παιχνίδι ρόλων για την κατασκευή υδροηλεκτρικού σταθμού


παιχνίδι ρόλων για την κατασκευή υδροηλεκτρικού σταθμού - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων για την κατασκευή υδροηλεκτρικού σταθμού - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων για την κατασκευή υδροηλεκτρικού σταθμού - atlaswiki

περιγραφή

Παρουσιάζουμε το θέμα στους/τις μαθητές/τριες, δηλαδή αναφερόμαστε στην υδροηλεκτρική ενέργεια, μια μορφή ανανεώσιμης ενέργειας, και τους εξηγούμε τι θα ακολουθήσει. Χωρίζουμε την τάξη σε 4 ομάδες των 5 ατόμων. Οι ομάδες διαλέγουν απο ένα κλειστό φάκελο που περιέχει τους ρόλους που θα υποδυθούν, παίρνουν τα φύλλα εργασίας και τα αντίστοιχα κείμενα. Αφήνουμε τις ομάδες να διαβάσουν το υλικό που τους δόθηκε για 25 λεπτά. Ζητάμε να συμπληρώσουν το φύλλο εργασίας τα υπόλοιπα 20 λεπτά της ώρας και χρησιμοποιούμε και την επόμενη ώρα. Σε μια επόμενη σχολική ώρα και όταν όλες οι ομάδες είναι έτοιμες θα παιχτεί το παιχνίδι ρόλων με κείμενα και σενάριο που έχουν γράψει οι ομάδες των μαθητών/τριών και θα παίξουν τα ίδια τα παιδιά. Οι ομάδες-ρόλοι είναι οι εξής:

  • 1η ομάδα: δήμαρχος και δημοτικό συμβούλιο της περιοχής
  • 2η ομάδα: υποστηρικτές κατασκευής υδροηλεκτρικού σταθμού στην περιοχή
  • 3η ομάδα: πολέμιοι κατασκευής του σταθμού
  • 4η ομάδα: κάτοικοι της περιοχής που ζητούν να ενημερωθούν σχετικά με το υδροηλεκτρικό σταθμό

χρονική διάρκεια


Η δραστηριότητα υπολογίζεται να διαρκέσει περίπου 3 διδακτικές ώρες.

διδακτικό υλικό

  • φύλλο εργασίας

ΟΜΑΔΑ:

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:

Βρισκόσαστε σε μια συνέλευση του δημοτικού συμβουλίου της περιοχής σας, όπου κύριο θέμα συζήτησης είναι η κατασκευή ή μη ενός υδροηλεκτρικού σταθμού παραγωγής ενέργειας στην περιοχή. Στη συζήτηση μετέχουν 4 ομάδες.

  • 1η ομάδα: ο δήμαρχος και το δημοτικό συμβούλιο της περιοχής που θα αποφασίσουν τελικά για την κατασκευή ή μη του σταθμού
  • 2η ομάδα: ομάδα ατόμων που επιθυμούν την κατασκευή του σταθμού και στηρίζουν τα πλεονεκτήματα της κατασκευής
  • 3η ομάδα: ομάδα ατόμων που είναι αντίθετα στην κατασκευή του σταθμού και τονίζουν τα μειονεκτήματα που έχει η κατασκευή του
  • 4η ομάδα: ομάδα κατοίκων της περιοχής που επιθυμούν να πληροφορηθούν για τον υδροηλεκτρικό σταθμό

Ανήκετε στην 1η ομάδα, δηλαδή την ομάδα του δημάρχου και του δημοτικού συμβουλίου της περιοχής που θα αποφασίσουν τελικά για την κατασκευή ή μη του σταθμού.

1. Διαβάστε τα κείμενα που υπάρχουν στο φάκελό σας. Γράψτε τα χαρακτηριστικά των ατόμων της ομάδας σας.

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

2. Γράψτε τα ερωτήματα που θα απευθύνετε στις υπόλοιπες ομάδες.

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

3. Γράψτε φράσεις και προτάσεις που θα χρησιμοποιήσετε κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ρόλων.

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

Ανήκετε στη δεύτερη ομάδα, δηλαδή στα άτομα που επιθυμούν την κατασκευή του σταθμού και στηρίζουν τα πλεονεκτήματα της.

1. Διαβάστε τα κείμενα που υπάρχουν στο φάκελό σας. Γράψτε τα χαρακτηριστικά των ατόμων της ομάδας σας.

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

2. Γράψτε τα επιχειρήματα που θα χρησιμοποιήσετε για να στηρίξετε τις θέσεις σας.

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

3. Γράψτε φράσεις και προτάσεις που θα χρησιμοποιήσετε κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ρόλων.

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

Ανήκετε στην 3η ομάδα, δηλαδή την ομάδα των ατόμων που είναι αντίθετα στην κατασκευή του σταθμού και τονίζουν τα μειονεκτήματα που έχει η κατασκευή του.

1. Διαβάστε τα κείμενα που υπάρχουν στο φάκελό σας. Γράψτε τα χαρακτηριστικά των ατόμων της ομάδας σας.
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

2. Γράψτε τα επιχειρήματα που θα χρησιμοποιήσετε για να στηρίξετε τις θέσεις σας.

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

3. Γράψτε φράσεις και προτάσεις που θα χρησιμοποιήσετε κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ρόλων.

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

Ανήκετε στην 4η ομάδα, δηλαδή στην ομάδα των κατοίκων της περιοχής που επιθυμούν να ενημερωθούν σχετικά με το υδροηλεκτρικό σταθμό.

1. Διαβάστε τα κείμενα που υπάρχουν στο φάκελό σας. Γράψτε τα χαρακτηριστικά των ατόμων της ομάδας σας.

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

2. Γράψτε τα ερωτήματα που θα απευθύνετε στις υπόλοιπες ομάδες.

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

3. Γράψτε φράσεις και προτάσεις που θα χρησιμοποιήσετε κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ρόλων.

.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................

παιχνίδι ρόλων για την κατασκευή υδροηλεκτρικού σταθμού - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων για την κατασκευή υδροηλεκτρικού σταθμού - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων για την κατασκευή υδροηλεκτρικού σταθμού - atlaswiki

  • πληροφοριακό υλικό

Τα κείμενα που χρησιμοποιούνται είναι:

1) «Καμπανάκι» για τα υδροηλεκτρικά φράγματα

Η υδροηλεκτρική δεν είναι «πράσινη» πηγή ενέργειας είναι το μήνυμα που στέλνουν στην ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής οι επιστήμονες του Ινστιτούτου Αλιευτικής Ερευνας (ΙΝΑΛΕ). «Η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί με τα δεκάδες μικρά υδροηλεκτρικά φράγματα που σχεδιάζονται ή κατασκευάζονται σε ποταμούς και παραπόταμους της χώρας, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι απαιτούμενες συνθήκες για την επιβίωση της ιχθυοπανίδας είναι προβληματική», τονίζεται σε επιστολή που έστειλαν πριν από μερικές μέρες οι επιστήμονες του ΙΝΑΛΕ.

«Σε όλη τη χώρα υπάρχουν πάνω από 250 μικρά υδροηλεκτρικά φράγματα. Ο αριθμός είναι υπερβολικός. Σε κάθε ποτάμι και ρέμα στήνεται κι ένα τέτοιο χωρίς να τηρούνται στοιχειώδεις περιβαλλοντικοί όροι. Η κατάσταση έχει πλέον ξεφύγει από κάθε όριο και η ιχθυοπανίδα εξαφανίζεται μέρα με τη μέρα», δηλώνει στο «Εθνος» ένας από τους συντάκτες της επιστολής, ο Μάνος Κουτράκης.

Σύμφωνα με τους ειδικούς του ΙΝΑΛΕ, τα περισσότερα από αυτά τα φράγματα γίνονται για να πάρουν οι ιδιοκτήτες τους τις επιδοτήσεις και στην ουσία δεν λειτουργούν ποτέ, αφήνοντας πίσω τους τις τσιμεντένιες εγκαταστάσεις και μια νεκρή από ιχθυοπανίδα περιοχή.

Στην επιστολή δίνεται και το παράδειγμα ενός τέτοιου φράγματος στη θέση Ρέμα Μούσδα στον Νέστο. Μετά από καταγγελίες κατοίκων της Δράμας, η Διεύθυνση Περιβάλλοντος της περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης έστειλε επιθεωρητές περιβάλλοντος, ενώ είναι εμφανές ότι σε παραποτάμιες εκτάσεις μήκους 8 χιλιομέτρων έγιναν ανυπολόγιστες καταστροφές.

Πληθυσμοί ψαριών που προστατεύονται από την οδηγία 92/43/ΕΟΚ (Παρ.ΙΙ), όπως η άγρια πέστροφα, η μπριάνα και η πετροκαραβίδα, δέχονται μια πρωτοφανή «επίθεση» από την ανθρώπινη παρουσία και απειλούνται άμεσα από τις αλλαγές των χαρακτηριστικών του νερού. Παράλληλα, η μείωση ή η έλλειψη του νερού κατά μήκος ενός μεγάλου τμήματος σε ρέμα ή ποτάμι επηρεάζει αρνητικά τον βιότοπο της παρόχθιας ζώνης με περαιτέρω συνέπειες σε άλλες κατηγορίες οργανισμών.

2) Υδροηλεκτρική Ενέργεια

Προέρχεται από την εκμετάλλευση των υδάτων των ποταμών. Η υδροηλεκτρική ενέργεια δεν παράγει βλαβερά αέρια και κατά συνέπεια έχει αισθητά μικρότερη επίδραση στην ατμόσφαιρα.

Το μέχρι σήμερα αναξιοποίητο υδροηλεκτρικό δυναμικό της ηπειρωτικής κυρίως Ελλάδος, θα μπορούσε να καλύψει σημαντικό ποσοστό της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης. Σε αρκετές περιοχές της Ηπείρου μπορούν να κατασκευαστούν από ιδιώτες μικροί υδροηλεκτρικοί σταθμοί για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Μια από τις αναξιοποίητες πλουτοπαραγωγικές πηγές της Ηπείρου αποτελεί το τεράστιο υδάτινο δυναμικό το οποίο σύμφωνα με συντηρητικές εκτιμήσεις φαίνεται να πλησιάζει το 30% του συνολικού “φρέσκου” νερού της Ελλάδας. Όλοι οι ποταμοί της Ηπείρου έχουν τις πηγές τους στην οροσειρά της Πίνδου. Η οροσειρά της Πίνδου έχει σημαντικές βροχοπτώσεις και εδαφολογία τέτοια ώστε να μπορούμε να εκμεταλλευτούμε το υδάτινο δυναμικό από μεγάλες υψομετρικές διαφορές ενώ από την άλλη πλευρά το έδαφος της οροσειράς είναι τέτοιο που ευνοεί τη δημιουργία τεχνητών λιμνών και δεξαμενών ύδατος.

Πρέπει να σημειωθεί εδώ, ότι ενώ η ηλεκτρική ενέργεια παράγεται τη στιγμή που απαιτείται από τους καταναλωτές το νερό το οποίο αποταμιεύεται σε ταμιευτήρες για μελλοντική χρήση για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για άρδευση κατά τη διάρκεια ξηρών περιόδων, σαν απόθεμα νερού, εμπλουτισμό λιμνών, αθλητικά γεγονότα, τουρισμό κ.λ.π. Παράλληλα το κύριο κριτήριο για την κατασκευή ή όχι ενός υδροηλεκτρικού εργοστασίου δεν είναι μόνο η δυνατότητα παραγωγής φτηνής και καθαρής για το περιβάλλον ενέργειας αλλά η σωστότερη, οικολογική επέμβαση στη φύση για διατήρηση της φύσης της περιοχής και τη σωστή Περιφερειακή ανάπτυξη της χώρας.

παιχνίδι ρόλων για την κατασκευή υδροηλεκτρικού σταθμού - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων για την κατασκευή υδροηλεκτρικού σταθμού - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων για την κατασκευή υδροηλεκτρικού σταθμού - atlaswiki

3) ΓΑΛΑΖΙΟΣ ΧΡΥΣΟΣ

Ενέργεια από υδροηλεκτρικές μονάδες

Παγκοσμίως, η υδροηλεκτρική ενέργεια συμβάλλει κατά 19% στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι μονάδες παραγωγής αποτελούνται συνήθως από μια δεξαμενή κοντά σε κάποιο φράγμα, μέσα στην οποία συγκεντρώνεται μεγάλη ποσότητα νερού. Το νερό απελευθερώνεται ξαφνικά και διέρχεται με μεγάλη δύναμη μέσα από μια γεννήτρια, παράγοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο ενέργεια.

Η παραγωγή ενέργειας από υδροηλεκτρικές μονάδες δεν προκαλεί ρύπανση (αν εξαιρέσει κανείς το γεγονός ότι ρηχές δεξαμενές στους τροπικούς κάποιες φορές εκπέμπουν μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα και μεθανίου), αλλά τα υδροηλεκτρικά έργα, κυρίως οι μεγάλες μονάδες, συχνά προκαλούν άλλες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η κατασκευή σταθμών παραγωγής υδροηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να αποτελέσει τεράστια παρέμβαση στο φυσικό περιβάλλον και όχληση για τα είδη χλωρίδα και πανίδας που ζουν στη γύρω περιοχή, ενώ τα έργα αυτά ενέχουν επίσης σημαντικούς κοινωνικούς και οικονομικούς κινδύνους.

Μία επιλογή θα ήταν να επιφέρουμε βελτιώσεις στους υπάρχοντες σταθμούς υδροηλεκτρικής ενέργειας ώστε να καταστήσουμε αυτούς τους σταθμούς πιο αποδοτικούς. Στην περίπτωση κατασκευής νέων φραγμάτων, η Παγκόσμια Επιτροπή για τα Φράγματα (World Commission on Dams - WCD) έχει διατυπώσει συστάσεις για την οικολογικά, κοινωνικά και οικονομικά βιώσιμη εξάπλωση της υδροηλεκτρικής ενέργειας. Το WWF Ελλάς πιστεύει ότι αυτές οι προτάσεις θα πρέπει να εφαρμοστούν παγκοσμίως.

4) Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα

Η υδραυλική ενέργεια, η ενέργεια του νερού, είναι μια ανανεώσιμη, και αποκεντρωμένη πηγή ενέργειας που υπηρέτησε και υπηρετεί πιστά τον άνθρωπο στο δρόμο της ανάπτυξης. Πολυάριθμοι υδραυλικοί τροχοί, νερόμυλοι, δριστέλλες, υδροτριβεία, πριονιστήρια, κλωστοϋφαντουργεία και άλλοι μηχανισμοί υδροκίνησης συνεχίζουν ακόμη και σήμερα να χρησιμοποιούν τη δύναμη του νερού, συμβάλλοντας σημαντικά στην πρόοδο της τοπικής οικονομίας πολλών περιοχών, με απόλυτα φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο.

Σε πολλά σημεία του ελληνικού χώρου κάποιες παραδοσιακές, αλλά και σύγχρονες εγκαταστάσεις Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων εξακολουθούν να αξιοποιούν την ενέργεια του νερού για την παραγωγή μηχανικού έργου αλλά κυρίως πλέον για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος.

Η αξιοποίηση του μικρού υδροδυναμικού των χιλιάδων μικρών ή μεγαλύτερων υδατορρευμάτων και πηγών της ορεινής Ελλάδος περνά από την υλοποίηση αποκεντρωμένων, αναπτυξιακών μικρών υδροηλεκτρικών σταθμών πολλαπλής σκοπιμότητας, που μπορούν δηλαδή να λειτουργούν και για την ταυτόχρονη κάλυψη υδρευτικών, αρδευτικών και άλλων τοπικών αναγκών.

Οι πολύ υψηλοί βαθμοί απόδοσης των υδροστροβίλων, που μερικές φορές υπερβαίνουν και το 90%, και η πολύ μεγάλη διάρκεια ζωής των υδροηλεκτρικών έργων, που μπορεί να υπερβαίνει και τα 100 έτη, αποτελούν δύο χαρακτηριστικούς δείκτες για την ενεργειακή αποτελεσματικότητα και την τεχνολογική ωριμότητα των μικρών υδροηλεκτρικών σταθμών.

Τα μικρά υδροηλεκτρικά έργα παρουσιάζουν σημαντικά πλεονεκτήματα όπως είναι η δυνατότητα άμεσης σύνδεσης - απόζευξης στο δίκτυο, ή η αυτόνομη λειτουργία τους, η αξιοπιστία τους, η παραγωγή ενέργειας αρίστης ποιότητας χωρίς διακυμάνσεις, η άριστη διαχρονική συμπεριφορά τους, η μεγάλη διάρκεια ζωής, ο προβλέψιμος χρόνος απόσβεσης των αναγκαίων επενδύσεων που οφείλεται στο πολύ χαμηλό κόστος συντήρησης και λειτουργίας και στην ανυπαρξία κόστους πρώτης ύλης, η φιλικότητα προς το περιβάλλον με τις μηδενικές εκπομπές ρύπων και τις περιορισμένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, η ταυτόχρονη ικανοποίηση και άλλων αναγκών χρήσης νερού (ύδρευσης, άρδευσης, κλπ.), η δυνατότητα παρεμβολής τους σε υπάρχουσες υδραυλικές εγκαταστάσεις, κ.α.

Εξ' ορισμού, ένας μικρός υδροηλεκτρικός σταθμός αποτελεί ένα έργο απόλυτα συμβατό με το περιβάλλον, που μπορεί να συμβάλει ακόμη και στη δημιουργία νέων υδροβιοτόπων μικρής κλίμακας στα ανάντη των μικρών Ταμιευτήρων. Το σύνολο των επί μέρους συνιστωσών του έργου μπορεί να ενταχθεί αισθητικά και λειτουργικά στα χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος, αξιοποιώντας τα τοπικά υλικά με παραδοσιακό τρόπο και αναβαθμίζοντας το γύρω χώρο.


5) Ο πρώτος υδροηλεκτρικός σταθμός στην ιστορία κατασκευάστηκε στην κομητεία του Nορθάμπερλαντ (Αγγλία) γύρω στο 1880.

Από τότε δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά η τεχνολογία των περισσότερων μεγάλων σταθμών. Αυτοί αποτελούνται από μια μεγάλη δεξαμενή δίπλα σ' ένα φράγμα, στο οποίο η ροή του νερού διατηρείται σταθερή. Το νερό της δεξαμενής μεταφέρεται μέσω αγωγών προς τα κάτω, σε υδραυλικές τουρμπίνες συνδεδεμένες με γεννήτριες. Το νερό περιστρέφει τα πτερύγια των τουρμπίνων κι αυτά με τη σειρά τους θέτουν σε κίνηση το δρομέα της γεννήτριας, η οποία παράγει ρεύμα. Έτσι η κινητική ενέργεια μετατρέπεται σε ηλεκτρική. Η υδροηλεκτρική ενέργεια αντιπροσωπεύει το ένα τέταρτο περίπου της συνολικής παραγωγής ενέργειας στον κόσμο. Σε μερικές χώρες, όπως η Νορβηγία, το Κονγκό και η Βραζιλία, είναι η κύρια πηγή ενέργειας. Ο πιο μεγάλος σταθμός στον κόσμο εγκαινιάστηκε το 1982 στον ποταμό Παρανά, μεταξύ Βραζιλίας και Παραγουάης, και παράγει στο μέγιστο της λειτουργίας του σχεδόν 14.000 μεγαβάτ. Τον τελευταίο καιρό προτιμούνται σταθμοί μικρότερου μεγέθους με ισχύ από ένα κιλοβάτ έως ένα μεγαβάτ. Το πλεονέκτημα είναι ότι αποκεντρώνουν την παραγωγή ενέργειας και είναι περισσότερο φιλικοί προς το περιβάλλον. Μειονεκτήματα αυτού του τρόπου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας είναι το μεγάλο κόστος των εγκαταστάσεων, ο κίνδυνος για γεωλογικές επιπτώσεις (σεισμοί, κατολισθήσεις κ.ά.) λόγω του σημαντικού μηχανικού φορτίου στο υπέδαφος από το συσσωρευόμενο νερό και πιθανές πλημμύρες λόγω θραύσης φραγμάτων. Πλεονεκτήματα είναι η ανανεωσιμότητα, η απουσία εκπομπών στο περιβάλλον, η ρύθμιση της παροχής υδάτων στους ποταμούς κ.ά.

δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται και συμβάλλουν στην εκπαίδευση του πολίτη

Η παραπάνω δραστηριότητα δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να εκφράζουν απόψεις και συναισθήματα μέσω κειμένων που τα ίδια έχουν συγγράψει και βασίζονται σε πληροφορίες που τους έχουν δοθεί και αξιοποιούνται όπως τα παιδιά νομίζουν. Έρχονται σε επαφή με μια διαδικασία (συνέλευση δημοτικού συμβουλίου) που σχετίζεται με την καθημερινή ζωή και στην οποία μέσω του διαλόγου και δημοκρατικών διαδικασιών παίρνονται αποφάσεις. Τα παιδια μαθαίνουν να ακούν με σεβασμό διαφορετικές απόψεις, να εκφράζουν όμως και να στηρίζουν τις δικές τους και να αντιμετωπίζουν τα δεδομένα κριτικά.

χάρτης εννοιών

παιχνίδι ρόλων για την κατασκευή υδροηλεκτρικού σταθμού - atlaswiki




μια διδακτική πρόταση από την Κυριακή Λεοντιάδου

More pages