συζήτηση για τη θέση των γυναικών στην κοινωνία και την επιστήμη


συζήτηση για τη θέση των γυναικών στην κοινωνία και την επιστήμη - atlaswiki[Untitled]συζήτηση για τη θέση των γυναικών στην κοινωνία και την επιστήμη - atlaswiki


Η δραστηριότητα που ακολουθεί έχει ως στόχο να προωθηθεί η ίση συμμετοχή των δύο φίλων στα μαθήματα που αφορούν τις φυσικές επιστήμες. Για να πραγματοποιήσουμε τον παραπάνω στόχο επιλέγουμε ως δραστηριότητα τη συζήτηση και αντιπαράθεση επιχειρημάτων μεταξύ των μαθητών για τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία και την επιστήμη ανα τους αιώνες.


δραστηριότητα

Η συζήτηση θα έχει ως αφετηρία τη ζωή της μιας σημαντικής επιστημόνισσας και τις δυσκολίες που η ίδια αντιμετώπισε στην επαγγελματική της σταδιοδρομία και θα επικεντρωθεί στην προσφορά των γυναικών στο χώρο των φυσικών επιστημών, καθώς και στις προκαταλήψεις απέναντι τους από την πλευρά της επιστημονικής κοινότητας και γενικότερα της κοινωνίας.
Επίσης στόχος μας είναι να εξεταστούν συγκριτικά οι αντιλήψεις της κοινωνίας για τις γυναίκες επιστήμονες στις αρχές και τα μέσα του προηγούμενου αιώνα σε σχέση με το σήμερα.

Για την υλοποίηση της αντιπαράθεσης επιχειρημάτων παρουσιάζεται στην τάξη η ζωή και το έργο της επιστημόνισσας. Επίσης δίνεται σε κάθε μαθητή υλικό που περιλαμβάνει αποσπάσματα άρθρων και άλλες πληροφορίες που σχετίζονται με το θέμα της συζήτησης.

Οι μαθητές, πριν ενημερωθούν από το διδακτικό υλικό, εκφράζουν τις απόψεις τους για τη θέση της γυναίκας στο χώρο των φυσικών επιστημών, στη συνέχεια διαβάζουν τα κείμενα που τους έχουν δοθεί και ακολουθεί συζήτηση.

Η προετοιμασία των μαθητών μπορεί να κατευθυνθεί με ερωτήσεις όπως οι παρακάτω:
  • Ποιός ήταν ο αριθμός των γυναικών επιστημόνων σε σχέση με τους άντρες επιστήμονες τον προηγούμενο αιώνα; Για ποιο λόγο θεωρείτε ότι υπήρχε η συγκεκριμένη αναλογία;
  • Πιστεύετε ότι οι αντιλήψεις κάθε εποχής επηρεάζουν τη σχέση της γυναίκας με την επιστήμη;
  • Ποιά είναι η άποψη σας για την προσφορά των γυναικών στις θετικές επιστήμες;
  • Οι προκαταλήψεις του προηγούμενου αιώνα απέναντι στη γυναίκα επιστήμονα έχουν επαλειφθεί ή συνεχίζουν να υπάρχουν και σήμερα;
  • Γενικότερα έχει αλλάξει η θέση της γυναίκας επιστήμονα σε σχέση με τον προηγούμενο αιώνα;
  • Πιστεύετε ότι οι γυναίκες πρέπει να ασχολούνται με τις θετικές επιστήμες;


διδακτικό υλίκο


Εμποδίζεται η επιστημονική γυναικεία εξέλιξη;

Οι γυναίκες πάντοτε συνεισέφεραν στην επιστημονική έρευνα, δυστυχώς όμως η προσφορά τους δεν γίνεται πάντοτε ευρέως γνωστή ή δεν αναγνωρίζεται πλήρως. Και η ιστορία της επιστήμης γράφεται συνήθως με ανδρικά ονόματα.
Λίγοι είναι αυτοί που γνωρίζουν την Υπατία από την Αλεξάνδρεια, νεοπλατωνική φιλόσοφο και μαθηματικό, τη λαίδη Μάργκαρετ Κάβεντις, που το 1650 με το έργο της έδωσε ώθηση στην επιστημονική έρευνα στη Βρετανία, την Ιταλίδα Ελένα Πισκόπια, που έγινε τον 17ο αιώνα η πρώτη γυναίκα στην Ευρώπη που απέκτησε διδακτορικό...
Δεν πρόκειται για φεμινιστικά απωθημένα, αλλά για τα απλά μαθηματικά και τα στατιστικά στοιχεία που υποδεικνύουν ότι μπορεί το 60% των αποφοίτων των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων να είναι γυναίκες, όμως το ποσοστό των γυναικών που εργάζονται, παραμένουν και εξελίσσονται επαγγελματικά στους τομείς της τεχνολογίας, των θετικών επιστημών, της έρευνας, τόσο στο Δημόσιο όσο και σε ιδιωτικές επιχειρήσεις πέφτει κατακόρυφα.
Αυτή η μεγάλη διαφορά στα ποσοστά οφείλεται στον ανταγωνισμό του χώρου, στα κοινωνικά στερεότυπα που βλέπουν κυρίως άνδρες στις κορυφαίες επιστημονικές και ερευνητικές θέσεις, στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν αυτές οι γυναίκες, όπως άλλωστε όλες, όταν αποφασίζουν να κάνουν οικογένεια. Είναι εντονότερο το δίλημμα παιδιά ή απαιτητική ερευνητική καριέρα από το δίλημμα παιδιά ή μια πιο συμβατική καριέρα;………..
Σε δημόσια ερευνητικά κέντρα και ιδρύματα μόνο το 19% των καθηγητών θετικών επιστημών είναι γυναίκες, ενώ γυναίκες είναι μόνο το 18% του συνολικού εργατικού δυναμικού στους τομείς Ερευνας και Ανάπτυξης των ιδιωτικών επιχειρήσεων, και το αντίστοιχο ποσοστό ανεβαίνει στο 29% για το Δημόσιο. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, το «γυάλινο ταβάνι» που εμπόδιζε τη γυναικεία εξέλιξη παραμένει στη θέση του. Και ολόκληρη η Ευρώπη δεν αξιοποιεί στον βαθμό που έπρεπε και στον βαθμό που αξίζει το γυναικείο επιστημονικό δυναμικό.
Πού πάνε όλες αυτές οι γυναίκες των θετικών επιστημών; Πήραν τα πτυχία τους, το διδακτορικό τους και τώρα βρίσκονται σπίτι τους ή σε θέση πολύ κατώτερη των δυνατοτήτων και των προσόντων τους;

(απόσπασμα άρθρου από την Ελευθεροτυπία)



Γυναίκα και επιστήμη

Υπατία, Μάργκαρετ Κάβεντις, Μαρία Σίμπιλα Μέριαν, Μαρία Έιμχαρτ, Ελισαβέτα Χεβέλιους, Μαρία Κούνιτζ, Λουίζ Μπουρζουά, Έμιλι ντι Σατελέ, Λάουρα Μπάσι, Καρολίνα Χέρσελ, Μαρί Πάουλτσε Λαβουαζιέ, Ζαν Μπαρέτ, Σοφί Ζερμέν, Μαίρη Λάιελ, Μαίρη Σόμερβιλ, Άντα Λάβλεις, Κλεμάνς Ρουαγιέ, Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ, Ίντιθ Κάβελ, Ελίζαμπελ Μπλάκγουελ, Ελίζαμπεθ Γκάρετ Άντερσον, Χέρθα Άιρτον, Σοφία Κοβαλέφσκαγια, Μαρί Κιουρί, Ντόροθι Χότζκιν, Ρόζαλιντ Φράνκλιν, Μπάρμπαρα Μακ Κλίντοκ… Τα αποσιωπητικά αναφέρονται στον τεράστιο κατάλογο γυναικών που έβαλαν το λιθαράκι τους για τη δημιουργία γνώσης, για την εξέλιξη της επιστήμης και είτε η ιστορία τις διέγραψε είτε τις προσπερνά ως εξαιρέσεις. Άλλες διάσημες κι άλλες λιγότερο γνωστές, η ιστορία τους μας δείχνει την ιστορία των γυναικών στην επιστήμη, σε ένα σφιχτά ανδροκρατούμενο χώρο. Ποια είναι η σημερινή συμμετοχή των γυναικών στις επιστήμες και τι μάχες πρέπει να δοθούν ακόμα;

συζήτηση για τη θέση των γυναικών στην κοινωνία και την επιστήμη - atlaswikiσυζήτηση για τη θέση των γυναικών στην κοινωνία και την επιστήμη - atlaswiki συζήτηση για τη θέση των γυναικών στην κοινωνία και την επιστήμη - atlaswiki



Τιτάνιο έργο η είσοδος των γυναικών στις επιστήμες

Ο ρόλος των γυναικών στην κοινωνία είχε μια διαχρονική αξία: αναπαραγωγή, φροντίδα συζύγου και ηλικιωμένων, ανατροφή παιδιών, φροντίδα σπιτιού. Για πολλούς αιώνες οι γυναίκες θεωρούνταν κατώτερα όντα, με ικανότητες περιορισμένες μόνο στο να αποδίδουν στις προαναφερθείσες εργασίες και φυσικά ούτε λόγος στο να ανακατευτούν με την απόκτηση ή την παραγωγή γνώσης.
Πολλές υπήρξαν σύζυγοι, αδελφές αναγνωρισμένων επιστημόνων, που είτε συνέβαλαν ουσιαστικά, είτε παρήγαγαν μεγάλο μέρος της έρευνας καταγράφοντας μετρήσεις, σχεδιάζοντας μέρος των παρατηρήσεων, κατηγοριοποιώντας τις συλλογές δειγμάτων. Σχεδόν καμίας όμως το όνομα δεν αναφερόταν στις δημοσιεύσεις και τα βιβλία που παρουσίαζαν τα αποτελέσματα των ερευνών. Οι πιο αποφασισμένες δοκίμασαν τη μεταμφίεση σε άντρα και κάποιες μάλιστα το κατάφεραν πολύ πετυχημένα μιας και δεν αποκαλύφθηκε το φύλο τους παρά μετά το θάνατό τους. Τέτοιες πρακτικές επέτρεψαν τη συμμετοχή τους στις επιστημονικές πρακτικές και εξελίξεις, με το ρίσκο της πάντα της αποκάλυψής τους με ότι συνέπειες κι αν είχε αυτό. Σίγουρα, όμως, θυσίασαν μέρος της προσωπικής τους ζωής, αφού μεταμφίεση σημαίνει και απομόνωση.
Άλλες πάλι προσπάθησαν με πολλά μέσα κι επιμονή να γίνουν δεκτές ώστε να ασχοληθούν με επιστημονικά ενδιαφέροντα. Τα Πανεπιστήμια δεν έκαναν δεκτά στους κόλπους τους γυναίκες ούτε για να παρακολουθήσουν και να μορφωθούν, αλλά ούτε αργότερα- όταν έγιναν δεκτές οι πρώτες φοιτήτριες- για να διδάξουν. Οι πρώτες φοιτήτριες χλευάζονταν από τους άρρενες συμφοιτητές τους. Ορισμένες φορές, οι αντιδράσεις περιλάμβαναν το λιθοβολισμό ή άλλες βίαιες εκδηλώσεις. Βρετανικά Πανεπιστήμια όπως το Κέμπριτζ δεν παρέδωσαν πτυχία σε φοιτήτριές τους παρά από το μέσο του 20ού αιώνα. Όταν δημιουργήθηκαν επιστημονικά δίκτυα όπως η Βασιλική Ακαδημία του Λονδίνου, η Ακαδημία Επιστημών του Παρισιού κι άλλες αντίστοιχες, οι πόρτες ήταν ερμητικά κλειστές για γυναίκες και άτομα κατώτερης κοινωνικής τάξης. Μάλιστα, για την παρουσίαση ερευνητικών αποτελεσμάτων που μπορεί να είχε κάνει αποκλειστικά μια γυναίκα επιστήμονας χρειαζόταν ένας άντρας από το οικογενειακό ή φιλικό της περιβάλλον. Η ίδια απαγορευόταν να εισέλθει σε αυτόν τον κύκλο.
Καθίσταται λοιπόν κατανοητό ότι οι πρώτες ριζοσπαστικές κινήσεις για την ανάμιξη των γυναικών στα επιστημονικά δρώμενα ήθελαν μεγάλο θάρρος κι επιμονή. Οι περισσότερες ήταν αυτοδίδακτες ή παρακολουθούσαν τα κατ’ οίκον μαθήματα των αδερφών τους και διάβαζαν τα πανεπιστημιακά βιβλία τους. Συμμετέχοντας και βοηθώντας συζύγους και αδελφούς ανέπτυξαν τις γνώσεις τους στο ανάλογο αντικείμενο και μπόρεσαν να εκφράσουν ορισμένες γραπτά τη δική τους άποψη και ανάλυση. Άλλες πάλι, κατάφεραν μέσω ενός πιο προοδευτικού γονέα (συνήθως πατέρα) να εισέλθουν στους κύκλους αυτούς και να αποδείξουν το ιδιαίτερο ταλέντο τους. Όμως, όπως φαίνεται, η αυτοθυσία για χάρη ενός επιστημονικού αντικειμένου προερχόταν από το πάθος των γυναικών αυτών, την επιμονή τους να ικανοποιήσουν τη δίψα τους για γνώση και το κουράγιο τους για τα εμπόδια που θα αντιμετώπιζαν.



Άρθρο στο Focus με τίτλο: «Γυναίκες Επιστήμονες που άλλαξαν τον κόσμο»

Ανακάλυψαν γαλαξίες, ανέπτυξαν θεωρήματα, συνέθεσαν χημικά στοιχεία. Επιστήμονες γένους θηλυκού που έκαναν εκπληκτικές ανακαλύψεις, όμως σήμερα ελάχιστοι τις γνωρίζουμε…
Το 1938 η νεαρή Βιεννέζα φυσικός Λίζε Μάιτνερ, Εβραία σε χιτλερικό καθεστώς, πέτυχε την πρώτη διάσπαση του ατόμου. Αυτή η ανακάλυψη άξιζε Νόμπελ φυσικής, το οποίο δεν κέρδισε η Λ. Μάιτνερ αλλά ο συνεργάτης της, Ότο Χαν,…..…
Μια ξεχωριστή περίπτωση είναι αυτή της Μ. Κιουρί, που κέρδισε 2 φορές Νόμπελ και είναι η μοναδική που απέκτησε φήμη και αναδείχθηκε σε σύμβολο.

Νόμπελ σε γυναίκες επιστήμονες:
1903 Φυσικής : Μαρί Σκλοντόφτσκα-Κιουρί, Πολωνή Φυσικός
1911 Χημείας : Μαρί Σκλοντόφτσκα-Κιουρί, Πολωνή Φυσικός
1935 Χημείας : Ιρέν Ζολιό-Κιουρί, Γαλλίδα φυσικοχημικός
1947 Ιατρικής : Γκέρτι Ράντνιτζ-Κόρι, Τσέχα βιοχημικός
1963 Φυσικός : Μαρία Γκέπερτ-Μάγιερ, Πολωνοαμερικανίδα φυσικός
1964 Χημείας : Ντόροθι Κρόουφουτ-Χόνταιν,Βρετανίδα ειδικός στην κρυσταλλογραφία
1977 Ιατρικής : Ρόζαλιν Σούσμαν-Γιάλοου, Αμερικανίδα ειδικός στην πυρηνική ιατρική
1983 Ιατρικής : Μπάρμπαρα ΜακΚλίντοκ, Αμερικανίδα Βιολόγος
1986 Ιατρικής : Ρίτα Λέβι Μονταλτσίνι, Ιταλίδα νευρολόγος
1988 Ιατρικής : Γερτρούδη Έλλιον, Αμερικανίδα βιοχημικός
1995 Ιατρικής : Κριστιάν Βόλαρντ, Γερμανίδα βιολόγος
2004 Ιατρικής : Λίντα Μπακ, Αμερικανίδα νευρολόγος


συζήτηση για τη θέση των γυναικών στην κοινωνία και την επιστήμη - atlaswiki



Η Μαρία Τιρού ντ’ Αρκονβίλ, στον πρόλογο του βιβλίου της “Σκέψεις για τη Λογοτεχνία, τα ήθη και τη Φυσική” (1775):

«Οι γυναίκες δε θα έπρεπε να σπουδάζουν ιατρική και αστρονομία. Αυτά τα αντικείμενα βρίσκονται πιο πέρα από το πεδίο του ανταγωνισμού τους. Οι γυναίκες θα πρέπει να είναι ικανοποιημένες με τη δύναμη που τους δίνει η χάρη και η ομορφιά τους και όχι να επεκτείνουν την αυτοκρατορία τους, ώστε να περιλαμβάνει την ιατρική και την αστρονομία».



Η ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ ΕΛΣΙΝΚΙ “Γυναίκες και Επιστήμη”

Εθνικές πολιτικές για τη θέση των γυναικών στην επιστήμη, στην Ευρώπη

Τον Φεβρουάριο του 1999 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία καθιερώνεται ένα σχέδιο δράσης για την προώθηση της ισότητας των φύλων στην επιστήμη με τίτλο: "Γυναίκες και Επιστήμη - Κινητοποίηση των γυναικών με σκοπό των εμπλουτισμό της ευρωπαϊκής έρευνας". Ανέθεσε επίσης στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Τεχνολογικής Αξιολόγησης (European Technology Assessment Network - ETAN) την εκπόνηση έκθεσης για τη θέση των γυναικών στην επιστήμη στην ΕΕ.
Το 1999, το Συμβούλιο Έρευνας ενέκρινε ψήφισμα για τη θέση των γυναικών στην επιστήμη καλώντας τα κράτη μέλη να ξεκινήσουν τον διάλογο και την ανταλλαγή απόψεων όσον αφορά τις εθνικές τους πολιτικές, λαμβάνοντας υπόψη την συγκριτική αξιολόγηση και τη βέλτιστη πρακτική. Κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη να καταρτίσουν βασικά δεδομένα όσον αφορά την ισορροπία μεταξύ των δύο φύλων σε σχέση με το προσωπικό που απασχολείται στην έρευνα και την ανάπτυξη και να διερευνήσουν τις μεθόδους και τις διαδικασίες για τη συλλογή δεδομένων και την ανάπτυξη δεικτών, ούτως ώστε να μετρηθεί η συμμετοχή των γυναικών στην έρευνα, στην Ευρώπη.



μια διδακτική πρόταση από
την Τουλίκα Αθηνά

More pages