συζήτηση για το φύλο και παιχνίδι ρόλων για την Emilie du Chastellet


Συζήτηση για το φύλο και παιχνίδι ρόλων για την Emilie du Chastellet - atlaswikiΣυζήτηση για το φύλο και παιχνίδι ρόλων για την Emilie du Chastellet - atlaswiki
Συζήτηση για το φύλο και παιχνίδι ρόλων για την Emilie du Chastellet - atlaswiki


δραστηριότητα


Η δραστηριότητα αυτή αφορά στην έκτη δημοτικού στα πλαίσια το μαθήματος της ιστορίας. Αφορμή θα αποτελέσει το δεύτερο μάθημα του βιβλίου όπου γίνεται λόγος για το διαφωτισμό. Η δραστηριότητα θα χωριστεί σε δύο μέρη: το ένα θα πραγματοποιηθεί κατά την παράδοση του μαθήματος και το άλλο θα γίνει κατά την ευέλικτη ζώνη λίγες μέρες αργότερα.


μέρος α

Αρχικά αναθέτουμε στα παιδιά να βρούνε στο κείμενο ονόματα σημαντικών μορφών του διαφωτισμού τόσο στις τέχνες όσο και στις επιστήμες (συγκεκριμένα στις σελίδες 11-15 του σχολικού βιβλίου). Όλα τα ονόματα που αναφέρονται στο βιβλίο είναι αντρικά. Με βάση αυτή την παρατήρηση, που θα γίνει προσπάθεια να εξαχθεί από τα ίδια τα παιδιά, θα τους ζητηθεί να σκεφτούν πιθανές αιτίες που έχουν ως αποτέλεσμα την απουσία γυναικείων ονομάτων. Αφού ακουστούν οι σκέψεις των παιδιών ο εκπαιδευτικός θα αναλάβει να περιγράψει τη θέση της γυναίκας την εποχή αυτή που οδηγεί και σε αυτή την κατάσταση. Ως υλικό θα χρησιμοποιηθούν τα λόγια μιας γυναίκας επιστημόνισσας της εποχής, της Εμιλί ντι Σατλέ, για την οποία θα γίνει λόγος και στη συνέχεια.

Το απόσπασμα που προτείνεται είναι το εξής :

«Αισθάνομαι όλο το βάρος της προκατάληψης που τόσο μας αποκλείει, παγκοσμίως, από τις επιστήμες. Κι είναι τόσο πολύ αντιφατικό που με καταπλήσσει πάντα, όταν βλέπω πως ο νόμος μας επιτρέπει να καθορίσουμε τη μοίρα των μεγάλων εθνών, αλλά δε μας αφήνει καμία θέση, κανένα δικαίωμα στην εκπαίδευση για να μάθουμε να σκεφτόμαστε για τούτο. Αφήνω τον αναγνώστη να συλλογιστεί γιατί, ποτέ κατά τη διάρκεια τόσων πολλών αιώνων, μια καλή τραγωδία, ένα καλό ποίημα, μια σεβαστή ιστορία, μια λεπτή ζωγραφική, ένα καλό βιβλίο στη φυσική, δεν έχει γίνει από γυναίκα. Γιατί αυτά τα πλάσματα η των οποίων η δυνατότητα μάθησης εμφανίζεται όμοια με των αντρών, φαίνονται να σταματιούνται από κάποια ακαταμάχητη δύναμη, αλλά μέχρι τότε που οι γυναίκες θα έχουν το λόγο να διαμαρτυρηθούν ενάντια στη μη εκπαίδευσή τους. Είμαι πεπεισμένη πως πολλές γυναίκες είναι είτε απληροφόρητες των ταλέντων τους λόγω της μη εκπαίδευσής τους είτε από μόνες τους θάβονται εξ αιτίας της προκατάληψης κι ελλείψει διανοητικού θάρρους. Η εμπειρία μου το επιβεβαιώνει αυτό.»
(βρίσκονται σε μια μετάφραση του έργου του Mandeville The Fable Of The Bees, στα γαλλικά, στο οποίο έγιναν πολλές προσθήκες από την ίδια)

Τέλος, θα ζητηθεί από τα παιδιά να συγκεντρώσουν πληροφορίες για τη ζωή και το έργο της, τις οποίες θα κληθούν να παρουσιάσουν κατά το δεύτερο μέρος της δραστηριότητας.


Συζήτηση για το φύλο και παιχνίδι ρόλων για την Emilie du Chastellet - atlaswiki

μέρος β

Αφού χωρίσουμε τα παιδιά σε ομάδες έως 7 ατόμων με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ανομοιογένεια (αγόρια- κορίτσια, «καλοί» - «κακοί» μαθητές) θα ζητήσουμε από κάθε ομάδα να συζητήσουν πάνω στη ζωή και το έργο της Εμιλί και να συγκεντρώσουν όλα εκείνα τα στοιχεία που τους έκαναν εντύπωση όσον αφορά την προκατάληψη ανδρών προς το πρόσωπό της σε καθαρά επιστημονικό επίπεδο. Εδώ αξίζει να σημειωθεί πως είναι λογικό τα παιδιά να εντυπωσιαστούν από την πολυτάραχη προσωπική της ζωή όμως ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να εστιάσει την προσοχή τους κυρίως στο έργο της. Σε περίπτωση που δεν έχει αναφερθεί ο εκπαιδευτικός θα παρουσιάσει στους μαθητές το συγκεκριμένο απόσπασμα:


Ένα βράδυ Τετάρτης στο café Grandot (προχθές Μάρτιος του 1734)


«Η τακτική, κάθε Τετάρτη, συνεδρίαση της Ακαδημίας Επιστημών στο Λούβρο είχε τελειώσει. Διαβάστηκαν οι ανακοινώσεις, οι αλληλογραφία με τους επιστήμονες του εξωτερικού, έγιναν οι διαλέξεις. Μετά άρχισαν οι συζητήσεις, οι καυγάδες, οι αντεγκλήσεις κι οι μουρμούρες. Παρόντες όπως πάντα τα μεγαλύτερα μυαλά της εποχής και της χώρας. Φιλόσοφοι, μαθηματικοί, αστρονόμοι, γεωμέτρες, αλλά κυρίως φυσικοί και χημικοί. Ο 18ος αιώνας είναι ο αιώνας των Φυσικών και των Χημικών.
Η μεγάλη παρέα των επιστημόνων, όπως το συνήθιζε κάθε Τετάρτη, συνέχισε το βράδυ στο καφέ Γκραντό. Εκεί η επιστημονική αντροπαρέα(φυσικά, αφού στις γυναίκες απαγορευόταν αυστηρά η πρόσβαση και στην Ακαδημία και στα καφέ) συνεχίζει την κουβέντα πιο ελεύθερα από το ακαδημαϊκό περιβάλλον, πιο δημιουργικά ίσως.
Παρόντα όλα τα λαμπρά μυαλά της εποχής. Στο κέντρο, φυσικά, ο Μορώ ντε Μωπέρτιους ο μεγαλύτερος μαθηματικός κι αστρονόμος της εποχής. Κοντά του, ανάμεσα στους άλλους ο λογοτέχνης και φιλόσοφος Δούκας του Ρισελιέ (πανέμορφος, πλούσιος, ο πρώην εραστής). Στη παρέα κι ο Βολτέρος (πανάσχημος, πάμπλουτος, ο μέλλον εραστής), θεατρικός συγγραφέας διάσημος. Τρόφιμος της Βαστίλης δυο φορές ως τότε, εξόριστος στην Αγγλία για μερικά χρόνια. Δημοσιεύει τα κείμενά του πάντα στο εξωτερικό για να αποφεύγει την προληπτική λογοκρισία του Βασιλιά. Ο Μωπέρτιους είναι ο σταρ στο χώρο της επιστήμης, ο Βολτέρος είναι ο σταρ σ' όλους τους άλλους χώρους, επιχειρήσεις, χρήματα, θέατρο, φιλοσοφία, πολιτική, οικονομία, θεολογία κτλ.
Εκείνη την συγκεκριμένη Τετάρτη.. Ένας νεαρός μπαίνει δειλά στο καφενείο. Μοιάζει να μη του είναι ο χώρος οικείος. Διστακτικά πλησιάζει τη μεγάλη συντροφιά στο βάθος. 'Αψογα ντυμένος, περπατά με χάρη, γυμνασμένος (από παιδί ασχολήθηκε με την ιππασία, το χορό, την γυμναστική και την ξιφασκία). Όχι όμορφος (αλλά με ζωηρά εκφραστικά μάτια λένε).
Η συντροφιά για λίγο πέφτει σε αμηχανία. Μετά υποδέχονται με ενθουσιασμό τον νεαρό (ο Μωπέρτιους εξάλλου ακριβοπληρώνεται για να κάνει ιδιαίτερα μαθήματα Ανώτερων μαθηματικών στο σπίτι του, στο νησί Σαιν Λουί) ο δούκας του Ρισελιέ τον ξέρει και γυμνό και ντυμένο με άλλα ρούχα...
Ο νεαρός θα γίνει τακτικός θαμώνας. Οι σερβιτόροι θα τον σερβίρουν κοιτώντας από την άλλη μεριά. Έτσι μπήκε επίσημα στον χώρο των επιστημών (και στην καρδιά μου) η Μαρκησία, Γαβριέλλα Εμιλί λε Τονελιέ ντε Μπρετέιγ ντι Σατλέ».

Συζήτηση για το φύλο και παιχνίδι ρόλων για την Emilie du Chastellet - atlaswiki

Στη συνέχεια θα ανατεθεί σε κάθε ομάδα να γράψει ένα μικρό θεατρικό με σύντομους διαλόγους το οποίο να αναφέρεται σε συζητήσεις της Εμιλί ντυμένης σαν άντρας με τους άντρες επιστήμονες της εποχής της. Θα τονιστεί πως στόχος των διαλόγων είναι να αναδείξουν την προκατάληψη που δέχεται η Εμιλί από τους άντρες συναδέλφους της.
Τέλος, θα ζητηθεί από τα παιδιά να παρουσιάσουν τους διαλόγους αυτούς στην τάξη μέσα από ένα παιχνίδι ρόλων. Θα δοθεί ιδιαίτερη σημασία κάθε παιδί να αναλαμβάνει κόντρα ρόλο, δηλαδή τα κορίτσια να παριστάνουν άντρες επιστήμονες και τα αγόρια την Εμιλί ντυμένη σαν άντρας (όπου αυτό είναι δυνατόν).

Τελικό στάδιο θα αποτελέσει μια συζήτηση μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικού η οποία και θα έχει ως θέμα την αρνητική αντιμετώπιση που υφίστανται οι γυναίκες επιστημόνισσες. Σκοπός της συζήτησης είναι να κατανοήσουν το πόσο αρνητική είναι μια τέτοια συμπεριφορά και να αποφευχθούν στο μέλλον παρόμοιες στάσεις.


μια διδακτική πρόταση από
την Παππά Νικολέτα και την Πιπέρη Ειρήνη

More pages