συζήτηση για την Cecilia Payne Gaposchkin και θεατρική αναπαράσταση του έργου της


συζήτηση για την Cecilia Payne Gaposchkin και θεατρική αναπαράσταση του έργου της - atlaswiki[Untitled][Untitled]


Στόχος αυτής της δραστηριότητας είναι η ενθάρρυνση όλων, αγοριών και κοριτσιών, να συμμετέχουν εξίσου στη μάθηση και την εργασία στις φυσικές επιστήμες, τα μαθηματικά και τις νέες τεχνολογίες, καθώς και η γνωριμία των παιδιών με τη σημαντική επιστημόνισσα Cecilia Payne Gaposchkin και το έργο αυτής.

Χρήσιμες πληροφορίες για τη ζωή και το επιστημονικό έργο της Cecilia Payne Gaposchkin υπάρχουν στο δικτυακό τόπο: http://atlaswikigr.wikifoundry.com/page/Cecilia+Payne+Gaposchkin


δραστηριότητα

Τίτλος δραστηριότητας: «Ταξιδεύοντας στον κόσμο των άστρων»

A. Συζήτηση μέσα στην τάξη για το κείμενο που δίνεται, ώστε να επεξηγηθεί στα παιδιά και να θιγούν θέματα φύλου και επιστήμης.
B. Αναπαράσταση με θεατρικό τρόπο της βασικής ανακάλυψης της Cecilia ότι ο ήλιος και τα αστέρια αποτελούνται κυρίως από υδρογόνο και ήλιο καθώς και την ανακάλυψη της ύπαρξης των μεταβλητών αστεριών. Για την αναπαράσταση τα παιδιά θα κάνουν κάποιες κατασκευές με τη βοήθειά μας.


διδακτικό υλικό

Α. Κείμενο που θα δοθεί στους μαθητές:

«Οι περισσότεροι από εμάς θεωρούν ότι στο χώρο των φυσικών επιστημών (που έχουν σχέση με τη φυσική, τη βιολογία, τη φαρμακευτική κ.α.), των μαθηματικών και των νέων τεχνολογιών οι επιστήμονες είναι μόνο άνδρες. Αν ψάξει όμως λίγο κανείς, θα διαπιστώσει ότι υπάρχουν πολλές γυναίκες επιστήμονες που κάνουν σημαντικές έρευνες στους παραπάνω χώρους. Μία από αυτές είναι η Τσεσίλια Πέιν Γκαποσκίν (Cecilia Payne Gaposchkin). Αυτή ήταν η πρώτη γυναίκα αστρονόμος! Αστρονόμος είναι αυτός ή αυτή που ασχολείται με τα αστέρια και το διάστημα. Γεννήθηκε στο Wendover της Αγγλίας το 1900. Σπούδασε σε σημαντικά πανεπιστήμια της Αγγλίας και της Αμερικής. Παρόλο που συνάντησε πολλά εμπόδια λόγω του φύλου της, η μεγάλη της αγάπη για την αστρονομία τη βοήθησε να τα ξεπεράσει και να κάνει μια λαμπρή καριέρα. Τα εμπόδια οφείλονταν στο γεγονός ότι την εποχή εκείνη σε αυτές τις επιστήμες απασχολούνταν κυρίως άνδρες.

Από τα σημαντικότερα επιτεύγματά της ήταν η ανακάλυψη της χημικής σύνθεσης (δηλ. από τι αποτελείται) του ήλιου και των αστεριών. Συγκεκριμένα ανακάλυψε ότι τα περισσότερα συστατικά σε αυτά είναι το υδρογόνο και το ήλιο. Ακόμη ερεύνησε τα διάφορα αστέρια που υπάρχουν στο διάστημα, ανακαλύπτοντας πως πολλά από αυτά έχουν διαφορετική φωτεινότητα από στιγμή σε στιγμή (δηλ. διαφορετική ‘εικόνα’). Η ‘εικόνα’ του κάθε αστεριού από τη γη μπορεί να αλλάζει όταν ένα άλλο αστέρι μπει μπροστά από αυτό (το φαινόμενο αυτό λέγεται έκλειψη) ή όταν μεγαλώνει ή μικραίνει από μόνο του (το αστέρι αυτό λέγεται παλλόμενο). Το έργο της ήταν πολύ σημαντικό και αποτέλεσε σταθερή βάση για τις έρευνες των επόμενων επιστημόνων στο χώρο της αστρονομίας.»


Β. Υλικά:
Κίτρινο και άσπρο χαρτόνι, στεφάνι (χούλα-χουπ), πολύ λεπτό κίτρινο ύφασμα (μέσα από το οποίο να διαπερνά το φως), κίτρινα καλαμάκια, κίτρινα ή χρυσά σχοινάκια περίπου ενός μέτρου το καθένα.

Εργαλεία: Μολύβι, μαρκαδόροι, χάρακας, ψαλίδι, κόλλα,4 δυνατοί φακοί.

Κατασκευές:
- Αστέρια:
  • Σχεδιασμός στο κίτρινο χαρτόνι, μεγάλων αστεριών με έξι ακτίνες, ούτως ώστε η άκρη-κορυφή της κάθε ακτίνας να απέχει από το κέντρο του αστεριού 45cm.
  • Κόψιμο αυτών ανοίγοντας δύο τρυπούλες διαμετρικά που να απέχουν μεταξύ τους 15cm από το κέντρο.

- Ήλιος:
  • Τοποθέτηση του κίτρινου λεπτού υφάσματος πάνω στο στεφάνι, κόβοντάς το κυκλικά στο σχήμα του στεφανιού. Στη συνέχεια κολλούμε το ύφασμα πάνω στο στεφάνι. Έπειτα κολλούμε και τα 8 καλαμάκια γύρω-γύρω στο στεφάνι ως ακτίνες του ήλιου.

- Υδρογόνο και ήλιο:
  • Κόβουμε σε σχήμα ήτα (Η) το άσπρο χαρτόνι με ύψος 90cm.Στη μέση του Η γράφουμε τη λέξη ‘υδρογόνο’. Ανάλογη διαδικασία ακολουθούμε και για το ήλιο με τη διαφορά ότι το σχήμα-σύμβολό του είναι He (το οποίο θα σχηματιστεί από εμάς πάνω στο χαρτόνι).
  • Ανοίγουμε επίσης τρυπούλες στο υδρογόνο και στο ήλιο.

Προετοιμασία:
  1. Περνάμε τα σχοινάκια μέσα από τις τρύπες ώστε το δέσιμό τους να γίνει από την πίσω πλευρά του χαρτονιού.
  2. Τα παιδιά που θα αναπαραστήσουν τα αστέρια θα γράψουν πάνω σε αυτά τα ονόματά τους και θα δέσουν στην μέση τους το σχοινάκι.
  3. Η αντίστοιχη διαδικασία δεσίματος θα γίνει και στα παιδιά που θα παίξουν το υδρογόνο και το ήλιο.
  4. Το παιδί-ήλιος στέκεται σε μια άκρη, μαζί με το φακό που θα φέγγει πίσω από το στεφάνι.
  5. Κορίτσια και αγόρια θα κάνουν τα αστέρια (6 στο σύνολο), ένα αγόρι θα κάνει το ήλιο και ένα κορίτσι το υδρογόνο, ενώ ένα κορίτσι θα αναπαραστήσει την επιστήμονα ‘Cecilia Payne Gaposchkin’, η οποία θα είναι η αφηγήτρια της διαδικασίας:
“Το ήλιο και το υδρογόνο αποτελούν βασικά χημικά στοιχεία τα οποία ανακαλύφθηκαν πριν από πολλά χρόνια.”
Σε αυτό το σημείο τα δύο παιδιά που είναι ντυμένα ως υδρογόνο και ήλιο, αρχίζουν να κατευθύνονται το ένα προς το άλλο.
“Είναι τα αφθονότερα χημικά στοιχεία που υπάρχουν στη φύση. Από τα στοιχεία αυτά αποτελούνται και τα αστέρια που βλέπουμε στον ουρανό.”
Τελειώνοντας τη φράση, τα δύο παιδιά θα έχουν έρθει κοντά και τα υπόλοιπα παιδιά-αστέρια θα περικυκλώσουν τα ενωμένα παιδιά-υδρογόνο και ήλιο, πιάνοντας τα χέρια τους, δείχνοντας με αυτόν τον τρόπο τη σύσταση των αστεριών.
Στη συνέχεια, θα χωρίσουμε τα παιδιά-αστέρια σε τρεις ομάδες (αποτελούμενες από δύο παιδιά). Θα τοποθετήσουμε την κάθε ομάδα απέναντι από το παιδί-ήλιος. Σε κάθε ομάδα αστεριών, το ένα παιδί θα παραμένει ακίνητο ενώ το άλλο θα περιστρέφεται γύρω από αυτό. Το κάθε ακίνητο παιδί θα κρατάει στο χέρι του ένα φακό. Θα τους εξηγήσουμε πως όταν το κάθε ακίνητο παιδί-αστέρι βλέπει το φως του φακού του ήλιου, τότε θα ανάβει το δικό του φακό. Στα υπόλοιπα παιδιά της τάξης θα εξηγήσουμε πως όταν τα παιδιά-αστέρια ανάβουν τους φακούς τους εκπέμπουν και αυτά φως, το φως των αστεριών που βλέπουμε στον ουρανό.
Τα αστέρια άλλοτε είναι πολύ φωτεινά και άλλοτε μικρότερης φωτεινότητας. Αυτό εξαρτάται από το αν κάποιο άλλο αστέρι που δεν είναι πολύ φωτεινό μπαίνει μπροστά από αυτό που βλέπουμε. Όταν κάποιο αστέρι χάνει εντελώς τη φωτεινότητά του και δεν είναι ορατό από εμάς σημαίνει πως κάποιο άλλο αστέρι έχει μπει μπροστά από αυτό που βλέπουμε και αυτό το φαινόμενο λέγεται έκλειψη.”
Τέλος, θα πούμε στα παιδιά πως η αιτία που κάνει τα αστέρια να εκπέμπουν φως (έτσι ώστε να φαίνονται στον ουρανό) είναι ο ήλιος.
“Ο ήλιος εκπέμπει φως. Κάποιο μέρος από αυτό απορροφάται από το κάθε αστέρι και στη συνέχεια αυτό το ξανά εκπέμπει προς το διάστημα. Αυτή η λειτουργία είναι και ο λόγος που τα αστέρια γίνονται ορατά από εμάς. Αν δεν υπήρχε ο ήλιος δεν θα μπορούσαν να έχουν φως ούτε τα αστέρια.”
Σε εκείνο το σημείο θα σβήνει το φακό του το παιδί-ήλιος και εν συνεχεία θα σβήσουν τους φακούς τους και τα υπόλοιπα παιδιά-αστέρια.


μια διδακτική πρόταση από τη Δημητριάδου Μαρία,
την Καραχριστιανίδου Τάνια και τη Σπυροπούλου Χριστίνα

More pages