Annie Jump Cannon


Annie Jump Cannon - atlaswikiAnnie Jump Cannon - atlaswikiAnnie Jump Cannon - atlaswiki


ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΔΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΟΣ
(11 Δεκεμβρίου 1863 - 13 Απριλίου 1941)

Η Annie Jump Cannon, κόρη του ναυπηγού και γερουσιαστή Wilson Lee Cannon και της δεύτερης συζύγου του Mary Elizabeth Jump, γεννήθηκε στην πόλη του Dover της πολιτείας Delaware των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Είχε τέσσερα μεγαλύτερα αδέρφια από τον πρώτο γάμο του πατέρα της. Η μητέρα της τής μετέδωσε το ενδιαφέρον της για τα αστέρια και την αστρονομία. Η ίδια δεν παντρεύτηκε ποτέ.


σπουδές

Το 1880, η Annie Jump Cannon στάλθηκε για σπουδές στο Wellesley College της Μασαχουσέτης, μία από τις κορυφαίες ακαδημαϊκές σχολές για γυναίκες στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Ωστόσο, το ψυχρό χειμωνιάτικο κλίμα της Μασαχουσέτης έπληττε την περιοχή με ποικίλες λοιμώξεις, σε μία από τις οποίες η Annie Jump Cannon αρρώστησε από οστρακιά (μια μεταδοτική εξανθηματική ασθένεια με πυρετό). Ως αποτέλεσμα η Annie έμεινε σχεδόν εντελώς κωφή.

Αποφοίτησε το 1884 με πτυχίο στη Φυσική και επέστρεψε στο σπίτι της. Απογοητευμένη από τις περιορισμένες προοπτικές καριέρας, ειδικά για τις γυναίκες εκείνης της εποχής, και αντιμετωπίζοντας δυσκολίες στην κοινωνικοποίησή της, λόγω της απώλειας ακοής, ταξίδεψε στην Ευρώπη το 1892 για να φωτογραφήσει την έκλειψη ηλίου, αλλά γύρισε με την κατάστασή της βελτιωμένη ελάχιστα.



Annie Jump Cannon - atlaswikiAnnie Jump Cannon - atlaswikiAnnie Jump Cannon - atlaswiki

Αριστερά: Η Annie παρατηρεί τον ουρανό με τηλεσκόπιο που χρησιμοποιούταν μέχρι το 1900 (1895, Wellesley College). Κέντρο: Το εργαστήριο της καθηγήτριας φυσικής και αστρονομίας του Wellesley, Sarah Frances Whiting. Αποτελούσε ένα από τα καλύτερα εξοπλισμένα εργαστήρια φυσικής της χώρας κατά τη δεκαετία του 1870. Τρίτη από αριστερά βρίσκεται η Annie Jump Cannon (ακαδημαϊκό έτος 1895-1896). Δεξιά: Ο καθηγητής Pickering με τις γυναίκες βοηθούς του, μεταξύ των οποίων και η Annie Jump Cannon (Μάιος του 1913).


Το 1894 η μητέρα της πέθανε και η κατάσταση στο σπίτι έγινε ακόμη πιο δύσκολη. Η Annie τότε έγραψε στην καθηγήτρια Φυσικής και Αστρονομίας Sarah Frances Whiting ζητώντας θέση εργασίας. Η Whiting την προσέλαβε ως βοηθό της. Αυτό έδωσε την ευκαιρία στην Annie να λάβει μεταπτυχιακά μαθήματα στο κολέγιο. Επιπλέον, η καθηγήτρια Whiting την ενέπνευσε να ασχοληθεί με τη φασματοσκοπία, τη μελέτη της αλληλεπίδρασης μεταξύ ακτινοβολίας και ύλης ως συνάρτηση του μήκους κύματος. Στο ίδιο χρονικό διάστημα, η Annie ανέπτυξε τις ικανότητές της και στην τέχνη της φωτογραφίας.

Το
1894 επέστρεψε στο Wellesley για μεταπτυχιακές σπουδές στη φυσική και την αστρονομία. Προκειμένου να αποκτήσει πρόσβαση σε καλύτερο τηλεσκόπιο, εγγράφηκε στο Radcliffe Women’s College στο Χάρβαρντ, το οποίο είχε πρόσβαση στο Harvard College Observatory. Το 1896 προσλήφθηκε ως βοηθός του Edward C.Pickering, Αμερικανού αστρονόμου και φυσικού, στο αστεροσκοπείο του Χάρβαρντ. Έγινε λοιπόν μέλος των «γυναικών του Pickering (Pickering’ s women)» που είχαν ως σκοπό τη συμπλήρωση του Henry Draper Catalog, ενός αστρονομικού καταλόγου αστέρων που έδινε τις φασματοσκοπικές ταξινομήσεις 225,300 άστρων, (ο Henry Draper ήταν γιατρός και ερασιτέχνης αστρονόμος), και τον καθορισμό όλων των αστέρων του ουρανού με φωτογραφικό μέγεθος περίπου 9.


Annie Jump Cannon - atlaswikiAnnie Jump Cannon - atlaswiki

Αριστερά: Η Annie Jump Cannon στο αστεροσκοπείο του Χάρβαρντ (1892). Δεξιά: Οι γυναίκες του αστεροσκοπείου του Χάρβαρντ με τον Frank Hinkely (μηχανικός και κτηματίας του 19ου αιώνα) και τον καθηγητή Edward King. Η δέκατη γυναίκα από τα αριστερά είναι η Cannon (1918).


επιστημονικό έργο - η κατάταξη των άστρων...

Λ
ίγο μετά την έναρξη των εργασιών πάνω στον κατάλογο Henry Draper, παρατηρήθηκε μία διαφωνία μεταξύ της ανιψιάς του Draper (Antonia Maury) και της γυναίκας που είχε την επίβλεψη της εργασίας (Williamina Fleming) ως προς τον τρόπο κατάταξης των αστεριών. Η Cannon διαπραγματεύτηκε έναν συμβιβασμό. Η κατάταξη των άστρων που ανέπτυξε βασιζόταν κυρίως στη θερμοκρασία τους. Τα αστέρια ως λαμπερά αέρια ουράνια σώματα έχουν ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, εύκολα ορατό:το χρώμα τους, που σχετίζεται άμεσα με τη θερμοκρασία που επικρατεί στην επιφάνειά τους. Με βάση, λοιπόν, το χρώμα τους, του ορατού τους φάσματος, κατατάσσονται σε διαφορετικούς τύπους ,τους φασματικούς. Με το γράμμα Ο η Annie απεικόνιζε τα αστέρια με γαλάζιο χρώμα, που παράλληλα ήταν και τα θερμότερα, ενώ το γράμμα Μ δινόταν και δίνεται στα αστέρια με κόκκινο χρώμα και την πιο χαμηλή θερμοκρασία στην επιφάνειά τους. Σε υπόλοιπους τύπους αστεριών δίνονταν τα γράμματα Β (αστέρας τύπου Β ή αστέρας στοιχείου ηλίου), Α (αστέρας τύπου Α ή αστέρας υδρογόνου), F (αστέρας τύπου F ή ιονισμένου ασβεστίου), G (αστέρας τύπου G ή ηλιακός αστέρας), Κ (αστέρας τύπου Κ ή ηλιακών κηλίδων). Με αυτόν τον τρόπο διαμορφώνεται η φράση OBAFGKM από την οποία προέκυψε ο μνημοτεχνικός κανόνας «Oh!Be A Fine Girl-Kiss Me», που χρησιμοποιείται από φοιτητές και αστρονόμους για την ευκολότερη συγκράτηση της φασματικής ταξινόμησης των άστρων της Annie Jump Cannon. Καθένας από τους παραπάνω τύπους, μάλιστα, διακρίνεται σε δέκα επιμέρους αριθμητικές υποκατηγορίες, όπως αστέρες Α0, Β3, Ο6, G9, K4. Το σύστημά της αυτό, που χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα, αποτέλεσε επίτευγμα για την εποχή εκείνη. Εντυπωσιακή είναι επίσης η ταχύτητα με την οποία ταξινομούσε στις παραπάνω κατηγορίες τα αστέρια. Για παράδειγμα, από την παρακάτω φωτογραφική πλάκα που απεικονίζει αστρικά φάσματα, μπορούσε να κατηγοριοποιήσει κατά μέσο όρο τρία αστέρια το λεπτό.

Ο κατάλογος Henry Draper στον οποίο η Cannon συνέβαλλε σημαντικά περιελάμβανε 230.000 αστέρια. Δημοσιοποίησε μάλιστα και μία μελέτη για τα φωτεινά αστέρια του νότιου ημισφαιρίου του ουρανού, καθώς και άλλους καταλόγους άστρων.


Annie Jump Cannon - atlaswikiAnnie Jump Cannon - atlaswikiAnnie Jump Cannon - atlaswiki

Αριστερά και κέντρο: Η Annie Jump Cannon στο γραφείο της στο Harvard College Observatory. Δεξιά: Φωτογραφική πλάκα που απεικονίζει αστρικά φάσματα.


βραβεία και διακρίσεις

~ Η Annie Cannon έλαβε διδακτορικό δίπλωμα από το πανεπιστήμιο του Delaware (1918).
~ Της δόθηκε διδακτορικό δίπλωμα από το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης στην Αγγλία. Ήταν η πρώτη γυναίκα που τιμήθηκε ποτέ με αυτόν τον τρόπο (1925).
~ Έλαβε διδακτορικό δίπλαμα από το Wellesley College (1925).
~ Το 1929 η Εθνική Ένωση Γυναικών Ψηφοφόρων (National League of Women Voters) την κατέταξε ως μία από τις δώδεκα σημαντικότερες εν ζωή Αμερικανίδες.
~ Το 1931 της απονεμήθηκε το Βραβείο / Μετάλλιο Henry Draper από την Εθνική Ακαδημία Επιστημών (ιδρύθηκε από τη χήρα του Henry Draper και απονέμεται από την αμερικανική Ακαδημία Επιστημών για τη συμβολή επιστημόνων στην αστροφυσική).
~ Το 1932 της απονεμήθηκε το βραβείο Ellen Richards.
~ Έλαβε διδακτορικό δίπλωμα από το πανεπιστήμιο Oglethorpe (1935) και από το Mount Holyoke College (1937).
~ Ήταν η πρώτη γυναίκα που εξελέγη αξιωματικός της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας.
~ Κρατήρας στη σελήνη έχει πάρει το όνομά της (ο κρατήρας Cannon).




οι πληροφορίες και οι εικόνες συγκεντρώθηκαν από την Κρυσταλλία Φιλιανάκη

More pages