σχολιασμός άρθρων σχετικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη


συζήτηση με αφορμή άρθρα σχετικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη - atlaswikiσυζήτηση με αφορμή άρθρα σχετικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη - atlaswikiσυζήτηση με αφορμή άρθρα σχετικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη - atlaswiki

περιγραφή

Χωρίζω τους μαθητές σε 4 ομάδες και τους μοιράζω τα άρθρα σχετικά με την κλιματική αλλαγή και την υπερθέρμανση του πλανήτη. Επιπλέον τους δίνω και ένα φύλλο εργασίας με διάφορες ερωτήσεις. Στη συνέχεια δίνω στα παιδιά χρόνο για να διαβάσουν προσεκτικά τα άρθρα, να συζητήσουν μεταξύ τους και έπειτα να απαντήσουν στις ερωτήσεις του φύλλου εργασίας. Στο τέλος, αφού η κάθε ομάδα απαντήσει σε όλες τις ερωτήσεις του φύλλου εργασίας, παρουσιάζει τις απαντήσεις της στην τάξη και έπειτα γίνεται συζήτηση μεταξύ όλων των παιδιών. Επιπλέον, λύνονται διάφορες απορίες που προκύπτουν σχετικά με την κλιματική αλλαγή.

χρονική διάρκεια

Η δραστηριότητα υπολογίζεται ότι θα διαρκέσει 2 διδακτικές περιόδους (90', από τα οποία τα 35' είναι για να διαβάσουν τα παιδιά τα άρθρα, ακόμη 2ο΄ για να τα συζητήσουν στην ομάδα τους και 35΄ για να απαντήσουν στο φύλλο εργασίας).

διδακτικό υλικό

  • άρθρα

1) Η κλιματική αλλαγή συμβαίνει!

Ο όρος κλιματική αλλαγή ή «φαινόμενο του θερμοκηπίου» αναφέρεται στην αύξηση της θερμοκρασίας της γης, η οποία προκαλείται από την αύξηση στην ατμόσφαιρα των συγκεντρώσεων αερίων2 που έχουν την ιδιότητα να παγιδεύουν θερμότητα - όπως δηλαδή, συμβαίνει με το γυαλί που παγιδεύει τη θερμότητα σε ένα θερμοκήπιο. Από τα «αέρια του θερμοκηπίου», το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) συμβάλλει τα μέγιστα στην κλιματική αλλαγή, καθώς αντιστοιχεί στο 80% των συνολικών εκπομπών.

Η σημαντική αύξηση των συγκεντρώσεων των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα οφείλεται σε ανθρωπογενείς δραστηριότητες. Η καύση ορυκτών καυσίμων (γαιάνθρακας, πετρέλαιο, φυσικό αέριο) για την παραγωγή ηλεκτρισμού είναι υπεύθυνη για το 37% των ανθρωπογενών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και αποτελεί την κυριότερη αιτία της κλιματικής αλλαγής.

Πέραν της καύσης ορυκτών πόρων για παραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας, η συνεχιζόμενη αποψίλωση των δασών, η χρήση λιπασμάτων, η ανεξέλεγκτη διάθεση απορριμμάτων, και οι βιομηχανικές διεργασίες εκλύουν επίσης μεγάλες ποσότητες αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Η γη θερμαίνεται σα να ήταν καλυμμένη με μια ζεστή κουβέρτα που την εμποδίζει να πάρει αέρα και οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές. Η κλιματική αλλαγή συμβαίνει!

Ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως ξηρασίες, πλημμύρες, καταιγίδες γίνονται όλο και πιο έντονα, την ίδια στιγμή που η θερμοκρασία ανεβαίνει, προκαλώντας λιώσιμο των πάγων, κύματα καύσωνα και πυρκαγιές τεράστιας έκτασης. Έρευνα του WWF κατέδειξε ότι η μέση θερμοκρασία σε 16 ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχει αυξηθεί έως και 2°C σε σύγκριση με τη δεκαετία 19703, ενώ σύμφωνα με την Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) τα τελευταία 100 χρόνια η μέση θερμοκρασία του πλανήτη έχει αυξηθεί κατά 0,74 0C βαθμούς Κελσίου4. Όπως έχει τεκμηριώσει στη σχετική έκθεση η IPCC, «υπάρχουν πλέον επαρκή στοιχεία που δείχνουν ότι η παρατηρούμενη θέρμανση του πλανήτη τα τελευταία 50 χρόνια οφείλεται σε ανθρωπογενείς δραστηριότητες». Έρευνες του WWF έχουν δείξει ότι το 33% των οικοσυστημάτων του πλανήτη βρίσκονται σε κίνδυνο λόγω της κλιματικής αλλαγής, ενώ εκτιμάται ότι πάνω από ένα εκατομμύριο είδη χλωρίδας και πανίδας απειλούνται με εξαφάνιση έως το 2050.

Κι όμως υπάρχουν λύσεις… και είναι στο χέρι των πολιτικών, των επιστημόνων και όλων μας να τις εφαρμόσουμε.

http://www.ohiallokarvouno.gr/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=38&Itemid=74&99bcbbc12e5a5782f018399841391c7c=qccmeugv


2) Σενάρια τρόμου για την υπερθέρμανση

Αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη ως και έξι βαθμούς προβλέπει μελέτη 31 κορυφαίων επιστημόνων


Δύο μόλις εβδομάδες πριν από την- όπως όλα δείχνουν, ενδεχομένως πρόωρα καταδικασμένη σε ναυάγιο- διεθνή σύνοδο της Κοπεγχάγης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, μια νέα μελέτη που υπογράφεται από 31 κορυφαίους επιστήμονες έρχεται να επιβεβαιώσει το χειρότερο γνωστό σενάριο για την εξέλιξη της πλανητικής υπερθέρμανσης. Σύμφωνα με την ανατριχιαστική μελέτη της επιστημονικής ομάδας του Global Carbon Ρroject, στο οποίο συμμετέχουν επτά χώρες, όλα δείχνουν ότι η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας της υδρογείου ίσως φτάσει ακόμη και τους +6 βαθμούς Κελσίου ως τα τέλη του 21ου αιώνα. Αν αυτό συμβεί, συνεπάγεται σενάρια τρόμου. Διότι σημαίνει ότι η αύξηση της θερμοκρασίας στους πόλους και στις κορυφές των οροσειρών θα είναι λογικά ακόμη μεγαλύτερη- γεγονός που θα οδηγήσει σε ακόμη ταχύτερη τήξη των πάγων και άρα μεγαλύτερη άνοδο της στάθμης των ωκεανών, με καταστροφικές (ή σωστότερα... κατακλυσμιαίες) συνέπειες για το ανθρώπινο είδος, αφού πυκνοκατοικημένα σήμερα τμήματα του πλανήτη θα καταστούν ακατοίκητα για πολλούς αιώνες.

Οποιαδήποτε αύξηση άνω των 2 βαθμών Κελσίου σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα κρίνεται έτσι κι αλλιώς καταστροφική για την ανθρωπότητα και ολόκληρο τον φυσικό κόσμο. Αν όμως η αύξηση φτάσει τους έξι βαθμούς, τότε ίσως οι απόγονοί μας δουν συνθήκες που ο πλανήτης δεν έχει δει εδώ και 100 εκατομμύρια χρόνια, όπως τροπικά δάση κοντά στους πόλους και απέραντες ερήμους που θα φτάνουν ως την Κεντρική Ευρώπη...

Οι επιστήμονες δεν λένε ουσιαστικά κάτι καινούργιο. Απλά επιβεβαιώνουν ότι από τα διάφορα πιθανά σενάρια που περιελάμβανε η τελευταία αναφορά του Διακυβερνητικού Πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή του ΟΗΕ (ΙΡCC), που εκδόθηκε το 2007, το «σενάριο του εφιάλτη» είναι πλέον το πιο πιθανό να συμβεί. Και αυτό γιατί, σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από την ομάδα μετά το 2002 και δημοσιεύονται στο τελευταίο τεύχος της επιθεώρησης «Νature Geoscience», η αύξηση στις εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα από τους τρεις βασικότερους παράγοντες της υπερθέρμανσης (τη βιομηχανία, τις μεταφορές και την καταστροφή των δασών) είναι σαφώς δραματικότερη από αυτήν που περίμενε στα πιο «αισιόδοξα» σενάρια του το ΙΡCC.

Ουσιαστικά η νέα αναφορά εκτιμά ότι οι σημερινές εκπομπές CΟ2 από τις τρεις αυτές βασικές «πηγές» είναι τριπλάσιες από εκείνες του 1990, με βάση τις οποίες είχε, ως γνωστόν, καταρτιστεί το ατυχές ως προς την εφαρμογή του Πρωτόκολλο του Κιότο. Κατά μέσον όρο, λένε οι ειδικοί, η ετήσια αύξηση της ρύπανσης μεταξύ 2000 και 2008 ξεπερνά το 3% (και φτάνει συνολικά το 29%), ενώ την προηγούμενη δεκαετία, μεταξύ 1990 και 2000, ήταν λίγο πάνω από το 1% ετησίως και 12% συνολικά. Αποδίδει μάλιστα την αύξηση αυτή στη ραγδαία (αλλά περιβαλλοντικά... παμβρώμικη) ανάπτυξη της κινεζικής οικονομίας και άλλων «αναδυόμενων» οικονομιών- σημειώνοντας, πάντως, με νόημα ότι το 45% των κινεζικών εκπομπών CΟ2 σε αυτό το διάστημα οφείλεται στην παραγωγή προϊόντων που στη συνέχεια εξήχθησαν προς πώληση στις αγορές της Δύσης.

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι και η εκτίμηση των αναλυτών της ομάδας ότι τα υπάρχοντα δάση του πλανήτη δεν μπορούν να παίξουν τον ρόλο της «λεκάνης απορρόφησης» (να απορροφήσουν, δηλαδή, το διοξείδιο) τόσο γρήγορα όσο πιστευόταν ως τώρα. Υπάρχουν, λένε, ενδείξεις ότι όλο και περισσότερο CΟ2 συσσωρεύεται στην ατμόσφαιρα ως αποτέλεσμα της περιορισμένης δυνατότητας των δασών και δευτερευόντως των ωκεανών να το απορροφήσουν.

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=300063&ct=2&dt=19/11/2009

συζήτηση με αφορμή άρθρα σχετικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη - atlaswikiσυζήτηση με αφορμή άρθρα σχετικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη - atlaswikiσυζήτηση με αφορμή άρθρα σχετικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη - atlaswiki

3) Παραμένει η δυσπιστία στα περί απειλής του πλανήτη


«Φταίει η απροθυμία να εγκαταλείψουμε τις ανέσεις μας» θεωρούν οι ψυχολόγοι για όσους αρνούνται να πιστέψουν την αλήθεια

ΠΑΡΙΣΙ Oι επιστήμονες φωνάζουν από καιρό ότι η ζωή στον πλανήτη Γη ήδη απειλείται λόγω της κλιματικής αλλαγής και ότι για αυτό ευθύνεται ο άνθρωπος. Και όμως εκατομμύρια άνθρωποι αρνούνται να πιστέψουν αυτήν την αλήθεια. Γιατί επιμένουν τόσο οι «αρνητές της ανθρώπινης ευθύνης», οι οπαδοί της αντίθετης άποψης;

Οι επιστήμονες του ΟΗΕ έχουν αποφανθεί τελεσίδικα ότι η υπερθέρμανση είναι γεγονός. Αυτό συνέβη πριν από δύο χρόνια και έκτοτε εκατοντάδες μελέτες περιγράφουν το μέλλον μας με τα μελανότερα χρώματα. Κινδυνεύουν να αφανιστούν δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι.

Η δυσπιστία όμως παραμένει. Πρόσφατη δημοσκόπηση στη Βρετανία κατέδειξε ότι μόνο το 41% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι για την υπερθέρμανση του πλανήτη ευθύνεται ο άνθρωπος. Η πλειοψηφούσα άποψη είναι ότι δεν στοιχειοθετείται η ευθύνη του ανθρώπου, ότι δημιουργείται άσκοπος πανικός με την πράσινη προπαγάνδα, ότι υπερθέρμανση δεν υπάρχει.

Η φαινομενικά παράλογη αυτή στάση απαιτεί επιστημονική διερεύνηση, την οποία ανέλαβαν οι ψυχολόγοι, με τη συνδρομή φιλοσόφων. Και πράγματι ο Άντονι Γκρέιλινγκ, καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, σπεύδει να εξηγήσει σε γενικές γραμμές ότι «φταίει η απροθυμία να εγκαταλείψουμε τις ανέσεις μας, δεν θέλουμε να περικόψουμε την κατανάλωση, να ταξιδεύουμε λιγότερο...».

Και αυτή η αντίσταση στην αλλαγή δεν εκδηλώνεται μόνο στις αναπτυγμένες δυτικές χώρες της καλοπέρασης αλλά και στους λαούς οι οποίοι μόλις τώρα ετοιμάζονται να απολαύσουν μια καλύτερη ζωή σε χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία. Στις αναδυόμενες οικονομίες ογκείται μια μεσαία τάξη η οποία επείγεται να απολαύσει τα αγαθά τα οποία τόσα χρόνια λαχταρά, δουλεύοντας σκληρά.

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=303160&ct=2&dt=05/12/2009

4) Τεχνολογία και περιβάλλον

Η τεχνολογία εισάγει κάθε ημέρα καινούργια προϊόντα στη ζωή μας, με άγνωστες συνήθως συνέπειες για το περιβάλλον και την υγεία μας. Είναι τόσες οι ουσίες που η τεχνολογία έχει εφεύρει και που είναι επικίνδυνες για την υγεία που κάποιοι λένε: «η ζωή είναι επικίνδυνη για την υγείας σας» παραλληλίζονται γνωστές φράσεις όπως «το κάπνισμα είναι επικίνδυνο για την υγεία σας».

Σήμερα χάρη στις τεράστιες δυνάμεις της τεχνολογίας η ζωή μας και το περιβάλλον αλλάζουν με τόση ταχύτητα που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πως θα είναι ο κόσμος το 2015. Στην πραγματικότητα, μοιάζουμε με μικρά αδύναμα πλάσματα παρασυρμένα απ' αυτές τις δυνάμεις. Αυτές οι δυνάμεις που δημιουργούνται από χιλιάδες επιστήμονες και ειδικούς βρίσκονται στα χέρια πανίσχυρων εταιρειών ή κυβερνήσεων που τις χρησιμοποιούν για να επιβάλλουν τις θελήσεις τους, οικονομικές, στρατιωτικές, ή πολιτικές. Αυτός είναι και ένας από τους βασικούς σκοπούς της τεχνολογίας. Είναι ο νέος τρόπος για τη δημιουργία κατακτήσεων και αποικιών. Και είναι εδώ ακριβώς που επισημαίνουμε μια από τις αποτυχίες της. Είναι ανήθικο να χρησιμοποιείται η τεχνολογία για κατακτητικούς και «απελευθερωτικούς σκοπούς» και είναι εντελώς απαράδεκτο κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας να καταστρέφεται το περιβάλλον.

Η τεχνολογία μας υποσχέθηκε λύση των προβλημάτων μας μια ζωή γεμάτη ασφάλεια και την υψηλή στάθμη. Ποιος έθεσε όμως τα προβλήματα για να λύσει η τεχνολογία; Ποιος ζήτησε νέα απορρυπαντικά, τηλεοράσεις με ωραία χρώματα, βλήματα που μπορούν να διαλύσουν πόλεις ακόμη και χώρες σε αποστάσεις χιλιάδων χιλιομέτρων, ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες, δηλητήρια για τον ραντισμό των δένδρων, έγχρωμα σαπούνια με συνθετικά αρώματα, ηλεκτρικά ανοιχτήρια κονσερβών, και άπειρα άλλα είδη; Ποιος τέλος είπε ότι η παραγωγή τέτοιων ειδών είναι αυτό που θα βελτιώσει τη ζωή μας και ποιος έθεσε τα προβλήματα στη διάκριση της τεχνολογίας, όταν ακόμη σήμερα προσπαθούμε να ορίσουμε τα προβλήματά μας;

Η τεχνολογία προκάλεσε και συνεχίζει να προκαλεί σε αυξανόμενο ρυθμό την καταστροφή του περιβάλλοντος.

«Υπάρχουν μόνο δύο κοινωνίες στον κόσμο. Η κοινωνία των ανθρώπων και η κοινωνία των χρημάτων. Στην κοινωνία των ανθρώπων – και αυτή είναι η κοινωνία που έχουμε – η γη, το νερό, η θάλασσα, και οι άνθρωποι είναι πηγή της ζωής. Σ’ αυτή τη κοινωνία η ανθρώπινη ζωή έχει μεγαλύτερη αξία από οικονομικά συμφέροντα, πολύ μεγαλύτερη αξία από τα οικονομικά συμφέροντα πολύ μεγαλύτερη αξία από τις πολεμικές μηχανές και τα’ άλλα εργαλεία του θανάτου. Στην κοινωνία των χρημάτων οι άνθρωποι παύουν να είναι ανθρώπινοι και γίνονται κάποιο είδος κομπιούτερ προγραμματισμένου να κάνει διάφορες δουλειές. Έτσι σε κάθε προστασία που κάνουν πρέπει να βάλλουν τα οικονομικά συμφέροντα πάνω από την ανθρώπινη ζωή, και τα όπλα της καταστροφής και του θανάτου θεωρούνται πολύ πιο σπουδαία από τους ανθρώπους.

http://7lyk-kallith.att.sch.gr/modules.php?name=News&file=article&sid=91



5) Η συμβολή και η εφαρμογή της Τεχνολογίας στο Περιβάλλον

Το περιβάλλον και οι διάφορες εθνικές περιβαλλοντολογικές πολιτικές αποτελούν θέμα μείζονος σημασίας και ειδικά για την Ελλάδα και τον Ελλαδικό χώρο. Τα τελευταία χρόνια όμως, η περιβαλλοντολογική πολιτική της Ελλάδας, σε Εθνικό επίπεδο είναι από ασθενική έως ανύπαρκτη. Η προστασία του περιβάλλοντος και οι τεχνικές προστασίας είναι ένα ζήτημα που βρίσκεται πολύ υψηλά στην ατζέντα των πολιτικών συζητήσεων σε ολόκληρο τον κόσμο και παραμένει σημαντικό πρόβλημα σε πολλά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Δυστυχώς, στην Ελλάδα το πρόβλημα είναι πολύ μεγάλο και αυτός ο προβληματισμός ενισχύεται και από τις αρκετές καταδίκες που έχει η Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για την ανύπαρκτη και υποβαθμισμένη περιβαλλοντολογική της πολιτική. Όπως λοιπόν καταλαβαίνει κανείς θα πρέπει να ενεργοποιηθούν όλοι οι σχετικοί οργανισμοί και Δημόσιες Υπηρεσίες για να αντιμετωπίσουν το εν λόγω πρόβλημα και να σχεδιάσουν ή και να προτείνουν αποτελεσματικές λύσεις. Σημαντικό όπλο στην αναζήτηση λύσεων και προτάσεων στον παραπάνω προβληματισμό αποτελεί η Τεχνολογία και ειδικότερα οι εφαρμοσμένες τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα του περιβάλλοντος. Κάτι που ήδη στην Ευρώπη και σε κορυφαία Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια και Πολυτεχνεία, η εφαρμοσμένη τεχνολογική έρευνα στο περιβάλλον έχει κερδίσει σημαντικό έδαφος προτείνοντας πολύ αποτελεσματικές λύσεις για την ανάλυση και τον σχεδιασμό νέων περιβαλλοντολογικών πολιτικών. Και σε αυτό οι Μηχανικοί παίζουν σημαντικό ρόλο.

http://texnologia-kai-periv.pblogs.gr/2008/02/h-symbolh-kai-h-efarmogh-ths-tehnologias-sto-periballon.html

  • φύλλο εργασίας
συζήτηση με αφορμή άρθρα σχετικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη - atlaswiki

δεξιότητες και στάσεις που καλλιεργούνται και συμβάλλουν στην εκπαίδευση του πολίτη

  • Προβληματισμός. Μέσα από τα άρθρα οι μαθητές πληροφορούνται για τα προβλήματα που επικρατούν στην κοινωνία τους και προβληματίζονται σχετικά με αυτά.
  • Ανάπτυξη κριτικής ικανότητας. Μέσα από την 3η ερώτηση του φύλλου εργασίας τα παιδιά εκφράζουν την κρίση τους σχετικά με το αν ο άνθρωπος ευθύνεται ή όχι για την κλιματική αλλαγή ενώ μέσα από την 4η ερώτηση εκφράζουν την άποψή τους σχετικά με το αν η τεχνολογία είναι υπεύθυνη ή όχι για την κλιματική αλλαγή.

χάρτης εννοιών

συζήτηση με αφορμή άρθρα σχετικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη - atlaswiki


μια διδακτική πρόταση από την
Έλενα Προκοπίου και τη Χαραλαμπία Χαραλάμπους

More pages