παιχνίδι ρόλων για την κατάρα του Τουταγχαμών


η διαδικασία της μουμιοποίησης
Μάτα Βαϊα - Κατσιούδη Χριστίνα - Σαρηγιάννη Ευαγγελία - ο χώρος εργασιών ο μύθος της κατάρας του Τουταγχαμών - atlaswiki

περιγραφή της δραστηριότητας

Στόχος αυτής της δραστηριότητας είναι να αντιληφθούν τα παιδιά τη στενή σχέση που έχει ο πολιτισμός με την επιστήμη και την συνύπαρξή τους στην καθημερινή ζωή. Συγκεκριμένα, οι μαθητές και οι μαθήτριες θα ασχοληθούν με το μύθο της κατάρας του Τουταγχαμών και την επιστημονική άποψη γι'αυτόν. Τα παιδια ερευνούν διεξοδικά έναν πολιτισμικό θρύλο ο οποίος όμως ενέχει επιστημονικές εξηγήσεις. Έτσι αναπτύσσουν κριτική σκέψη και μαθαίνουν να επεξεργάζονται αντιμαχόμενες πληροφορίες και να διατυπώνουν τελικά τη δική τους αλήθεια σχετικά μ'αυτόν.

Η δραστηριότητα που προτείνεται απευθύνεται σε παιδιά πέμπτης και κυρίως έκτης δημοτικού καθώς τα επιστημονικά στοιχεία που αναφέρονται (όπως η δράση των μυκήτων, η μουμιοποίηση) δεν είναι εύκολο να γίνουν κατανοητά από παιδιά μικρότερης ηλικίας.

Μια δραστηριότητα που αναδεικνύει το θέμα και βοηθάει στην κατανόηση του από τους μαθητές και τις μαθήτριες είναι το παιχνίδι ρόλων, κατά το οποίο καλούνται να υποδυθούν ρόλους και να έρθουν αντιμέτωποι με διάφορες απόψεις γύρω από το συγκεκριμένο θέμα.

Πριν αρχίσει το παιχνίδι, ο/η εκπαιδευτικός αναφέρει σύντομα στην τάξη το θέμα με το οποίο θα ασχοληθούν. Στη συνέχεια οι μαθητές σχηματίζουν τρεις ομάδες, κάθε μια από τις οποίες αναλαμβάνει να υποδυθεί έναν διαφορετικό ρόλο. Οι ομάδες αυτές, που εκπροσωπούν διαφορετικές απόψεις είναι οι επιστήμονες, οι υποστηρικτές της κατάρας και οι δημοσιογράφοι/συντονιστές.

Προβάλλουμε στην τάξη κομμάτια απο την ταινία "Η κατάρα του Τουταγχαμών"(The curse of king Tut's tomb, 2006) και τα κομμάτια απο τα ντοκιμαντέρ του History Channel. Η επιλογή της συγκεκριμένης ταινίας γίνεται για να ανακαλύψουν τα παιδιά πως η ιστορική και επιστημονικά αντικειμενική πραγματικότητα (όπως εκφράζεται και μέσα από τα επιλεγμένα ντοκιμαντέρ) διαφέρει από τις ταινίες φαντασίας που βασίζονται σε μύθους και θρύλους και η υπόθεση τους δεν έχει πραγματική ιστορική υπόσταση. Τα παιδιά μπορούν αν θέλουν να κρατούν σημειώσεις και να σχολιάζουν με την υπόλοιπη ομάδα.

Στη συνέχεια, δίνουμε οδηγίες στα παιδιά για να εξετάσουν το υλικό. 'Ετσι, ευνοείται το μοντέλο μιας ενδιαφέρουσας και ενεργητικής μαθητο-κεντρικής διδασκαλίας, καθώς τα παιδιά μαθαίνουν να εξερευνούν υλικό και να αναζητούν πληροφορίες μέσα σ'αυτό, που θα τους οδηγήσουν σε μια ολοκληρωμένη άποψη για το θέμα το οποίο διερευνούν.

Αφού θεωρήσουμε ότι έχουν μια ολοκληρωμένη άποψη γύρω από το θέμα προχωράμε στο επόμενο στάδιο. Κάθε ομάδα παίρνει ένα φάκελο στον οποίο αναφέρεται ο ρόλος που καλείται να υιοθετήσει. Παράλληλα, υπάρχει μια συνοπτική παρουσίαση των επιχειρημάτων της. Έπειτα, δίνουμε λίγο χρόνο στις ομάδες για να συζητήσουν μεταξύ τους και να οργανώσουν τους ρόλους.

Όταν οι ομάδες είναι έτοιμες ξεκινά το παιχνίδι των ρόλων. Οι δημοσιογράφοι/συντονιστές καθοδηγούν τη συζήτηση κάνοντας ερωτήσεις σχετικά με τους θανάτους εστιάζοντας στην κάθε περίπτωση. Πρώτα μιλάει η ομάδα των υποστηρικτών συσχετίζοντας τα γεγονότα με την ύπαρξη της κατάρας. Η άλλη ομάδα, οι επιστήμονες, αντικρόυει τα επιχειρήματα προβάλλοντας τις
επιστημονικές εξηγήσεις. Το παιχνίδι συνεχίζεται μέχρι να καλυφθούν όλα τα θέματα που σχετίζονται με την κατάρα.

Η δραστηριότητα είναι σχεδιασμένη για να ολοκληρωθεί σε χρονικό διάστημα 4 διδακτικών ωρών. Τις πρώτες δύο ώρες οι μαθητές και οι μαθήτριες καλούνται να έρθουν σε επαφή με τις πληροφορίες που τους παρέχουμε. Σκοπός μας δεν είναι να προβάλλουμε μια δασκαλοκεντρική προσέγγιση της γνώσης αλλά να δώσουμε στα παιδιά την ελευθερία να έρθουν σε επαφή με διάφορες απόψεις επι του θέματος ώσπου να διαμορφώσουν τη δική τους.


στάσεις και δεξιότητες

Με το τέλος του παιχνιδιού ρόλων οι μαθητές και οι μαθήτριες έχουν πια διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη άποψη σχετικά με το θέμα της κατάρας, από πολλές διαφορετικές γωνίες: ιστορικά,πολιτισμικά αλλά και επιστημονικά.

Οι στόχοι που επιδιώκονται να καλυφθούν μέσα απο τη συγκεκριμένη δραστηριότητα σχετίζονται με το γνωστικό, το μεταγνωστικό και το συναισθηματικό τομέα ανάπτυξης των παιδιών. Σχετικά με τη γνωστική ανάπτυξη, θεωρούμε οτι μέσα απο αυτή τη δραστηριότητα οι μαθητές και οι μαθήτριες αποκτούν γνώσεις που σχετίζονται με το περιεχόμενο της φυσικής και της βιολογίας, όπως οι γνώσεις σχετικά με τους μύκητες, τον τρόπο και το περιβάλλον ανάπτυξης τους και τις πιθανές ασθένεις που μπορούν να προκαλέσουν στον άνθρωπο. Με δραστηριότητες όπως η παραπάνω, τα παιδιά έρχονται σε επαφή με το μικρόκοσμο, με έναν διαφορετικό και περισσότερο ενδιαφέρον τρόπο από ότι με την παραδοσιακή διδασκαλία. Επιπλέον, υπάρχει σύνδεση μεταξύ των μαθημάτων (διαθεματική διδασκαλία) καθώς τα παιδιά με παιγνιώδη τρόπο αποκτούν ακόμα πλήθος πληροφοριών σχετικά με τον πολιτισμό της αρχαίας Αιγύπτου, τη θρησκεία, τα ταφικά έθιμα αλλά και τις μεγάλες αρχαιολογικές ανακαλύψεις του προηγούμενου αιώνα.

Σε οτι αφορά το μεταγνωστικό τομέα η δραστηριότητα δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ενίσχυση της κριτικής σκέψης των μαθητών. Θεωρούμε οτι η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης είναι η σημαντικότερη δεξιότητα που καλείται να καλλιεργήσει το σχολείο. Στη μεταγνωστική διάσταση, τα παιδιά αναπτύσσουν την κριτική τους σκέψη καθώς εκπαιδεύονται στη συζήτηση και την επιχειρηματολογία, μαθαίνουν να υιοθετούν διαφορετικούς ρόλους απ'ότι στην πραγματική τους ζωή και μέσα από ένα δημιουργικό διάλογο ακούνε και διαφορετικές απόψεις από τις δικές τους για να βγάλουν τα δικά τους συμπεράσματα. Ακόμη, καλούνται να κρίνουν σφαιρικά ένα θέμα, καθώς έχουν να αξιολογήσουν διαφορετικές μεταξύ τους απόψεις και στη συγκεκριμένη περίπτωση να αποφασίσουν αν θα ακολουθήσουν τη λογική και την επιστήμη ή τη μυθοπλασία και τις προκαταλήψεις.

Τέλος, είναι σημαντικές και οι κατακτήσεις στο συναισθηματικό τομέα. Μέσα απο το παιχνίδι ρόλων ενισχύεται η αυτοπεποίθηση των παιδιών, καθώς αποβάλλουν το άγχος που παρουσιάζεται κατα την παραδοσιακή εξέταση/αξιολόγηση απο τον εκπαιδευτικό. Το παιχνίδι δίνει τη δυνατότητα και στους πιο αδύναμους μαθητές και μαθήτριες να συνεισφέρουν στην ομάδα και μέσα απο τη δραστηριότητα αυτή αποκτούν εμπιστοσύνη στις ικανότητες τους ώστε να μπορούν μελλοντικά να υποστηρίξουν δημόσια την άποψή τους όταν χρειαστεί. Παράλληλα, η δραστηριότητα αυτή τους ευαισθητοποιεί ώστε να ερευνούν πιο διεξοδικά διάφορους πολιτισμικούς μύθους και θρύλους εξετάζοντας τους κυρίως κάτω απο το πρίσμα της λογικής και να απελευθερωθούν απο φοβίες για θεωρίες με φονικές κατάρες, κατάλοιπα παλαιότερων εποχών και πολιτισμών.


μια διδακτική πρόταση από
την Κατσιούδη Χριστίνα, τη Μάτα Βάϊα και τη Σαρηγιάννη Ευαγγελία

More pages