οι επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης μέσα από μια λογοτεχνική αφήγηση

οι επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης μέσα από ένα λογοτεχνικό βιβλίο - atlaswiki

Το βιβλίο με μια ματιά: “Τίνος είναι ο αέρας”

Συγγραφέας Γιο Σομέι
Εικονογράφηση Γιο Σομέι
Εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες

Στο συγκεκριμένο βιβλίο αναφέρεται η ιστορία του Τζέικ, ο οποίος συναντά μια νύμφη του αέρα που τον παίρνει μια βόλτα με το αερόστατό της ψηλά, πάνω από την Γη με σκοπό να του δείξει την μόλυνση που δέχεται ο αέρας από τις δραστηριότητες του ανθρώπου και το πόσο κοντά βρίσκεται ο πλανήτης στην καταστροφή.

Η νύμφη λοιπόν, του δείχνει πόσο μολύνεται ο αέρας από τα αυτοκίνητα και τα εργοστάσια αλλά και από τα χημικά τους, που μεγαλώνουν την τρύπα του όζοντος και οδηγούν στο λιώσιμο των πάγων, την καταστροφή των δασών και γενικά στην ρύπανση του περιβάλλοντος. Παράκληση, λοιπόν της νύμφης του αέρα αποτελεί να ζητήσει ο Τζέικ από τους ανθρώπους να σταματήσουν να μολύνουν το περιβάλλον πριν να είναι αργά.

οι επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης μέσα από ένα λογοτεχνικό βιβλίο - atlaswiki

Αποσπάσματα από το βιβλίο για τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών

«... Νύμφη του αέρα: Κοίταξε πόσο βρόμικα είν' εδώ.
Όσο κι αν προσπαθούμε να κρατήσουμε καθαρό τον αέρα, άδικος κόπος!
Δε γίνεται τίποτα. Ο μολυσμένος αέρας από τα εργοστάσια και τα αυτοκίνητα ανεβαίνει ψηλά και βρομίζει τα πάντα.
Τζέικ: Ω! Τι βλέπω! Ο ουρανός είναι γεμάτος παράξενα αντικείμενα.
Τζέικ: Είμαστε πολύ ψηλά στον ουρανό τώρα.
Έτσι δεν είναι;
Νύμφη του αέρα: Ναι, βέβαια. Μπορούμε όμως ν' ανέβουμε ακόμη πιο ψηλά.
Δε θ' αργήσουμε να φτάσουμε στο στρώμα του όζοντος.
Τζέικ: Στρώμα του όζοντος; Τι είν' αυτό;
Νύμφη του αέρα: Α, δεν το ξέρεις; Πρόσεξέ με, θα σου εξηγήσω:
το στρώμα του όζοντος είναι μια προστατευτική ασπίδα, ένα φίλτρο, που μπαίνει μπροστά από τον ήλιο και προστατεύει τη Γη,
τους ανθρώπους και τα φυτά από την επικίνδυνη υπεριώδη ακτινοβολία.
Χωρίς αυτό το φίλτρο δε θα υπήρχε ζωή στη Γη.
Τζέικ:Τώρα θυμάμαι. Κάτι έχω ακούσει γι' αυτό.
Λένε ότι αυτό το στρώμα σε μερικά σημεία έχει αδυνατίσει,
έχει αραιώσει κι αλλού έχει χαθεί κι έχουν δημιουργηθεί τρύπες.
Νύμφη του αέρα: Έτσι ακριβώς. Καλά θυμάσαι.
Οι άνθρωποι με τα φοβερά χημικά τους, συνεχώς καταστρέφουν
αυτόν τον πολύτιμο προστάτη τους.

...Νύμφη του αέρα:
Δυστυχώς, οι άνθρωποι έχουν πολύ περισσότερα απ' όσα χρειάζονται και συνεχώς κατασκευάζουν ασυλλόγιστα μηχανές που ρυπαίνουν και μολύνουν, όπως αυτοκίνητα, εργοστάσια και άλλα πράγματα μιας χρήσεως, πλαστικά ποτήρια και μπουκάλια, που τα πετούν όπου βρουν.
Πολλά απ' αυτά καταλήγουν στις χωματερές ή μένουν πεταμένα, να σαπίζουν και να βρομίζουν το περιβάλλον.
Άλλα πάλι οι άνθρωποι τα καίνε, για να μην πιάνουν τον τόπο τους. Όμως, οι καπνοί απ' τα σκουπίδια, που καίγονται, πάνε ψηλά και καταστρέφουν τον όζον. Έτσι, η Γη γίνεται όλο και πιο ζεστή, γιατί οι τρύπες στο στρώμα του όζοντος αφήνουν τις επικίνδυνες ακτίνες του Ήλιου να περάσουν.
Τζέικ: Μα, αυτό είναι απαίσιο!
Οι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν ότι πλησιάζει η καταστροφή;
Νύμφη του αέρα: Οι παγετώνες και τα παγόβουνα στους πόλους της Γης θ' αρχίσουν να λιώνουν.
Η στάθμη του νερού θ' ανέβει στις θάλασσες και στους ωκεανούς.
Τζέικ: Πολλές παραθαλάσσιες πόλεις θα πλημμυρίσουν και τα νησιά θα εξαφανιστούν.
Έτσι δεν είναι;
Νύμφη του αέρα: Το κλίμα της Γης θ' αλλάξει. Τα κρύα μέρη θα γίνουν δροσερά, τα δροσερά ζεστά και τα ζεστά ακόμη πιο ζεστά, τόσο, που να μη μπορεί τίποτα να ζήσει εκεί. ...»

οι επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης μέσα από ένα λογοτεχνικό βιβλίο - atlaswiki

Δραστηριότητα για μέσα και έξω από τη σχολική τάξη


Ένα κολλάζ για τις επιπτώσεις της ρύπανσης του αέρα

Διδακτικό υλικό
χαρτόνια
ψαλίδι
κόλλα
μαρκαδόροι
περιοδικά και εφημερίδες

Για την υλοποίηση του κολλάζ, οι μαθητές και οι μαθήτριες της τάξης πρέπει να χωριστούν σε ομάδες. Η κάθε ομάδα πρέπει να διεξαγάγει έρευνα σχετικά με την ρύπανση του αέρα και ειδικότερα τις επιπτώσεις που έχει αυτή στην ατμόσφαιρα και στο περιβάλλον, συλλέγοντας αποκόμματα και άρθρα από εφημερίδες και περιοδικά.

Αφού κάθε ομάδα έχει συλλέξει το δικό της υλικό, στην πρώτη φάση της δραστηριότητας μοιράζονται σε καθεμία από αυτές μεγάλα χαρτόνια, πάνω στα οποία θα κολλήσουν οι μαθητές τα αποκόμματα που έχουν μαζέψει. Πέρα από τις φωτογραφίες και τα άρθρα, οι μαθητές και οι μαθήτριες καταγράφουν και τις δικές τους ιδέες και εμπειρίες για το πως ο άνθρωπος ρυπαίνει τον αέρα και για τις επιπτώσεις που έχουν οι πράξεις τους στην ατμόσφαιρα και το περιβάλλον.

Στο επόμενο στάδιο, δίνεται στις ομάδες καινούριο χαρτόνι, στο οποίο οι μαθητές και οι μαθήτριες πρέπει να καταγράψουν τις προτάσεις τους για το πως μπορεί ο άνθρωπος να σταματήσει να ρυπαίνει την ατμόσφαιρα. Συγκεκριμένα, οι μαθητές και οι μαθήτριες πρέπει να συζητήσουν μεταξύ τους και να συνεργαστούν ώστε να βρουν λύσεις που μπορούν να πραγματοποιηθούν κι από τους ίδιους και τους συνομήλικους τους.

Στο τέλος, κάθε ομάδα καλείται να παρουσιάσει το έργο της μέσα στην τάξη και το υλικό που έχει συλλέξει καθώς και τις λύσεις που προτείνει. Οι μαθητές και οι μαθήτριες πρέπει να αναπτύξουν την επιχειρηματολογία τους ώστε να πείσουν τις υπόλοιπες ομάδες ότι τα μέτρα που προτείνουν είναι εφικτά και μπορούν να γίνουν και από τους ίδιους.

Επίσης, με τη βοήθεια του/της εκπαιδευτικού μπορεί να οργανωθεί στο χώρο του σχολείου ημερίδα σχετικά με το θέμα της ρύπανσης του αέρα, στην οποία οι μαθητές και οι μαθήτριες θα μπορέσουν να πραγματοποιήσουν τις παρουσιάσεις που δημιούργησαν μέσα στην σχολική τάξη, ενημερώνοντας και τις υπόλοιπες τάξεις, τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς.

μια διδακτική πρόταση από την Ελένη Κακαράντζα
και την Μαρία Μεταξά

More pages