Ada Lovelace


Ada Lovelace - atlaswiki



Μικροί και μεγάλοι έχουμε σίγουρα διαβάσει ή ακούσει το όνομα του λόρδου Βύρωνα ή αλλιώς λόρδου Μπάιρον. Μεγάλος φιλέλληνας, ποιητής και συμπαραστάτης του αγώνα που έκανε ο λαός μας το 1821. Έγραψε γι' αυτόν και ο εθνικός μας ποιητής Δ. Σολωμός : «Λευτεριά για λίγο πάψε να χτυπάς με το σπαθί, τώρα σίμωσε και κλάψε εις του Μπάιρον το κορμί».

Πόσοι και πόσες όμως από εμάς έχουν ακούσει ή γνωρίζουν κάτι για την Άντα Μπάιρον; Η Άντα (Augusta Ada Byron) είναι κόρη του Λόρδου Βύρωνα (George Gordon Baron of Byron) και της συζύγου του Άννας Ισαβέλλας Μίλμπανκ (Anne Isabelle Milbanke). Η ιστορία της δεν είναι ιδιαιτέρως γνωστή. Ίσως μόνον οι προγραμματιστές ηλεκτρονικών υπολογιστών να γνωρίζουν κάποια πράγματα για τη ζωή της. Έχει μείνει γνωστή ως Άντα Λάβλεϊς (Ada Lovelace) και θεωρείται η πρώτη γυναίκα που ασχολήθηκε με την επιστήμη της πληροφορικής.

Η Άντα Μπάιρον αποτελεί ένα ακόμα παράδειγμα που δείχνει ότι ο ρόλος των γυναικών στην πορεία της ανθρωπότητας και κατά συνέπεια της επιστημονικής εξέλιξης ήταν καθοριστικός, σημαντικός και εντυπωσιακός. Παρά τα καθιερωμένα ταμπού και τις διάφορες απαγορεύσεις και νοοτροπίες που δεν επέτρεπαν να γίνουν γνωστά στο ευρύ κοινό τα επιτεύγματα τους, γυναίκες επιστήμονες άλλαξαν τον κόσμο. Ανακάλυψαν γαλαξίες, ανέπτυξαν θεωρήματα, συνέθεσαν χημικά στοιχεία. Επιστήμονες γένους θηλυκού που έκαναν εκπληκτικές ανακαλύψεις όμως σήμερα ελάχιστοι τις γνωρίζουμε.


Ada Lovelace - atlaswikiAda Lovelace - atlaswikiAda Lovelace - atlaswiki


η ζωή της Ada Lovelace


Η Ada Lovelace ήταν προικισμένη μαθηματικός και μουσικός, γεννημένη στο Λονδίνο το Δεκέμβριο του 1815. Δεν γνώρισε ποτέ τον πατέρα της. Ενα μόλις μήνα μετά τη γέννησή της, η μητέρα της θα πάρει διαζύγιο από τον πατέρα της και θα αναλάβει την κηδεμονία της. Αμέσως μετά την έκδοση του διαζυγίου (Απρίλιος 1816), ο Λόρδος Μπάιρον έφυγε οριστικά από την Αγγλία, όπου ποτέ δεν επέστρεψε, αφού πέθανε στην Ελλάδα (Μεσολόγγι) τον Απρίλιο του 1824, όταν η Άντα ήταν οκτώ ετών.

Το πατρώνυμο της μαρτυρούσε ότι το μέλλον της θα είναι στενά συνδεδεμένο με την ποίηση. Η μητέρα της, όμως, ήταν αποφασισμένη να αποτρέψει την κόρη της από το να γίνει ποιήτρια. Η λαίδη Μπάιρον, θεωρούσε τα μαθηματικά ως την ιδανική προσέγγιση για την εξάσκηση του μυαλού και την ανάπτυξη πειθαρχημένης συμπεριφοράς. Τη μουσική, από την άλλη, τη θεωρούσε το εφόδιο για κοινωνικές συναναστροφές, και έτσι έδωσε έμφαση στη μόρφωση της κόρης της γύρω από αυτούς τους δύο άξονες.

Ετσι, θα προσφέρει στην κόρη της ισχυρή μαθηματική εκπαίδευση με την ελπίδα της δημιουργίας ενός πειθαρχημένου και προσγειωμένου μυαλού ως αντίδοτου «στην έλλειψη προσοχής, την απερισκεψία, τη ματαιοδοξία, την υπεκφυγή και την έπαρση» που ήταν καταδικασμένη να κληρονομήσει από την πατρική πλευρά.

Σημαντική φιγούρα στη ζωή της Lovelace αποτέλεσε η Mary Sommerville. Μια εξαιρετική γυναίκα μαθηματικός και αστρονόμος της εποχής. Μέσω της Sommerville, η Lovelace γνώρισε τον Λόρδο William King με τον οποίο αργότερα παντρεύτηκε και τον Charles Babbage, με τον οποίο συνεργάσθηκε πάνω στην Αναλυτική Μηχανή.


ο γάμος

Το πατρικό της όνομα ήταν Augusta-Ada Byron. Όταν παντρεύτηκε τον Λόρδο William King, με τον οποίο απέκτησαν τρία παιδιά, πήρε το επίθετό του και μετονομάσθηκε σε Augusta-Ada King.
Τρία χρόνια μετά τον γάμο τους, ο σύζυγος της έγινε κόμης του Lovelace, και η ίδια απέκτησε τον τίτλο της κόμισσας του Lovelace. Έτσι έγινε γνωστή, τότε και τώρα, ως Ada Lovelace.
Ο σύζυγος της την υποστήριζε και ήταν πολύ περήφανος για τη δουλειά της. Η σχέση τους ήταν πολύ θερμή και χωρίς προβλήματα.


Ada Lovelace - atlaswiki


Σε αντίθεση λοιπόν με τις κοινωνικές επιταγές της εποχής, η Άντα θα λάβει σοβαρή μαθηματική μόρφωση κατ' οίκον από καταξιωμένους μαθηματικούς της εποχής. Το 1830, στην ηλικία των 15 χρόνων, θα γνωρίσει τη Μαίρη
Φέρφαξ Σόμερβιλ, φημισμένη γυναίκα μαθηματικό της εποχής από τη Σκωτία. Μαζί με τις δύο κόρες της Μαίρης και την ίδια θα παρακολουθήσει διαλέξεις γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, αλλά η δυνατότητα να παραβρίσκονται γυναίκες στις διαλέξεις θα ανακληθεί από τις αρχές του πανεπιστημίου ένα χρόνο αργότερα.

Αποκλεισμένη από τους δημόσιους θεσμούς πρόσβασης στη γνώση η Άντα γίνεται κατά την εφηβεία της μέλος μιας πρωτοπόρου ομάδας γυναικών που συχνά καλεί άρρενες επιστήμονες στις συγκεντρώσεις της αντικαθιστώντας τις ανούσιες κοινωνικές συναθροίσεις της εποχής με διανοητικές συνευρέσεις. Επισκέπτονται μουσεία, καθώς και τα σπίτια έγκριτων επιστημόνων της εποχής, στα οποία οι ίδιοι εκθέτουν και εξηγούν το αντικείμενο της εργασίας τους. Σε μία από τις επισκέψεις αυτές η Άντα θα γνωρίσει το μαθηματικό Τσαρλς Μπάμπατζ.

Στην ηλικία των 20 χρόνων, το 1835, η Άντα παντρεύεται το λόρδο Γουίλιαμ Κινγκ που έγινε δούκας του Λόβλεϊς το 1838 και αντίστοιχα εκείνη δούκισσα. Μέχρι το 1839 αποκτούν τρία παιδιά: τον Μπάϊρον (1836), την Αναμπέλα (1837) και τον Ράλφ Γκόρντον (1839). Ωστόσο τα οικογενειακά καθήκοντα δεν την αποσπούν από τα μαθηματικά.

Η Άντα, εκτός από τον Μπάμπατζ, διατηρούσε επίσης επαφές με τον Χουίτστον (Wheatstone), τον Φάραντεϊ (Faraday), τον Ντίκενς (Dickens) και τον Μπριούστερ (Brewster).



Ada Lovelace - atlaswikiAda Lovelace - atlaswikiAda Lovelace - atlaswiki


Η ποιητική της φύση δεν εξαλείφθηκε τελείως, παρά τις προσπάθειες της μητέρας της στην οποία έγραφε στα 30 της: «Αν δεν μπορείς να μου δώσεις ποίηση, δεν μπορείς έστω να μου δώσεις μια ποιητική επιστήμη;».

Η μαθηματική αντίληψή της ήταν προικισμένη με εντυπωσιακή φαντασία και οι περιγραφές της βρίθουν από μεταφορές.

Η Άντα πέθανε το 1852 από καρκίνο της μήτρας. Ήταν μόνο τριάντα επτά ετών. Η σορός της, με δική της επιθυμία, ενταφιάζεται στο Νότιγχαμ, πλάι σε αυτή του πατέρα της.

Η συνεισφορά της αναγνωρίστηκε όταν το 1980 (!!) το Υπουργείο Αμύνης των ΗΠΑ παρουσίασε μια γλώσσα προγραμματισμού, την οποία και ονόμασε Ada προς τιμή της. Επίσης η Βρετανική Εταιρεία Πληροφορικής απονέμει κάθε χρόνο μετάλλιο με το όνομά της.



το επιστημονικό έργο της Ada Lovelace



Ada Lovelace - atlaswiki Ada Lovelace - atlaswiki

Αν και η ζωή της ήταν σύντομη (έζησε μόνο 37 έτη), η Augusta Ada Lovelace συμμετείχε για περισσότερο από ένα αιώνα σε αυτό που ονομάζεται "σύγχρονη επιστήμη υπολογιστών".

Το έργο της για τις Υπολογιστικές Μηχανές του Charles Babbage ήταν καθοριστικό για την εξέλιξη της σύγχρονης επιστήμης των υπολογιστών.

Η Ada Lovelace είναι γνωστή ως η πρώτη προγραμματίστρια υπολογιστών. Έγραψε για την Αναλυτική Μηχανή του Charles Babbage, η οποία θεωρείται ο πρόδρομος του ηλεκτρονικού υπολογιστή, με μεγάλη σαφήνεια και διορατικότητα. Οι προτάσεις της πάνω σε αυτή θεωρούνται οι πρώτες απόπειρες προγραμματισμού.


Σε ένα δείπνο στο σπίτι της Σόμερβιλ το 1834 η Άντα ακούει για πρώτη φορά τις ιδέες του Τσαρλς Μπάμπατζ για την Αναλυτική Μηχανή. Στο σπίτι του Μπάμπατζ υπήρχε η «διαφορική μηχανή», μια συσκευή υπολογισμών που είχε δημιουργήσει ο ίδιος καθώς και τα σχέδιά του για μια πολύ πιο πολύπλοκη συσκευή, την «αναλυτική μηχανή», από την οποία η Άντα εντυπωσιάστηκε ιδιαίτερα. Ο Μπάμπατζ, με τη σειρά του, εντυπωσιάστηκε από το γεγονός ότι μια τόσο νέα γυναίκα ήταν σε θέση να κατανοήσει το βασικό συλλογισμό των υπολογιστικών μηχανών και έκτοτε ξεκινάει η εννιάχρονη συνεργασία τους πάνω στον πρώτο υπολογιστή του κόσμου.

Το 1840 ο Μπάμπατζ θα παραδώσει μια σειρά διαλέξεων σχετικά με την αναλυτική μηχανή, στο Πανεπιστήμιο του Τορίνο στην Ιταλία. Τις διαλέξεις αυτές θα καταγράψει ο νεαρός Ιταλός μηχανικός Λουίτζι Μεναμπρέα και θα τις εκδώσει στα γαλλικά στη Διεθνή Βιβλιοθήκη της Γενεύης το 1842.

Η
Άντα θα μεταφράσει το παραπάνω πόνημα στα αγγλικά το 1843. Ουσιαστικά όμως η συνεισφορά της ήταν πολύ μεγαλύτερη από μια απλή μετάφραση. Οι σχολιασμοί της θεωρήθηκαν πολύ πιο πολύτιμοι από το πρωτότυπο και κατέλαβαν τον τριπλάσιο χώρο. Η δουλειά της λάμβανε την πλήρη εκτίμηση και αναγνώριση του Babbage, ο οποίος στις επιστολές τους την αποκαλούσε «διερμηνέα» ή «νεράιδα των αριθμών». Ανάμεσα στα άλλα προέβλεπε ότι μια τέτοια μηχανή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη σύνθεση μουσικής, τη δημιουργία γραφικών και θα χρησιμοποιούνταν τόσο για πρακτικούς όσο και για επιστημονικούς σκοπούς. Τα σχόλιά της δημοσιεύτηκαν στην αναγνωρισμένη επιστημονική έκδοση της εποχής «Επιστημονικά Απομνημονεύματα του Τέιλορ» με το ψευδώνυμο Α.Α.Λ., δηλαδή τα αρχικά του ονόματός της και μόνο μετά από 30 χρόνια έγινε γνωστό στο ευρύ κοινό το όνομα που κρυβόταν πίσω από αυτά τα αρχικά.

Η Άντα ουσιαστικά προέβλεψε τον κλάδο της επιστήμης των υπολογιστών 110 χρόνια προτού δημιουργηθεί. Οι προβλέψεις της ωστόσο ουδέποτε αξιοποιήθηκαν, αλλά απλώς ανακαλύφθηκαν εκ νέου τις δεκαετίες του '40 και του '50 από επιστήμονες που δεν γνώριζαν την εργασία της.

Οι υπολογισμοί της δεν υλοποιήθηκαν ποτέ, καθώς η Αναλυτική μηχανή του Μπάμπατζ δεν κατασκευάστηκε παρά πολύ αργότερα (σχήμα 1). Ο πρόωρος θάνατός της δεν της επέτρεψε να διερευνήσει πλήρως τις δυνατότητες των εφευρέσεων του Μπάμπατζ, ούτε και να αναπτύξει πλήρως τη δικές της συλλήψεις για την υπολογιστική επιστήμη.


Οι προτάσεις της Lovelace ήταν τόσο σημαντικές για τη σύγχρονη επιστήμη, που δόθηκε προς τιμήν της το όνομα ADA σε μια από τις γλώσσες προγραμματισμού.


Ada Lovelace - atlaswikiAda Lovelace - atlaswiki

(σχήμα 1)



οι πληροφορίες και οι εικόνες συγκεντρώθηκαν από
την Ευαγγελία Κόρρα, την Αλίκη Λασπίδου, την Άννα Βαταμίδου,
την Παπαγεωργίου Αλεξάνδρα και τη Σγούρα Βιργινία

More pages