Henrietta Swan Leavitt


Henrietta Swan Leavitt - atlaswikiHenrietta Swan Leavitt - atlaswiki



η ζωή της

Γεννήθηκε στις 4 Ιουλίου του 1868 στο Λάνκαστερ της Μασαχουσέτης και ήταν κόρη του εκκλησιαστικού λειτουργού George Roswell Leavitt και της συζύγου του Henrietta Swan (Kendrick). Tη δεκαετία του 1880 ο πατέρας της ήταν πάστορας στην Ενοριακή Εκκλησία του Pilgrim στο Κέμπριτζ
της Μασαχουσέτης. Η Henrietta ήταν η μεγαλύτερη από τα επτά παιδιά της οικογένειας. Τουλάχιστον δύο από τα νεότερα αδέλφια της θα πεθάνουν σε νεαρή ηλικία. Οι Leavitts ήταν σχετικά εύποροι και μορφωμένοι.

Όταν η οικογένειά της μετακινήθηκε στο Κλίβελαντ το 1885,
η Henrietta γράφτηκε στο Oberlin College και συμπλήρωσε δύο χρόνια προπτυχιακής εκπαίδευσης εκεί. Επέστρεψε στο Κέμπριτζ το 1888 και γράφτηκε στην Εταιρεία Ακαδημαϊκής Διδασκαλίας των Γυναικών (αργότερα Radcliffe College), από όπου αποφοίτησε το 1892 στην ηλικία των 24. Το πτυχίο της ήταν ένα πιστοποιητικό που δήλωνε ότι αν ήταν άντρας θα της είχε απονεμηθεί πανεπιστημιακό πτυχίο από το Harvard. Η Leavitt δεν επικεντρωνόταν στην επιστήμη, αλλά τα μαθήματά της περιελάμβαναν φυσική ιστορία και αναλυτική γεωμετρία και διαφορικό λογισμό. Τον τελευταίο χρόνο πήρε ένα μάθημα στην αστρονομία και έτσι φαίνεται πως γεννήθηκε το ενδιαφέρον της γι' αυτή την επιστήμη. Μετά την αποφοίτησή της έκανε πολλά μαθήματα πάνω σε αυτό το αντικείμενο, όμως υπέστη μια σοβαρή ασθένεια και έμεινε σχεδόν κωφή.


Henrietta Swan Leavitt - atlaswiki
Henrietta Swan Leavitt - atlaswiki


Το 1895 έγινε εθελόντρια παρατηρήτρια στο Παρατηρητήριο του Κολλεγίου Harvard. Επτά χρόνια αργότερα, το 1902,
ο Pickering (γνωστός αστρονόμος που ήταν επικεφαλής του παρατηρητηρίου Harvard College) την προσέλαβε στο μόνιμο προσωπικό και έπαιρνε μισθό 30 cents την ώρα. Η Leavitt ανήκε σε μία ομάδα γυναικών που εργαζόταν στο αστεροσκοπείο, γνωστή και με το όνομα "Χαρέμι του Pickering". Έχει ειπωθεί ότι ο Pickering προσλάμβανε γυναίκες προκειμένου να εξοικονομήσει χρήματα, γιατί θα έπρεπε να πληρώσει άνδρες με την ίδια εκπαίδευση με μεγαλύτερους μισθούς. Παρόλα αυτά, από όλες τις ενδείξεις, οι γυναίκες ήταν γενικά χαρούμενες στις δουλειές τους, αν και θα ήθελαν να πληρώνονταν καλύτερα. Ο Pickering τις αντιμετώπιζε με σεβασμό και προσπαθούσε να κάνει τις εργασίες τους ενδιαφέρουσες. Όσο για τη Leavitt, γρήγορα έγινε επικεφαλής στο τμήμα της φωτογραφικής φωτομετρίας. Αυτό το τμήμα μελετούσε τις φωτογραφίες των αστέρων, με στόχο τον καθορισμό του μεγέθους τους.

Η Leavitt έκανε σημαντικές ανακαλύψεις, η πιο σημαντική εκ των οποίων αφορούσε την αυστηρή μαθηματική σχέση μεταξύ της πραγματικής φωτεινότητας ενός Κηφέως και την περίοδο μεταβολής της φαινόμενης λαμπρότητας. Δεν της επετράπη να μελετήσει δικά της θέματα λόγω του φύλου της, αλλά ερευνούσε αυτά που της προσδιόριζε το Παρατηρητήριο στο οποίο εργαζόταν. Εξαιτίας της προκατάληψης απέναντί της, λόγω του ότι ήταν γυναίκα, δεν αναδείχθηκε στον τομέα της όσο μπορούσε και δεν έδειξε όλες τις δυνατότητές της. Ωστόσο, θεωρήθηκε από έναν συνάδελφό της ως το καλύτερο μυαλό του Παρατηρητηρίου, ενώ ένας άλλος αστρονόμος την αποκάλεσε το φωτεινό αστέρι του Harvard. Δούλεψε στο Παρατηρητήριο του Harvard μέχρι τον θάνατό της το 1921 σε ηλικία 53 ετών. Εκείνη τη χρονιά,
όταν ο Harlow Shapley ανέλαβε τη θέση του διευθυντή του παρατηρητηρίου, η Leavitt έγινε επικεφαλής της αστρικής φωτομετρίας. Στο τέλος του ίδιου έτους, στις 21 Δεκεμβρίου, υπέκυψε στον καρκίνο.


Henrietta Swan Leavitt - atlaswikiHenrietta Swan Leavitt - atlaswiki



Ήταν επίσης μέλος πολλών οργανώσεων και υπέρμαχος της ενασχόλησης των γυναικών με την αστρονομία. Η Leavitt ήταν μέλος της Phi Beta Kappa, της Αμερικανικής Ένωσης των Γυναικών Πανεπιστημίου, της Αμερικανικής Αστροφυσικής και Αστρονομικής Εταιρείας, της Αμερικανικής Ένωσης για την Πρόοδο της Επιστήμης, και επίτιμο μέλος της Αμερικάνικης Εταιρίας Παρατηρητών Μεταβλητών Αστέρων. Ο πρόωρος θάνατός της εκλήφθηκε ως τραγωδία από τους συναδέλφους της για λόγους που ξεπερνούσαν τα επιστημονικά της επιτεύγματα. Σε μια νεκρολογία της ο συνάδελφός της, Solon I. Bailey, τόνισε ότι "Πήρε τη ζωή σοβαρά. Τη διακατείχαν η αίσθηση του καθήκοντος και της δικαιοσύνης. Η ψυχαγωγία την ενδιέφερε ελάχιστα. Ήταν αφοσιωμένη στην οικογένεια της, δόθηκε ανιδιοτελώς στις φιλίες της, ήταν σταθερά πιστή στις αρχές της, βαθιά ευσυνείδητη και ειλικρινά προσηλωμένη στη θρησκεία της και στην εκκλησία. Είχε την ευτυχή ικανότητα να εκτιμά ότι αξίζει και είναι αξιαγάπητο στους άλλους, και κατεχόταν από μια φύση τόσο γεμάτη λιακάδα που, για αυτήν, όλη η ζωή γινόταν όμορφη και γεμάτη νόημα".

Ο αστεροειδής 5383 Leavitt και o κρατήρας Leavitt στη Σελήνη ονομάστηκαν προς τιμήν της.

Το 1925, ένας καθηγητής της Σουηδικής Ακαδημίας Επιστημών
και Σουηδός μαθηματικός, ο Gösta Mittag-Leffler, εντυπωσιάστηκε από την ευφυία και τις ανακαλύψεις της Henrietta Leavitt και άρχισε να ετοιμάζει τα απαραίτητα έγγραφα για την υποψηφιότητά της για το Βραβείο Νόμπελ Φυσικών Επιστημών του επόμενου έτους (1926). Μάλιστα, έγραψε στο Shapley ζητώντας περισσότερες πληροφορίες για το έργο της πάνω στους μεταβλητούς Κηφείδες. Ο Shapley απάντησε, γνωστοποίησε στο Mittag-Leffler ότι η Leavitt είχε πεθάνει εδώ και τέσσερα χρόνια, και υπονόησε ότι η πραγματική αξία βρισκόταν στη δική του (του Shapley) ερμηνεία του έργου της. Δεν ήταν ποτέ υποψήφια, καθώς το Βραβείο Νόμπελ δεν απονέμεται μετά θάνατον.


η προσφορά της στην αστρονομία


Henrietta Swan Leavitt - atlaswiki Henrietta Swan Leavitt - atlaswiki

Διάγραμμα περιόδου - φωτεινότητας για τους Κηφείδες. Αυτό το διάγραμμα δείχνει το γράφημα δεδομένων της Henrietta Leavitt για το Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου. Δείχνει τη σχέση ανάμεσα στην περίοδο ενός μεταβλητού Κηφέα και τη μέση φωτεινότητά του. Αριστερά: το m αναφέρεται στο μέσο φαινομενικό μέγεθος του μεταβλητού αστεριού όπως αυτό παρατηρείται. Δεξιά: το M αναφέρεται στο απόλυτο μέγεθος των μεταβλητών αστεριών (αριστερή εικόνα). Η σχέση περιόδου - μεγέθους για 25 Κηφείδες στο Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου (δεξιά εικόνα).


Η Henrietta Leavitt έκανε σημαντικές ανακαλύψεις στην αστρονομία, οι οποίες βοήθησαν την περαιτέρω έρευνα σε ορισμένα ζητήματα. Ανακάλυψε περισσότερα από 2.400 μεταβλητά αστέρια, περίπου τα μισά από όσα γνωρίζουμε σήμερα. Τα μεταβλητά αστέρια είναι αστέρια που αλλάζουν τη φωτεινότητά τους έως ότου γίνουν αμυδρά και μετά η φωτεινότητα αυξάνεται με αρκετή κανονικότητα.

Μελετώντας τους φωτεινούς αστέρες προχώρησε στη πιο σημαντική ανακάλυψη της καριέρας της. Η ανακάλυψή της αφορούσε τη σχέση μεταξύ της φωτεινότητας των Κηφειδών με την περίοδο μεταβολής της.
Ανακάλυψε μια αυστηρή μαθηματική σχέση μεταξύ της πραγματικής φωτεινότητας ενός Κηφείδη και την περίοδο της φαινομενικής λαμπρότητας: όσο μεγαλύτερη η φωτεινότητα του Κηφείδη, τόσο μεγαλύτερη η περίοδος ανάμεσα στις κορυφές της λαμπρότητας. Μετά από αυτήν την ανακάλυψη το 1912 οι Κηφείδες μπορούσαν πλέον να χρησιμοποιηθούν ως κανόνας μέτρησης για το Σύμπαν. Ήταν πλέον δυνατή η σύγκριση μεταξύ οποιωνδήποτε δύο Κηφειδών στον ουρανό και ο υπολογισμός των σχετικών αποστάσεων τους από τη Γη. Όσο φωτεινότερο είναι ένα αστέρι, τόσο σε γενικές γραμμές είναι μεγαλύτερη η περίοδος της φωτεινότητας. Επειδή οι Κηφείδες στα Νέφη του Μαγγελάνου βρίσκονται στην ίδια απόσταση από τη Γη, συμπέρανε ότι η περίοδος που χρειάζεται για να συμπληρωθεί ένας κύκλος από την αμυδρότητα έως τη φωτεινότητα του αστεριού σχετίζεται με το μέγεθος του αστεριού και όχι με την απόσταση.
Ακολούθως, από το ίδιο το μέγεθος μπορούμε να υπολογίσουμε την απόσταση του αστεριού.

Η Leavitt δημοσίευσε τα ευρήματά της το 1912 με ένα χάρτη των 25 περιόδων των Κηφειδών και της φαινόμενης λαμπρότητας τους. Έως τότε, οι μέθοδοι για την μέτρηση των αποστάσεων στο διάστημα δούλευαν μόνο για αποστάσεις εντός 100 ετών φωτός περίπου. Με τα ευρήματα της Leavitt, οι αποστάσεις των Κηφειδών θα μπορούσαν να καθορίσουν έως και 10 εκατομμύρια έτη φωτός!


Henrietta Swan Leavitt - atlaswiki

Η Henrietta Leavitt μαζί με τους συναδέλφους και τις συναδέλφισσές της.


Γνωρίζοντας τη σχέση αυτή βοήθησε άλλους αστρονόμους, όπως είναι ο Edwin Powel Hubble, να κάνουν τις δικές τους σημαντικές ανακαλύψεις και να αλλάξουν την όψη που είχαμε για τους γαλαξίες και το σύμπαν.

Οι αστρονόμοι σαν τον Hubble χρησιμοποιούν τα οπτικά τηλεσκόπια για να βρουν ένα αμυδρό αστέρι της τάξης των Κηφειδών σε έναν απόμακρο γαλαξία. Συγκρίνοντας ύστερα τη φωτεινότητα του αστεριού που βλέπουν με την πραγματική φωτεινότητα που υπολογίζουν, με την βοήθεια του ρυθμού που αυξομειώνεται το φως του, είναι δυνατό να υπολογιστεί η απόστασή του.

Η Leavitt ανέπτυξε επίσης ένα πρότυπο φωτογραφικών μετρήσεων που το αποδέχθηκε η Διεθνής Επιτροπή πάνω στα Φωτογραφικά Μεγέθη το 1913, και που ονομάστηκε Harvard Standard. Για να το καταφέρει χρησιμοποίησε 299 πλάκες από 13 τηλεσκόπια και χρησιμοποίησε λογαριθμικές εξισώσεις για να ταξινομήσει τα άστρα πάνω από δεκαεφτά μεγεθών φωτεινότητας. Για την υπόλοιπη ζωή της εργαζόταν πάνω σε αυτό το αντικείμενο βελτιώνοντάς το.


Henrietta Swan Leavitt - atlaswikiHenrietta Swan Leavitt - atlaswikiHenrietta Swan Leavitt - atlaswiki

Μεγάλο και Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου (αριστερή εικόνα). Το Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου (μεσαία εικόνα). Το Μεγάλος Νέφος του Μαγγελάνου (δεξιά εικόνα).




Henrietta Swan Leavitt - atlaswiki

Από το έργο της Henrietta S. Leavitt "1777 ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΤΑ ΜΑΓΓΕΛΑΝΙΚΑ ΝΕΦΗ" (1908).




οι πληροφορίες και οι εικόνες συγκεντρώθηκαν από
την Άννα Παύλου, την Αντωνία Παπαθεοδωράκη, την Πηνελόπη Βογιατζή,
τη Στεφανία Γεωργίου, την Αθανασία Δαυίδ, την Κατερίνα Νοτάκη-Τζελέπη,
τη Μαρία Παπαδοπούλου και την Ανδρονίκη-Ειρήνη Σιάτρα

More pages