεισμικών δονήσεων είναι τα σεισμοσκόπια, οι σεισμογράφοι, και τα σεισμόμετρα. Την καταγραφή την ονομάζουμε σεισμογράφημα ή σεισμόγραμμα. Στον ελληνικό χώρο, στην Αθήνα αλλά και στην περιφέρεια, υπάρχουν μόνιμα εγκατεστημένοι σεισμογράφοι σε σεισμολογικούς σταθμούς για την καταγραφή των σεισμικών δονήσεων. Υπάρχει όμως και η δυνατότητα εγκατάστασης φορητών δικτύων σεισμογράφων, για κάποιο χρονικό διάστημα, σε περιοχές με αυξημένη σεισμική δραστηριότητα. Αξίζει να αναφερθεί ότι οι ενόργανες καταγραφές των σεισμών στην Ελλάδα ξεκινούν στην αρχή του αιώνα (1911) με την εγκατάσταση του πρώτου σεισμομέτρου στην Αθήνα. Τα προγενέστερα του 1911 στοιχεία που αφορούν τη σεισμική δραστηριότητα βασίζονται σε περιγραφές κυρίως μακροσεισμικών αποτελεσμάτων.

Πώς μετράμε τους σεισμούς;
Για να υπάρχει κάποιο μέτρο σύγκρισης των σεισμών δημιουργήθηκε η ανάγκη υπολογισμού μίας ποσότητας που να τους χαρακτηρίζει. Έτσι ορίστηκε το μέγεθος (Μ) του σεισμού που είναι το μέτρο της ενέργειας που εκλύεται από την εστία κατά τη διάρκεια της σεισμικής δόνησης. Το μέγεθος προσδιορίζεται με μετρήσεις διαφόρων παραμέτρων των σεισμικών κυμάτων όπως το πλάτος, η περίοδος και η διάρκεια. Για τον υπολογισμό του μεγέθους των σεισμών επινοήθηκαν διάφορες κλίμακες. Οι πιο γνωστές είναι: η κλίμακα τοπικού μεγέθους ΜL (κλίμακα Richter - το όνομά της το πήρε από τον Ch. Richter to 1935) και η κλίμακα επιφανειακού μεγέθους ΜS ενώ υπάρχουν και οι κλίμακες: χωρικού μεγέθους mb, μεγέθους διάρκειας ΜΤ, μεγέθους σεισμικής ροπής ΜW. Στην Ελλάδα, συνήθως, οι αναφορές στο μέγεθος γίνονται σε ΜS. Οι σεισμοί που προκαλούν βλάβες έχουν τις περισσότερες φορές μέγεθος μεγαλύτερο από 5 βαθμούς της κλίμακας Richter. Θα πρέπει όμως να σημειωθεί ότι οι επιπτώσεις ενός σεισμού στους ανθρώπους και στις κατασκευές (βλάβες ή μη βλάβες) εξαρτώνται εκτός από το μέγεθος και από άλλους παράγοντες όπως το βάθος της εστίας, τη θέση του επικέντρου, την κατασκευή, το έδαφος θεμελίωσης της κατασκευής, τη γειτνίαση με ενεργά ρήγματα κ.λπ.. Ο σεισμός της Πάρνηθας (7-9-1999) είχε σχετικά μικρό μέγεθος (Μ=5,9), όμως προκάλεσε μεγάλες καταστροφές σε πολλές περιοχές του λεκανοπεδίου της Αττικής γιατί το επίκεντρο ήταν κοντά σε πυκνοκατοικημένη περιοχή, ορισμένα κτίρια ήταν κακές κατασκευές ή με ανεξέλεγκτες επεμβάσεις στο φέροντα οργανισμό τους ενώ κάποια άλλα ήταν κτισμένα σε μη κατάλληλο έδαφος θεμελίωσης. Το μεγαλύτερο μέγεθος σεισμού που έχει μετρηθεί έως σήμερα σε παγκόσμια κλίμακα είναι 8,9 (κατά άλλους 9,2). Για να γίνει κατανοητή η αντιστοιχία των εννοιών μέγεθος - ενέργεια που εκλύεται από έναν σεισμό αρκεί να αναφερθεί ότι για μεγάλους σεισμούς (μέγεθος 8,7 - 8,9) η ενέργεια που εκλύεται είναι περίπου 900 φορές μεγαλύτερη από αυτήν της βόμβας στη Χιροσίμα. Ο μεγαλύτερος ίσως σεισμός (Μ=8,2) που έπληξε τον ελληνικό χώρο στις 21 Ιουλίου του 365μ.Χ. και προκάλεσε μεγάλες καταστροφές σε περιοχές της Μεσογείου (Πελοπόννησο, Κρήτη, Αίγυπτο, Σικελία, Δαλματία). Το συχνότερα παρατηρούμενο μέγιστο μέγεθος σεισμού -ετησίως- στη χώρα μας είναι το 6,3.
Μία άλλη ποσότητα που αποτελεί μέτρο των μακροσεισμικών αποτελεσμάτων και πιο συγκεκριμένα μέτρο των βλαβών της σεισμικής δόνησης στους ανθρώπους και στις τεχνικές κατασκευές, είναι η ένταση του σεισμού. Οι εμπειρικές κλίμακες που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της έντασης είναι: η τροποποιημένη 12βάθμια κλίμακα Mercalli (MM, 1931), η επίσης 12βάθμια MSK (1964) που προτάθηκε από τους Medvedev, Sponheuer, Karnik και η 8βάθμια JMA (Japanese Meteorological Agency) που χρησιμοποιείται από τους Ιάπωνες. Το 1992 το Συμβούλιο της Ευρώπης υιοθέτησε μία νέα κλίμακα που αποτελεί εξέλιξη της MSK και έχει προσαρμοστεί σε ευρωπαϊκά δεδομένα. Η κλίμακα αυτή είναι η EMS (European Macroseismic Scale).
μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswiki
Συνοπτική περιγραφή της κλίμακας ΜΜ
Ι Δεν γίνεται αισθητός.
ΙΙ Αισθητός από μερικούς ανθρώπους που βρίσκονται σε ανάπαυση στους ψηλότερους ορόφους κτιρίων.
ΙΙΙ Αισθητός μέσα στα σπίτια. Μπορεί να μην αναγνωριστεί ως σεισμός. Δονήσεις σαν να περνάει ελαφρύ φορτηγό.
IV Τίθενται σε κίνηση κρεμασμένα αντικείμενα. Τζάμια τρίζουν. Σταματημένα αυτοκίνητα κλυδωνίζονται. Δονήσεις σαν να περνάει βαρύ φορτηγό. Κρότος παραθύρων, χτύπος στις πόρτες.
V Αισθητός στην ύπαιθρο. Αυτοί που κοιμούνται ξυπνούν. Αιώρηση κρεμασμένων αντικειμένων. Ανατροπή μερικών μικρών αντικειμένων.
VI Αισθητός από όλους. Πολλοί τρομοκρατούνται και τρέχουν έξω από τα κτίρια. Οι άνθρωποι περπατούν με αστάθεια. Μικρές καμπάνες ηχούν. Μετακίνηση ή ανατροπή πολυάριθμων μεγάλων αντικειμένων και επίπλων. Βλάβες σε σοβάδες, κεραμίδια, καπνοδόχους. Βλάβες λίγες, ελαφρές.
VII Μεγάλες καμπάνες ηχούν. Πτώση πολυάριθμων κεραμιδιών, καπνοδόχων. Σοβάδες και τοιχοποιία ρηγματώνονται στις συνηθισμένες κατασκευές. Στις κακές κατασκευές πέφτουν σοβάδες, αποκολλούνται τούβλα και πέτρες. Γίνεται αισθητός από οδηγούς αυτοκινήτων. Κυματισμός στις λίμνες, θόλωμα νερού από λάσπη.
VIII Επηρεάζεται η οδήγηση των αυτοκινήτων. Αρκετές ζημιές και μερική κατάρρευση στις συνηθισμένες κατασκευές. Λίγες βλάβες στην τοιχοποιία των καλών κατασκευών, και μεγάλες στις κακές κατασκευές. Κλαδιά σπάνε από τα δένδρα. Αλλαγές στη ροή και στη θερμοκρασία του νερού σε πηγές και σε πηγάδια.
IX Γενική καταστροφή στις κακές κατασκευές. Σοβαρές βλάβες στην τοιχοποιία των καλών κατασκευών. Υπόγειοι αγωγοί σπάζουν. Σε περιοχές με αλλούβια αναβλύζει από το έδαφος λεπτή άμμος, ιλύς και νερό.
X Καταστροφή μερικών καλά κατασκευασμένων ξύλινων κτιρίων και γεφυρών. Οι περισσότερες κατασκευές τοιχοποιίας και τα προκατασκευασμένα κτίσματα καταστρέφονται μαζί με τα θεμέλια. Σοβαρές ζημιές σε φράγματα, υδροφράχτες και αναχώματα. Μεγάλες κατολισθήσεις. Οι σιδηροτροχιές κάμπτονται.
XI Μεγάλες ρωγμές στο έδαφος. Οι σιδηροτροχιές κάμπτονται έντονα. Υπόγειοι αγωγοί καταστρέφονται εντελώς.
XII Ολική καταστροφή. Αντικείμενα εκτινάσσονται στον αέρα. Μεταβάλλεται η επιφάνεια του εδάφους και η γραμμή του ορίζοντα.
Η ένταση ενός σεισμού είναι διαφορετική από περιοχή σε περιοχή και εξαρτάται κυρίως από την απόσταση της περιοχής αυτής από την εστία του σεισμού και εδαφικούς παράγοντες. Στο σεισμό της Πάρνηθας (7-7-1999), οι εντάσεις έφτασαν το ΙΧ ή ΙΧ+ της κλίμακας Mercalli στους Θρακομακεδόνες, στη Φυλή, στα Άνω Λιόσια και στις Αχαρνές ενώ μόλις το VI στο Νέο Ψυχικό, στη Νέα Σμύρνη και στο Παλαιό Φάληρο. Ο προσδιορισμός της έντασης ενός σεισμού σε διάφορες περιοχές επιτρέπει τη χάραξη ισόσειστων καμπυλών, ώστε να εντοπιστούν οι περιοχές στις οποίες ο σεισμός προκάλεσε τις ίδιες βλάβες, είχε δηλαδή την ίδια ένταση.

Σεισμοί και Ελλαδικός Χώρος
Οι περισσότεροι σεισμοί οφείλονται στις κινήσεις των λιθοσφαιρικών πλακών, και κατά συνέπεια οι ζώνες έντονης σεισμικής δράσης ουσιαστικά ταυτίζονται με τις παρυφές των πλακών. Ο ελληνικός χώρος βρίσκεται στα όρια επαφής και σύγκλισης της Ευρασιατικής πλάκας με την Αφρικανική, γι’ αυτό και είναι χώρος μεγάλης σεισμικότητας (η σεισμικότητα ενός τόπου καθορίζεται από τη συχνότητα εμφάνισης των σεισμών και τα μεγέθη τους). Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία η Ελλάδα, από άποψη σεισμικότητας, κατέχει την πρώτη θέση στη Μεσόγειο και την Ευρώπη καθώς και την έκτη θέση σε παγκόσμιο επίπεδο, μετά την Ιαπωνία, Νέες Εβρίδες, Περού, νησιά Σολομώντα και Χιλή.
Βασικό τεκτονικό γνώρισμα του Ελληνικού χώρου είναι το Ελληνικό τόξο. Το Ελληνικό τόξο (τόξο του Αιγαίου) αποτελεί το όριο επαφής της Ευρασιατικής λιθοσφαιρικής πλάκας –τμήμα της οποίας είναι το Αιγαίο-, και της Αφρικανικής πλάκας –τμήμα της οποίας είναι η λιθόσφαιρα της Ανατ. Μεσογείου. Οι δύο λιθοσφαιρικές πλάκες συγκλίνουν στην περιοχή αυτή με σχετική ταχύτητα 2,5 εκατοστά το χρόνο, με συνέπεια την καταβύθιση της ωκεάνιας πλάκας της Ανατ. Μεσογείου, λόγω μεγαλύτερης πυκνότητας, κάτω από την ηπειρωτική πλάκα του Αιγαίου. Το τόξο που δημιουργείται στην περίπτωση αυτή αποτελείται από την ελληνική τάφρο, το νησιωτικό τόξο, την οπισθοτάφρο και το ηφαιστειακό τόξο. Η τάφρος δημιουργείται κατά μήκος της επαφής των δύο πλακών. Πρόκειται για ένα σύστημα τάφρων , μία σειρά από βαθιές θαλάσσιες λεκάνες από τη Ρόδο έως και την Κεφαλονιά (γνωστή και ως ελληνική δίαυλος) Το μέγιστο βάθος της εντοπίστηκε νοτιοδυτικά της Πελοποννήσου στο Ιόνιο πέλαγος (βάθος περίπου 4.500m). Αυτό είναι το βαθύτερο σημείο της Μεσογείου.
Το νησιωτικό τόξο αποτελείται από μία σειρά διαδοχικών νησιών όπως η Ρόδος, η Κρήτη, τα Κύθηρα και από την Πελοπόννησο. Τοποθετείται παράλληλα ως προς την τάφρο και σε μικρή απόσταση από αυτήν. Το τόξο αυτό δημιουργείται από την παραμόρφωση και ανύψωση πετρωμάτων (κυρίως ιζηματογενών) του περιθωρίου της Ευρασιατικής πλάκας και περιλαμβάνει πολύ παραμορφωμένα πετρώματα της Αλπικής πτύχωσης.
μια επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό του Α.Π.Θ. - atlaswiki
Σχηματική απεικόνιση (τομή) του ελληνικού τόξου (Παπανικολάου Δ.,1998).
Η οπισθοτάφρος είναι μία θαλάσσια λεκάνη (Κρητικό πέλαγος), μικρότερου βάθους από την τάφρο. Το μέγιστο βάθος της φτάνει τα 2.000m περίπου. Η λεκάνη αυτή βρίσκεται μπροστά από το νησιωτικό τόξο και πάνω στην Ευρασιατική πλάκα. Το ηφαιστειακό τόξο αποτελείται από διαδοχικά ηφαίστεια (ενεργά και ανενεργά) Σουσάκι, Μέθανα, Μήλος, Σαντορίνη, Νίσυρος. Η δημιουργία τους οφείλεται σε ανάτηξη υλικού της υποβυθιζόμενης Αφρικανικής πλάκας. Κατά την άνοδό του το υλικό αυτό διαπερνά την Ευρασιατική πλάκα και σχηματίζει τα ηφαίστεια. Όσον αφορά την περιοχή του Β. Αιγαίου, βασικό της μορφολογικό χαρακτηριστικό είναι η τάφρος του Βορείου Αιγαίου, με βάθος 1.500m περίπου.
Μία γεωγραφική κατανομή των επικέντρων των σεισμών στον ελληνικό χώρο οδηγεί στα ακόλουθα:
  • τα επίκεντρα των επιφανειακών σεισμών στον ελληνικό χώρο και στις γύρω περιοχές εμφανίζουν σημαντική διασπορά. Παρόλα αυτά όμως, τα περισσότερα διατάσσονται κατά μήκος μίας τοξοειδούς ζώνης στην περιοχή του ελληνικού τόξου (Δ. Αλβανία – νησιά Ιονίου πελάγους – Κρήτη – Κάρπαθος – Ρόδος – Ν.Δ. Τουρκία). Σημαντική σεισμική δραστηριότητα παρατηρείται επίσης και στην περιοχή του Β. Αιγαίου και της Β.Δ. Ανατολίας
  • οι σεισμοί ενδιάμεσου βάθους εκδηλώνονται στην περιοχή του Ν. Αιγαίου. Τα επίκεντρα διατάσσονται σε μία ζώνη παράλληλη με το ελληνικό τόξο, ενώ οι εστίες βρίσκονται πάνω στη ζώνη Benioff η οποία κλίνει με γωνία περίπου 35ο από το κυρτό προς το κοίλο μέρος του τόξου, από την Ανατ. Μεσόγειο προς το Αιγαίο πέλαγος. Τα εστιακά τους βάθη φτάνουν έως 160km περίπου.
Το θέμα της σεισμικής δραστηριότητας στο Αιγαίο και των αιτίων της είναι αρκετά πολύπλοκο. Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι η σεισμική δραστηριότητα στο Αιγαίο είναι αυξημένη εξαιτίας:
  • συμπιεστικής δύναμης που οφείλεται στη σύγκλιση της Αφρικανικής – Ανατ. Μεσογείου λιθοσφαιρικής πλάκας με την αντίστοιχη Ευρασιατική – Αιγαίο. Η σύγκλιση αυτή προκαλεί τους επιφανειακούς σεισμούς κατά μήκος του Ελληνικού τόξου καθώς και τους σεισμούς ενδιάμεσου βάθους στο Ν. Αιγαίο.
  • συμπιεστικής δύναμης που οφείλεται στην αριστερόστροφη περιστροφή της Αδριατικής – Απουλίας πλάκας. Η περιστροφή προκαλεί τη γένεση επιφανειακών σεισμών κατά μήκος των δυτικών ακτών της Κεντρικής Ελλάδας, της Αλβανίας και της πρώην Γιουγκοσλαβίας.
  • συμπιεστικής δύναμης που οφείλεται κυρίως στην κίνηση της Τουρκικής – Ανατολίας λιθοσφαιρικής πλάκας προς τα δυτικά, που με τη σειρά της η κίνηση αυτή οφείλεται στην προς Βορρά κίνηση της Αραβικής πλάκας.
  • οριζόντιων εφελκυστικών δυνάμεων που έχουν διεύθυνση βορρά – νότου και αναπτύσσονται στην κάτω επιφάνεια της λιθόσφαιρας του Αιγαίου εξαιτίας της οριζόντιας κίνησης των ρευμάτων μεταφοράς.
Οδηγίες αντισεισμικής προστασίας
Η Ελλάδα είναι μια χώρα με μεγάλη σεισμικότητα. Όλες οι περιοχές της κινδυνεύουν να πάθουν βλάβες μικρές ή μεγάλες από σεισμό. Πρέπει λοιπόν να γνωρίζουμε πώς να προστατευτούμε και να έχουμε λάβει τα απαραίτητα μέτρα.

τι πρέπει να κάνετε από ΤΩΡΑ



  • Συζητήστε με την οικογένειά σας και καταστρώστε σχέδιο έκτακτης ανάγκης. Όλα τα μέλη της οικογένειας πρέπει να γνωρίζουν τι να κάνουν σε περίπτωση σεισμού. Προγραμματίστε που θα καταφύγετε μετά το σεισμό. Καθορίστε πού και πώς θα συναντηθείτε. Μάθετε τα τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης. Να ξέρετε από που κλείνουν οι γενικοί διακόπτες ( ηλεκτρικού ρεύματος, γκαζιού, φυσικού αερίου, νερού).
  • Ενημερωθείτε για τα απλά μέτρα αντισεισμικής προστασίας στο σπίτι και εφαρμόστε τα. Τέτοια μέτρα είναι: να στερεώσετε καλά στους τοίχους τα βαριά αντικείμενα ( π.χ. έπιπλα, κάδρα, καθρέφτες, θερμοσίφωνα), να τοποθετήσετε τα εύθραυστα αντικείμενα σε χαμηλά ράφια.
  • Προμηθευτείτε τα άμεσα απαραίτητα σε περίπτωση σεισμού όπως φακό, φορητό ραδιόφωνο, κουτί πρώτων βοηθειών, πυροσβεστήρα.
  • Μάθετε για την προστασία από σεισμό, ασχοληθείτε με το να αποκτήσετε εσείς και το περιβάλλον σας σωστή αντισεισμική συμπεριφορά.
τι πρέπει να κάνετε την ΩΡΑ του σεισμού
Μείνετε ψύχραιμοι. Ο πανικός προκαλεί θύματα.
Αν βρεθείτε μέσα σε κτίριο
  • Μην τρέχετε προς την έξοδο
  • Καλυφθείτε αμέσως κάτω από ένα γερό τραπέζι ή άλλο έπιπλο.
  • Απομακρυνθείτε από επικίνδυνα σημεία όπως τζαμαρίες και βαριά έπιπλα.
  • Μη βγαίνετε στα μπαλκόνια.
Αν βρεθείτε έξω από κτίριο
  • Μείνετε έξω. Μην μπαίνετε μέσα σε κτίρια.
  • Απομακρυνθείτε από κτίρια, μανδρότοιχους, ηλεκτροφόρα καλώδια.
  • Καταφύγετε σε ανοιχτό ασφαλή χώρο όπως: πλατεία ή πάρκο.
Αν είστε μέσα στο αυτοκίνητο
  • Παρκάρετε το αυτοκίνητο σε ασφαλές μέρος που δεν εμποδίζει την κυκλοφορία.
  • Αποφύγετε πολυώροφα κτίρια, φωτεινούς σηματοδότες, γέφυρες.
Τι πρέπει να κάνετε ΑΜΕΣΩΣ ΜΕΤΑ το σεισμό

  • Κλείστε τους γενικούς διακόπτες ( ηλεκτρικού ρεύματος, γκαζιού, φυσικού αερίου, νερού).
  • Πάρετε μαζί σας τα άμεσα απαραίτητα: φακό, ραδιοφωνάκι, νερό ή ότι άλλο έχετε ανάγκη.
  • Βγείτε προσεκτικά έξω από το κτίριο. Περπατάτε γρήγορα και μην τρέχετε. Μη χρησιμοποιείτε ανελκυστήρα.
  • Καταφύγετε σε ανοικτό ασφαλή χώρο όπως: Πλατεία ή Πάρκο Μην πλησιάζετε τις ακτές.
Η συμπεριφορά μας ΜΕΤΑ το σεισμό
  • Μη χρησιμοποιείτε άσκοπα το τηλέφωνο για τι μπλοκάρετε το δίκτυο.
  • Μη χρησιμοποιείτε το αυτοκίνητό σας γιατί προκαλείτε μποτιλιάρισμα και καθυστερείτε τα οχήματα παροχής βοήθειας.
  • Ακολουθείστε πιστά τις οδηγίες των αρχών.
  • Ενημερωθείτε από τους αρμόδιους φορείς. Μην πιστεύετε τις φήμες, δημιουργούν σύγχυση.
  • Πρέπει να γνωρίζετε ότι θα ακολουθήσουν μετασεισμοί.
ΑΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣΥ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. / Γ.Γ.Δ.Ε.Ο.Α.Σ.Π. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΟΥΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ
Για πολλές περιοχές της Ελλάδος ο κίνδυνος από τους σεισμούς είναι μεγάλος. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι όλοι οι οικισμοί της χώρας μπορεί να πάθουν ζημιές, μεγάλες ή μικρές, από ένα σεισμό. Για το λόγο αυτό, χρειάζεται να ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε για να προστατευτούμε σε τέτοιες δύσκολες ώρες.
Η προετοιμασία είναι το κλειδί.
Η ετοιμότητα είναι το πρώτο βήμα.
Ενημερώστε με το φυλλάδιο αυτό την οικογένεια σας. Συζητήστε το με τους φίλους σας. Προστατεύετε έτσι τη ζωή τη δική σας και των άλλων.
Διαβάστε προσεχτικά τις παρακάτω απλές και χρήσιμες οδηγίες του:

Α. Τι πρέπει να κάνετε από ΤΩΡΑ:
• Πρέπει να ξέρετε από πού και πως κλείνει ο γενικός διακόπτης για το ηλεκτρικό ρεύμα, για το γκάζι και για το νερό.
• Να ξέρετε τα τηλέφωνα που είναι χρήσιμα σε ώρα ανάγκης.
• Να έχετε προμηθευτεί μερικά εφόδια που είναι απαραίτητα σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης όπως φάρμακα, φορητό ραδιόφωνο μπαταρίας , φακό κ.λ.π.
• Τοποθετείστε χαμηλά και κοντά στο δάπεδο τα μεγάλα και βαριά αντικείμενα και όσα μπορούν εύκολα να σπάσουν. Να στερεώσετε γερά τα ράφια. Να στηρίξετε καλά τα ψηλά ή βαριά αντικείμενα ή έπιπλα όπως σύνθετα, βιβλιοθήκες και ντουλάπες. Μην κρεμάσετε βαριά αντικείμενα στους τοίχους πάνω από τα κρεβάτια.
• Να έχετε συζητήσει και να ξέρετε όλοι στην οικογένειά σας τι πρέπει να κάνετε στην περίπτωση του σεισμού.

Β. Τι πρέπει να κάνετε την ΄Ωρα του σεισμού:
Αν βρεθείτε έξω:
• Μείνετε μακριά από κτίρια και στύλους με ηλεκτροφόρα καλώδια.
• Απομακρυνθείτε από τους εξωτερικούς τοίχους των κτιρίων.
• Μην μπαίνετε μέσα σε κτίρια. Μείνετε σε ελεύθερους χώρους.
• Απομακρυνθείτε από τις ακτές. Ύστερα από ισχυρό σεισμό μπορεί να δημιουργηθούν θαλάσσια κύματα με μεγάλη ταχύτητα και ύψος.
• Αν κυκλοφορείτε με αυτοκίνητο σταθμεύστε στο πιο κοντινό ασφαλές σημείο χωρίς να εμποδίζετε την κυκλοφορία μακριά από αερογέφυρες, φωτεινούς σηματοδότες και ηλεκτροφόρα καλώδια.

Γ. Τι πρέπει να κάνετε ΜΕΤΑ το σεισμό:
• Αν κάπου εκδηλωθεί φωτιά, σβήστε την αμέσως.
• Εξετάστε προσεχτικά τις παροχές του ηλεκτρικού ρεύματος, γκαζιού και του νερού. Αν παρατηρήσετε βλάβη, κλείστε τους κεντρικούς διακόπτες.

Δ. Η προσωπική σας συμπεριφορά σε περίπτωση σεισμού:
Οι ώρες που ακολουθούν ύστερα από ένα καταστρεπτικό σεισμό είναι πολύ κρίσιμες. Είναι ώρες που απαιτούν ψυχραιμία, θάρρος και περίσκεψη.
• Κρατηθείτε ήρεμοι. Ο πανικός δημιουργεί θύματα.
• Σκεφτείτε από πριν όλες τις συνέπειες που μπορεί να έχει κάθε ενέργειά σας.
• Σκεφτείτε από πριν όλες τις συνέπειες που μπορεί να έχει κάθε ενέργειά σας.
• Ακολουθείστε πιστά τις οδηγίες της πολιτείας και των αρμοδίων φορέων.
• Μη δίνετε πίστη σε φημολογίες και μην τις διαδίδετε. Συχνά δημιουργούν σύγχυση και πανικό.
• Ανταποκριθείτε στις εκκλήσεις για εθελοντική βοήθεια αλλά μην πηγαίνετε στις σεισμόπληκτες περιοχές χωρίς να σας το ζητήσουν.
• Συνεργαστείτε με τους υπεύθύνους για την ασφάλεια του κοινού.
• Συνεργαστείτε με τους γείτονες για να προλάβετε τις πυρκαγιές και για να βοηθήσετε τραυματισμένους, ηλικιωμένους, άρρωστους και παιδιά.
• Ας μη ξεχνάμε ότι όσο πιο ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΜΕΝΟΙ και ΕΝΗΜΕΡΩΜΕΝΟΙ είμαστε για θέματα αντισεισμικής προστασίας τόσο αποτελεσματικότερα θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τις επιπτώσεις του σεισμού.
Ο.Α.Σ.Π.

  • Φύλλο εργασίας
α) Πως σας φάνηκε η επίσκεψη στο σεισμολογικό σταθμό;
Περιγράψτε τι σας έκανε μεγαλύτερη εντύπωση.


β) Δοκίμασε τις γνώσεις σου…
1) όργανο που καταγράφει το σεισμό
2) Γίγαντας, γιος της Γης που συνδέεται με τους σεισμους
3) Κλίμακα που χρησιμοποιούμε για τον υπολογισμό της έντασης ενός σεισμού
4) Στρώμα της Γης που βρίσκεται κάτω από τον μανδύα και φτάνει στο εσωτερικό της
5) Ο σεισμός είναι ένα φυσικό …..
6) Εκφράζει την ενέργεια που εκλύεται από την εστία κατά τη διάρκεια του σεισμού.
7) Κατεβαίνω από τις σκάλες όταν τελειώνει ο σεισμός. Ποτέ με το ….
8) Σημείο στο εσωτερικό της γης όπου εκδηλώνεται η διάρρηξη πετρωμάτων.



γ)Χωριστείτε σε ομάδες και καταγράψτε όσα μέτρα έχει πάρει και όσα δεν έχει πάρει το σχολείο σας για την περίπτωση του σεισμού. Παρουσιάστε τα αποτελέσματα της έρευνας σας στη σχολική κοινότητα.

χρονική διάρκεια
Η συγκεκριμένη δραστηριότητα είναι αρκετά χρονοβόρα. Πριν την επίσκεψη, για την προετοιμασία των μαθητών χρειάζονται 2 διδακτικές ώρες. Η εκπαιδευτική εκδρομή θα χρειαστεί μια μέρα και 1 διδακτική ώρα θα χρειαστεί μετά την επίσκεψη για την παρουσίαση του ερωτηματολογίου και τη συμπλήρωση του φύλλου εργασίας.

δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται

Η προτεινόμενη διδακτική βοηθάει να καλλιεργήσουν οι μαθητές δεξιότητες και στάσεις όσον αφορά το θέμα του σεισμού. Όσον αφορά τις γνωστικές δεξιότητες τα παιδία καλλιεργούν την ικανότητα αναγνώρισης του προβλήματος και τη διατύπωση ερωτήσεων και υποθέσεων με τη δημιουργία ερωτηματολογίων. Αναπτύσσουν στάσεις και σύνθετες δεξιότητες όπως ικανότητα επιχειρηματολογίας, λήψης αποφάσεων και την τεχνική της συζήτησης. Τα παιδιά ξεπερνούν τη ντροπή τους και αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες συνεργαζόμενα με έναν επιστήμονα. Καλλιεργούν οργανωτικές ικανότητες και κριτική σκέψη ενώ η ενεργή συμμετοχή τους τα βοηθάει να μαθαίνουν πιο αποτελεσματικά και να ξεχωρίζουν τις σημαντικές πληροφορίες από τις δευτερεύουσες.

μια διδακτική πρόταση από τις Φουντούκη Ευδοκία και Τζιτζιλή Χριστίνα, εμπλουτισμένη από τις Ρέντη Αναστασία και Σέλκου Μαρία

More pages