συζήτηση για τη Mary Somerville και το φύλο


συζήτηση για τη Mary Somerville και το φύλο - atlaswikiσυζήτηση για τη Mary Somerville και το φύλο - atlaswikiσυζήτηση για τη Mary Somerville και το φύλο - atlaswiki


Η δραστηριότητα που παρουσιάζεται παρακάτω αφορά την έκτη τάξη του δημοτικού σχολείου και έχει ως εξής: οι μαθητές και οι μαθήτριες χωρίζονται από την αρχή του μαθήματος σε ομάδες που αποτελούνται από 6 άτομα. Στις ομάδες αυτές, ο αριθμός αγοριών και κοριτσιών συνιστάται να είναι ο ίδιος.

Ξεκινώντας, αναφερόμαστε συνοπτικά στο βίο της Mary Somerville (χρήσιμες πληροφορίες υπάρχουν στο δικτυακό τόπο: http://atlaswikigr.wikifoundry.com/page/Mary+Somerville). Από την αρχή της αναφοράς μας τονίζουμε στους μαθητές και τις μαθήτριες ότι η επιστημόνισσα έζησε σε μία εποχή ανδροκρατούμενη. Οι γυναίκες είχαν περιορισμένη πνευματική δραστηριότητα,η εκπαίδευση που έπαιρναν ήταν μηδαμινή, δε σπούδαζαν, δε ψήφιζαν, οι νόμοι των περισσότερων χωρών αναγνώριζαν τους άντρες ως το ανώτερο φύλο. Η πατριαρχική οικογένεια ήταν το κυρίαρχο στοιχείο της εποχής εκείνης. Κυριαρχούσε η αντίληψη ότι οι άνδρες είναι πιο σοφοί, πιο έξυπνοι εκ φύσεως από τις γυναίκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η αριθμητική υπεροχή των ανδρών στους επιστημονικούς και πνευματικούς κλάδους, φαινόμενο που είναι ακόμη και στις μέρες μας προφανές. Στη συνέχεια, αναφερόμαστε στα παιδικά χρόνια της Mary και την εκπαίδευση που έλαβε, δίνοντας έμφαση στη συμπεριφορά των γονέων της, οι οποίοι ήταν αρνητικοί στο ενδιαφέρον και την κλίση της κόρης τους για τη μελέτη των μαθηματικών και της άλγεβρας στα γυναικεία περιδικά της εποχής. Αναφερόμενοι/ες στην μετέπειτα εξέλιξή της, τονίζουμε τις αντιλήψεις του πρώτου της συζύγου Samuel Greig όσον αφορά την ανάμειξη των γυναικών στην μελετη των επιστημών. Τέλος, κάνουμε μια αναφορορά στις εργασίες και τα βιβλία που εξέδωσε μέχρι το τέλος της ζωής της, αλλά και στον πρωταγωνιστικό της ρόλο, καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής της, στο φεμινιστικό κύκλο και, πιο συγκεκριμένα, στην υποστήριξη του δικαιώματος εκπαίδευσης και ψήφου των γυναικών. Η παραπάνω αναφορά δε θα διαρκέσει περισσότερο από δέκαπέντε λεπτά.


συζήτηση για τη Mary Somerville και το φύλο - atlaswikiMary Somerville - atlaswikiσυζήτηση για τη Mary Somerville και το φύλο - atlaswiki


Στη συνέχεια, διανέμουμε στους μαθητές και τις μαθήτριες ένα φύλλο εργασίας στο οποίο καταγράφουμε λόγια της ίδιας της Mary ή αποσπάσματα που σχετίζονται με την ίδια. Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα έχουν είκοσι λεπτά στη διάθεση τους για να διαβάσουν το φύλλο και να συζητήσουν τις ερωτήσεις που περιέχει εντός των ομάδων τους. Το φύλλο εργασίας θα έχει ως εξής:

φύλλο εργασίας:

Mary Somerville - « Η καρδιά ενός άκαρδου κόσμου»

Παρακάτω αναφέρονται μερικά αποσπάσματα σχετικά με την επιστημόνισσα Mary Somerville. Αφού τα διαβάσετε, απαντήστε στις ερωτήσεις που ακολουθούν.

1. « Στη διάρκεια της ζωής της, η Mary Somerville ήταν μια ηρωίδα τόσο στους επιστημονικούς όσο και στους φεμινιστικούς κύκλους. Ωστόσο, σε αντίθεση με πολλές άλλες γυναίκες επιστήμονες, ουδέποτε παρεξέκλινε - τουλάχιστον δημόσια - από τη συμπεριφορά που θεωρείτο κοινωνικά αποδεκτή για γυναίκες και ίσως αυτό ήταν το κλειδί της επιτυχίας της».

2. Η γνώμη του πατέρα της Mary όταν αυτή μελετούσε μαθηματικούς γρίφους που είχαν τα γυναικεία περιοδικά: «Η Mary δε θα το γλυτώσει το ζουρλομανδύα. Θα ‘χετε ακούσει για την τάδε που τρελάθηκε ολότελα με το γεωγραφικό μήκος!»

3. Η ίδια η Mary σ’ ένα πρόχειρο σχέδιο της αυτοβιογραφίας της: «Διαθέτω υπομονή και εξυπνάδα, αλλά οχι ιδιοφυϊα· αυτή η ουράνια σπίθα δε δίνεται στο φύλο μας, εμείς είμαστε της γης, γήινες· ένας θεός ξέρει αν υψηλότερες δυνάμεις μπορεί να μας δοθούν· στην επιστήμη πάντως, κάτι τέτοιο φαίνεται μάλλον απίθανο».

4. «Αν η φίλη μας κυρία Somerville είχε παντρευτεί τον Laplace, ή κάποιον άλλο μαθηματικό, δε θα είχαμε μάθει ποτέ την εργασία της. Θα την είχε ενσωματώσει στην εργασία του συζύγου της και θα την είχε παρουσιάσει σαν δική του».
(Ο Laplace ήταν ένας σπουδαίος Γάλλος μαθηματικός).

ερωτήσεις:

1. Ποιους επιστήμονες γνωρίζετε;
2. Πιστεύετε ότι την εποχή που ζούσε η Mary άντρες και γυναίκες είχαν ίσες ευκαιρίες; Αν όχι, που φαίνεται αυτό στα παραπάνω αποσπάσματα;
3. Γιατί ο πατέρας της Mary δεν θέλει η κόρη του να μελετά;
4. Στην δική μας εποχή, πιστεύτε ότι άντρες και γυναίκες έχουν τις ίδιες ευκαιρίες σε όλους τους τομείς;
5. Διάλεξε την ομάδα από τα επαγγέλματα που θα ήθελες να ακολουθήσεις όταν μεγαλώσεις:
Α) μηχανικός, ηλεκτρολόγος, γιατρός, καθηγητής μαθηματικών ή φυσικών επιστημών
Β) δάσκαλος, νηπιαγωγός, δικηγόρος, καθηγητής ιστορίας ή νέων ελληνικών

Αφού οι μαθητές και οι μαθήτριες συζητήσουν εντός των ομάδων τους τις ερωτήσεις, είναι η σειρά του/της εκπαιδευτικού, σε διάστημα περίπου είκοσι λεπτών, να τους οδηγήσει σε ένα συμπέρασμα. Το πρώτο που ζητάμε από τα παιδιά είναι να σχολιάσουμε μαζί τις ερωτήσεις που περιέχει το φύλλο εργασίας. Το σίγουρο είναι ότι στα ονόματα των επιστημόνων που γνωρίζουν δεν θα υπάρχουν ονόματα γυναικών επιστημονισσών (εκτός από της Mary Somerville φυσικά), αφού ακόμα και ενήλικες γνωρίζουν μόνο άνδρες επιστήμονες, όπως είναι ο Αινστάϊν, ο Νεύτωνας, ο Πυθαγόρας, κ.τ.λ. Εξηγούμε τότε στους μαθητές και τις μαθήτριες, σχολιάζοντας τις απόψεις τους και για τις δύο επόμενες ερωτήσεις, ότι οι συνθήκες των παλαιότερων εποχών δεν επέτρεπαν στις γυναίκες να εκπαιδευτούν και να ασχοληθούν με τον επιστημονικό τομέα, αφού οι άντρες θεωρούνταν ανώτεροι. Πολλές φορές άντρες έκλεβαν έργα γυναικών και τα παρουσίαζαν ως δικά τους. Στη συνέχεια, επισημαίνουμε ότι ακόμα και στις μέρες μας αγόρια και κορίτσια δεν έχουν τις ίδιες ευκαιρίες να καταξιωθούν στον επιστημονικό κλάδο, αφού οι σεξιστικές προκαταλήψεις δεν έχουν ακόμη εξαλειφθεί. Δεδομένου ότι στην τελευταία ερώτηση τα περισσότερα αγόρια θα επιλέξουν την πρώτη ομάδα και τα κορίτσια τη δεύτερη, απευθύνουμε μια ερώτηση προς τα παιδιά για να προβληματιστούν και τα ίδια: «Γιατί πιστεύετε ότι στα αγόρια ταιριάζει καλύτερα να ασχολούνται με πρακτικά μαθήματα, ενώ στα κορίτσια με θεωρητικά; Γιατί τα περισσότερα κορίτσια επιλέξατε τη δεύτερη ομάδα, ενώ τα αγόρια την πρώτη;» Μια τέτοια ερώτηση μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα για μια εκτενή συζήτηση γύρω από το φύλο, τα στερεότυπα που σχετίζονται με αυτό, τον τρόπο και τα μέσα οικοδόμησης των στερεοτύπων, καθώς και τον τρόπο υπερπήδησής τους.




μια διδακτική πρόταση από το Λάμπρο Σκαράνη

More pages