συζήτηση, ζωγραφική και παιχνίδι ρόλων για τη Sophia Kovalevsky



Sophia Kovalevsky - ο χώρος εργασιώνΣυζήτηση και παιχνίδι ρόλων για τη Sophia Kovalevsky - ο χώρος εργασιώνΣυζήτηση και παιχνίδι ρόλων για τη Sophia Kovalevsky - ο χώρος εργασιών


Η Sophia Krukovsky-Kovalevsky θεωρείται μια από της καλύτερες μαθηματικούς της εποχής της. Είναι η πρώτη γυναίκα που έγινε μέλος της Ρωσικής Ακαδημίας των Επιστημών. Ακόμα είναι η πρώτη σύγχρονη Ευρωπαία γυναίκα που κατάφερε να αποκτήσει έδρα σε πανεπιστήμιο. Εισήγαγε το πρώτο σημαντικό αποτέλεσμα στη γενική θεωρία των μερικών διαφορικών εξισώσεων και υπήρξε νικήτρια του βραβείου Prix Bordin το 1888, συντάκτρια εγκεκριμένου μαθηματικού περιοδικού και ταλαντούχα συγγραφέας.


τα πρώτα βήματά της

Η Σοφία Βασίλεβνα Κόρβιν Κοβαλέφσκαγια γεννήθηκε στη Μόσχα στις 15 Ιανουαρίου του 1850.

Οι γονείς της ήταν ο γιος ενός πολωνού κτηματία που είχε γίνει Ρώσσος, ο Βασίλη Βασίλιεβιτς Κόρβιν Κρουκόφσκι και η Ρωσσίδα σύζυγός του Ελισαβέτα Φεντόροβνα Σούμπερτ. Όταν γεννήθηκε η κόρη τους, ο Βασίλη Βασίλιεβιτς υπηρετούσε ως διοικητής ενός σώματος πυροβολικού και αργότερα ως διοικητής στο Φρούριο του Κρεμλίνου. Εκείνοι είχαν δύο ακόμη παιδιά, την Άννα, που ήταν το πρώτο τους παιδί, και ένα τρίτο παιδί, το γιο τους Φέντορ. Το περιβάλλον στο οποίο η Σοφία έκανε τα πρώτα της βήματα, χαρακτηρίζονταν από ανθρώπους της διανόησης και των επιστημών και έτσι από νωρίς είχε την τύχη να συναναστραφεί εξαίρετους επιστήμονες. Ο παππούς της, για παράδειγμα, ήταν διάσημος Γερμανός μαθηματικός και αστρονόμος, ενώ και η μητέρα της προερχόταν από οικογένεια πολλών ερευνητών - μελετητών και είχε λάβει ιδιαίτερα υψηλή μόρφωση.

Από πολύ μικρή ηλικία η Σοφία ανατέθηκε στη φροντίδα μιας ρωσίδας νταντάς. Αν και από πολλές απόψεις ήταν πολύ εγκάρδια, η νταντά κατάφερε να ενσταλάξει στην Σοφία την ιδέα ότι ήταν το λιγότερο αγαπημένο από τα τρία παιδιά. Αυτό θα μπορούσε να εξηγηθεί από την κοινή αντίληψη που επικρατούσε στην ρωσική κοινωνία της εποχής, ότι, δηλαδή, οι γονείς έδειχναν προτίμηση στο αγόρι και ειδικά, όταν πριν το αγόρι υπήρχε μεγαλύτερη αδελφή (D. H. Kennedy, 1983).

Στα πρώτα της χρόνια, καθώς ζούσαν στη Μόσχα, η Σοφία ήταν ντροπαλή και συναναστρεφόταν τόσο τους συμμαθητές της, όσο και ενήλικες (Beal Susan, 1998).

Όλα αυτά, όμως, άλλαξαν μετά τη ρωσική ήττα του 1856 στον πόλεμο της Κριμαίας. Ο συνταγματάρχης Βασίλη Βασίλιεβιτς δεν μπορούσε πλέον να διαμένει στην Μόσχα, λόγω της πολιτικής αναταραχής στην χώρα και παραιτήθηκε από το στρατό, για να αποσυρθεί στο Παλιμπίνο, στο κτήμα του, που βρισκόταν κοντά στην πόλη του Βίτεμπσκ στην περιοχή της Λευκορωσίας.

Η πολιτική αναταραχή έθεσε σε κίνδυνο την οικονομική σταθερότητα πολλών ιδιοκτητών γης, κατά την περίοδο εκείνη, λόγω των φημών περί της χειραφέτησης των δουλοπάροικων. Επειδή ο πλούτος και το εισόδημα των ιδιοκτητών γης εξαρτιόνταν από τον αριθμό των δουλοπάροικων που τους ανήκαν, μια εξέγερση των δουλοπάροικων θα έθετε σε κίνδυνο τους γαιοκτήμονες.

Έτσι, το 1858, ο Βασίλη Βασίλιεβιτς μετακόμισε με ολόκληρη την οικογένειά του στο κτήμα του στην ύπαιθρο.

Το Παλιμπίνο ήταν μια μεγάλη ιδιοκτησία, ακόμη και αφότου κάποια τμήματά του πωλήθηκαν για την αποπληρωμή των χρεών του Βασίλη Βασίλιεβιτς σε τυχερά παιχνίδια. Περιελάμβανε δάση, περιβόλια και κήπους, κοπάδια από αγελάδες και πρόβατα, ένα αποστακτήριο βότκας και ένα αγρόκτημα γαλακτοπαραγωγής. Στο κτήμα αυτό, ο συνταγματάρχης και η οικογένειά του ζούσαν σε ένα μεγάλο σπίτι, που είχε και ένα τριώροφο καμπαναριό.

Αφού είχαν ζήσει στην πόλη, τα παιδιά απολάμβαναν να εξερευνούν τη γύρω ύπαιθρο που δεν την είχαν βιώσει ποτέ πριν.

Η μικρή Σοφία εξιστορεί στο βιβλίο της: συγκομιδές, εορταστικές εκδηλώσεις με ερασιτεχνικές θεατρικές παραστάσεις και πυροτεχνήματα.

Από περιγραφές τρίτων ανθρώπων, η Σοφία ήταν "ζωηρή, εύθυμη, αυθόρμητα στοργική, με ένα χαρούμενο, ηχηρό γέλιο". Η Σοφία, όμως, τα καταρρίπτει όλα αυτά στο βιβλίο της.

Η μικρή Σοφία ανέπτυξε μια στενή σχέση με την αδελφή της Άννα, η οποία θα διαρκούσε μια ζωή. Σε ανάμνηση της αδελφής της, η Σοφία έγραψε στο βιβλίο της "Μια ρωσική παιδική ηλικία": «Αλλά ασύγκριτα μεγαλύτερη από όλες τις άλλες επιρροές που επέδρασαν στην παιδική μου ηλικία ήταν η επίδραση της αδελφής μου Ανιούτα (Άννα). Τα συναισθήματα που ένιωσα για εκείνη από τα νεανικά μου χρόνια ήταν πολύ περίπλοκα. Την θαύμαζα δίχως όρια. Την ακολουθούσα τυφλά σε όλα και αισθανόμουν πολύ κολακευμένη κάθε φορά που μου επέτρεπε να λάβω μέρος σε κάτι με το οποίο η ίδια καταπιανόταν.» (Kovalevskaya Sofya, 1878). Καθ' όλη τη ζωή της Σοφίας, η Άννα θα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα για εκείνην.

Η σχέση της Σοφίας με τους γονείς της ήταν σχετικά στενή. Η μητέρα της διαδραμάτισε σχετικά μικρό ρόλο στη ζωή της, αλλά ο πατέρας της αποτελούσε μια σημαντική φιγούρα για αυτήν. Ήταν η αγαπημένη κόρη του πατέρα της και εκείνη τον θαύμαζε. Ο Βασίλιεβιτς ήταν ένας άνθρωπος σκληρός, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις άλλαζε: «... Ο πατέρας μας δεν ήταν καθόλου αυστηρός μαζί μας, αλλά έμαθα πολύ λίγα από αυτόν, μόνο κατά την διάρκεια των δείπνων. Ποτέ δεν επέτρεπε στον εαυτό του να δείξει οικειότητα σ’ εμάς, εκτός εάν ένας από εμάς ήταν άρρωστος. Τότε άλλαζε εντελώς. Ο φόβος του να μας χάσει τον έκανε έναν διαφορετικό άνθρωπο. Μια σπάνια τρυφερότητα και ευγένεια ερχόταν στην φωνή του και στον τρόπο που μας μιλούσε. Κανείς δεν ήξερε καλύτερα από εκείνον το πώς να δείξει την αγάπη και πώς να αστειευτεί με εμάς. Εμείς τον λατρεύαμε πραγματικά και ανασύραμε αυτές τις αναμνήσεις πολλά χρόνια αργότερα.
» (Kovalevskaya Sofya, 1878).


η μύηση στον κόσμο των αριθμών


Sophia Kovalevsky - ο χώρος εργασιώνΣυζήτηση και παιχνίδι ρόλων για τη Sophia Kovalevsky - ο χώρος εργασιώνSophia Kovalevsky - ο χώρος εργασιών


Οι γονείς εμπιστεύονταν την ανατροφή των παιδιών τους, όπως συνέβαινε συχνά στις πλούσιες οικογένειες της εποχής, στην φροντίδα των νταντάδων και αργότερα σε παιδαγωγούς και φροντιστές.

Η πρώτη νταντά και η γκουβερνάντα της Σοφίας ήταν πολύ χαλαρές στην πειθαρχία τους, όπως τονίζεται από το εξής περιστατικό: Αφού έλειπαν για μια ημέρα, τα παιδιά επέστρεψαν στο σπίτι, όπου και παρέμειναν άρρωστα για αρκετές ημέρες, αφού είχαν καταναλώσει μη βρώσιμα μούρα.

Αποδείχθηκε, τελικά, ότι τα κορίτσια ήταν ουσιαστικά ανεξέλεγκτα από την νταντά και την γκουβερνάντα τους. Η νταντά και η γκουβερνάντα απολύθηκαν και αντικαταστάθηκαν από έναν πολωνό φροντιστή, τον Ιωσήφ Ιγκνάτεβιτς Μάλεβιτς και μια αγγλίδα γκουβερνάντα, την Μάργκαρετ Σμιθ.

Η πρώτη εκπαίδευσή της συμπεριελάμβανε ξένες γλώσσες, δηλαδή, γερμανικά και γαλλικά, καθώς και στοιχειώδη μαθηματικά που τα διδάχθηκε από τον Μάλεβιτς, ο οποίος θεωρούσε πως η Σοφία θα είχε λαμπρό μέλλον ως συγγραφέας.

Η γκουβερνάντα της δεν ενέκρινε την μελέτη των σοβαρών μαθηματικών για τα κορίτσια. Γι’ αυτό τον λόγο, η Σοφία, στην ηλικία των δεκατριών ετών, δανείστηκε ένα βιβλίο άλγεβρας από τον Μάλεβιτς, το οποίο και διάβαζε κρυφά την νύχτα. Εκείνο το βιβλίο άρχισε να της κινεί την προσοχή για το συγκεκριμένο επιστημονικό αντικείμενο.

Ωστόσο, το βαθύ ενδιαφέρον της για τα μαθηματικά δεν προήλθε από τη μελέτη των στοιχειωδών μαθηματικών. Της άρεσε να ακούει τον θείο της, Πιότρ Βασίλιεβιτς Κρουκόφσκι, όταν αυτός της μιλούσε για διάφορες επιστημονικές και κοινωνικές θεωρίες της εποχής.

Αργότερα έγραψε:
«Αν και ποτέ δεν είχε σπουδάσει μαθηματικά είχε τον πιο βαθύ σεβασμό για αυτό τον κλάδο της μάθησης.


Από διάφορα βιβλία είχε συσσωρεύσει μερικά πασαλείμματα μαθηματικών γνώσεων και του άρεσε να φιλοσοφεί για αυτά, ενώ συχνά σκεφτόταν ηχηρά μπροστά μου.


Από εκείνον, για παράδειγμα, άκουσα για πρώτη φορά για τον τετραγωνισμό του κύκλου
και για τις ασύμπτωτες ευθείες, δηλαδή, μια ευθεία την οποία πλησιάζει συνεχώς μία καμπύλη, χωρίς ποτέ να την ακουμπήσει και για πολλά άλλα θέματα παρόμοιας φύσης.

Δεν μπορούσα ακόμη να αντιληφθώ το νόημα αυτών των εννοιών, αλλά ενήργησαν μέσα στην φαντασία μου, ενσταλάζοντας σε εμένα μια ευλάβεια για τα μαθηματικά ως μια υψηλή και μυστηριώδη επιστήμη, η οποία ανοίγει στους μυημένους ένα νέο κόσμο θαυμάτων, απροσπέλαστο για τους κοινούς θνητούς.


Καθώς μιλάω για αυτά, δηλαδή, τις πρώτες επαφές μου με τα μαθηματικά, δεν μπορώ να παραβλέψω και να μην αναφέρω ένα περίεργο γεγονός, που βοήθησε, επίσης, να παρακινηθεί το ενδιαφέρον μου για τον τομέα.

Όταν μετακομίσαμε μόνιμα στην ύπαιθρο, όλο το σπίτι έπρεπε να διακοσμηθεί εκ νέου και όλα τα δωμάτια έπρεπε να αποκτήσουν νέες ταπετσαρίες.


Αλλά δεδομένου του μεγάλου αριθμού των δωματίων, δεν υπήρχε αρκετή ταπετσαρία για ένα από τα δωμάτια του βοηθητικού προσωπικού.


Επειδή, όμως, η παραγγελία ταπετσαρίας προϋπέθετε αποστολή στην Αγία Πετρούπολη και ήταν μια πολύ περίπλοκη επιχείρηση και πραγματικά δεν άξιζε τον κόπο να περάσουμε όλα αυτά για ένα μόνο δωμάτιο, όλοι περιμέναμε την κατάλληλη ευκαιρία και εν αναμονή αυτής, αυτό το δωμάτιο παρέμενε έτσι για πολλά χρόνια, με τους τοίχους του να καλύπτονται από απλό χαρτί.


Από καλή τύχη, όμως, το χαρτί για την πρόχειρη κάλυψη των τοίχων περιείχε τις λιθογραφημένες διαλέξεις του καθηγητή Οστρογκράτσκι για τον διαφορικό και τον ολοκληρωτικό λογισμό, τις οποίες ο πατέρας μου είχε αποκτήσει στα νιάτα του. Αυτά τα φύλλα, γεμάτα με περίεργες και ακατάληπτες φόρμουλες, σύντομα, προσέλκυσαν την προσοχή μου.

Θυμάμαι, ότι, ως παιδί, στεκόμουν για ώρες μπροστά από αυτόν τον μυστηριώδη τοίχο, προσπαθώντας να καταλάβω, τουλάχιστον, ορισμένες μεμονωμένες προτάσεις και να βρω την σειρά με την οποία τα φύλλα θα πρέπει να ακολουθούν το ένα το άλλο. Από αυτή την παρατεταμένη καθημερινή ενατένιση έχει αποτυπωθεί στη μνήμη μου η εξωτερική εμφάνιση πολλών από αυτές τις φόρμουλες. Πράγματι το κείμενό τους άφησε βαθιά ίχνη στο μυαλό μου, παρόλο που ήταν ακατανόητο για μένα, καθώς το διάβαζα.» (Kovalevskaya Sofya, 1878).

Σε ένα επεισόδιο που θυμάται η Σοφία, ένας φίλος του πατέρα της, καθηγητής φυσικής στη Ναυτική Ακαδημία της Αγίας Πετρούπολης, ο N.N. Τύροφ, τους έφερε ένα βιβλίο φυσικής που είχε γράψει πρόσφατα. Η Σοφία διάβασε το βιβλίο, αλλά η προσπάθειά της είχε κολλήσει στο να κατανοήσει ένα κεφάλαιο του βιβλίου φυσικής για την οπτική, το οποίο συμπεριελάμβανε τριγωνομετρικές συναρτήσεις.

Καθώς η τριγωνομετρία δεν ήταν μέσα στο πρόγραμμα σπουδών, που είχε διδαχτεί από τον Μάλεβιτς, υποκατέστησε με μια χορδή ένα ημίτονο, προκειμένου να εξηγήσει στον ίδιο της τον εαυτό τι ήταν το ημίτονο. Δεδομένου, ότι το συγκεκριμένο κεφάλαιο εξέταζε μόνο μικρές γωνίες, η υποκατάσταση δούλεψε.


Η Σοφία προσπάθησε να μιλήσει στον Τύροφ για το βιβλίο του, όταν εκείνος τους επισκέφθηκε ξανά, αλλά ο Τύροφ αρνήθηκε να πιστέψει, ότι αυτή θα μπορούσε να καταλάβει, γιατί δεν ήξερε τριγωνομετρία.

Όταν, όμως, εκείνη του είπε για την ιδιοκατασκευή της για την προσέγγιση του ημιτόνου, ο Τύροφ ενθουσιάστηκε και έπεισε τον πατέρα της Σοφίας να της επιτρέψει να συνεχίσει τις σπουδές της στα μαθηματικά.

Ο Τύροφ τόνισε ότι η ιδέα του ημιτόνου αναπτύχθηκε ιστορικά με την ίδια μέθοδο που χρησιμοποίησε η Σοφία και την αποκάλεσε «νέο Πασκάλ» (Koblitz, Ann Hibner, 1987).

Μετά από αυτό το σημείο, τα ταλέντα της Σοφίας αναπτύχθηκαν περαιτέρω μέσω της μελέτης και της παρακολούθησης, στην ηλικία των 17 ετών, ιδιαιτέρων μαθημάτων στο διαφορικό λογισμό με τον Α.Ν. Στρανολίμπσκι, ο οποίος αποτελούσε έναν από τους διαπρεπέστερους καθηγητές της Αγίας Πετρούπολης (Bell, E. T, 1939).

Όλες οι πηγές αναφέρουν πως αυτό έγινε με την άδεια του πατέρα της, ακόμη και αν ο ίδιος στεκόταν κριτικά απέναντι στο θέμα της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης των γυναικών (L.S. Grinstein and P.J. Campbell, 1987). Η Σοφία, αργότερα, αναγνώρισε τον καθηγητή Στρανολίμπσκι, ως έναν από τους σημαντικότερους ανθρώπους στην πορεία της μαθηματικής εξέλιξής της.



κοινωνικοπολιτικές συνθήκες

Η ιστορία της ζωής της Σοφίας Κοβαλέφσκαγια αποτελεί μία σύνθεση από αγώνες που οδήγησαν στην ύστερη αναγνώριση. Το χωροχρονικό πλαίσιο στο οποίο έζησε και δραστηριοποιήθηκε, παρεμπόδιζε την πρόοδο και την εξέλιξη των γυναικών, αλλά ανεξάρτητα από τα εμπόδια που βρέθηκαν στον δρόμο της, εκείνη κατάφερε να αναδειχθεί σε εξέχουσα μαθηματικό και ταλαντούχο συγγραφέα. Εξετάζοντας τη ζωή της, ανεξάρτητα από το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο της εποχής της, θα μπορούσε κάποιος να την χαρακτηρίσει ως μία ιδιαίτερα αινιγματική προσωπικότητα.

Για να γίνουν κατανοητά ορισμένα από τα κίνητρά της, πρέπει να εξεταστούν οι κυρίαρχες ιδέες του 1860, διότι οι ιδέες που ήταν παρούσες εκείνη την εποχή, ασκούσαν μεγάλη επιρροή τόσο στην ίδια, όσο και στα άτομα του περιβάλλοντός της. Η ρωσική κοινωνία του 1860 αποτελούσε ένα ασφυκτικό περιβάλλον για μια γυναίκα.

Η κοινή αντίληψη που επικρατούσε την εποχή εκείνη, επέτασσε να αποθαρρύνονται οι γυναίκες από την τριτοβάθμια εκπαίδευση, καθώς κάτι τέτοιο αντιτασσόταν στην κοινωνικά αποδεκτή εικόνα της γυναίκας στα μισά του 19ου αιώνα. Στις γυναίκες επιτρεπόταν να διδάξουν μόνο αριθμητική και ιδιαίτερα στη Ρωσία απαγορευόταν αυστηρά η εγγραφή τους σε οποιοδήποτε πανεπιστήμιο. Ταυτόχρονα, ενώ οι γυναίκες μπορούσαν να παρευρεθούν σε διαλέξεις ορισμένων πανεπιστημίων, αυτό γινόταν ανεπίσημα με την μορφή χάρης που θα μπορούσε να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή. Οι κοινωνικές επιταγές της εποχής υπαγόρευαν ότι καθήκον της γυναίκας ήταν να ζει με τους γονείς της μέχρι το γάμο και αφού παντρευτεί, να αφιερώσει τη ζωή της στον σύζυγό της.

Ωστόσο, οι ιδέες που έγιναν αποδεκτές από μεγάλη μερίδα της ρωσικής νεολαίας της εποχής ήταν ριζικά διαφορετικές. Οι ιδέες για την ισότητα των γυναικών και ο μεγάλος ενθουσιασμός για την επιστήμη ως ευεργέτη της ανθρώπινης φυλής διαδίδονταν από τον ριζοσπαστικό τύπο εκείνης της περιόδου. Επιπροσθέτως, οι ιδέες του σοσιαλισμού και του αλτρουισμού συνέπαιρναν την φαντασία της ρωσικής ελίτ του πνεύματος.

Ορισμένοι από τους κύκλους των διανοούμενων παρουσιάζονταν πιο ριζοσπαστικοί από τους άλλους:
«... Αυτή η ομάδα αποτελείτο από προοδευτικούς στοχαστές, αρθρογράφους και επιστήμονες
[...]. Ορμώμενοι από τον Μπαζάροφ, ήρωα του Ρώσσου συγγραφέα Τουργκένιεφ στο βιβλίο του «Πατέρες και Υιοί», αυτοαποκαλούνταν «Μηδενιστές».

Ο Τουργκένιεφ φαίνεται να είχε ως στόχο να προσβάλει τους νέους διανοούμενους του 1860, αποκαλώντας τους «Μηδενιστές». Ήθελε να δείξει, ότι απέρριπταν τα πάντα και δεν σέβονταν τίποτα στην τσαρική κοινωνία και ότι ήταν ανόητοι ριζοσπάστες.

Όμως, πολλοί από τους νέους, αντί να προσβληθούν από τον όρο, τον ενστερνίστηκαν και τον έκαναν δικό τους.


Ήταν μηδενιστές και το δήλωναν. Τίποτα δεν ήταν ιερό για τον τρόπο σκέψης τους.

Η κοινωνία, για εκείνους, έπρεπε να αναδομηθεί ριζικά. Φυσικά, ήταν μια υπέραπλούστευση για τους μηδενιστές να ισχυρίζονται, ότι αρνούνται τα πάντα και βέβαια ο φόβος του Τουργκένιεφ, ότι εκείνοι δεν σέβονταν τίποτα ήταν αβάσιμος.

Στην πραγματικότητα, είχαν σχεδόν απεριόριστη πίστη στη δύναμη της εκπαίδευσης για την επικράτηση έναντι της δεισιδαιμονίας και της οπισθοδρόμησης.

Ήταν, επιπλέον, βέβαιοι, ότι οι δυνατότητες της γυναίκας ήταν πλήρως ίσες με εκείνες του άνδρα και είχαν μια αφελή πεποίθηση ότι οι φυσικές επιστήμες θα επικρατήσουν απέναντι σε όλα τα δεινά της ανθρωπότητας. Οι πρώιμοι μηδενιστές πίστευαν σε μικρά βήματα, όπως στο να γίνει κάποιος αγροτικός γιατρός ή στο να αρχίσει η λειτουργία ενός σχολείου για αγρότες ή στην διδασκαλία των νέων γυναικών, ώστε να μπορούν να εισέλθουν σε ξένα πανεπιστήμια. Πάνω απ’ όλα, πίστευαν, ότι το πρώτο μέλημα κάποιου πρέπει να είναι η αυτο-εκπαίδευση, κατά προτίμηση στις φυσικές επιστήμες. Μόνο μέσω της αυτό-ανάπτυξης θα μπορούσε κάποιος να φτάσει σε ένα επαρκές επίπεδο ηθικής δύναμης και τεχνογνωσίας» (Koblitz, Ann Hibner, 1985. S A Antman, 1986).

Η Ρωσική ήττα στον πόλεμο της Κριμαίας, λόγω της έλλειψης γνώσεων των ανδρών σε θέματα τεχνικής και βαλλιστικής, καθώς και λόγω της έλλειψης καλών γιατρών και εκπαιδευμένου προσωπικού υποστήριξης, μετέβαλε τις ιδέες του τσάρου σχετικά με την επιστημονική εκπαίδευση. Προηγουμένως, επειδή κρίνονταν ως μια πρόκληση για τα παραδοσιακά, θρησκευτικά και αυταρχικά ήθη, οι φυσικές επιστήμες συμπεριλαμβάνονταν στο πρόγραμμα του γυμνασίου. Στους πιο ελπιδοφόρους νέους άνδρες παρεχόταν υποστήριξη, ώστε να πάνε στο εξωτερικό και να σπουδάσουν στα πανεπιστήμια.

Λόγω αυτής της ραγδαίας παραγωγής πολλών νέων επιστημόνων, οι ίδιοι οι καθηγητές ήταν νέοι που συμφωνούσαν με τις ιδέες του μηδενισμού και οι οποίοι με τη σειρά τους μεταβίβαζαν τις ιδέες αυτές στους μαθητές τους, δημιουργώντας έτσι έναν αυτοτροφοδοτούμενο κύκλο.

«Αυτή η σύνδεση του μηδενισμού και των φυσικών επιστημών είχε περαιτέρω συνέπειες. Οι επιστήμονες βρίσκονταν στην πρώτη γραμμή των κινημάτων για την λαϊκή εκπαίδευση και τις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις. Τάσσονταν κατά της αδικίας (στο βαθμό που μπορούσαν, λόγω του καταπιεστικού τσαρικού συστήματος) και δίδασκαν στους μαθητές τους να προσδοκούν και να εργάζονται για μια καλύτερη κοινωνία» (Koblitz, Ann Hibner , 1985. S A Antman, 1986).

Έτσι, μέσα στο πλαίσιο, όπου αυτές οι ιδέες ήταν δημοφιλείς, μπορούν να γίνουν καλύτερα κατανοητά η τροπή και τα γεγονότα της ζωής της Σοφίας.

Η Σοφία ήθελε να σπουδάσει στο πανεπιστήμιο, αλλά οι προοπτικές αυτές ήταν απαγορευμένες για τις γυναίκες στη Ρωσία (Reynolds-Jacquez Kelley, 1998). Τόσο η Άννα, όσο και η Σοφία μοιράζονταν την πεποίθηση, ότι θα πρέπει να λάβουν καλύτερη εκπαίδευση και, δεδομένου ότι αυτό δεν μπορούσε να συμβεί στη Ρωσία, αποφάσισαν να πάνε στο εξωτερικό για να συνεχίσουν τις σπουδές τους. Ωστόσο, το νομικό σύστημα της εποχής δεν επέτρεπε στις γυναίκες να διαθέτουν το δικό τους διαβατήριο για να ταξιδέψουν. Οι γυναίκες μπορούσαν να ταξιδεύουν μόνο με την άδεια του πατέρα τους ή του συζύγου τους. Έτσι, ο μόνος τρόπος για να ταξιδέψει η Σοφία στο εξωτερικό, δεδομένου ότι ο πατέρας της δεν συμφωνούσε με αυτή την ιδέα, ήταν η συμμετοχή της σε έναν εικονικό γάμο. Μόλις μια από τις αδελφές παντρευόταν, ο σύζυγός της θα μπορούσε να μεταφέρει τη σύζυγο και την αδερφή της στο εξωτερικό και να τους επιτρέψει να σπουδάσουν εκεί.

Μετά από λίγο καιρό βρέθηκε ο μνηστήρας. Το όνομα του ήταν Βλαντιμίρ Κοβαλέφσκι. Η Σοφία και ο Βλάντιμιρ κατάφεραν με κάποια πονηριά να αποσπάσουν την έγκριση του πατέρα της και τελικά παντρεύτηκαν τον Σεπτέμβριο του 1868. Η σχέση του ζευγαριού περιγράφεται ως εξής: «φαίνεται να έμοιαζε με τη φαντασία ενός προ-έφηβου» (Kovalevskaya Sofya, 1878).



οι σπουδές

«Είμαι χαρούμενη, μόνο, όταν είμαι βυθισμένη σε περισυλλογή. Και εάν, τώρα, στα καλύτερα χρόνια μου, δεν μελετώ αποκλειστικά και μόνο το αγαπημένο μου θέμα, ίσως, ποτέ δεν θα καταφέρω να αναπληρώσω το χαμένο χρόνο. Είμαι πεπεισμένη ... πως ούτε μια ολόκληρη ζωή δεν είναι αρκετή για να εκπληρώσω όσα μπορώ να κάνω στο μονοπάτι που επέλεξα.» (Letters of S.V. Kovalevsky, in Russian journal Voice of the past, 1916).

Αφού, η Σοφία, αρχικά, πήγε στην Αγία Πετρούπολη για να μαθητεύσει κοντά στον Α.Ν. Στρανολίμπσκι και παρακολούθησε διαλέξεις εξεχόντων καθηγητών, προσπάθησε να σπουδάσει ιατρική και μαθηματικά, αλλά μετά από την εντατική της έκθεση στα ανώτερα μαθηματικά μέσω του Α.Ν. Στρανολίμπσκι, αποφάσισε να αφιερωθεί στον τομέα αυτό (M. Gray, 1972).

Τον Απρίλιο του 1869, οι Κοβαλέφσκι αποφάσισαν να μετακομίσουν στη Βιέννη και να συνεχίσουν τις σπουδές τους εκεί. Επειδή, όμως, το επίπεδο των μαθηματικών, εκεί, δεν ικανοποίησε τη Σοφία, που το θεώρησε ιδιαίτερα χαμηλό, αποφάσισαν για ακόμη μια φορά να μετακινηθούν και έτσι πέρασαν το καλοκαίρι τους στην Αγγλία, όπου και γνωρίστηκαν με εξέχουσες προσωπικότητες της εποχής, όπως ο Δαρβίνος, ο Χάξλει και η συγγραφέας Τζωρτζ Έλιοτ.

Τον Μάιο του 1869, η Σοφία και ο Βλάντιμιρ έφτασαν στη Χαϊδελβέργη της Γερμανίας και παρότι όχι ανεμπόδιστα, η Σοφία κατάφερε να εγγραφεί ως προσωρινή φοιτήτρια στο πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης. Ο Βλάντιμιρ σπούδαζε βιολογία και γεωλογία και η Σοφία φυσική με τον φυσικό-χημικό Γκουστάβ Κιρκόφ και φυσιολογία με τον Χέρμαν Χέλμολτζ. Επίσης, σπούδασε μαθηματικά με τον Λίο Κονισμπέργκερ και τον Πωλ Ντυμπουά-Ρεμόν, οι οποίοι ήταν μαθητές του Βάϊερστρας.

Τον Οκτώβριο του 1870, η Σοφία έφτασε στο Βερολίνο, οπλισμένη με τις συστατικές επιστολές από τους καθηγητές της από το πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης, σε μια προσπάθεια να σπουδάσει δίπλα στον Καρλ Βάϊερστρας, τον «πατέρα της μαθηματικής ανάλυσης», και να καταφέρει, ίσως, να πάρει επιχορήγηση για τις σπουδές της στο πανεπιστήμιο του Βερολίνου (Koblitz, Ann Hibner, 1983). Στην πρώτη τους συνάντηση, ο Βάϊερστρας έμεινε κατάπληκτος από το αίτημα της και για να τη δυσκολέψει, της έδωσε μια σειρά από προβλήματα προς επίλυση. Ο Βάϊερστρας εξεπλάγη για άλλη μια φορά, όταν μετά από μια εβδομάδα η Σοφία επέστρεψε με σωστές λύσεις για όλα τα προβλήματα, ορισμένες εκ των οποίων ήταν εντελώς πρωτότυπες.

Ο Βάϊερστρας προσπάθησε να εγγράψει τη Σόφια στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου με τη βοήθεια πολλών εξεχόντων καθηγητών σε πολλούς τομείς. Η προσπάθεια του ήταν ανεπιτυχής, εξαιτίας μιας μακράς παράδοσης και μιας ένθερμης αντίστασης από την διοίκηση της σχολής. Ωστόσο, αυτό το γεγονός φάνηκε να βοήθησε τη μαθηματική εξέλιξη της Σοφίας, καθώς ο Βάιερστρας είδε τις δυνατότητες της νέας φοιτήτριάς του και συμφώνησε να της παραδίδει ιδιαίτερα μαθήματα δυο φορές την εβδομάδα. Τα μαθήματα αυτά διήρκησαν τέσσερα χρόνια. Χρειάστηκε πολύ χρόνος και ακόμη περισσότερη προσπάθεια από την πλευρά του Βάϊερστρας, για να εξασφαλίσει στη Σοφία την άδεια να χρησιμοποιεί την πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη.

Την εποχή εκείνη, η αδελφή της Σοφίας, Άννα, ενεπλάκη σε μια επαναστατική δραστηριότητα στο Παρίσι και κατά τη διάρκεια της Παρισινής Κομμούνας του 1871 η Σοφία και ο Βλάντιμιρ κατάφεραν να εισχωρήσουν στο Παρίσι, εν μέσω της γερμανικής κατοχής κατά τη διάρκεια του Γαλλοπρωσικού Πολέμου.

Η Σοφία ασχολήθηκε με τη βοήθεια στο νοσοκομείο και τη θεραπευτική αντιμετώπιση των τραυματιών. Μετά από έξι εβδομάδες, η Σοφία θέλησε να επιστρέψει στο Βερολίνο, για να συνεχίσει την μαθηματική της έρευνα και πεπεισμένη από την αδερφή της ότι η κομμούνα μπορεί να διαρκέσει μερικούς μήνες ακόμη, επέστρεψε στο Βερολίνο, με τον σύζυγό της. Ωστόσο, στις 22 Μαίου, η Παρισινή Κομμούνα έπεσε, και μαζικές εκτελέσεις έλαβαν χώρα στο Παρίσι. Η Άννα κατάφερε να δραπετεύσει και με τη βοήθεια της Σοφίας και του Βλάντιμιρ να βρεθεί στο Λονδίνο, όπου έλαβε βοήθεια από τον Κάρολο Μαρξ.

Μετά από αυτό το διάλειμμα για την ενίσχυση των γάλλων επαναστατών, η Σοφία συνέχισε να εργάζεται πάνω στη διατριβή της. Ο Βάϊερστρας εισηγήθηκε στο πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν, ώστε να αποδοθεί στη Σοφία διδακτορικό δίπλωμα για το έργο της «Η θεωρία των μερικών διαφορικών εξισώσεων», το οποίο περιέχει και το θεώρημα Cauchy-Kovalevsky πάνω στην ύπαρξη και τη μοναδικότητα αυτών των εξισώσεων. Έτσι, τον Αύγουστο του 1874 της απονεμήθηκε, ερήμην, ο βαθμός του διδάκτορα της φιλοσοφίας των μαθηματικών στο πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν, για το έργο της. Ο πανεπιστημιακός αυτός τίτλος της αποδώθηκε "ερήμην" και το πανεπιστήμιο ενέκρινε την αποφυγή προφορικής εξέτασης λαμβάνοντας υπόψη τα μαθηματικά της επιτεύγματα, την καταγωγή της και τον αγώνα της να αποκτήσει μόρφωση. Το όνειρο της είχε τελικά γίνει πραγματικότητα. Αυτό ήταν το πρώτο διδακτορικό δίπλωμα που απονεμήθηκε ποτέ σε μια γυναίκα (Koblitz, Ann Hibner , 1985. S A Antman, 1986).

Το αποτέλεσμα της διδακτορικής διατριβής της είναι, τώρα, γνωστό, κυρίως, ως το θεώρημα Cauchy - Kovalevskaya, μιας και σύμφωνα με τον Χένρι Πικάρ, η Σοφία κατάφερε να απλουστεύσει σημαντικά τη μέθοδο του Cauchy και έδωσε στο θεώρημα την τελική του μορφή (Rappaport Karen D, 1981. Perl Teri, 1978).

Ο Τσαρλς Χέρμαϊτ ήταν της γνώμης ότι επρόκειτο για «το πρώτο σημαντικό αποτέλεσμα στη γενική θεωρία των μερικών διαφορικών εξισώσεων». Ενώ εργαζόταν πάνω στην διδακτορική διατριβή της, έγραψε, επίσης, δύο ακόμη εργασίες, που σύμφωνα με τον Βάϊερστρας, η κάθε μια ήταν αντάξια ενός διδακτορικού τίτλου. Η μια αφορούσε στην «αναπαραγωγή μιας ορισμένης τάξης Αβελιανών ολοκληρωμάτων τρίτου βαθμού, σε ελλειπτικά ολοκληρώματα» (Proc. Symposium, 1985) και η άλλη ήταν σχετική με το σχήμα των δακτυλίων του Κρόνου και την επίλυση ενός προβλήματος στη θεωρητική αστρονομία.

Η Σοφία πήρε το πτυχίο της το 1874 με εξαιρετικούς επαίνους. Διαπίστωσε, όμως, γρήγορα, ότι πουθενά στην Ευρώπη δεν υπήρχε θέση για γυναίκα διδάκτορα μαθηματικών.



η επιστροφή στην Ρωσία


Συζήτηση και παιχνίδι ρόλων για τη Sophia Kovalevsky - ο χώρος εργασιώνΣυζήτηση και παιχνίδι ρόλων για τη Sophia Kovalevsky - ο χώρος εργασιών


Με έναν διδακτορικό τίτλο στο ενεργητικό της, η Σοφία έφυγε για τη Ρωσία στα τέλη του 1874, όπου και ανακάλυψε, ότι δεν υπάρχουν ανοικτές θέσεις για εκείνην εκεί. Η μόνη διαθέσιμη θέση εργασίας ήταν ως δασκάλα αριθμητικής σε σχολεία κοριτσιών της στοιχειώδους εκπαίδευσης. Είχε, παράλληλα, τη θέληση να συνεχίσει τις σπουδές της και γι’ αυτό έκανε αίτηση, για να λάβει μέρος σε διαγωνισμό μεταπτυχιακών, γεγονός που θα της επέτρεπε να διδάξει σε ρωσικό πανεπιστήμιο, αλλά ο υπουργός παιδείας την απέρριψε.

Συμβιβάστηκε σε μια πιο κοινωνική ζωή, για να ξεκουραστεί από τις έντονες μαθηματικές μελέτες της. Αυτή η περίοδος της ζωή της, στη Ρωσία, κράτησε για έξι έτη, κατά τα οποία η Σοφία εγκατέλειψε τις μαθηματικές της μελέτες και σταμάτησε την προηγούμενη αλληλογραφία της με τον Βάϊερστρας. Έστρεψε την προσοχή της στην κοινωνική ζωή της Αγ. Πετρούπολης και άρχισε να ζει μια ζωή, όπως ήταν αναμενόμενη για μια γυναίκα της εποχής εκείνης, ως μια "κυρία της κοινωνίας».

Εκτός από την εκτεταμένη κοινωνική ζωή της, έγραψε επίσης κριτικές θεάτρου, επιστημονικές εκθέσεις για εφημερίδες και κείμενα μυθοπλασίας.

Από μαθηματικής άποψης ήταν απομονωμένη στη Ρωσία, εν μέρει λόγω της σχέσης της με τον Βάϊερστρας. Η προσέγγιση του Βάϊερστρας αφορούσε την ανάλυση για την ανάλυση, ενώ οι ρώσοι μαθηματικοί έδιναν έμφαση στη θεμελίωση σε πρακτικά προβλήματα. Ουσιαστικά, ο μόνος ρώσος μαθηματικός πρόθυμος να ακούσει τις ιδέες της ήταν ο Chebyshev.

Για να καταφέρουν να συνεχίσουν τα ακαδημαϊκά τους ενδιαφέροντα στο μέλλον, ο Βλάντιμιρ και η Σόφια αποφάσισαν να γίνουν οικονομικά ανεξάρτητοι και επένδυσαν χρήματα σε μια κτηματομεσητική-κατασκευαστική εταιρία. Άφησαν στην άκρη τις ακαδημαϊκές τους επιδιώξεις και, αφού πήραν μια ικανοποιητική κληρονομιά, μετά το θάνατο του πατέρα της Σοφίας, τον Σεπτέμβριο του 1875 δανείστηκαν χρήματα για την κατασκευή κατοικιών στο επιχειρηματικό πνεύμα, που διέπνεε τη Ρωσία την εποχή εκείνη. Ήλπιζαν να γίνουν πλούσιοι μέσα σε λίγα χρόνια, αλλά τα σχέδια τους ποτέ δεν υλοποιήθηκαν. Οι οφειλές των δανείων τους ήταν υψηλότερες από τα κέρδη της επιχείρησής τους. Αυτό οδήγησε τον Βλάντιμιρ, να λάβει περισσότερα δάνεια και η επιχείρηση τους κατέληξε σε πτώχευση.

Ενώ ζούσαν στη Ρωσία, ο Βλάντιμιρ και η Σοφία αποφάσισαν να μετατρέψουν τον εικονικό τους γάμο σε πραγματικό. Στις 17 Οκτωβρίου 1878, σε ηλικία είκοσι οκτώ ετών, η Σοφία γέννησε μια κόρη, που ονομαζόταν, επίσης, Σοφία. Για να την ξεχωρίζουν από τη μητέρα της, της δόθηκε το παρατσούκλι Φούφα. Μόλις ένα μήνα μετά τη γέννησή της, η επιχείρηση ακινήτων των Κοβαλέβσκι κήρυξε πτώχευση.

Η χρεοκοπία επηρέασε την ψυχική υγεία του Βλάντιμιρ και τον έκανε να αποσυρθεί. Η Σοφία αντιμετώπισε ευκολότερα το θέμα και μετά από μια αποτίμηση της συμπεριφοράς της ως «κυρία της κοινωνίας», αποκαρδιωμένη από την πνευματική στασιμότητά της, αποφάσισε να κυνηγήσει τον αρχικό της στόχο, εκείνον της μαθηματικής έρευνας.

Ακολουθώντας τις συμβουλές του Chebyshev παρουσίασε την έρευνά της για την «αναπαραγωγή μιας ορισμένης τάξης Αβελιανών ολοκληρωμάτων τρίτου βαθμού σε ελλειπτικά ολοκληρώματα» στο 6ο Συνέδριο των Φυσικών Επιστημών στη Ρωσία.

Η εργασία της έτυχε μεγάλης αποδοχής από το μαθηματικό κοινό του συνεδρίου και, όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε, «διακρίθηκε για την καινοτομία και τη φρεσκάδα της». Ένας από τους ανθρώπους που άκουσε την παρουσίαση της Σοφίας ήταν ένας πρώην μαθητής του Βάϊερστρας, ο Γκόστα Μίτταγκ-Λεφλέρ. Του είχε ανατεθεί από τον Βάϊερστρας να εντοπίσει τη Σοφία και να την επαναφέρει στη σοβαρή μαθηματική εργασία. Η αποστολή του στέφθηκε με επιτυχία.

Η Σοφία, σύντομα, πήγε στο Παρίσι για να επισκεφθεί την αδελφή της και στη συνέχεια στο Βερολίνο για να επισκεφθεί τον Βάϊερστρας. Εκείνος, της πρότεινε, να εργαστεί πάνω στο ζήτημα της αντανάκλασης του φωτός στα κρύσταλλα. Αυτό έδωσε στη Σοφία ένα θέμα, για να το εφαρμόσει η ίδια και άρχισε να το επεξεργάζεται στο Παρίσι. Με την βοήθεια των Βάϊερστρας και Μίτταγκ-Λεφλέρ γνώρισε πολλούς διάσημους μαθηματικούς που ζούσαν στο Παρίσι εκείνη την εποχή. Γνώρισε τον Ενρί Πικάρ και τον Τσαρλς Ερμίτ και συμμετείχε στα μαθηματικά δρώμενα που συνέβαιναν στο Παρίσι. Συμμετείχε, επίσης, στην ρωσική μεταναστευτική κοινότητα, δημιουργημένη από εξέχοντες πρώην ρώσους, που ζούσαν εξορισμένοι -εκουσίως ή μη- στο Παρίσι.

Η τύχη του Βλάντιμιρ ήταν εντελώς διαφορετική. Μετά την κατάρρευση της κτηματομεσητικής επιχείρησής του, έγινε πρόεδρος μιας μικρής πετρελαϊκής εταιρείας που ανήκε στους αδελφούς Ραγκοζίν. Οι σχέσεις του με την εν λόγω εταιρεία, τελικά, οδήγησαν στην κατάρρευσή του, καθώς η ψυχική του υγεία επιδεινώνονταν με το πέρασμα του χρόνου. Ο Βλάντιμιρ αγόρασε ένα μεγάλο μέρος των μετοχών της εταιρίας Ραγκοζίν, κάτι που τελικά τον οδήγησε σε μεγάλο χρέος. Η Σοφία και ο Βλάντιμιρ, σε αυτό το σημείο, κατοικούσαν σε διαφορετικές χώρες και οι σχέσεις τους δεν ήταν οι καλύτερες δυνατές.

Κατά τη διάρκεια αυτής της τεταμένης, μεταξύ τους, περιόδου και ενώ η εταιρεία προχώρησε σε πτώχευση, ο Βλάντιμιρ αυτοκτόνησε. Η Σοφία συνετρίβη από το θάνατό του και αρνούνταν να φάει για αρκετές ημέρες, μέχρι που λιποθύμησε από την πείνα. Ενώ ήταν αναίσθητη, ο γιατρός κατάφερε να την τροφοδοτήσει και τελικά ανέκτησε τις αισθήσεις της. Μόλις συνήλθε, ρίχτηκε κατευθείαν στη δουλειά, για να πνίξει τις ενοχές τις για το θάνατο του Βλάντιμιρ. Σε όλο το υπόλοιπο της ζωής της, πάντα κατηγορούσε τον εαυτό της για το θάνατό του. Η Αν Κόμπλιτζ, στο βιβλίο της, επιρρίπτει ευθύνες για τον θάνατο του Βλάντιμιρ στην ψυχική του κατάσταση (Koblitz, Ann Hibner, 1985).



η ακαδημαϊκή πορεία της

Το 1882 η Σοφία πήγε να ζήσει στο Παρίσι, όπου εκλέχτηκε μέλος της μαθηματικής εταιρίας.

Ο Μίτταγκ-Λεφλέρ είχε στο παρελθόν προσπαθήσει να βρει στη Σοφία θέση στο πανεπιστήμιο του Χέλσινκφορς, αλλά η πρυτανεία αρνήθηκε να δεχτεί Ρωσίδα.

Τώρα, που ήταν πλέον καθηγητής στη Στοκχόλμη, ενημέρωσε τη Σοφία πως το πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης στη Σουηδία της προσέφερε τη θέση της λέκτορος (Koblitz, Ann Hibner, 1984). Άρχισε να διδάσκει, εκεί, πάνω σε θέματα της ειδικότητάς της και απόλαυσε μεγάλη επιτυχία. Όπως η ίδια δήλωσε: «Ποτέ δεν αναζήτησα άλλη θέση πέρα από αυτή και παραδέχομαι ότι θα ένιωθα λιγότερη δειλία, αν είχα την ευκαιρία να εξασκήσω τις γνώσεις μου στους ανώτερους τομείς της εκπαίδευσης. Θα μπορούσα μ’ αυτόν τον τρόπο να ανοίξω τα πανεπιστήμια στις γυναίκες, πράγμα, που μέχρι τώρα, ήταν δυνατό, μόνο σαν ειδική εύνοια- εύνοια που μπορεί να ανασυρθεί ανά πάσα στιγμή, όπως έγινε πρόσφατα στα γερμανικά πανεπιστήμια.» (Kovalevskaya Sofya, 1878).

Τον Ιούλιο του 1884 διορίστηκε Καθηγήτρια Μαθηματικών για πέντε χρόνια και έλαβε μόνιμη θέση στα μαθηματικά το 1889. Δίδαξε στα θέματα της ανάλυσης, συμπεριλαμβάνοντας στις διαλέξεις της, τις πιο σύγχρονες έρευνες στον τομέα.

Η Σοφία έλαβε μέρος στον διαγωνισμό Prix Bordin: «Αυτό ήταν ένα βραβείο της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών, για την ουσιαστική συμβολή στην λύση ενός μακροχρόνιου προβλήματος στη μηχανική φυσική: την περιστροφή ενός στερεού σώματος γύρω από ένα σταθερό σημείο. Το πρόβλημα, του οποίου η πολυπλοκότητα του χάρισε το επίθετο «η μαθηματική νύμφη του νερού», είχε απασχολήσει για χρόνια μαθηματικούς, όπως ο Euler, ο Lagrange και ο Poisson. Μια αυστηρώς μαθηματική λύση μπόρεσε να αποδωθεί μόνο σε ορισμένες μεμονωμένες περιπτώσεις. Το βραβείο απονεμήθηκε, μόλις, δέκα φορές στα πενήντα χρόνια της ύπαρξης του θεσμού» (Kovalevskaya Sofya, 1888). Η λύση που πρότεινε η Σοφία στο πρόβλημα,παρότι δεν ήταν απολύτως πλήρης, όταν υποβλήθηκε, οδήγησε στην αύξηση του χρηματικού επάθλου από 3.000 σε 5.000 φράγκα. Το πρόβλημα κατέληξε στο λογικό του συμπέρασμα μετά από λίγο καιρό.

Για κάθε πρόθεση και σκοπό η Σοφία έκανε τόση πολύ δουλειά για το θέμα, όση ήταν δυνατόν να γίνει. Η εργασία της αποτελεί το τελευταίο κεφάλαιο στην ιστορία των λύσεων κλειστού τύπου (Perl Teri, 1978). Το έργο της αυτό κατέπληξε τους συγχρόνους της με την ομορφιά και την κομψότητά του και εξακολουθεί να είναι ενδιαφέρον για τους φυσικούς ακόμη και σήμερα. Επίσης, κινητοποίησε το ενδιαφέρον και άλλων μαθηματικών της εποχής γύρω από το ζήτημα της περιστροφής του στερεού σώματος.

Ο Βάϊερστρας της έγραψε σχετικά με τη νίκη της: «Η επιτυχία σας έχει ευφράνει την καρδιά μου, καθώς και τις καρδιές των αδελφών μου και των φίλων σας, εδώ. Προσωπικά, βίωσα μια ιδιαίτερη ικανοποίηση, καθώς ικανότατοι κριτές επαλήθευσαν, πως η «πιστή μου μαθήτρια», η «αδυναμία μου» δεν είναι μια επιπόλαια αγύρτισσα».

Η περαιτέρω έρευνά της γι' αυτό το θέμα βραβεύτηκε από τη Σουηδική Ακαδημία των Επιστημών το 1889, και στο ίδιο έτος, με πρωτοβουλία του Chebyshev, η Kovalevsky εκλέχτηκε μέλος της Αριστοκρατικής (Ρωσικής) Ακαδημίας των Επιστημών (Imperial Academy of Sciences). Αν και η τσαρική κυβέρνηση της είχε αρνηθεί επανειλημμένα μια πανεπιστημιακή θέση στη χώρα της, οι κανόνες της Αυτοκρατορικής Ακαδημίας άλλαξαν και επέτρεψαν την εκλογή μιας γυναίκας.

Το 1889 επέστρεψε στα καθήκοντά της στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης.

Αργότερα, η Σοφία έγινε εκδότρια του Acta Mathematica, ενός διεθνούς μαθηματικού περιοδικού, που δημοσιευόταν στη Σουηδία. Η Σοφία έγινε ένας σύνδεσμος για την ανταλλαγή ιδεών μεταξύ Γερμανίας, Γαλλίας και Ρωσίας.

Πιστεύεται, πως χάρη στη δική της επιρροή, οι δυτικές μαθηματικές ιδέες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του Βάϊερστρας, έγιναν ευρύτερα αποδεκτές στη Ρωσία.

Η Σοφία σκόπευε να γράψει πολλά περισσότερα βιβλία για τη ζωή της, καθώς και ορισμένα λογοτεχνικά μυθιστορήματα. Ωστόσο, πέθανε στις 10 Φλεβάρη του 1891,
ενώ βρισκόταν στο απόγειο της επιστημονικής της καριέρας, αφήνοντας στη μέση πολλά από τα έργα που είχε ήδη ξεκινήσει. H βαριά κατάθλιψη που περνούσε την εποχή εκείνη την οδήγησε σε παραμέληση της υγείας της και τελικά απεβίωσε από πνευμονία σε ηλικία 41 ετών.

Ήταν η πιο επιτυχημένη γυναίκα του αιώνα της. Τα επιτεύγματά της στα μαθηματικά επέτρεψαν την ανάπτυξη της πραγματικής και πολύπλοκης ανάλυσης.

Τα λογοτεχνικά έργα της προσφέρουν μια μοναδική γεύση από το παρελθόν της και τον τρόπο που έβλεπε τα πράγματα.



λογοτεχνικά έργα


Sophia Kovalevsky - ο χώρος εργασιώνΣυζήτηση και παιχνίδι ρόλων για τη Sophia Kovalevsky - ο χώρος εργασιώνΣυζήτηση και παιχνίδι ρόλων για τη Sophia Kovalevsky - ο χώρος εργασιών

Τα πιο αξιοσημείωτα λογοτεχνικά έργα της, τα οποία περιέχουν πολλές βιογραφικές αναφορές, είναι το "Μια ρωσική παιδική ηλικία", γραμμένο το 1878 και το "Κορίτσι Μηδενίστρια" που γράφτηκε το 1890.

«Για τον σύγχρονο αναγνώστη οι αναμνήσεις της Κοβαλέφσκαγια διατηρούν ακόμη την αρχική τους φρεσκάδα ως ένα προσωπικό έγγραφο. Την ίδια στιγμή αναδημιουργούν έντονα ένα κομμάτι της κοινωνικής ιστορίας της περιόδου, στην απεικόνιση μιας πλούσιας οικογένειας γαιοκτημόνων, που αγωνίζεται να διατηρήσει τη σταθερότητά της, απέναντι στη διάβρωση της εποχής, που ακολούθησε τη χειραφέτηση των δουλοπάροικων από τους αφέντες τους, την εξέγερση των παιδιών απέναντι στους πατέρες τους και την άνοδο των ριζοσπαστικών πολιτικών ομάδων, οπλισμένων με απεριόριστη πίστη στη δύναμη της επιστήμης, για να εξασφαλίσει μια δίκαιη κοινωνική διάρθρωση.

...Με την πρώτη ματιά, το έργο "Μια ρωσική παιδική ηλικία» ανήκει, ασφαλώς, στην παράδοση των χρονικών της οικογένειας που τόσο καλά γνωρίζει η ρωσική λογοτεχνία, αλλά αυτή η επιφανειακή εμφάνιση είναι παραπλανητική. Με εξαίρεση το κεφάλαιο «Παλιμπίνο», που προφανώς στόχευε στην ανάγνωση στο εξωτερικό, το βιβλίο δεν αποτελεί κατάλληλο εκπρόσωπο του είδους. Η μνήμη, εδώ, απενδυμένη από οποιονδήποτε λυρικό υπαινιγμό ή προσπάθεια εξιδανίκευσης του παρελθόντος, συνδέεται λιγότερο με νοσταλγία, παρά με ταυτότητα: μια προσπάθεια να ανακτηθεί και να κατανοηθεί η διαδικασία με την οποία το αίσθημα του εαυτού σχηματίζεται, από την πρώτη συνειδητοποίηση του βιολογικού εαυτού του παιδιού, από το δικό του «εγώ», με το να εξελίσσει εικόνες του εαυτού του, όπως ορίζεται στις σχέσεις με το οικογενειακό του περιβάλλον και μέχρι την έκρηξη της εφηβείας του στον έξω κόσμο.

...Αυτό που μας δίνεται στην πραγματικότητα είναι μια διπλή όψη της πραγματικότητας. Από τη μία, η πολύ γραφική εξωτερική πραγματικότητα της κοινωνίας του Παλιμπίνο- σκάλες και κουζίνα, καθώς και παιδικό δωμάτιο και δωμάτιο ζωγραφικής-μεταφέρεται στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων οικιακών δραμάτων, που λαμβάνουν χώρα και με εξασκημένο αυτί στις ξεχωριστές προφορές και τα επίπεδα τσιρίδων. Από την άλλη, τα δεδομένα φιλτράρονται μέσα από τη συνείδηση ενός παιδιού και ερμηνεύονται, σύμφωνα με τις περιορισμένες γνώσεις της και τη μεγάλη συναισθηματική ικανότητά της.» (Kovalevskaya Sofya, 1978).

Επίσης, κατά την διαμονή της στη Σουηδία, έγινε φίλη με την Αν-Σαρλότ, αδερφή του Γκόστα Μίτταγκ Λεφλέρ. Η Αν-Σαρλότ ήταν γνωστή φεμινίστρια μυθιστοριογράφος. Πιθανόν, λόγω της επιρροής της Αν-Σαρλότ, η Σοφία άρχισε να γράφει ξανά.

Η Σοφία με την Αν-Σαρλότ συνέγραψαν από κοινού ένα θεατρικό, το οποίο ωστόσο έλαβε άσχημες κριτικές στη Σουηδία.


ερωτήσεις

(για την καλύτερη κατανόηση του κειμένου και περαιτέρω προβληματισμό)


γενικές ερωτήσεις - συζήτηση στην τάξη


1. Πώς θα σκιαγραφούσατε την Σοφία Κοβαλέφσκαγια μέσα από την ζωή και το έργο της;

2. Βασισμένοι/ες σε πληροφορίες από όλο το κείμενο, ποιοι θεωρείτε ότι είναι οι παράγοντες που συνέβαλλαν στο να λάβει τελικά η Σοφία Κοβαλέφσκαγια ανώτατη μόρφωση; Πόσο σημαντική θεωρείτε την ανώτατη μόρφωση στη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου;

3. Πώς κρίνετε την Σοφία Κοβαλέφσκαγια, ως επιστήμονα, αναφορικά με τις σπουδές και τα επιτεύγματα της; Ποια είναι εκείνα τα στοιχεία που θεωρείτε ότι κάνουν σημαντικό έναν επιστήμονα;

4. Ποιες σεξιστικές αντιλήψεις παρουσιάζονται στο κείμενο;


ε
ρωτήσεις σχετικές με την Ιστορία

1. Ποιες ήταν οι ιδέες που επικρατούσαν την εποχή εκείνη σχετικά με τη μόρφωση των γυναικών; Μπορείτε να τις συγκρίνετε με τις σημερινές αντίστοιχες ιδέες;

2. Πώς κρίνετε τον κοινωνικό ρόλο των γυναικών της εποχής της Κοβαλέφσκαγια σε σχέση με εκείνον των ανδρών; Μπορείτε να πραγματοποιήσετε μια σύγκρισή του με όσα ισχύουν σήμερα τόσο στην Ελλάδα, όσο και σε άλλες χώρες του κόσμου;



ζωγραφική

Χωρίζουμε τα παιδιά σε ομάδες και τους ζητούμε να ζωγραφίσουν σε ένα χαρτόνι τα σημαντικότερα στιγμιότυπα της ζωής της Sophia Kovalevsky. Όταν ολοκληρώσουν τα έργα τους, τα παρουσιάζουν στην υπόλοιπη μαθητική κοινότητα.


παιχνίδι ρόλων-αντιπαράθεση επιχειρημάτων

Αφού έχει προηγηθεί η ανάλυση της βιογραφίας της Σοφίας Κοβαλέφσκαγια, μέσα από τις προηγούμενες ερωτήσεις, έτσι ώστε τα παιδιά να γνωρίσουν την πορεία της ζωής της και το επιστημονικό της έργο, θα πραγματοποιηθεί ένα παιχνίδι ρόλων μέσα στη τάξη.

Τα παιδιά θα χωριστούν σε τρεις ομάδες (ομάδα Α, ομάδα Β, ομάδα Γ), οι οποίες θα απαρτίζονται από αγόρια και κορίτσια. Η ομάδα Α θα αντιπροσωπεύει την γυναίκα επιστημόνισσα-Σοφία Κοβαλέφσκαγια, η ομάδα Β τους επιστήμονες που τάχθηκαν υπέρ της και υπεράσπισαν την ακαδημαϊκή της ανέλιξη και η ομάδα Γ θα περιλαμβάνει όλους όσους εναντιωθήκαν στην παρουσία μίας γυναίκας στο βήμα του πανεπιστημίου.

Αρχικά, τα παιδιά κάθε ομάδας θα πρέπει ομαδικά και συνεργατικά, να συγκεντρώσουν τα στοιχεία του κειμένου, που
ανταποκρίνονται στο ρόλο που τους δόθηκε.

Στην συνέχεια, μέσα από την μεταξύ τους συζήτηση, θα πρέπει να συλλογιστούν και κατόπιν να καταγράψουν επιχειρήματα, με τα οποία θα αντικρούσουν τις αντιλήψεις των αντίπαλων ομάδων. Σε κάθε ομάδα θα δοθούν λέξεις-κλειδιά, που θα βοηθήσουν να ''χτιστεί'' η συλλογιστική πορεία της επιχειρηματολογίας των μελών της. Τέλος, με τον συντονισμό του εκπαιδευτικού, θα ξεκινήσει η αντιπαράθεση επιχειρημάτων μεταξύ των ομάδων, αναβιώνοντας έτσι στιγμιότυπα της ζωής της Σοφία Κοβαλέφσκαγια.

Μετά την πραγμάτωση του παιχνιδιού ρόλων, θα πραγματοποιηθεί συζήτηση στη τάξη, όπου θα γίνει λόγος για τις αντιλήψεις που εκφράστηκαν, για την αξιοπιστία των επιχειρημάτων που χρησιμοποιήθηκαν και θα θιχθούν θέματα φύλου και θετικών επιστημών. Πιο συγκεκριμένα, θα τεθεί υπό συζήτηση, το κατά πόσο, στην σύγχρονη εποχή, έχει αλλάξει η θέση της γυναίκας στο κλάδο των θετικών επιστήμων, το κατά πόσο το επάγγελμα του πανεπιστημιακού καθηγητή θεωρείται αντρικό και σε ποιο βαθμό οι γυναίκες καταλαμβάνουν υψηλά ιστάμενες θέσεις. Επιπλέον, θα τεθούν ως θέματα συζήτησης οι λόγοι συμμετοχής και των δύο φύλων στις θετικές επιστήμες, καθώς και τα μειονεκτήματα που υπάρχουν, όταν αποκλείεται το ένα ή το άλλο φύλο από τους διάφορους επιστημονικούς τομείς.


Το διδακτικό υλικό που θα χρησιμοποιηθεί κατά τη διδακτική πράξη:

Α)Η βιογραφία της Σοφίας Κοβαλέφσκαγια

Β)Φράσεις - κλειδιά:
Ομάδα Α- πάθος για τα μαθηματικά, αποδεδειγμένη ικανότητα, δικαίωμα για την επιλογή καριέρας .
Ομάδα Β- γυναίκα ισότιμη με άντρα, ίδιες δυνατότητες αναφορικά με την νοητική ικανότητα, δικαίωμα για ελεύθερες επιλογές.
Ομάδα Γ- συντηρητισμός εποχής, η γυναίκα ως μητέρα και νοικοκυρά, η γυναίκα κατώτερη του άντρα .

Γ)Εξήγηση του όρου σεξισμός: Σεξισμός θεωρείται η διάκριση εναντίον ανθρώπων, βασισμένη στο φύλο τους ή στον σεξουαλικό τους προσανατολισμό, παρά στα ατομικά τους λάθη. Ο σεξισμός μπορεί να αναφέρεται σε τρείς λεπτά διαφοροποιημένες πεποιθήσεις ή συμπεριφορές:
  • Την πεποίθηση πως το ένα φύλο είναι ανώτερο του άλλου
  • Την πεποίθηση πως οι άντρες και οι γυναίκες είναι πολύ διαφορετικοί και ότι αυτό πρέπει να αντανακλάται έντονα στην κοινωνία, τη γλώσσα, τα σεξουαλικά δικαιώματα, και το νόμο.
  • Μπορεί, επίσης, να αναφέρεται, απλά, στο μίσος απέναντι στις γυναίκες (μισογυνισμός) ή λιγότερο συχνά, στο μίσος απέναντι στους άντρες (μισανδρισμός).
Επιπλέον, σεξισμός είναι η πρακτική μέσω της οποίας υποβαθμίζονται άτομα με βάση το φύλο τους ή η διάκριση εναντίον ενός φύλου. Το φύλο που υποτιμάται, συνήθως, είναι το γυναικείο, αφού σε μια πατριαρχική κοινωνία ο γυναικείος λόγος βρίσκεται στο περιθώριο και οι άντρες έχουν αισθητά μεγαλύτερη οικονομική και πολιτική δύναμη. Στο επίπεδο της γλώσσας, η υποτίμηση εναντίον των γυναικών εκφράζεται στη γραμματική, στη σύνταξη, στη σημασιολογία λέξεων και προτάσεων. Το πιο τρανταχτό, ίσως, παράδειγμα αποτελεί η υπερίσχυση του αρσενικού γραμματικού γένους έναντι του θηλυκού και ουδετέρου.

Χρονική διάρκεια δραστηριότητας: 4 διδακτικές ώρες (1 διδακτική ώρα θα αφιερωθεί στη συζήτηση, 1 διδακτική ώρα στη ζωγραφική και οι υπόλοιπες 2 στο παιχνίδι ρόλων).

Στάσεις και δεξιότητες που καλλιεργούνται: Η δραστηριότητα αυτή έχει στόχο να προσεγγίσει διαθεματικά την βιογραφία μιας γυναίκας επιστημόνισσας, και συγκεκριμένα της Σοφίας Κοβαλέφσκαγια, και με αφορμή αυτήν, να δώσει τροφή για προβληματισμό σε θέματα σχετικά με την ισότητα των φύλων στις θετικές επιστήμες και να ενθαρρύνει αγόρια και κορίτσια να συμμετέχουν στη μάθηση και στην εργασία στα μαθηματικά και γενικότερα στις θετικές επιστήμες.



μια διδακτική πρόταση από τη Θεοδώρα Μπαλάφα, το Χρήστο Ντέλλο,
την Ευαγγελία Αναστασίου, την Ιορδάνα Θεοδωρίδου και τον Κωνσταντίνο Γκόγκα

More pages