παιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη

παιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswiki

περιγραφή δραστηριότητας
Στη δραστηριότητα αυτή, αφού γίνει μια σύντομη εισαγωγή από την/τον εκπαιδευτικό σχετικά με το θέμα και το ιστορικό – κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο θα πραγματοποιηθεί το παιχνίδι, οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες, η καθεμία από τις οποίες αναλαμβάνει να υποδυθεί ένα ρόλο. Σε κάθε ομάδα δίνεται ένας φάκελος με υλικό που βοηθά να ενημερωθεί με το θέμα και το ρόλο που καλούνται να υιοθετήσουν. Στη συγκεκριμένη περίπτωση οι μαθητές καλούνται να χωριστούν σε δυο ομάδες, στους κατοίκους μίας φτωχής αφρικανικής χώρας, η οποία χαρακτηρίζεται από έλλειψη νερού και στους κατοίκους μίας οικονομικά ανεπτυγμένης χώρας της Ευρώπης, όπου άφθονες ποσότητες του νερού χρησιμοποιούνται για τη διεξαγωγή πολλών δραστηριοτήτων αγγίζοντας πολλές φορές τα όρια της αλόγιστης χρήσης. Αφού γίνει ο διαχωρισμός των δυο ομάδων και τους μοιραστεί το αντίστοιχο υλικό δίνεται χρόνος για να μπορέσουν οι μαθητές να αυτοσχεδιάσουν, να δημιουργήσουν τους ρόλους τους και να αρχίσουν μία συζήτηση σχετικά με το θέμα. Όταν οι δυο ομάδες είναι έτοιμες ξεκινά το παιχνίδι ρόλων.

διδακτικό υλικό
1. κείμενο:
Η άλλη όψις
Το χρέος των ισχυρών στους φτωχούς
(Jefrey Sachs, Καθηγητής Οικονομικών και διευθυντής του Earth Institute στο αμερικανικό πανεπιστήμιο Columbia)
"Το να βοηθήσει κανείς τις φτωχές χώρες - στην Αφρική και αλλού - να προσαρμοστούν στις κλιματικές αλλαγές, δεν θα πρέπει να θεωρείται φιλανθρωπία, αλλά αποζημίωση για όσα έχουν υποστεί οι φτωχότεροι άνθρωποι του πλανήτη."
παιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswiki
H βοήθεια προς τις φτωχές χώρες της Aφρικής, για να προσαρμοστούν στις κλιματικές αλλαγές, δεν πρέπει να θεωρείται φιλανθρωπία αλλά αποζημίωση για όσα έχουν υποστεί εξαιτίας της δράσης των πλούσιων χωρών
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ έχει δηλώσει ότι τα δύο βασικά θέματα στην ατζέντα της συνάντησης των οκτώ ισχυρότερων οικονομικά κρατών στον κόσμο (G8), που θα πραγματοποιηθεί τον Ιούλιο, θα είναι η φτώχεια στην Αφρική και οι αλλαγές στο κλίμα του πλανήτη. Πρόκειται για γνωστά θέματα, τα οποία μάλιστα συνδέονται το ένα με το άλλο. Το ταξίδι που πραγματοποίησα σε ένα χωριό της επαρχίας Tigre, στη Νότια Αιθιοπία, δείχνει το γιατί.
Έλλειψη νερού
Ένα πρωί με πήγαν στις όχθες ενός ξεροπόταμου στην άκρη του χωριού. Εκεί, αγρότες έσκαβαν ένα χαντάκι για να αποκτήσουν πρόσβαση στο ελάχιστο νερό που είχε μείνει στον πυθμένα, περίπου δύο μέτρα κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Μου εξήγησαν ότι μέχρι πρόσφατα υπήρχε νερό στο ποτάμι όλη τη διάρκεια του χρόνου, όμως τώρα το ποτάμι αυτό σταματά να κυλά την περίοδο της ξηρασίας. Το νερό εμφανίζεται στην κοίτη μόνον όταν ξεκινά η περίοδος των βροχοπτώσεων, το καλοκαίρι. Μέχρι να έρθει η περίοδος αυτή, οι κοινότητες που διψούν σκάβουν για να βρουν νερό - αν μπορέσουν να το βρουν και αν καταφέρουν να καλύψουν το κόστος για να το αντλήσουν.
Στη Βόρειο Αιθιοπία, όπως και στο μεγαλύτερο μέρος της Αφρικής, ο κύκλος των βροχοπτώσεων έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια. H ζωή στα χωριά αυτά εξαρτάται από δύο σοδειές: μια που πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια των μικρών βροχοπτώσεων, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, και μια, πιο μεγάλη ακόμα, που πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια των ισχυρότερων βροχοπτώσεων, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Τα τελευταία χρόνια οι βροχοπτώσεις τον Μάρτιο και τον Απρίλιο έχουν σταματήσει εντελώς, ενώ δεν βρέχει σταθερά (όπως παλιότερα) ούτε την περίοδο του καλοκαιριού. H πείνα κάνει την εμφάνισή της. Σχεδόν τα μισά παιδιά έχουν πολύ χαμηλότερο βάρος από το κανονικό.
Στο μεγαλύτερο μέρος της Υποσαχάριας Αφρικής, ιδιαίτερα στην περιοχή Sahel (είναι η περιοχή που βρίσκεται νοτίως της ερήμου της Σαχάρας), οι βροχοπτώσεις έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία 25 χρόνια. H μείωση αυτή συνέπεσε με αύξηση της θερμοκρασίας του εδάφους, γεγονός που αποτελεί ένδειξη πως η μείωση των βροχοπτώσεων είναι αποτέλεσμα του φαινομένου του θερμοκηπίου.
Ανάπτυξη, όχι κυανόκρανους
H μείωση των βροχοπτώσεων δεν προκαλεί μόνο λιμούς και χρόνια πείνα αλλά και βία, καθώς οι άνθρωποι συγκρούονται για να εξασφαλίσουν νερό και τρόφιμα που σπανίζουν. Όταν ξεσπά η βία σε περιοχές με έλλειψη νερού, όπως στο Νταρφούρ του Σουδάν, οι δυτικοί πολιτικοί ηγέτες τείνουν να βλέπουν το πρόβλημα με πολιτικούς όρους. Αν αναλάβουν δράση, το μόνο που κάνουν είναι να κινητοποιούν τις ειρηνευτικές δυνάμεις, να επιβάλουν κυρώσεις και να ζητούν ανθρωπιστική βοήθεια. Όμως, το Σουδάν, όπως και η Αιθιοπία χρειάζονται αναπτυξιακή στρατηγική για την καταπολέμηση της πείνας και της λειψυδρίας περισσότερο από όσο χρειάζονται κυανόκρανους. Οι στρατιώτες, άλλωστε, δεν μπορούν να διατηρήσουν την ειρήνη ανάμεσα σε απεγνωσμένους και πεινασμένους ανθρώπους. Οι φτωχές αφρικανικές περιοχές πρέπει να λάβουν βοήθεια για να «προσαρμοστούν» στις αλλαγές του κλίματος, ώστε να ξεφύγουν από τη φτώχεια.
Δώστε τους τεχνολογία
παιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswikiΠεριοχές στις οποίες υπάρχει έλλειψη νερού, όπως η Αιθιοπία και το Σουδάν, μπορούν να προσαρμοστούν, τουλάχιστον εν μέρει, με τη βοήθεια προηγμένων τεχνολογιών που βοηθούν στη συλλογή βρόχινων υδάτων, τη βελτίωση των δεξαμενών για νερό, την κατασκευή βαθιών πηγαδιών και την υιοθέτηση τεχνολογιών στη γεωργία που εκμεταλλεύονται με τον καλύτερο τρόπο τις σπάνιες αυτές βροχοπτώσεις. H καλύτερη διαχείριση της γης (όπως είναι η αναδάσωση κατεστραμμένων δασών, για παράδειγμα) μπορεί να βοηθήσει στην αύξηση των υπόγειων αποθεμάτων νερού.
Οι φτωχές χώρες δεν μπορούν να πληρώσουν μόνες τους αυτές τις τεχνολογίες. Ούτε θα έπρεπε. Το να βοηθήσει κανείς τις φτωχές χώρες - στην Αφρική και αλλού - να προσαρμοστούν στις κλιματικές αλλαγές, δεν θα πρέπει να θεωρείται φιλανθρωπία, αλλά αποζημίωση για όσα έχουν υποστεί οι φτωχότεροι άνθρωποι του πλανήτη. Στις χώρες αυτές έχουν δοθεί, εδώ και δεκαετίες, υποσχέσεις για βοήθεια προκειμένου να ξεφύγουν από τη φτώχεια, αλλά χωρίς αντίκρυσμα.
Ο κόσμος θα πρέπει επίσης να περιορίσει τους μελλοντικούς κινδύνους για τον πλανήτη μειώνοντας τις εκπομπές ρύπων, ώστε να καταπολεμηθεί το φαινόμενο θερμοκηπίου που είναι η κύρια πηγή της αλλαγής του κλίματος. Αν ο κόσμος δεν μπορέσει να περιορίσει τις μελλοντικές αλλαγές κλίματος, η αύξηση της θερμοκρασίας, οι πλημμύρες, οι πιο ισχυρές τροπικές καταιγίδες, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και η εξάπλωση των τροπικών ασθενειών θα αποτελέσουν τεράστια απειλή για ολόκληρο τον πλανήτη.
H προσπάθεια να ελεγχθεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου απαιτεί δεκαετίες δράσης. Όμως, αν αναλογιστούμε πόσα χρόνια χρειάζονται για να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο παράγεται ενέργεια στον κόσμο, πρέπει να ξεκινήσουμε αυτή τη δράση τώρα - και οι πλούσιες χώρες πρέπει να ηγηθούν της προσπάθειας αυτής.
Έχουν δικαίωμα...
Αποτελεί ειρωνεία το ότι η Αμερική, η χώρα που θέλει να φαίνεται ως υπέρμαχος της δημοκρατίας και των φτωχών και αδυνάτων χωρών, προσφέρει τη μικρότερη βοήθεια ως ποσοστό του ΑΕΠ και αρνείται να συμμετάσχει στις παγκόσμιες προσπάθειες για τον έλεγχο του φαινομένου του θερμοκηπίου. Και είναι ακόμη μεγαλύτερη η ειρωνεία, αν αναλογιστούμε ότι αφρικανικές χώρες - όπως η Αιθιοπία - στέκονται στο πλευρό των ΗΠΑ στη μάχη για την ελευθερία και ενάντια στην τρομοκρατία και ας αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα πείνας και ασθενειών.
Επιπλέον, χώρες όπως η Αιθιοπία κάνουν σημαντικές προσπάθειες για να ξεπεράσουν τα προβλήματά τους, παρά το γεγονός ότι δεν έχουν λάβει τη βοήθεια που τους έχουν υποσχεθεί εδώ και χρόνια οι πλουσιότερες χώρες. Οι Αφρικανοί που υποφέρουν από την πείνα και τη λειψυδρία, όπως και οι φτωχοί άνθρωποι παντού, έχουν το δικαίωμα να ζητούν πολλά περισσότερα από όσα δίνουν οι ΗΠΑ και άλλες πλούσιες χώρες.

Project Syndicate 2005
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ
Σημείωση (Πηγή:'ΤΑ ΝΕΑ' 2/4/2005)

2. κείμενο:
Προνομιούχοι και καταφρονεμένοι και στην κατανομή του νερούπαιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswiki
Αν μέχρι σήμερα, οι αντιπαραθέσεις, οι συρράξεις και οι πολεμικές συγκρούσεις, είχαν ως στόχο την εξασφάλιση και κατοχή σημαντικών, υπό το πρίσμα της γεωπολιτικής της σημασίας, εδαφών και τη διείσδυση σε νέες ζώνες αγοράς, στον αιώνα που άρχισε, στη λίστα αυτή αναμένεται να προστεθεί και το ζήτημα της εκμετάλλευσης και κατοχής των υδάτινων πόρων. Η ύπαρξη νερού, σε ένα πρώτο επίπεδο, και σε ένα δεύτερο, η ύπαρξη πόσιμου νερού, ήδη, κατατάσσεται στις πρώτες θέσεις των μεγάλων προβλημάτων, που αντιμετωπίζει ο πλανήτης στο βασίλεμα του 20ού αιώνα. Αποκαλυπτικά, και μάλλον όχι τόσο αισιόδοξα, είναι τα στοιχεία που συνέλεξε και παρουσίασε, όχι με ιδιαίτερα αθώο τρόπο, κατά τη διάρκεια του τελευταίου περιβαλλοντολογικού συνεδρίου των Ηνωμένων Εθνών στο Ναϊρόμπι τον περασμένο Σεπτέμβρη, η Επιστημονική Επιτροπή Προβλημάτων του Περιβάλλοντος, του Οργανισμού, η οποία αποτελείται από 200 ειδικούς που προέρχονται από 50 χώρες - μέλη του ΟΗΕ.
Η έλλειψη νερού και η μόλυνση των εναπομεινάντων υδάτινων πόρων, είναι τα δύο σκέλη του ενός από τα δύο καίρια προβλήματα που αναμένεται να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα μέσα στα αμέσως επόμενα χρόνια. Μάλιστα, συνδέεται άρρηκτα και με το δεύτερο μείζον πρόβλημα, αυτό της αλλαγής των κλιματικών συνθηκών. Οπως τονίζεται στα σχετικά κείμενα της επιτροπής, η σοβαρότητα του προβλήματος καθορίζεται τόσο από τη συχνότητα όσο και από την εμβέλεια εμφάνισης του προβλήματος: το νερό, είτε μέσω της έλλειψής του είτε μέσω της μόλυνσής του, φαίνεται ότι ταλανίζει, στον έναν ή τον άλλο βαθμό, όλες τις ηπείρους.
Με δεδομένη τη συνεχιζόμενη πληθυσμιακή έκρηξη (που αναμένεται να αγγίξει μια αύξηση της τάξης του 65% μέχρι το 2050), η λειψυδρία λαμβάνει, πλέον, διαστάσεις εφιάλτη για τις περισσότερες περιοχές του πλανήτη και σύμφωνα με τις προβλέψεις της Παγκόσμιας Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, μέχρι το 2025, ένας στους τρεις κατοίκους του πλανήτη θα ζει υπό συνθήκες σοβαρής έλλειψης νερού. Το φάσμα της λειψυδρίας και της μόλυνσης των υδάτινων πόρων είχε, ήδη, κάνει την εμφάνισή του, τα τελευταία χρόνια. Στα τέλη του 1999, 20% του παγκόσμιου πληθυσμού δεν είχε πρόσβαση σε πόσιμο νερό. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα οξυμένο στη Μέση Ανατολή και στην Αφρική, όπου, ήδη, 14 χώρες έχουν έλλειψη υδάτινων πόρων και πόσιμου νερού και, μέσα στα επόμενα 25 χρόνια, άλλες 11 χώρες θα αντιμετωπίσουν ανάλογα προβλήματα.
Οι «κοινές» αιτίες
Οι αιτίες του προβλήματος κάνουν την εμφάνισή τους με ιδιαίτερο τρόπο και σε διαφορετικό βαθμό από περιοχή σε περιοχή. Εντούτοις, σε ένα γενικό επίπεδο, η έκθεση των Ειδικών Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ, υποκριτικά ισχυρίζεται ότι οι βασικοί παράγοντες λειψυδρίας είναι κοινοί, αγνοώντας παντελώς την ανισόμετρη οικονομική ανάπτυξη και τον πάγιο τρόπο θρέψης και ενίσχυσης του κεφαλαίου μέσα από την εκμετάλλευση και το άδικο σύστημα κατανομής του φυσικού πλούτου, του υδάτινου συμπεριλαμβανομένου. Ως κυριότερος παράγοντας παρουσιάζεται ότι είναι, η θεαματική αύξηση του πληθυσμού και κατά συνέπεια η σημαντική αύξηση των αναγκών σε κατανάλωση νερού, γεγονός που και ήταν αναμενόμενο και δεν αποτελεί κάποιο «πρωτόγνωρο» πρόβλημα.
παιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswikiΗ άναρχη και ανεξέλεγκτη δραστηριότητα των μεγάλων επιχειρησιακών μονάδων της βιομηχανίας σε συνδυασμό με την ολοένα και εντονότερη χρήση χημικών προϊόντων στις αγροτικές καλλιέργειες και η διόγκωση των αστικών κέντρων σε συνδυασμό με τη, σχεδόν, παντελή έλλειψη πρόνοιας για κατασκευή αρδευτικών και αποχετευτικών συστημάτων, καταγράφονται, από την Ειδική Επιτροπή του ΟΗΕ, ως βασικοί παράγοντες της, ανησυχητικών διαστάσεων, μόλυνσης των επίγειων και υπόγειων υδάτινων πόρων. Σήμερα, περισσότεροι από 1.200 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας εξαιτίας της κατανάλωσης μολυσμένου νερού, το οποίο ενοχοποιείται ως κύρια αιτία θανάτου 15 εκατομμυρίων παιδιών, κάτω των 5 ετών. Επίσης, σε πολλές περιοχές, όπως η Μέση Ανατολή ή η Κεντρική Αφρική, υπολογίζεται ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικός ο όγκος του νερού που «χάνεται» μέσα από σαθρά υδροδοτικά συστήματα. Η σταδιακή μείωση των επιφανειακών υδάτινων πόρων συμβάλλει τα μέγιστα στην όξυνση του φαινομένου του θερμοκηπίου και στην αλλαγή του παγκόσμιου κλίματος προς το θερμότερο ενώ σοβαρότατα προβλήματα θα αντιμετωπίσει η παγκόσμια χλωρίδα (και κατά συνέπεια πανίδα) από τη μείωση και μόλυνση των υπόγειων υδάτινων πόρων.
Οικονομικός ο «μανδύας» διαφοροποίησης
Ο παράγοντας που φαίνεται ότι διαφοροποιεί καθοριστικά τη μορφή των προβλημάτων που εμφανίζονται ανά περιοχή, εκτός από τη φυσική δομή του εδάφους και του υπεδάφους, είναι το επίπεδο της οικονομικής, βιομηχανικής και αστικής ανάπτυξης και φυσικά ο τρόπος κατανομής του φυσικού και υλικού πλούτου της χώρας. Στην Αφρική, που είναι μία από τις περιοχές με το μεγαλύτερο πρόβλημα λειψυδρίας, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η άνιση κατανομή των υδάτινων πόρων στο έδαφός της: ίσως είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα του ποταμού Κονγκό, ο οποίος αν και διατρέχει περιοχές στις οποίες κατοικεί, μόλις το 10% του πληθυσμού της ηπείρου, εμπεριέχει το 30% του νερού της ηπείρου.
Τα απόβλητα της αναπτυσσόμενης βιομηχανίας της καταλήγουν, χωρίς καμία διεργασία ακόμη και μέχρι σήμερα, στα νερά των ποταμών, αφού είναι πιο κερδοφόρο για τους ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων, ενώ το εμπόριο πόσιμου νερού, σε ιδιαίτερα υψηλές τιμές, ανθίζει σε μια σειρά από αφρικανικές χώρες. Η έλλειψη ολοκληρωμένου υδροδοτικού σχεδιασμού στερεί, σήμερα, από 300 εκατομμύρια Αφρικανούς, την πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό και εκτιμάται ότι στα επόμενα χρόνια 230 εκατομμύρια άνθρωποι θα ζουν σε συνθήκες πλήρους έλλειψης νερού ενώ άλλα 460 εκατομμύρια θα αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα λειψυδρίας.
Ανάλογες είναι οι αιτίες έλλειψης υδάτινων πόρων και στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και της αραβικής χερσονήσου, όπου το πρόβλημα επιβαρύνεται από τις χρόνιες διαμάχες ανάμεσα στο Ισραήλ και τις αραβικές χώρες για τα κατεχόμενα αραβικά εδάφη, στα οποία καταλήγουν ή πηγάζουν τα ελάχιστα τρεχούμενα ύδατα της περιοχής. Το Ισραήλ έχει ελέγξει, εκτρέψει και αξιοποιήσει στο μέγιστο βαθμό τους ελάχιστους υδάτινους πόρους με αποτέλεσμα οι 130.000 Εβραίοι έποικοι των παλαιστινιακών εδαφών, οι οποίοι δεν αποτελούν παρά μόνο το 10% του πληθυσμού, να έχουν στη διάθεσή τους το 80% των υδάτινων πόρων ενώ την ίδια στιγμή οι Παλαιστίνιοι αγοράζουν σε τιμή χρυσού από βυτία νερό, που συνήθως δεν πληρεί κανέναν όρο υγιεινής.
παιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswikiΑντίθετα, στη Βόρεια Αμερική, στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη αλλά και τη Νότια Ασία και στις περιοχές του Ειρηνικού ως κύρια αιτία τηςέλλειψης υδάτινων πόρων και πόσιμου νερού εμφανίζεται η μόλυνση. Τα περισσότερα ποτάμια και οι λίμνες των περιοχών αυτών έχουν επιβαρυνθεί από νιτρικά άλατα, απόβλητα βιομηχανιών, βαρέα μέταλλα (όπως είναι ο μόλυβδος ή το χρώμιο) εξαιτίας της παντελούς απουσίας ελέγχου στις μεγάλες βιομηχανικές μονάδες, στις επιχειρήσεις, στα μεταλλεία και στα ορυχεία, καθώς, μόλις τα τελευταία χρόνια, σε ορισμένες από τις ανεπτυγμένες εκβιομηχανισμένες χώρες, όπως είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αυστραλία ή τα κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης, υιοθετήθηκαν σχετικές νομοθεσίες, κυρίως για «τα μάτια του κόσμου». Την ανάγκη μιας νέας πολιτικής κατανομής των υδάτων έχει αναδείξει και η εντυπωσιακή διόγκωση των αστικών κέντρων και των μητροπόλεων, οι οποίες συγκεντρώνοντας τόσο το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού όσο και το σύνολο, σχεδόν, της βιομηχανικής δραστηριότητας της εκάστοτε χώρας, καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες νερού σε βάρος των ημιαστικών και αγροτικών περιοχών, οι οποίες, όσον αφορά τουλάχιστον το πόσιμο νερό, δε λείπουν οι περιπτώσεις που εγκαταλείπονται στην «τύχη» τους, στις διαθέσεις του καιρού, στις βροχοπτώσεις και στα πηγάδια!
Ως απλό πρόβλημα «κατανομής των υδάτων» καταγράφεται στην έκθεση του ΟΗΕ και η λειψυδρία, που μαστίζει τις περιοχές των αυτόχθονων περιοχών τόσο στον Καναδά και στις ΗΠΑ όσο και στην Αυστραλία και στη Νέα Ζηλανδία. Είναι φανερό ότι η βελτίωση στην παροχή και στην εκμετάλλευση νερού που έχει επιφέρει, σε αυτές τις περιοχές, η αναβάθμιση του υδροδοτικού δικτύου, η ένταση του ελέγχου και η κατασκευή τεχνητών λιμνών, φραγμάτων και ενός γενικότερου πλέγματος καθαρισμού και υγιεινής των υδάτων, δεν εξυπηρετεί παρά μόνο όσους έχουν, στα χέρια τους ή υπό τον έμμεσο έλεγχό τους την πολιτική και οικονομική εξουσία της κάθε χώρας του ανεπτυγμένου κόσμου.
Ενας συνδυασμός αιτίων χαρακτηρίζει το πρόβλημα του νερού στη Λατινική Αμερική, η οποία θεωρείται, παρ' όλα αυτά, μία από τις πιο προνομιούχες περιοχές του πλανήτη όσον αφορά τη συγκέντρωση υδάτων. Εντούτοις, μεγάλο μέρος του εδάφους της, κυρίως το Μεξικό και το Περού, αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα λειψυδρίας ενώ τα πλούσια υδάτινα αποθέματα της υπόλοιπης ηπείρου είναι σε μεγάλο βαθμό προσβεβλημένα από διάφορα είδη μολύνσεων εξαιτίας της ανεξέλεγκτης εκβιομηχάνισης, προς όφελος του κεφαλαίου, που επέφερε η μεταφορά στο έδαφος της Λατινικής Αμερικής μεγάλων επιχειρησιακών μονάδων ξένων συμφερόντων. Δεν είναι λίγες οι λατινοαμερικανικές χώρες που, τα τελευταία χρόνια, έζησαν μεγάλες θανατηφόρες επιδημίες εξαιτίας της κατάποσης μολυσμένου νερού. Οι επιπτώσεις της μόλυνσης του νερού είναι ιδιαίτερα εμφανείς και στην πλούσια χλωρίδα και πανίδα της περιοχής, η οποία «απειλείται», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην Εκθεση του ΟΗΕ, από το μολυσμένο νερό.
Δίκαιη κατανομή και του υδάτινου πλούτου
Η «υλιστική» αντιμετώπιση των περιβαλλοντολογικών προβλημάτων είναι η μοναδική αποτελεσματική λύση που προτείνει η Επιστημονική Επιτροπή Προβλημάτων του Περιβάλλοντος, υπογραμμίζοντας ότι το σύνολο της περιβαλλοντολογικής πολιτικής πρέπει να αναπροσαρμοστεί και να στηριχτεί στην άρρηκτη σύνδεση του ενός προβλήματος με το άλλο. Εντούτοις, η Εκθεση και τα συμπεράσματά της, όπως είναι φυσικό, δεν προχωρούν περισσότερο σε βάθος αποφεύγοντας να συνδέσουν την αντιμετώπιση του παγκόσμιου προβλήματος λειψυδρίας και των περιβαλλοντολογικών προβλημάτων γενικά με τις υπόλοιπες πολιτικές και στρατηγικές επιλογές των κρατούντων του πλανήτη και κυρίως των ισχυροτέρων χωρών.
παιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswikiΗ καταπάτηση κάθε έννοιας προστασίας του περιβάλλοντος δεν είναι άσχετη με την καταπάτηση των εννοιών της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της ανεξαρτησίας. Σε ένα φαύλο κύκλο εκμετάλλευσης ανθρώπων και πλουτοπαραγωγικών πηγών με στόχο το μεγαλύτερο κέρδος με το ελάχιστο κόστος, είναι πασιφανές ότι κανένα μέτρο δε λήφθηκε για την προστασία των πολύτιμων υδάτινων πόρων. Αλλωστε, όσοι λαμβάνουν αποφάσεις, καθορίζουν την πορεία της οικονομίας, κατέχουν επιχειρήσεις και κεφάλαιο, γνωρίζουν πολύ καλά ότι δεν πρόκειται οι συνέπειες της όποιας σοβαρής περιβαλλοντικής καταστροφής να αγγίξει τον κλειστό και προνομιούχο μικρόκοσμό τους.
Επιπλέον, μια υλιστική αντιμετώπιση των περιβαλλοντολογικών προβλημάτων δε θα μπορούσε παρά να βασίζεται στη διμερή συνεργασία των λαών και στην επίλυση των όποιων, μεταξύ τους, διαφορών με διάλογο και αλληλοϋποστήριξη, γεγονός που, μπορεί να εξασφάλιζε στην προκειμένη περίπτωση, τη δίκαιη κατανομή των υδάτινων πόρων, από την άλλη, όμως, θα στερούσε τη δυνατότητα της επιβολής της Νέας Τάξης πραγμάτων μέσα από την τακτική του «διαίρει και βασίλευε». Παράλληλα, θα προϋπέθετε την αυστηρή τιμωρία και πάταξη κάθε παρανομίας, παράλειψης ή παρέμβασης σε βάρος του περιβάλλοντος, γεγονός που συνεπάγεται μείωση των κερδών και των ωφελειών που απορρέουν από αυτό το καταστροφικό συνονθύλευμα για το κεφάλαιο.
Οι διαμάχες και οι αντιπαραθέσεις για την κατοχή των υδάτινων πόρων έχουν, ήδη, κάνει την εμφάνισή τους στις πιο επιβαρυμένες περιοχές, όπως είναι η Αφρική και κυρίως η Μέση Ανατολή (Συρία - Ισραήλ, Συρία - Τουρκία). Η επέκταση αυτού του είδους των «αψιμαχιών» και σε άλλες περιοχές αλλά και η διόγκωσή τους υπό τη μορφή πολεμικών συγκρούσεων, δε θα πρέπει να θεωρείται απίθανο ενδεχόμενο. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, σοβαρές διαφωνίες έχουν προκληθεί, εντός των συνόρων των πιο ανεπτυγμένων χωρών, για τον τρόπο κατανομής των υδάτινων πόρων και τους τομείς που θα πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα. Για πολλούς αναλυτές, σε αυτό ακριβώς το σημείο εστιάζεται η αιτία σοβαρότατων κοινωνικών ανισοτήτων αλλά και λαϊκών ταραχών και εξεγέρσεων που θα ταλανίσουν την ανθρωπότητα στο άμεσο μέλλον. Γιατί, πλέον, και η δίκαιη κατανομή του πολύτιμου, για την ανθρώπινη ύπαρξη, νερού θα αποτελεί διεκδίκηση λαϊκών αγώνων.

3) εικόνες για παιδιά αφρικανικής χώρας
παιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswiki παιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswiki παιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswiki παιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswiki

4) εικόνες για παιδιά ανεπτυγμένης ευρωπαϊκής χώρας
παιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswiki
παιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων για τη λειψυδρία στις αφρικανικές χώρες και τις άφθονες ποσότητες νερού στην Ευρώπη - atlaswiki

χρονική διάρκεια
1 διδακτική ώρα (45 λεπτά)

θεματικές που εμπλέκονται
Στη δραστηριότητα αυτή, πέρα από τη φυσική, μπορούν να εμπλακούν και άλλες θεματικές περιοχές, όπως είναι η Γεωγραφία γιατί οι ρόλοι που αναλαμβάνουν να υποδυθούν οι μαθητές αφορούν παιδιά από άλλες χώρες, η Ιστορία καθώς οι μαθητές έρχονται σε επαφή με διαφορετικούς πολιτισμούς και συνήθειες, και η Γλώσσα, καθώς τα άρθρα που δίνονται μπορούν να αποτελέσουν αφορμή για τον εστιασμό για παράδειγμα στο λεξιλόγιο που χρησιμοποιείται.

δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται
Το παιχνίδι ρόλων οξύνει τις ικανότητες της έκφρασης, της παρατήρησης και της ανάλυσης και εκθέτει τους συμμετέχοντες στην πολυπλοκότητα των πραγματικών προβλημάτων. Μέσα από τη δραστηριότητα αυτή οι μαθητές έρχονται σε επαφή με τη διαφορετικότητα, καθώς κατανοούν το πόσο αντίθετες μπορεί να είναι οι στάσεις και οι συνήθειες διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων απέναντι στη χρήση αλλά και στην αξία του νερού. Έτσι, μέσα από την υιοθέτηση διαφορετικών κοινωνικών ρόλων οι μαθητές θα μπορέσουν στο τέλος να κατανοήσουν ορισμένες δραστηριότητες που αρχικά ενδεχομένως να τους φαίνονται παράξενες. Για παράδειγμα, ο χορός της βροχής είναι μια δραστηριότητα που γίνεται στις αφρικάνικες χώρες και που μπορεί να φαινόταν περίεργη στους μαθητές μίας χώρας στην οποία η βροχή αποτελεί ένα συχνό φαινόμενο. Όταν όμως γνωρίσουν καλύτερα τις χώρες αυτές θα μπορέσουν να κατανοήσουν γιατί στους λαούς αυτούς η βροχή είναι τόσο σημαντική. Τέλος, μέσα από το παιχνίδι ρόλων μπορεί να προκληθεί ενδιαφέρον και συναισθηματική φόρτιση για θέματα ανισότιμων κοινωνικών σχέσεων. Έτσι, οι μαθητές θα προβληματιστούν γύρω από θέματα που πιθανώς δεν τους είχαν απασχολήσει προηγουμένως και μέσα από την ευαισθητοποίηση αυτή ενδεχομένως να οδηγηθούν σε μία διαφορετική στάση απέναντι στην άσκοπη χρήση του νερού.

μια διδακτική πρόταση από τις Πατσιούρα Ουρανία και Σίσκου Πασχαλίνα,
εμπλουτισμένη από τις Ρέντη Αναστασία και Σέλκου Μαρία




More pages