παιχνίδι ρόλων για τη Jocelyn Bell Burnell


παιχνίδι ρόλων και κατασκευή αφίσας για τη Jocelyn Bell Burnell - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων και κατασκευή αφίσας για τη Jocelyn Bell Burnell - atlaswiki


Έχοντας ολοκληρώσει την παρουσίαση της ζωής και του έργου της Jocelyn Bell Burnell, με παράλληλο πλούσιο φωτογραφικό υλικό, είμαστε έτοιμοι να σχεδιάσουμε δραστηριότητες στην τάξη της ΣΤ' Δημοτικού κατά προτίμηση, καθώς θίγονται σύνθετοι αστρονομικοί όροι και γίνονται αναφορές που μπορούν να αντιληφθούν και να κατανοήσουν καλύτερα παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας.

Πριν ξεκινήσουμε κάποια δραστηριότητα, πρέπει να ενημερώσουμε και να πληροφορήσουμε τα παιδιά για τη ζωή, το έργο και τη γενικότερη δράση της συγκεκριμένης επιστημόνισσας με λεπτομερέστερη περιγραφή της κύριας ανακάλυψής της -της ανακάλυψης των pulsars-, την οποία θα αφορά και η δραστηριότητα που θα ακολουθήσει. Έτσι, σε μια σύντομη παρουσίαση της ζωής και του έργου της θα περιλαμβάνονται και τα παρακάτω στοιχεία:

JOCELYN BELL BURNELL: ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΣ ΤΟ ΦΙΛΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΩΝ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

η ζωή και το έργο της

Η Jocelyn Bell Burnell είναι μια κορυφαία Βρετανίδα αστροφυσικός που η συμβολή της στην επιστημονική κοινότητα είναι ιδιαίτερα σημαντική και καθοριστική.

Η Jocelyn Bell γεννήθηκε στις 15 Ιουλίου 1943 στο Belfast της Βόρειας Ιρλανδίας. Ο πατέρας της ήταν αρχιτέκτονας και την έπαιρνε συχνά στο παρατηρητήριο Armagh όπου και δούλευε, ενώ κατείχε και πολλά αστρονομικά βιβλία που διάβαζε και η Jocelyn, με αποτέλεσμα από μικρή να εκδηλώσει έντονο ενδιαφέρον για τα αστέρια. Η Bell φοίτησε στο σχολείο Mount, στο York της Αγγλίας από το 1956 έως το 1961, ενώ το 1965 αποφοίτησε με bachelor στη Φυσική από το Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης
.

Το 1965 ξεκίνησε το διδακτορικό της στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ. Εκεί εργάστηκε ως μέλος μιας ερευνητικής ομάδας με επιτηρητή τον Anthony Hewish. Η ομάδα αυτή μελετούσε τη ραδιοαστρονομία και τα ραδιοτηλεσκόπια. Ως ερευνητική σπουδάστρια η Jocelyn πήρε μέρος στην πραγματική κατασκευή και λειτουργία του τηλεσκοπίου. Το ραδιοτηλεσκόπιο αποτελείται από χιλιάδες πόλους, περίπου εννέα πόδια ύψος, που έχουν σύρματα και καλώδια που διατρέχουν 4,5 στρέμματα. Όταν το ραδιοτηλεσκόπιο λαμβάνει ένα ραδιοκύμα το μετατρέπει σε σήμα που καταγράφεται σε χαρτί. Μια από τις κύριες ευθύνες στο πρόγραμμά της ήταν να ελεγχθούν και να ερμηνευτούν οι καταγραφές των ραδιομεταδόσεων μόλις καταστεί λειτουργικό το τηλεσκόπιο, τον Ιούλιο του 1967.

Η εργασία της περιελάμβανε κατά ένα μεγάλο μέρος την κουραστική ανάλυση των διαγραμμάτων με το χέρι, ενώ συνήθως η αδιατάρακτη σημασία της ανάλυσής της ήταν κρίσιμη για το πρόγραμμα. Η εμμονή και η αντιληπτική της ικανότητα θα αποδεικνύονταν καθοριστικές για την ανακάλυψή της.

η ανακάλυψη των pulsars


παιχνίδι ρόλων και κατασκευή αφίσας για τη Jocelyn Bell Burnell - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων και κατασκευή αφίσας για τη Jocelyn Bell Burnell - atlaswikiπαιχνίδι ρόλων και κατασκευή αφίσας για τη Jocelyn Bell Burnell - atlaswiki


To Νοέμβριο του 1967 η Jocelyn άρχισε να παρατηρεί ασυνήθιστα σήματα που ονόμασε «scruff», που ήταν μορφή παρέμβασης ραδιοκυμάτων, ένα κοινό περιστατικό με τα ιδιαίτερα ευαίσθητα ραδιοτηλεσκόπια. Κατά τη διάρκεια των επόμενων οκτώ εβδομάδων η ομάδα δυσκολεύτηκε να πειστεί ότι τα παράξενα σήματα εκπέμπονταν από φυσικά αστρονομικά σώματα.

Δεδομένου ότι η είδηση της ανακάλυψης άρχισε να διαδίδεται στην αστρονομική κοινότητα, άρχισαν να σκέφτονται ότι πηγή αυτών των ανωμαλιών, που παρέχουν τις θεωρίες που κυμαίνονται από τις αντανακλάσεις απ’ το φεγγάρι ή τους πλανήτες, ήταν από τεχνητούς δορυφόρους ή από εξωγήινους πολιτισμούς που προσπαθούσαν να επικοινωνήσουν με τη γη.

Τότε η ανακάλυψη ήταν η πιο υποδηλωτική για μια ευφυή εξωγήινη προέλευση που είχε ποτέ ανιχνευτεί και η Jocelyn ονόμασε αυτήν την πρώτη ανακάλυψη χιουμοριστικά LGM (Little Green Men- μικρά πράσινα ανθρωπάκια).
Αργότερα, άλλα σήματα λήφθηκαν, που ήταν ευδιάκριτα από διαφορετική θέση, κάτι που κατέστησε απίθανο το ότι δυο από τα πολλά πράσινα ανθρωπάκια θα επέλεγαν και τα δυο την ίδια, απίθανη συχνότητα και την ίδια στιγμή να προσπαθήσουν να στείλουν το σήμα στον ίδιο πλανήτη Γη, όπως ανέφερε: «Εμείς λάβαμε κάποια περίεργα, ανεξήγητα σήματα, κάτι που δεν περιμέναμε. Σκεφτήκαμε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά!»


Η Bell αναγνώρισε ότι η πηγή άλλαζε τη θέση της στον ουρανό και στο ίδιο ποσοστό με τα αστέρια, απόδειξη ότι δεν ήταν ένα σήμα προερχόμενο από κάποιο ζωντανό πλάσμα. Εγκαίρως αυτά τα ραδιοσήματα αποδείχθηκαν εκπομπές από κάποια μοναδική κατηγορία αστέρων νετρονίων. Η Jocelyn είχε κάνει την πιο αξιοπρόσεκτη αστρονομική ανακάλυψη στη σύγχρονη ιστορία, είχε ανιχνεύσει τον πρώτο γνωστό πάλσαρ, ένα γρήγορα περιστρεφόμενο αστέρι νετρονίων που στέλνει έξω την κανονική έκρηξη των ραδιοκυμάτων και άλλης ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας.

Ένα αστέρι νετρονίων αποτελείται από πολύ συμπαγή πυρήνα, ο οποίος αφήνεται όταν εκρήγνυνται τα ογκώδη αστέρια. Οι πάλσαρς είναι οι ακτίνες της ακτινοβολίας που εκπέμπονται από ένα αστέρι νετρονίων καθώς περιστρέφεται και «σαρώνει» τον ουρανό, σαν το φως ενός φάρου.

Σε πιο παλιά χρόνια ο πάλσαρ που αυτή ανακάλυψε θα ονομαζόταν χωρίς αμφιβολία «αστέρι της Bell», αλλά σήμερα είναι απλώς γνωστό ως CP1919 (CP-Cambridge Pulsar).

Σε συνέντευξή της στο BBC αναφέρει: «Το όνομα "pulsar" δόθηκε από τον επιστημονικό ανταποκριτή της Daily Telegraph, που ήρθε να μας πάρει συνέντευξη και είπε «Πώς πρόκειται να ονομάσετε αυτά τα πράγματα;». Εμείς είχαμε πιο σοβαρά θέματα στο μυαλό μας και δεν το είχαμε σκεφτεί αυτό και έτσι αυτός πρότεινε το όνομα "pulsar" επειδή ήταν ένα παλλόμενο ραδιο-αστέρι ( pulse= παλμός, pulsar= PULSating star).»


Jocelyn Bell Burnell - atlaswikiJocelyn Bell Burnell - atlaswikiJocelyn Bell Burnell - atlaswiki


Η Jocelyn συνέχισε να ανακαλύπτει αρκετά περισσότερους πάλσαρς. Ο αντίκτυπος της ανακάλυψής της στην αστρονομική κοινότητα ήταν τότε τεράστιος και μέσα σε μερικές εβδομάδες πραγματοποιήθηκαν και άλλα τέτοια προγράμματα με άλλες ανακαλύψεις πάλσαρς.

Η ίδια γι’ αυτήν της την ανακάλυψη λέει χαρακτηριστικά:
«Ήμουν 24 χρονών όταν ανακάλυψα τους pulsars» και συνεχίζει «Η ανακάλυψη αυτή έδωσε ένα θεατρικό φινάλε στις διδακτορικές μου σπουδές. Κατανοώ το γεγονός ότι πολλοί με ρωτάνε: "Τι πρόκειται να ανακαλύψεις στη συνέχεια;". Πολλοί λίγοι άνθρωποι κάνουν τέτοιου είδους ανακάλυψη.»

Για την ανακάλυψη αυτή o Hewish βραβεύτηκε με Νόμπελ Φυσικής το 1974, το οποίο μοιράστηκε με τον Sir Martin Ryle, ενώ πολλοί ισχυρίστηκαν ότι η Bell έπρεπε να βραβευτεί ή τουλάχιστον να μοιραστεί το βραβείο με τους υπόλοιπους.

Το 1969 ολοκλήρωσε το διδακτορικό της από το New Hall του Cambridge.

Όσον αφορά στην προσωπική της ζωή, το 1968 παντρεύτηκε τον Martin Burnell, έναν νεαρό υπάλληλο των Δημοσίων Υπηρεσιών της Βρετανίας και πρόσθεσε στο επίθετό της και το επίθετό του συζύγου της (Bell Burnell). Μαζί απέκτησαν ένα γιο το 1973, τον Gavin Burnell, και δυο εγγόνια.

Όντας ζευγάρι δυσκολεύονταν να συνδυάσουν τις καριέρες τους. Αυτή άλλαζε συνεχώς δουλειά όταν ο σύζυγός της μεταθέτοταν σε άλλο μέρος (άλλοτε εργαζόταν ως καθηγήτρια, άλλοτε ως ερευνήτρια -συχνά μερικής απασχόλησης- στο Mullard Space Science Laboratory στο University College London και στο Loyal Observatory στο Εδιμβούργο.

Το 1989 η Jocelyn και ο Martin πήραν διαζύγιο. Η ίδια σε συνέντευξή της στο BBC αναφέρει ότι η επαγγελματική της ζωή τις προσέφερε πολλές διακρίσεις και βραβεία ενώ πολύ σπάνια ένιωθε ότι μπορούσε να γιορτάσει την επιτυχία της στο σπίτι. Όπως λέει: «Όταν έπαιρνα κάποιο βραβείο ο σύζυγός μου δεν ήταν τόσο χαρούμενος όσο πίστευα πως θα ήταν και έτσι έμαθα να γιορτάζω στο σπίτι "ήσυχα" όταν μάθαινα πως πήρα κάποιο βραβείο»…

Η Jocelyn Bell Burnell aκολούθησε και ακολουθεί μια πολύχρονη ακαδημαϊκή καριέρα διδάσκοντας σε πολλά γνωστά πανεπιστήμια όπως στο Open University, στο Princeton, Harvard κ.λπ. αλλά δραστηριοποιείται και έντονα για την ισότιμη συμμετοχή και πρόσβαση των γυναικών στο χώρο των θετικών επιστημών.


Jocelyn Bell Burnell - atlaswikiJocelyn Bell Burnell - atlaswiki


Επιπλέον, θα μπορούσαμε να παρουσιάσουμε στα παιδιά δηλώσεις της για τις διακρίσεις και την ανισότητα που εντοπίζεται εις βάρος των γυναικών στο χώρο των θετικών επιστημών, όπως αυτή τις έζησε και τις περιγράφει. Θα αντιληφθούν τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις που υπάρχουν εις βάρος των γυναικών και έχουν ως αποτέλεσμα την περιορισμένη και διστακτική τους συμμετοχή και την άνιση θέση και σεξιστική συμπεριφορά που εκδηλώνεται απέναντί τους τονίζοντας τη σημασία της ισότιμης συμμετοχής και πρόσβασή τους στο χώρο αυτό ενθαρρύνοντας όλο και περισσότερα κορίτσια να συμμετάσχουν στο χώρο αυτό.

Ορισμένες σχετικές δηλώσεις της Jocelyn Bell Burnell, που θα μπορούσαμε να παρουσιάσουμε στα παιδιά και να τις συζητήσουμε στην τάξη, είναι οι παρακάτω:

Η Bell περιγράφει τον εαυτό της ως «ένα μοντέλο ρόλων, μια εκπρόσωπο, μια αντιπρόσωπο και μια υποστηρίκτρια των γυναικών στην επιστήμη, στο Ηνωμένο Βασίλειο», ενώ σε συνέντευξή της στην telegraph.co.uk ( R.Gray, 2008- Jocelyn Bell Burnell: μια γυναίκα σε αποστολή να αποκαλύψει το φιλικό πρόσωπο των θετικών επιστημών) και στο BBC NI, σχετικά με τη συμμετοχή γυναικών στο χώρο αυτό και για τις δυσκολίες που αντιμετώπισε κατά την ακαδημαϊκή της καριέρα σχετικά με τις διακρίσεις για το φύλο της, δηλώνει:

«Είμαι η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος του Ινστιτούτου Φυσικής στα 134 χρόνια ιστορίας του και προσπαθώ όσο μπορώ να συμβάλλω στο να πάψει πια ο χώρος αυτός να είναι "ανδροκρατούμενος"»

«Μόνο 20% σπουδαστών φυσικής στα βρετανικά πανεπιστήμια και λιγότερο από το 4% του Ινστιτούτου είναι γυναίκες»
«Υπάρχουν μερικές χώρες όπου η συμμετοχή των γυναικών είναι αυξημένη π.χ η Μαλαισία έχει τμήματα φυσικής όπου το 60% των φοιτητών είναι γυναίκες και στη Γαλλία και στην Ιταλία είναι επίσης σημαντικό. Δεν έχει να κάνει με ικανότητες αλλά με το τι θεωρεί κατάλληλο μια κουλτούρα»
«Ιστορικά η επιστήμη δεν έχει συνδυαστεί εύκολα με την οικογενειακή ζωή. Αυτό όμως αλλάζει τώρα ως ένα βαθμό καθώς άντρες και γυναίκες μοιράζονται ισότιμα τις οικογενειακές υποχρεώσεις χωρίς να επιβαρύνεται περισσότερο ο ένας από τους δυο. Ωστόσο, αυτό δεν παρουσιάζεται ακόμη σε μεγάλο βαθμό αλλά αρχίζει να επεκτείνεται.»
«Ήταν πολύ σκληρά. Τελείωσα τα τελευταία χρόνια των σπουδών μου όντας το μόνο κορίτσι σε μια τάξη όπου υπήρχαν 49 άντρες και εγώ. Υπήρχε μια παράδοση των μαθητών, όταν ένα κορίτσι έμπαινε σε αμφιθέατρο όλα τα αγόρια θα την κοιτούσαν επίμονα, θα σφύριζαν, θα φώναζαν και θα χτυπούσαν τα θρανία. Το αντιμετώπισα αυτό σε κάθε τάξη που έμπαινα τα δυο τελευταία χρόνια των σπουδών μου τότε.»
«Είμαι μια από τις λίγες γυναίκες στις φυσικές επιστήμες και έχω καινοτομήσει σε αυτό. Ένα από τα πράγματα που με ανησυχεί είναι τι έχει κάνει αυτή η καινοτομία σε εμένα. Έχω παλέψει αρκετά σκληρά σε όλη μου τη ζωή…»

Ενώ σε συνέντευξή της στο BBC σε ερώτηση του δημοσιογράφου για το αν την πλήγωσε το γεγονός ότι δε βραβεύτηκε ή δε μοιράστηκε το βραβείο Νόμπελ το 1974 απαντάει:

«Δεν με πλήγωσε τόσο πολύ, επειδή ήταν η πρώτη φορά που βραβείο Νόμπελ Φυσικής δόθηκε σε αστρονομικό θέμα. Δεν υπάρχει βραβείο Νόμπελ στην αστρονομία και έτσι ήταν η πρώτη φορά που δινόταν για αστρονομική εργασία και επιπλέον πολιτικά ήταν πολύ, πολύ σημαντικό, από τότε πολλά βραβεία Νόμπελ δόθηκαν σε αστρονόμους. Ήρθε όμως σε μια περίοδο που είχα ένα μικρό παιδί, περίπου 1,5 χρονών και αγωνιζόμουν με το να συνδυάσω την φροντίδα του παιδιού μου με την καριέρα μου - με όλα αυτά αγωνιζόταν η γενιά μου πριν εμφανιστούν τα νηπιαγωγεία και οι παιδικοί σταθμοί στο χώρο εργασίας και πριν γίνει αποδεκτό να δουλεύουν οι γυναίκες και έτσι σκεφτόμουν σε ένα επίπεδο αυτό το γεγονός, λέγοντας στον εαυτό μου: "Λοιπόν, οι άντρες κερδίζουν βραβεία και οι νέες γυναίκες φροντίζουν τα μωρά τους" - αυτό είναι πρόβλημα και σήμερα, όχι σε τόσο μεγάλο βαθμό βέβαια, αλλά είναι πρόβλημα».

Τέλος, αναφέρει χαρακτηριστικά ότι:
"Ο χώρος της επιστήμης θα γίνει ισχυρότερος όταν στο δυναμικό της προστεθούν πολλές γυναίκες επιστημόνισσες και θα υπάρξει ίση κατανομή, ίση πρόσβαση και ίση αντιμετώπιση μεταξύ ανδρών και γυναικών. Η αλλαγή της κοινωνίας είναι μια αργή διαδικασία και χρειάζεται τη συμμετοχή όλων για να επιτευχθεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα".

Συνεπώς, ως αφετηρία προκειμένου οι μαθήτριες και οι μαθητές να χτίσουν τους ρόλους τους και να αυτοσχεδιάσουν στο παρακάτω παιχνίδι ρόλων που θα ακολουθήσει, θα μπορούσαν να δοθούν τα παραπάνω κείμενα, αλλά και τα αποσπάσματα συνεντεύξεων της Jocelyn.


Jocelyn Bell Burnell - atlaswikiJocelyn Bell Burnell - atlaswiki


Παράλληλα, θα παρουσιαστεί και ένα βίντεο με το οποίο τα παιδιά θα ενημερωθούν για τη ζωή, το έργο, την ανακάλυψη της Jocelyn, αλλά και τη θέση της για το ρόλο και τις απόψεις της για τη συμμετοχή των γυναικών στο χώρο των θετικών επιστημών. Συγκεκριμένα, στο βίντεο αναφέρει την ιδιότητά της ως Προέδρου του Ινστιτούτου Φυσικής και τις αρμοδιότητές της. Ενδιαφέρεται για την αναγνώριση μαθητών και μαθητριών όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων που εμφανίζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον για τις θετικές επιστήμες. Αναφέρει ότι σκοπός του Ινστιτούτου είναι να ενθαρρύνει τον κόσμο να ασχοληθεί με τις θετικές επιστήμες παρουσιάζοντας ένα «φιλικό» πρόσωπο. Κύρια όμως φιλοδοξία του είναι να ενθαρρύνει τα κορίτσια να ασχοληθούν με το χώρο αυτό.

Έπειτα, περιγράφει την ανακάλυψη των pulsars και τις διάφορες παρατηρήσεις που έκανε προκειμένου να καταλήξει στην τελική αναγνώρισή τους. Ακόμη, περιγράφει την πίεση που της ασκήθηκε στον επιστημονικό χώρο, όντας γυναίκα, για αυτήν την ανακάλυψη, ενώ παραθέτει χαρακτηριστικές περιπτώσεις σεξιστικής συμπεριφοράς απέναντί της.

Επίσης, αναφέρει πως παρόλο που η θέση των γυναικών στο χώρο αυτό έχει βελτιωθεί δεν έχει εξασφαλιστεί απόλυτη ισότητα και εξακολουθούν να υπάρχουν διακρίσεις.

Ακόμη ενθαρρύνει τις νεαρές γυναίκες να ασχοληθούν με τις θετικές επιστήμες και να μην αποθαρρυνθούν, αλλά να πιστεύουν στον εαυτό τους και να είναι έτοιμες να πάρουν ρίσκα και να τολμήσουν χωρίς φόβο και δισταγμό. Τότε θα μπορέσουν να επιτύχουν στο χώρο αυτό!





Με αυτόν τον τρόπο, οι μαθήτριες και οι μαθητές θα ενημερωθούν πέρα από τη ζωή, το έργο και τη δράση της J.Bell και την ανακάλυψη των pulsars, και για κάτι πολύ σημαντικό, για τη θέση των γυναικών στο χώρο των θετικών επιστημών και για το τι αλλαγές πρέπει να γίνουν ώστε να εξασφαλιστεί η ισότιμη πρόσβαση και συμμετοχή των γυναικών στο χώρο αυτό, μέσα από όλα αυτά τα στοιχεία και τις πληροφορίες που θα αποτελέσουν και την αφετηρία για το παιχνίδι ρόλων που ακολουθεί.

Υπόθεση που πραγματεύεται το παιχνίδι ρόλων

"Είναι Νοέμβριος του 1967 και στο Πανεπιστήμιο Cambridge στην Αγγλία έχει συγκεντρωθεί πολύς κόσμος καθώς έχει τεθεί σε λειτουργία το ραδιοτηλεσκόπιο που λαμβάνει ραδιοκύματα και τα μετατρέπει σε σήματα που καταγράφονται σε χαρτί. Μια ερευνητική ομάδα με επιτηρητή τον Anthony Hewish έχει αναλάβει το χειρισμό, τη μελέτη ,τη λειτουργία και την παρατήρηση του τηλεσκοπίου. Μέλη αυτής της ομάδας είναι ερευνητικοί σπουδαστές του πανεπιστημίου, κυρίως άνδρες, ενώ εξαίρεση αποτελεί η συμμετοχή και ο ρόλος της ερευνητικής σπουδάστριας Jocelyn Bell Burnell της οποίας η εργασία περιλαμβάνει κατά ένα μεγάλο μέρος την κουραστική ανάλυση των διαγραμμάτων με το χέρι ενώ η αδιατάρακτη σημασία της ανάλυσής της είναι κρίσιμη για το πρόγραμμα. Η Jocelyn πριν από οκτώ εβδομάδες είχε αρχίσει να παρατηρεί ασυνήθιστα σήματα που ονόμασε «scruff», που ήταν μορφή παρέμβασης ραδιοκυμάτων, ένα κοινό περιστατικό με τα ιδιαίτερα ευαίσθητα ραδιοτηλεσκόπια. Κατά τη διάρκεια αυτών των εβδομάδων η ομάδα δυσκολεύτηκε να πειστεί ότι τα παράξενα σήματα εκπέμπονταν από φυσικά αστρονομικά σώματα.

Η είδηση της ανακάλυψης άρχισε να διαδίδεται στην αστρονομική κοινότητα και άρχισαν να διαδίδονται φήμες ότι πηγή αυτών των ανωμαλιών ήταν εξωγήινοι που προσπαθούσαν να επικοινωνήσουν με τη γη. Τότε η ανακάλυψη ήταν η πιο υποδηλωτική για μια ευφυή εξωγήινη προέλευση που είχε ποτέ ανιχνευτεί και η Jocelyn ονόμασε αυτήν την πρώτη ανακάλυψη χιουμοριστικά LGM (Little Green Men - μικρά πράσινα ανθρωπάκια). Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα να συγκεντρωθεί πολύς κόσμος σήμερα (Νοέμβρης 1967) (αστρονόμοι, αστροφυσικοί, δημοσιογράφοι, φαν των εξωγήινων κλπ) στο πανεπιστήμιο προκειμένου να δουν και να πληροφορηθούν για αυτό το φαινόμενο από κοντά ενώ δημιουργούνται πολλές συζητήσεις, αντιπαραθέσεις αλλά και πολλές φήμες για το γεγονός αυτό.

Καθώς η Jocelyn παρατηρεί τα σήματα αυτά με το ραδιοτηλεσκόπιο εντοπίζει άλλα σήματα που είναι ευδιάκριτα από διαφορετική θέση, κάτι που κατέστησε απίθανο το ότι δυο από τα πολλά πράσινα ανθρωπάκια θα επέλεγαν και τα δυο την ίδια, απίθανη συχνότητα και την ίδια στιγμή να προσπαθήσουν να στείλουν το σήμα στον ίδιο πλανήτη Γη. Εγκαίρως αυτά τα ραδιοσήματα αποδεικνύονται εκπομπές από κάποια μοναδική κατηγορία αστέρων νετρονίων. Η Jocelyn κάνει την πιο αξιοπρόσεκτη αστρονομική ανακάλυψη στη σύγχρονη ιστορία, ανιχνεύει τον πρώτο γνωστό πάλσαρ, ένα γρήγορα περιστρεφόμενο αστέρι νετρονίων που αποτελείται από πολύ συμπαγή πυρήνα, ο οποίος προκύπτει όταν εκρήγνυνται τα ογκώδη αστέρια. Οι πάλσαρς είναι οι ακτίνες της ακτινοβολίας που εκπέμπονται από ένα αστέρι νετρονίων καθώς περιστρέφεται και «σαρώνει» τον ουρανό, σαν το φως ενός φάρου. Στο χώρο παρατήρησης του Πανεπιστημίου δημιουργείται μεγάλη αναστάτωση από την ανακάλυψη αυτή, εκφράζεται έντονος θαυμασμός για το μεγάλο αστρονομικό επίτευγμα, πολλές συζητήσεις, αλλά και απογοήτευση για τους φαν των εξωγήινων, ακολουθούν πολλές συνεντεύξεις από παγκοσμίου φήμης εφημερίδες και τηλεοπτικά δίκτυα καθώς και πολλοί προβληματισμοί, πολλά σχόλια, θετικά και αρνητικά για τη γυναίκα που έκανε την ανακάλυψη Jocelyn Bell Burnell (λόγω του φύλου της, καθώς άντρες αστρονόμοι κυριαρχούσαν στο χώρο αυτό και δεν αντιμετώπιζαν ισότιμα τις γυναίκες επιστημόνισσες υποτιμώντες τες, ενώ η ανακάλυψη της Jocelyn διέψευσε τα διάφορα στερεότυπα και απέδειξε πως οι γυναίκες μπορούν να καταφέρουν πολύ σημαντικά πράγματα και πρέπει να υπάρξει ισότιμη συμμετοχή και πρόσβαση στο χώρο αυτό και για τα δυο φύλα). Στα πλαίσια αυτών των στερεοτυπικών και σεξιστικών σχολίων πολλοί έδωσαν έμφαση στο ρόλο του Hewish για αυτήν την ανακάλυψη (τον οποίον θα βραβέυσουν με Νόμπελ το 1974, ενώ πολλοί ισχυρίστηκαν ότι η Bell έπρεπε να βραβευτεί ή τουλάχιστον να μοιραστεί το βραβείο με τους υπόλοιπους) προσπαθώντας να αποσιωπήσουν τον κυρίαρχο και πρωτεύοντα ρόλο της Jocelyn σε αυτήν την ανακάλυψη.

Ωστόσο, η Jocelyn Bell Burnell πραγματοποίησε μια κορυφαία ανακάλυψη που ο αντίκτυπος της στην αστρονομική κοινότητα είναι τεράστιος και η ίδια αναγνωρίζεται σε μεγάλο βαθμό ως κορυφαία γυναίκα επιστημόνισσα που η προσφορά της στον επιστημονικό χώρο είναι πολύ μεγάλη, ενώ αποτελεί και πρότυπο για όλες τις γυναίκες (και τους άνδρες) ώστε να συμμετάσχουν ενεργά στο χώρο των θετικών επιστημών, τονίζοντας την ανάγκη να εξασφαλιστεί ισότιμη συμμετοχή και πρόσβαση των γυναικών στο χώρο αυτό."


Jocelyn Bell Burnell - atlaswikiJocelyn Bell Burnell - atlaswiki


Για την υλοποίηση του παιχνιδιού ρόλων, αφού έχει δοθεί το πληροφοριακό υλικό και έχει γίνει η παρουσίαση του θέματος το οποίο θα πραγματευτούν οι συμμετέχοντες/ουσες, καλούνται ανά ομάδες να αναπτύξουν και να ερμηνεύσουν τους παρακάτω ρόλους επιλέγοντας στην τύχη ένα σφραγισμένο φάκελο που θα περιέχει τους ρόλους αυτούς:

προτεινόμενοι ρόλοι

  • Jocelyn Bell Burnell
  • Anthony Hewish
  • Άντρες (επιστήμονες,-αστρονόμοι κλπ-, δημοσιογράφοι, μέλη ερευνητικής ομάδας) που υποστηρίζουν τις γυναίκες και τη Jocelyn που προσφέρουν στην επιστήμη και αναγνωρίζουν την προσφορά τους και είναι υπέρ της ισότιμης συμμετοχής και πρόσβασης των γυναικών στο χώρο των θετικών επιστημών, επευφημώντας την Jocelyn
  • Άντρες (επιστήμονες,-αστρονόμοι κλπ-, δημοσιογράφοι, μέλη ερευνητικής ομάδας κλπ) που αντιτίθενται στη συμμετοχή των γυναικών στην επιστήμη και δεν αναγνωρίζουν την προσφορά τους, παραθέτοντας επικριτικά σχόλια για τη Jocelyn
  • Γυναίκες (επιστημόνισσες-αστρονόμοι, δημοσιογράφοι, μέλη ερευνητικής ομάδας κλπ.) που διεκδικούν αναγνώριση της προσφοράς τόσο των ίδιων όσο και των άλλων γυναικών στην επιστήμη και επευφημούν τη Jocelyn
  • Γυναίκες (επιστημόνισσες-αστρονόμοι, δημοσιογράφοι, μέλη ερευνητικής ομάδας κλπ.) που θέλουν να μείνουν στη σκιά, παρά την προσφορά τους στη επιστήμη, καθώς και να διατηρηθεί η παραδοσιακή εικόνα της γυναίκας, αποσιωπώντας την ανακάλυψη της Jocelyn
  • Δημοσιογράφοι εφημερίδων, τηλεοπτικών δικτύων κλπ.
  • Φαν των εξωγήινων
Τα παιδιά καλούνται τώρα να παίξουν το παιχνίδι ρόλων αυτοσχεδιάζοντας, φτιάχνοντας δικά τους σενάρια, διαλόγους, αλληλεπιδρώντας το ένα με το άλλο, δημιουργώντας μικρές θεατρικές σκηνές σχετικά με το θέμα που τους παρουσιάστηκε παραπάνω (ανακάλυψη των pulsars από την Jocelyn, αντιδράσεις και συμπεριφορές που εκδηλώθηκαν από τους παριστάμενους, θέματα φύλων και επιστήμης, κοινωνικά σχόλια, ΜΜΕ κ.λπ) και στα πλαίσια που τέθηκαν από αυτό (περιστάσεις, περιβάλλον, χρονολογία, πρόσωπα, συμπεριφορές), παραθέτοντας την επιχειρηματολογία τους και υποστηρίζοντας τη θέση τους κάθε φορά με βάση τους ρόλους που υποδύονται.

Στις ομάδες θα δοθεί όλο το πληροφοριακό υλικό που παρουσιάστηκε αρχικά, ενώ είναι δυνατό να δοθούν και βοηθητικά και επεξηγηματικά φυλλάδια για την κατανόηση της αστρονομικής ορολογίας και των διάφορων όρων που αναφέρονται (ραδιοτηλεσκόπιο, ραδιοσήματα, πάλσαρ, αστέρας νετρονίων κλπ).

Επίσης, τους δίνεται αρκετός χρόνος για να αναπτύξουν τους ρόλους τους, που είναι τόσο διαφορετικοί ρόλοι ανδρών και γυναικών, όσα και τα μέλη της κάθε ομάδας, καθώς και να συζητήσουν την εξέλιξη των ρόλων τους στο παιχνίδι, ενώ παράλληλα συμπληρώνουν και φύλλο εργασίας όπου καλούνται οι μαθητές και οι μαθήτριες να απαντήσουν στις ερωτήσεις:

  • Με βάση το πληροφοριακό υλικό και τους δικούς σας αυτοσχεδιασμούς σκιαγραφήστε με λίγα λόγια τα κύρια χαρακτηριστικά των ρόλων σας.
  • Συγκροτήστε τα επιχειρήματα που θα τεκμηριώνουν τις απόψεις που θα εκπροσωπήσετε στη συζήτηση (αναλογιζόμενοι και το πληροφοριακό υλικό που σας δόθηκε).
  • Τι είδους συναισθήματα και σκέψεις σας δημιουργήθηκαν απέναντι στη θέση των γυναικών στην επιστήμη;

Κατόπιν, εφόσον όλα τα μέλη των ομάδων είναι έτοιμα, διαδραματίζεται το παιχνίδι ρόλων με κύριους άξονες την αναγνώριση του επιστημονικού έργου και της προσφοράς των γυναικών, τη θέση της γυναίκας στην επιστήμη και την κοινωνία, την εκπαίδευση και κυρίως θέματα ισότητας των δυο φίλων, μέσα από το παράδειγμα της Jocelyn Bell Burnell.

Στο τέλος του παιχνιδιού προτείνεται η χρήση χάρτη εννοιών ως εναλλακτικού εργαλείου αξιολόγησης.



μια διδακτική πρόταση από τη Βασιλική Τουμανίδου

More pages