παρουσίαση πληροφοριών και παιχνίδι ρόλων για τη Lise Meitner


παρουσίαση της Lise Meitner και παιχνίδι ρόλων - atlaswikiπαρουσίαση της Lise Meitner και παιχνίδι ρόλων - atlaswikiπαρουσίαση της Lise Meitner και παιχνίδι ρόλων - atlaswikiπαρουσίαση της Lise Meitner και παιχνίδι ρόλων - atlaswiki


δραστηριότητα

Η δραστηριότητα αυτή διακρίνεται σε δύο μέρη.

Το πρώτο μέρος περιλαμβάνει μια σύντομη βιογραφία της Meitner.
Μετά υπάρχουν πέντε ερωτήσεις (τρεις που αφορούν το κείμενο και δύο γενικότερες) ώστε να συζητηθούν με τους μαθητές και τις μαθήτριες. Σε όλες θίγονται θέματα φύλου και θετικών επιστημών που προβληματίζουν τα παιδιά και οξύνουν της κριτική τους ικανότητα.
Στη συνέχεια, παρατίθεται ένας πίνακας που παρουσιάζει εν συντομία τα σημαντικότερα στοιχεία για τη ζωή της Meitner. Ακόμη, δίνεται μια αφίσα με φωτογραφίες και ένα μικρό comic, τα οποία μπορούν να σχολιαστούν μέσα στην τάξη. Τα παιδιά επομένως γνωρίζουν πώς ήταν η Lise Meitner και δημιουργούν στο μυαλό τους την εικόνα μιας επιστημόνισσας.
Παράλληλα, γίνεται και η παρουσίαση ενός βίντεο που αναφέρεται στη ζωή της Meitner και δείχνει διάφορες σχετικές εικόνες. Επειδή το βίντεο είναι στα αγγλικά, όταν παρουσιάζεται στα παιδιά, μεταφράζεται από τον εκπαιδευτικό.

Το δεύτερο μέρος καλεί τους μαθητές και τις μαθήτριες σε ένα παιχνίδι ρόλων.
Μέσω της δραματοποίησης τόσο τα αγόρια όσο και τα κορίτσια επιστρατεύουν τη φαντασία τους και ενθαρρύνονται στη μάθηση των φυσικών επιστημών έχοντας ως παράδειγμα μια σπουδαία επιστημόνισσα. Ζητείται λοιπόν από τα παιδιά, αφού χωριστούν σε ομάδες, να δημιουργήσουν και να παρουσιάσουν τα δικά τους σκετσάκια βασισμένοι σε ό,τι έμαθαν για τη Meitner.
Μπορούν επίσης, για να βοηθηθούν, να λάβουν υπόψη τα ακόλουθα τμήματα του κειμένου, που αφορούν κυρίως θέματα φύλου:
α) «Ο πατέρας, επιφανής…την οποία ολοκλήρωσε το 1901.»
β) «Μετά την ολοκλήρωση της διατριβής …να εργαστεί στο Βερολίνο.»
γ) «Η Μάιτνερ και ο Χαν αποτέλεσαν ένα πολύ καλό δίδυμο… να κυκλοφορεί στους πάνω ορόφους.»
δ) «Στην Αγγλία ο Χαν πληροφορήθηκε…της σουηδικής ακαδημίας ήταν άδικη.»


διδακτικό υλικό

Γνωριμία με μια επιστημόνισσα: Ποια ήταν η Lise Meitner;

Η Λίζα Μάιτνερ (Lise Meitner) γεννήθηκε το 1878 στη Βιέννη και ήταν το τρίτο παιδί μιας οικογένειας με οκτώ παιδιά. Ο πατέρας, επιφανής Εβραίος δικηγόρος της Βιέννης, προόριζε την Λίζα για δασκάλα των γαλλικών αλλά αυτή είχε μεγάλη αγάπη για τη φυσική και τα μαθηματικά Οι γυναίκες δεν είχαν την άδεια για να παρευρεθούν στα όργανα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε εκείνες τις ημέρες, αλλά χάρις στην υποστήριξη από τους γονείς της, ήταν σε θέση να λάβει την ιδιωτική τριτοβάθμια εκπαίδευση, την οποία ολοκλήρωσε το 1901.

Η επιρροή του διάσημου φυσικού Λουδοβίκου Μπόλτσμαν (Ludwig Boltzmann) υπήρξε καθοριστική και η Μάιτνερ στράφηκε προς τη φυσική και ήταν η πρώτη γυναίκα που πήρε διδακτορικό στη φυσική από το πανεπιστήμιο της Βιέννης το 1906 με επιβλέποντα τον Μπόλτσμαν. Μετά την ολοκλήρωση της διατριβής αναγκάστηκε να εργαστεί ως βοηθός του βοηθού στο εργαστήριο του Μπόλτσμαν επειδή υπήρχε προκατάληψη απέναντι στις γυναίκες φυσικούς. Το 1906 ο Μπόλτσμαν αυτοκτόνησε και το πανεπιστήμιο της Βιέννης κάλεσε τον διάσημο Γερμανό φυσικό Μαξ Πλανκ (Max Planck) να πάρει τη θέση του. Ο Πλανκ επέτρεψε στη Μάιτνερ να παρευρεθεί στις διαλέξεις του, μια ασυνήθιστη χειρονομία του Πλανκ, ο οποίος μέχρι τότε είχε απορρίψει οποιαδήποτε γυναίκα που ήθελε να παρευρεθεί στις διαλέξεις του. Επίσης κάλεσε τη Μάιτνερ να εργαστεί στο Βερολίνο.

Mε την ενθάρρυνση και την οικονομική ενίσχυση του πατέρα της, πήγε στο Βερολίνο. Μετά την άφιξη της εκεί η Μάιτνερ συνάντησε τον νεαρό χημικό Ότο Χαν. Η Μάιτνερ και ο Χαν αποτέλεσαν ένα πολύ καλό δίδυμο επειδή είχαν κοινό ερευνητικό πεδίο και η μία ήταν φυσικός και ο άλλος χημικός. Έτσι αποφάσισαν να εργαστούν μαζί αλλά ο διευθυντής του εργαστηρίου ήταν αντίθετος επειδή η Μάιτνερ ήταν γυναίκα. Τελικά τους δόθηκε η άδεια να εργάζονται μόνοι τους στο υπόγειο του ινστιτούτου χωρίς να επιτρέπεται στην Μάιτνερ να κυκλοφορεί στους πάνω ορόφους. Στο υπόγειο αυτό άρχισε η προσπάθεια της διάσπασης του ατόμου το 1907 και ολοκληρώθηκε το 1938. Στο τέλος του πρώτου παγκοσμίου πολέμου ανακοίνωσαν ότι ανακάλυψαν ένα νέο στοιχείο του περιοδικού συστήματος, το πρωτακτίνιο. Το νέο στοιχείο αναγνωρίστηκε επίσημα το 1949 και αποδόθηκε στους Χαν και Μάιτνερ. Οι δυο ερευνητές συνεργάστηκαν ξανά το 1934, μετά τη δημοσίευση των συγκλονιστικών αποτελεσμάτων του Ιταλού Ενρίκο Φέρμι (Enrico Fermi), ο οποίος διαπίστωσε ότι μετά τον βομβαρδισμό του ουρανίου με νετρόνια παράγονται μια σειρά από νέα στοιχεία άγνωστα μέχρι τότε. Στην ερευνητική ομάδα συμμετείχε και ο βοηθός του Χαν, Φριτς Στράσμαν (Fritz Strassmann). Και ενώ η έρευνα της ομάδας βρισκόταν στο αποκορύφωμά της η Μάιτνερ αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Γερμανία τον Ιούλιο του 1938 λόγω της εβραϊκής της καταγωγής. Έτσι, μετανάστευσε στη Στοκχόλμη. Τον Δεκέμβριο του 1938 οι Χαν και Στράσμαν ανακάλυψαν ότι ο πυρήνας του ουρανίου μπορεί να διασπαστεί σε άλλους ελαφρύτερους ατομικούς πυρήνες εκλύοντας τεράστια ποσά ενέργειας. Αυτή ήταν η ανακάλυψη της διάσπασης του ατόμου. Οι δυο ερευνητές έστειλαν τα αποτελέσματα για δημοσίευση στο γερμανικό περιοδικό Naturwissenshaften και συγχρόνως ενημέρωσαν την Μάιτνερ στη Σουηδία. Η Μάιτνερ μαζί με τον ανιψιό της, φυσικό Ότο Φρις (Otto Robert Frisch), έδωσαν μια πλήρη θεωρητική ερμηνεία του φαινομένου χρησιμοποιώντας την διάσημη εξίσωση του Αϊνστάιν E=mc2.

Στην Αγγλία ο Χαν πληροφορήθηκε ότι του απονεμήθηκε το βραβείο Νόμπελ της Χημείας το έτος 1944 για τη διάσπαση του ατόμου. Πολλοί ιστορικοί ισχυρίζονται ότι το βραβείο Νόμπελ θα έπρεπε να δοθεί από κοινού στον Χαν και την Μάιτνερ και ότι η απόφαση της σουηδικής ακαδημίας ήταν άδικη.

Η Μάιτνερ πέθανε το 1968. Στον τάφο της είναι χαραγμένη η επιγραφή, «Λίζα Μάιτνερ: μια φυσικός που δεν έχασε ποτέ την ανθρωπιά της».


ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ:
1) Πως αντιμετώπισε η οικογένεια της Μάιτνερ την απόφασή της να γίνει φυσικός;
2) Αντιμετώπιζε η κοινωνία της εποχής με προκατάληψη τις γυναίκες που ήθελαν να ασχοληθούν με την επιστήμη; Συγκεκριμένα ποια εμπόδια βρέθηκαν στο δρόμο της Μάιτνερ λόγω του φύλου της;
3) Πιστεύετε ότι το βραβείο Νόμπελ έπρεπε να δοθεί από κοινού στον Ότο Χαν και στη Λίζα Μάιτνερ;
4) Δώστε ένα δικό σας παράδειγμα για κάποια γνωστή σας που ασχολείται με τις θετικές επιστήμες και αντιμετώπισε προβλήματα λόγω του φύλου της.
5) Θεωρείτε σωστή την αντίληψη ότι τα αγόρια έχουν μεγαλύτερη έφεση στα μαθηματικά, τη φυσική και τους υπολογιστές σε σχέση με τα κορίτσια;



Παρουσίαση βίντεο:



Επιπλέον πληροφορίες για τη ζωή και το επιστημονικό έργο της Lise Meitner υπάρχουν στους παρακάτω δικτυακούς τόπους:
Lise Meitner
ζωγραφική και σχολιασμός εικόνων για τη Lise Meitner


μια διδακτική πρόταση από
τη Δημητριάδου Δέσποινα, την Κατσαρού Βασιλική
και τη Σκουμπάκη Βασιλική

More pages