Rachel Carson


Rachel Carson - atlaswikiRachel Carson - atlaswikiRachel Carson - atlaswiki


Η Rachel Luise Carson ήταν αμερικανίδα συγγραφέας, επιστήμονας και οικολόγος. Γεννήθηκε στις 27 Μαΐου του 1907 στο Springdale της Pennsylvania και πέθανε στις 14 Απριλίου 1964 στο Silver Spring του Maryland. 'Ηταν συγγραφέας των βιβλίων "Σιωπηλή Άνοιξη" (1962), "Κάτω από το θαλασσινό αέρα" (1941), "Η θάλασσα γύρω μας" (1952), "Τα πέρατα της Θάλασσας" (1955). Έγραφε μπεστσέλλερς εκλαϊκευμένης επιστήμης και δούλευε ως βιολόγος και συντάκτης για την αμερικανική Υπηρεσία Αλιευμάτων και Άγριας Ζωής.

Με το βιβλίο της "Σιωπηλή Άνοιξη" (1962) έκανε μια δυναμική έκκληση για να σταματήσει η αδιάκριτη χρήση φυτοφαρμάκων και, σε ένα ευρύτερο επίπεδο, για μια αλλαγή στον τρόπο που βλέπουμε τη φύση. Σε μια εποχή που ο περισσότερος κόσμος ακόμη θαύμαζε άκριτα κάθε νέο τεχνολογικό επίτευγμα, η Carson κατάφερε να αναταράξει τα νερά και να αφυπνίσει συνειδήσεις. Έκτοτε, η αντιδικία γύρω από τη "Σιωπηλή Άνοιξη" θεωρείται πολλές φορές ως η αφετηρία του μαζικού περιβαλλοντικού κινήματος της δεκαετίας του '70.

Θα ήταν ίσως υπερβολή να την αποκαλέσουμε δημιουργό του σύγχρονου οικολογικού κινήματος. Θα ήταν πιο ακριβές αν λέγαμε ότι το βιβλίο βρισκόταν στο κέντρο του πρώιμου κινήματος και εξέφραζε τα ιδανικά του με φιλολογικά θελκτικό και επιστημονικά ακριβή τρόπο. Άλλωστε την ίδια εποχή κυκλοφορούσαν ήδη τα βιβλία του Murray Bookchin (π.χ. το 1962 δημοσίευσε το "Our Synthetic Environment") ενώ, ειδικά στις ΗΠΑ, το κίνημα για την προστασία της άγριας φύσης είχε μια μακρά παράδοση που ανάγεται τουλάχιστον στα 1892, όταν ιδρύθηκε το Sierra Club.

Σίγουρα όμως η Rachel Carson συνέβαλε στη μαζικοποίηση του κινήματος. Πολλοί έχουν παρομοιάσει την επίδραση του βιβλίου της με αυτήν της "Καλύβας του Μπάρμπα Θωμά". Χωρίς αμφιβολία, λένε, ένα περιβαλλοντικό κίνημα θα είχε προκύψει και χωρίς τη Σιωπηλή Άνοιξη, όπως και ο αμερικανικός εμφύλιος θα είχε συμβεί και χωρίς τη Καλύβα του Μπάρμπα Θωμά. Πάντως, και στις δύο περιπτώσεις, το βιβλίο άναψε το σπινθήρα για τη διαμάχη.

Η Carson υπήρξε πολύ σεβαστή ανάμεσα σε αυτούς που μοιράζονταν τις απόψεις της, αλλά δέχτηκε άγριες και συχνά ανήθικες επιθέσεις από άλλους, ειδικά από τη βιομηχανία αγροχημικών και την κυβέρνηση, που φοβήθηκαν ότι ο "συναισθηματισμός" της θα υπονομεύσει την "επιστημονική πρόοδο".


τα πρώτα χρόνια της ζωής της

Γεννήθηκε στις 27 Μαΐου 1907 στην περιοχή Springdale,της Pennsylvania. Από πολύ μικρή ηλικία φάνηκε η αγάπη της για τα βιβλία και το συγγραφικό της ταλέντο. Ζούσε στο οικογενειακό αγρόκτημά της μεγέθους 65 περίπου στρεμμάτων, το οποίο εξερεύνησε πολλές φορές. Στην ηλικία των 8 ετών ξεκίνησε να γράφει τις πρώτες ιστορίες της, οι περισσότερες από τις οποίες περιλάμβαναν ζώα, και στην ηλικία των 11 ετών εκδίδεται η πρώτη της ιστορία στο "St.Nicholas Magazine". Στο ίδιο περιοδικό δημοσιεύονταν οι δουλειές των Beatrix Potter, Gene Shtratton Porter, Herman Melville, Joseph Conrad και του Robert Louis Sterenson, τις οποίες θαύμαζε η Carson. Ό,τι αφορούσε τον φυσικό κόσμο και ιδιαίτερα τον ωκεανό, αποτελούσε πηγή έλξης και ενδιαφέροντος για την Κάρσον. Ξεκίνησε το σχολείο στο Springdale, ολοκλήρωσε το γυμνάσιο στο Parnassus και αποφοίτησε το 1925, μόνο μαζί με 44 άλλους μαθητές.


Η Rachel Carson ήθελε πάντα να γίνει συγγραφέας. Άλλαξε όμως την κατεύθυνση των σπουδών της από τα Αγγλικά στη θαλάσσια Βιολογία, γοητευμένη από την επιστήμη, σε μια εποχή μάλιστα που οι γυναίκες δεν θεωρούντο διανοητικά ικανές να καταλαβαίνουν τις φυσικές επιστήμες ή να γίνονται επιστήμονες. Σπούδασε συγγραφή και θαλάσσια βιολογία στο Pennsylvania College for Women-PCfW (σήμερα είναι γνώστο ως Chatham University). Παρόλο την πρόταση που δέχτηκε να φοιτήσει στο Johns Hopkins University το 1928, αναγκάστηκε να παραμείνει PCfW λόγω οικονομικών δυσκολιών. Το 1929 αποφοίτησε με άριστα -magna *** laude-. Τα θερινά μαθήματα στο Woods Hole Marine Biological Laboratory ακολούθησαν οι σπουδές της στο Johns Hopkins University στους τομείς της ζωολογίας και της γενετικής την άνοιξη του 1929.

Μετά από ένα χρόνο η Carson ανέλαβε μία περίοδο άσκησης στο εργαστήριο του Raymond Pearl για να βγάλει χρήματα από τη διδασκαλία, όντας συγχρόνως και φοιτήτρια. Τον Ιούνιο του 1932 κέρδισε ένα μεταπτυχιακό δίπλωμα στη ζωολογία και σκόπευε να συνεχίσει για την απόκτηση διδακτορικού, όμως το 1934 εγκατέλειψε το John Hopkins για οικονομικούς λόγους που την οδήγησαν στην αναζήτηση μίας θέσης πλήρους διδασκαλίας. Το 1935 ο πατέρας της πέθανε ξαφνικά, αφήνοντας την φροντίδα της ηλικιωμένης γυναίκας του στα χέρια της Carson και δυσχεραίνοντας ακόμη περισσότερο την οικονομική τους κατάσταση.

Στη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης, μη μπορώντας να συνεχίσει να σπουδάζει, άρχισε να γράφει άρθρα για τη φύση και την προστασία της. Μετά τις προσπάθειες της Mary Scott Skinker, μέντορα της Carson στη βιολογία, η τελευταία εγκαθίσταται για μία προσωρινή θέση στο U.S. Bureau of Fisheries -Υπουργείο Αλιείας των ΗΠΑ- για την δημιουργία μίας σειράς εβδομαδιαίων εκπαιδευτικών εκπομπών ραδιοφώνου με τίτλο "Romance Under the Waters". Τα 52 επτάλεπτα προγράμματα επικεντρώθηκαν στην υδρόβια ζωή, με σκοπό να κεντρίσουν το ενδιαφέρον του κοινού όσον αφορά τη βιολογία των ψαριών και το έργο του προεδρείου, γεγονός που λίγοι είχαν καταφέρει. Επιπρόσθετα, η Carson έγραφε άρθρα σχετικα με τη θαλάσσια ζωή στην Chesapeake Bay, τις πληροφορίες των οποίων συγκέντρωσε από την έρευνά της για τη σειρά. Η Skinker, ευχαριστημένη από την επιτυχία της σειράς ραδιοφώνου, ζήτησε από την Carson να γράψει μία εισαγωγή σε μία μπροσούρα για το Προεδρείο Αλιείας. Η Carson δούλεψε για την κατοχή μίας θέσης πλήρους απασχόλησης και το 1936 ήταν η 2η γυναίκα που προσλήφθηκε από το Υπουργείο Αλιείας ως νέα υδάτινη βιολόγος.


Rachel Carson - atlaswikiRachel Carson - atlaswikiRachel Carson - atlaswiki


οι πρώτες δημοσιεύσεις της και η αναγνώριση

Στο Προεδρείο Αλιείας των ΗΠΑ, η Κάρσον είχε αναλάβει την αναφορά και ανάλυση των στοιχείων για τους πληθυσμούς των ψαριών, όπως επίσης την συγγραφή φυλλαδίων και άλλων εντύπων για το κοινό. Έγραψε μία σειρά από άρθρα για την The Baltimore Sun και άλλες εφημερίδες, χρησιμοποιώντας τα στοιχεία της έρευνας και των διαβουλεύσεων της με θαλάσσιους βιολόγους. Ωστόσο, οι οικογενειακές ευθύνες της αυξήθηκαν περαιτέρω τον Ιανουάριο του 1937, όταν η μεγάλη της αδελφή πέθανε, αφήνοντας την Κάρσον να φροντίσει τη μητέρα και τις δύο ανιψιές της.

Τον Ιούλιο του 1937, η Atlantic Monthly δέχεται μία αναθεωρημένη έκδοση ενός δοκιμίου της Κάρσον, "The World of Waters", το οποίο θεωρήθηκε πολύ καλό και δημοσιεύτηκε ως "Undersea", αφού αποτελούσε μία ζωντανή αφήγηση του ταξιδιού κατα μήκος του πυθμένα των ωκεανών. Το "Undersea" είχε μεγάλη επιτυχία, καθώς ο εκδοτικός οίκος "Simon & Schuster", επικοινωνόντας με την Κάρσον, της ζήτησε να το εκτυπώσει σε βιβλίο. Το 1941 δημιουργείται το "Under the Sea Wind", το οποίο, παρόλο που έλαβε εξαιρετικές κριτικές, δεν πουλήθηκε αρκετά, χωρίς αυτό όμως να εμποδίζει την Κάρσον να πετύχει στην συγγραφή άρθρων.

Η Κάρσον επιχείρησε να εγκαταλείψει το Προεδρείο το 1945 (είχε μετατραπεί σε "Υπηρεσία Αλιευμάτων και Άγριας Πανίδας"), αλλά ελάχιστες θέσεις εργασίας για τους φυσιολάτρες ήταν διαθέσιμες, καθώς τα περισσότερα χρήματα για την επιστήμη επικεντρώθηκαν στον τεχνικό τομέα στον απόηχο της Manhattan Project. Στα μέσα του 1945 η Κάρσον συναντά για 1η φορά το θέμα του DDT, ένα επαναστατικό νέο φυτοφάρμακο, που μόλις είχε ξεκινήσει να υποβάλλεται σε δοκιμή λόγω ασφάλειας και πρόληψης των οικολογικών επιπτώσεων. Το DDT αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα ερείσματα γραφής για την Κάρσον, αλλά οι εκδότες δεν το προτιμούσαν μέχρι το 1962.

Η Κάρσον ανελίχθηκε στην "Υπηρεσία Αλιευμάτων και Άγριας Πανίδας" και, έχοντας στην εποπτεία της ένα μικρό συγγραφικό προσωπικό από το 1945, έγινε αρχισυντάκτρια των εκδόσεων το 1949. Η προβλεπόμενη αύξηση των ευκαιριών για επιστημονική έρευνα και η ελευθερία στην επιλογή γραπτών έργων συνοδευόταν με όλο και περισσότερες κουραστικές διοικητικές ευθύνες. Το 1948 προσλαμβάνει την Marie Rodell, η επαγγελματική σχέση με την οποία διατηρήθηκε καθόλη τη διάρκεια της καριέρας της Κάρσον.


"the sea around us"

Το Oxford University Press εξέφρασε ενδιαφέρον προς την πρόταση βιβλίου της Κάρσον για μια ιστορία της ζωής του ωκεανού, παρακινώντας τη να ολοκληρώσει το χειρόγραφο που θα γινόταν το "The Sea Around Us" στις αρχές του 1950. Ορισμένα κεφάλαια αυτού του βιβλίου εμφανίστηκαν στο Science Digest και στο Yale Review, και το τελευταίο κεφάλαιο, "The Birth of an Island", κέρδισε το "George Westinghouse Science Writing Prize" της American Association for the Advancement of Science. Εννιά κεφάλαια προβλήθηκαν σε επεισόδια στο The New Yorker και το βιβλίο δημοσιεύτηκε από το Oxford University Press στις 2 Ιουλίου του 1951. Το "The Sea Around Us" παρέμεινε στη New York Times Best Seller List για 86 εβδομάδες, δημοσιεύτηκε σε συντομευμένη έκδοση από το Reader's Digest, κέρδισε το "National Book Award for Nonfiction" το 1952 και το "Burroughs Medal" και οδήγησε στο να απονεμηθούν στην Κάρσον δύο τιμιτικά διδακτορικά. Η επιτυχία του "The Sea Around Us" οδήγησε και στην επαναδημοσίευση του "Under the Sea Wind", το οποίο έγινε επίσης bestseller.

Με την επιτυχία ήρθε και η οικονομική ευημερία, με αποτέλεσμα η Καρσόν να είναι σε θέση να εγκαταλείψει τη δουλειά της το 1952 και να επικεντρωθεί πλήρως στο γράψιμο.

Επίσης, η Κάρσον έδωσε την άδεια για την παραγωγή ενός ντοκιμαντέρ βασισμένο στο βιβλίο. Είχε κατακλυστεί τότε από ομιλίες, ηλεκτρονικά μηνύματα των θαυμαστών της και άλλες αλληλογραφίες που αφορούσαν το "The Sea Around Us", μαζί με τη δουλειά της στο σενάριο του ντοκιμαντέρ, που η ίδια είχε εξασφαλίσει το δικαίωμα να ελέγξει. Ήταν εξαιρετικά δυσαρεστημένη με την τελική μορφή του ντοκιμαντέρ από τον συγγραφέα, σκηνοθέτη και παραγωγό Irwin Allen. Το βρήκε αναληθές ως προς την ατμόσφαιρα του βιβλίου και επιστημονικά ντροπιαστικό, περιγράφοντάς το ως "ένα συνδυασμό ανάμεσα στο να-το-πιστέψεις-ή-όχι και σε ένα χαλαρό οδοιπορικό ντοκιμαντέρ". Ανακάλυψε, όμως, ότι το δικαίωμα της να επανεξετάσει το σενάριο, δεν της προσέδιδε κανένα δικαίωμα να αλλάξει το περιεχόμενό του. Ο Allen προχώρησε, παρά τις αντιδράσεις της Κάρσον, στην παραγωγή ενός πολύ επιτυχημένου ντοκιμαντέρ. Το 1953 κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ, αλλά η Κάρσον ήταν τόσο πικραμένη από την εμπειρία αυτή, ώστε ποτέ ξανά δεν πούλησε τα δικαιώματα ταινιών για το έργο της.

Rachel Carson - atlaswikiRachel Carson - atlaswikiRachel Carson - atlaswiki


"the edge of the sea" και άλλα πρότζεκτς

Στις αρχές του 1953 η Κάρσον ξεκίνησε μία έρευνα και το ψάξιμο στη βιβλιοθήκη στο τομέα της οικολογίας και των οργανισμών των ακτών του Ατλαντικού. Το 1955 ολοκλήρωσε τον τρίτο τόμο της θαλάσσιας τριλογίας "The Edge of the Sea", η οποία επικεντρώνεται στη ζωή των παράκτιων οικοσυστημάτων (ιδιαίτερα κατα μήκος της ανατολικής ακτής). Αυτό εμφανίστηκε στο "The New Yorker" σε δύο συμπυκνωμένα κομμάτια πριν την κυκλοφορία του βιβλίου στις 26 Οκτωβρίου από τον Houghton Mifflin (έναν νέο εκδότη). Αυτή τη φορά, η φήμη της Κάρσον για σαφή και ποιητική πρόζα είχε καθιερωθεί. Το "The Edge of the Sea" έλαβε εξαιρετικά ευνοικές κριτικές, αν και δεν ήταν τόσο ενθουσιώδεις όσο για το "The Sea Around Us".

Μεταξύ του 1955 και 1956, η Κάρσον εργάστηκε σ' ένα μεγάλο αριθμό πρότζεκτς -συμπεριλαμβανομένου και του σεναρίου για ένα επεισόδιο του "Omnibus", το "Something About the Sky"- κι έγραψε άρθρα για δημοφιλή περιοδικά. Το σχέδιο της για το επόμενο βιβλίο ήταν να ασχοληθεί με την "εξέλιξη", αλλά η δημοσίευση του Julian Huxley "Evolution in Action" και η δυσκολία της στο να βρει μία σαφή και πειστική προσέγγιση για το θέμα, την οδήγησε στο να εγκαταλείψει το πρότζεκτ. Αντ΄ αυτού, τα ενδιαφέροντά της στράφηκαν στην προστασία-διατήρηση. Σκεφτόταν το πρότζεκτ ενός βιβλίου με περιβαλλοντολογικό θέμα, που διερευνητικά ονομάστηκε "Remembrance of the Earth" και αναμείχθηκε με το "The Nature Conservancy" και άλλες ομάδες προστασίας. Έκανε, επίσης, σχέδια για την αγορά και διατήρηση ενός χώρου στο Maine, τον οποίο αυτή και η στενή της φίλη Dorothy Freeman αποκαλούσαν "Lost Woods".

Στις αρχές του 1957, η οικογενειακή τραγωδία χτύπησε για 3η φορά, όταν μια από τις ανιψιές της, τις οποίες φρόντιζε τη δεκαετία του 1940, πέθανε στην ηλικία των 31 χρόνων, αφήνοντας ορφανό τον 5χρονο γιο της, Roger Christie. Η Κάρσον ανέλαβε την ευθύνη, υιοθετώντας το αγόρι, παράλληλα με την φροντίδα της γριάς μητέρας της. Αυτό αποτελούσε σημαντικό μόχθο για την Κάρσον. Μετακόμισε στο Silver Spring της Maryland για να φροντίσει τον Roger και αφιέρωσε μεγάλο μέρος του 1957 για να θέσει σε τάξη τη νέα κατάσταση διαβίωσής τους και επικεντρώνοντας σε συγκεκριμένες περιβαλλοντικές απειλές.

Από το φθινόπωρο του 1957, η Κάρσον παρακολουθούσε στενά τις ομοσπονδιακές προτάσεις για τον ευρή ψεκασμό φυτοφαρμάκων. Το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ σχεδίαζε να εξαλείψει τα "fire ants", και άλλα προγράμματα ψεκασμού που περιελάμβαναν χλωριωμένους υδρογονάνθρακες και οργανοφωσφορικά ήταν σε άνοδο. Για το υπόλοιπο της ζωής της, το κύριο σημείο εστίασης στα επαγγελματικά της θα ήταν οι κίνδυνοι από την κατάχρηση των φυτοφαρμάκων.


ενστάσεις στη χρήση του DDT

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1940, η Κάρσον είχε εκφράσει την ανησυχία της σχετικά με τη χρήση συνθετικών φαρμάκων, πολλά από τα οποία είχαν αναπτυχθεί στο πλαίσιο της στρατιωτικής υπηρεσίας της επιστήμης στην περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1957 έλαβε χώρα το πρόγραμμα των Η.Π.Α. περί εξόντωσης εντόμων μέσω πυρκαγιάς, το οποίο ωστόσο παρακίνησε την Κάρσον να ασχοληθεί στην έρευνα και στο επόμενό της βιβλίο με φυτοφάρμακα και περιβαλλοντικά δηλητήρια. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα εμπεριείχε αεροψεκασμούς DDT και άλλων φυτοφαρμάκων (τα οποία αναμιγνύονταν με πετρέλαιο) και περιελάμβανε ακόμα και τον ψεκασμό των ιδιωτικών εκτάσεων. Στο Long Island, όμως, πολλοί γαιοκτήμονες κατέθεσαν αγωγή για την απαγόρευση αυτών των ψεκασμών και μερικοί ακόμα ασχολήθηκαν σοβαρά με την συγκεκριμένη υπόθεση, ιδίως στις μολυσμένες περιοχές. Παρότι η αγωγή απορρίφθηκε, το Ανώτατο Δικαστήριο εκχώρησε στους αιτώντες αυτούς το δικαίωμα να κερδίσουν ασφαλιστικά μέτρα κατά των πιθανών περιβαλλοντικών ζημιών στο μέλλον, γεγονός το οποίο δημιούργησε το υπόβαθρο για τη μελλοντική επιτυχία των περιβαλλοντικών δράσεων.

Η Ουάσιγκτον, τοπικό τμήμα της Audubon Society, μια αμερικανικής οικολογικής οργάνωσης αφοσιωμένης στην προστασία του περιβάλλοντος, ήταν ενεργά αντίθετη με τέτοιου είδους προγράμματα ψεκασμού και επιστράτευσε την Κάρσον να βοηθήσει δημοσιοποιώντας τα ακριβή σχέδια της κυβέρνησης για τη διεξαγωγή ψεκασμών, καθώς και σχετικές έρευνες. Η Κάρσον, λοιπόν, έβαλε σε ετοιμότητα μία τετραετή έρευνα, που θα γινόταν αργότερα το "Silent Spring", συγκεντρώνοντας πρωτίστως παραδείγματα περιβαλλοντικών καταστροφών που αποδίδονταν στη χρήση DDT. Επίσης, η ίδια προσπάθησε να στρατολογήσει και άλλους, οι οποίοι θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην καταπολέμηση αυτού του προβλήματος, όπως για παράδειγμα το συγγραφέα E.B White και έναν αριθμό δημοσιογράφων και επιστημόνων.

Από το 1958, η Κάρσον άρχιζε σταδιακά να σχεδιάζει τη δημιουργία ενός βιβλίου, του γνωστού "Silent Spring", αλλά και την από κοινού γραφή του με τον δημοσιογράφο της Newsweek, Edwin Diamond. Η "The New Yorker" ανέθεσε ένα μακρύ και καλά αμειβόμενο άρθρο για το θέμα αυτό στην Κάρσον και έτσι εκείνη άρχισε την εξέταση γραφής, δίνοντας έμφαση στην εισαγωγή και στην έκβαση του προετοιμαζόμενου βιβλίου, το οποίο σύντομα είχε αποβεί σε ένα ξεχωριστό και ατομικό έργο.

Όσο η έρευνά της ήταν σε μία διαρκή προετοιμασία, η Κάρσον παράλληλα δημιούργησε μια μεγάλη κοινότητα επιστημόνων, οι οποίοι κατέγραφαν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των παρασιτοκτόνων. Επιπλέον, η ίδια εκμεταλλευόμενη τις προσωπικές της διασυνδέσεις με πολλούς επιστήμονες της κυβέρνησης, μπορούσε κάθε φορά να προμηθεύεται από αυτούς εμπιστευτικές πληροφορίες. Παρόλα αυτά όμως, η Κάρσον μέσω αυτής της συνεργασίας της με τους επιστήμονες, συνειδητοποίησε ότι είχε να διευθετήσει δύο αντικρουόμενες επιστημονικές απόψεις, που είχαν προκύψει μέσα στην επιστημονική κοινότητα, σχετικά με τη χρήση των φυτοφαρμάκων. Η μία άποψη φορούσε τους επιστήμονες, οι οποίοι όχι μόνο απέρριπταν το ενδεχόμενο πιθανού κινδύνου από τους ψεκασμούς των φυτοφαρμάκων, αλλά απέκλειαν και τα στοιχεία που αποδείκνυαν το παραπάνω γεγονός. Εν αντιθέσει, η άλλη άποψη αφορούσε εκείνους, που δέχονταν την πιθανότητα κινδύνου και εξέφρασαν την προθυμία τους περί εύρεσης εναλλακτικών μεθόδων, όπως για παράδειγμα ο βιολογικός έλεγχος των επιβλαβών οργανισμών, προκειμένου να αποφευχθούν οι περιβαλλοντικές μολύνσεις.

Το 1959, η Υπηρεσία Γεωργικής Έρευνας των Η.Π.Α. ανταποκρίθηκε στην επίκριση της Κάρσον και των άλλων επιστημόνων, σχετικά με την απαγόρευση των ψεκασμών με ένα φίλμ στην υπηρεσία του κοινού με τίτλο "Fire Ants on Trial", το οποίο χαρακτηρίστηκε από την Κάρσον "σκανδαλώδης προπαγάνδα". Αυτή η Υπηρεσία αγνόησε τους κινδύνους που ελλόχευαν από τους ψεκασμούς φυτοφαρμάκων (ιδίως διελδρίνης και επταχλώρ) και στους οποίους εκτίθονταν άνθρωποι και άγρια ζώα. Εκείνη την Άνοιξη του 1959 εξάλλου, η Κάρσον έγραψε μια επιστολή, η οποία και δημοσιεύτηκε στην Ουάσιγκτον Post και αφορούσε την πρόσφατη μείωση του πληθυσμού των πτηνών, εξαιτίας της ανεξέλεγκτης χρήσης φυτοφαρμάκων. Επίσης, τα έτη 1957, 1958 και 1959 έλαβε χώρα ένα πολύ σοβαρό γεγονός, το σκάνδαλο "Great Cranberry", που δημιουργήθηκε λόγω της ανακάλυψης υπερβολικής ποσότητας του ζιζανιοκτόνου Aminotriazole στις καλλιέργειες βακκινίων (cranberries) των Η.Π.Α. Το συγκεκριμένο ζιζανιοκτόνο βρέθηκε να προκαλεί επικίνδυνες συνέπειες σε ζωντανούς οργανισμούς, αφού σε ένα εργαστηριακό πείραμα προκάλεσε καρκίνο σε ποντίκια.

Την ίδια περίοδο πραγματοποιήθηκε μια έρευνα στη βιβλιοθήκη της Ιατρικής του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας, η οποία έφερε σε επαφή την Κάρσον με έμπειρους ιατρικούς ερευνητές, προκειμένου να εξετάσουν από κοινού το φάσμα των καρκινογόνων ουσιών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε ο ερευνητής και διευθυντής του Εθνικού αντικαρκινικού Ινστιτούτου, Wilhelm Hueper, o οποίος με το έργο του υποστήριξε ότι πολλά εντομοκτόνα είχαν καρκινογόνο δράση. Ακόμη, η Κάρσον και ο ερευνητικός της βοηθός Jeanne Davis, χάρη στη βοήθεια που προσφέρθηκε από την βιβλιοθηκονόμο Dorothy Algire, ανακάλυψαν στοιχεία για να υποστηρίξουν την καρκινογόνο δράση των φυτοφαρμάκων. Αν και για την Κάρσον η ανάδειξη του προβλήματος της τοξικότητας ενός διευρημένου φάσματος φυτοφαρμάκων ήταν λογική και τεκμηριωμένη, πράγμα που υποστήριξε και η επιστημονική κοινότητα εφόσον μελετούσε αυτού του είδους την καρκινογένεση, υπήρχαν και αμφισβητήσεις γύρω από αυτό το θέμα.

Rachel Carson - atlaswikiRachel Carson - atlaswikiRachel Carson - atlaswiki


"σιωπηλή άνοιξη"

Μέχρι το Φθινόπωρο του 1960, το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας και της συγγραφής του βιβλίου είχε ολοκληρωθεί, μόνο που έγιναν ορισμένοι βιολογικοί έλεγχοι και συνέβαλαν στην εξιχνίαση μιας κατηγορίας νέων φυτοφαρμάκων. Ο τίτλος που απονεμήθηκε στο βιβλίο της ήταν "Silent spring", αν και αρχικά ήταν δύσκολη η εύρεσή του. Τον Αύγουστο του 1961 η λογοτεχνική πράκτορας της Κάρσον Mary Rodell, πρότεινε τη χρήση του τίτλου "Silent spring" ως μεταφορική, υποδεικνύοντας έτσι ένα ζοφερό μέλλον για την ολότητα του φυσικού κόσμου. Μια πρόταση με την οποία η Κάρσον συμφώνησε έμπρακτα. Επιπρόσθετα, με την έγκριση και την συνεργασία της Κάρσον, ο εκδότης Paul Brooks πραγματοποίησε την εικονογράφηση του βιβλίου και την σχεδίαση του εξωφύλλου του. Μέχρι τα μέσα του 1962, ο Brooks και η Κάρσον είχαν ολοκληρώσει σχεδόν τη διαδικασία επεξεργασίας και συγγραφής του βιβλίου και κατ’ αυτόν τον τρόπο, θέτονταν σταδιακά οι βάσεις για την προώθησή του.

Λίγο πριν τη "Σιωπηλή Άνοιξη" το αμερικανικό κοινό είχε μάθει για τις τρομερές συνέπειες του φαρμάκου θαλιδομίδη και τις γενετικές δυσπλασίες που προκαλούσε.

Την εποχή που εκδόθηκε η "Σιωπηλή Άνοιξη", μια διαμάχη βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη σχετικά με τη χρήση χημικών παρασιτοκτόνων, την υπευθυνότητα της επιστήμης, και τα όρια της τεχνολογικής ανάπτυξης. Την εποχή εκείνη διάφορα στοιχεία είχαν αρχίσει να γίνονται γνωστά ως παρενέργειες της ραγδαίας αύξησης της χρήσης χημικών φυτοφαρμάκων, όπως οι μαζικές δηλητηριάσεις ψαριών και ζώων, ρύπανση των υδάτων, μαλάκωμα των αυγών και άλλες ορμονικές και αναπαραγωγικές διαταραχές των πτηνών.

Η Carson άρχισε να μελετά τα στοιχεία αυτά και μετά από πέντε χρόνια μελέτης ένιωσε υποχρεωμένη να τα παρουσιάσει στο κοινό. Τους είπε μια τρομακτική ιστορία για τα αποτελέσματα των αγροχημικών και κατά συνέπεια αμφισβήτησε τη σοφία της κυβερνητικής πολιτικής, η οποία επέτρεπε προϊόντα να κυκλοφορήσουν στην αγορά πριν γίνουν γνωστές οι μακροχρόνιες συνέπειές τους στον ζωντανό κόσμο. Γινόταν φανερό ότι η αγροχημική βιομηχανία σε συμμαχία με την κυβέρνηση, έβαζε το κέρδος και τον έλεγχο των αγορών πάνω από τη δημόσια υγεία και το μέλλον του περιβάλλοντος. Η Carson επέμενε ότι τα ανθρώπινα όντα δεν ελέγχουν τη φύση, αλλά είναι μέρος της φύσης: η επιβίωση του καθενός εξαρτάται από την επιβίωση όλων.

Ως βιογράφος ο Mark Hamilton Lytle γράφει για την Carson: «εντελώς συνειδητά αποφάσισε να γράψει ένα βιβλίο που θέτει υπο αμφισβήτηση το μοντέλο της επιστημονικής προόδου, το οποίο ορίζει την μεταπολεμική αμερικανική κουλτούρα». Το βασικό θέμα της "Silent Spring" είναι η ισχυρή -και συχνά αρνητική- επίδραση που έχουν οι άνθρωποι στον φυσικό κόσμο.

Στη "Σιωπηλή Άνοιξη" ισχυρίστηκε ότι το ανθρώπινο γένος αναμιγνύεται ανεπιτυχώς και με θανατηφόρα αποτελέσματα στη φύση, με την απρόσεκτη χρήση χημικών παρασιτοκτόνων, ιδιαίτερα το πανταχού παρόν νέο χημικό θαύμα με το όνομα DDT (δίχλωρο-διφένυλο-τρίχλωρο-αιθάνιο). Γράφοντας σε μια γλώσσα που ο καθένας μπορούσε να καταλάβει και αξιοποιώντας την πρόσφατη εμπειρία του κοινού από τις αρνητικές παρενέργειες της ατομικής ενέργειας, περιέγραψε πώς οι χλωριωμένοι υδρογονάνθρακες και ο οργανικός φώσφορος των εντομοκτόνων σιωπηλά αλλάζουν τις κυτταρικές διεργασίες φυτών, ζώων και πιθανά, των ανθρώπων. Υποστήριξε ότι τα μακροχρόνια αποτελέσματα αυτών των χημικών είναι επιζήμια για τη συνέχιση της ζωής. Προειδοποίησε για μια εποχή που το τραγούδι των πουλιών θα μπορούσε να σωπάσει και η άνοιξη να μείνει στείρα εάν ένα από τα είδη, ο άνθρωπος, δεν αναθεωρήσει την αφρόντιστη χρήση τέτοιων χημικών. Εξήγησε ότι τα χημικά παρέμεναν μόνιμα στο χώμα, το νερό και τους βιολογικούς ιστούς. Ότι τα παράσιτα σύντομα ανάπτυσσαν ανοσία και ότι συνεχώς νέα, όλο και πιο ισχυρά παρασιτοκτόνα απαιτούντο για το ίδιο αποτέλεσμα. Μαζί με τα επιβλαβή παράσιτα, καταστρέφονταν και τα ωφέλιμα, και η οικολογική ισορροπία της φύσης διαταρασσόταν με τεχνητό και συχνά αμετάκλητο τρόπο.

Το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου είναι αφιερωμένο στις επιπτώσεις των φυτοφαρμάκων σχετικά με τα φυσικά οικοσυστήματα. Τέσσερα κεφάλαια είναι αφιερωμένα στις περιπτώσεις της ανθρώπινης δηλητηρίασης από τα φυτοφάρμακα, τον καρκίνο και άλλες ασθένειες που αποδίδονται σε φυτοφάρμακα. Σχετικά με το DDT και τον καρκίνο, το θέμα της μεγάλης επακόλουθης αντιπαράθεσης, η Κάρσον λέει μόνο λίγα: «σε εργαστηριακές δοκιμές σε ζώα, το DDT έχει παράγει κακοήθεις όγκους του ήπατος. Οι επιστήμονες του Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ, οι οποίοι ανέφεραν την ανακάλυψη αυτών των όγκων, δεν ήταν σίγουροι για την ταξινόμησή τους, αλλά θεώρησαν ότι υπάρχει κάποια δικαιολογία για την κατάταξή τους σε χαμηλού βαθμού καρκινώματα των ηπατικών κυττάρων.» Η Κάρσον προέβλεψε την αύξηση των συνεπειών στο μέλλον, ιδιαίτερα γιατί τα παράσιτα που ήταν στο στόχαστρο ανέπτυσαν αντοχή στα παρασιτοκτόνα. Το βιβλίο κλείνει με μία έκκληση για βιοτική προσέγγιση στην καταπολέμηση των επιβλαβών οργανισμών ως εναλλακτική λύση στα χημικά φυτοφάρμακα.

Rachel Carson - atlaswikiRachel Carson - atlaswiki


η αντεπίθεση του κατεστημένου

Η Carson έγραψε σε μια περίοδο που ο κοινωνικός κομφορμισμός και η έλλειψη ανοχής ήταν σε μέγιστα επίπεδα, εξαιτίας του ψυχρού πολέμου. Παράλληλα, οι μεγάλες επιχειρήσεις και η επιστήμη ήταν οι πρωτουργοί μιας νέας ευημερίας. Οι Αμερικανοί περνούσαν καλά και πίστευαν ότι η επιστήμη και η τεχνολογία θα μπορούσε να τους λύσει κάθε πρόβλημα, και μάλιστα γρήγορα και εύκολα. Το DDT ήταν φτηνό και εύκολο στη χρήση όταν αναμιγνυόταν με καύσιμο και ραντιζόταν από αεροπλάνα. Η επιστήμη είχε επικρατήσει επί των παρασιτικών εντόμων, σκέπτονταν, με ένα θαυματουργό χημικό, με τον ίδιο τρόπο που είχε νικήσει τους εχθρούς της Αμερικής στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο με την ατομική βόμβα.

Η πανίσχυρη αγροχημική βιομηχανία δεν ήταν βέβαια διατεθειμένη να αφήσει μια πρώην κρατική συντάκτρια χωρίς διδακτορικό και χωρίς θεσμοθετημένη αρμοδιότητα, να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη του κοινού στα προϊόντα της ή να αμφισβητήσει την ακεραιότητά της. Αρχικά την αντιμετώπισαν ως ένα δευτερεύον πρόβλημα δημοσίων σχέσεων, αλλά όταν άρχισε να ερευνά τις καταγγελίες το Κογκρέσο και έδειξε ενδιαφέρον ο πρόεδρος Κένεντυ, η βιομηχανία και το επιστημονικό κατεστημένο επιτέθηκαν στην αξιοπιστία της και αμφισβήτησαν την ειλικρίνειά της. Της επιτέθηκαν ως κινδυνολόγο που δεν ήξερε αρκετή επιστήμη. Ως μια υστερική γυναίκα με μια υπερβολικά ρομαντική σύνδεση με τη φύση. Κατηγορήθηκε επιπλέον από το μακαρθικό κατεστημένο ως κομμουνίστρια και ότι βοηθά τους εχθρούς της χώρας.

Ο βιομήχανος Robert White-Stevens και ο χημικός Tomas Jukes ήταν μεταξύ των πιο επιθετικών επικριτών, ιδιαίτερα στην ανάλυση της Κάρσον για το DDT. Σύμφωνα με τον Robert White-Stevens «Αν ο άνθρωπος ήταν να ακολουθήσει τις διδασκαλίες της Κάρσον, θα επιστρέψει στο Μεσαίωνα και τα έντομα, οι ασθένειες και τα παράσιτα θα κληρονομήσουν για ακόμη μια φορά τη γη». Ο Robert προχώρησε ακόμη περισσότερο, επιτέθηκε στην Κάρσον λόγω της κατάρτισής της στη θαλάσσια βιολογία και όχι στη βιοχημεία, και ιδιαίτερα για τον χαρακτήρα της. Ο Stevens της έβαλε την ετικέτα «ένας φανατικός υπερμάχος της λατρείας της ισορροπίας της φύσης». Η Κάρσον είχε καταστήσει σαφές ότι δεν υποστήριζε την απαγόρευση ή την πλήρη απόσυρση των χρήσιμων φυτοφαρμάκων, αλλά ήταν ενθαρρυντική για την υπεύθυνη και προσεκτική διαχείριση της χρήσης με επίγνωση των επιπτώσεων των χημικών αυτών για ολόκληρο το οικοσύστημα. Η Κάρσον υποβαλλόταν σε ακτινοθεραπεία για την καταπολέμηση της εξάπλωσης του καρκίνου της και της είχε απομείνει λίγη ενέργεια για να αφιερώσει στην υπεράσπιση του έργου της και σε απαντήσεις στους κριτικούς.

Η "Σιωπηλή Άνοιξη" είχε εκατομμύρια αναγνώστες. Τον Οκτώβριο του 1962 είχε επιλεγεί ως «βιβλίο του μήνα». Αλλά ήταν όταν το CBS διοργάνωσε μια ωριαία τηλεοπτική εκπομπή για τη διερεύνηση της διαμάχης για τα εντομοκτόνα, που η αξιοπιστία της Carson αυξήθηκε κατακόρυφα. Το κοινό είδε μια ήρεμη και αντικειμενική γυναίκα, με ενδιαφέρον για την ευημερία της ανθρωπότητας, να έρχεται αντιμέτωπη με μια σειρά επιστημόνων και κρατικών λειτουργών που παραδέχονταν την άγνοιά τους για τις συνέπειες της χρήσης τοξικών, και με τους επιστήμονες της βιομηχανίας να προβλέπουν δραματικά επιδημίες και λιμούς χωρίς αυτά. Ακόμη και άνθρωποι που δεν είχαν διαβάσει το βιβλίο της ευαισθητοποιήθηκαν για τη ρύπανση του περιβάλλοντος.
Αντιμετωπίζοντας προσωπική επίθεση και όντας βαριά άρρωστη, μας παρέχει ένα παράδειγμα της δύναμης που διαθέτει ακόμη κι ένας μοναχικός ιδιώτης στην προώθηση κοινωνικών αλλαγών.


ο καρκίνος απειλεί την Carson

Από το 1960, η Κάρσον είχε πολύ περισσότερο υλικό έρευνας, γεγονός που διευκόλυνε την ταχεία γραφή του "Silent Spring". Πέραν της παρεχόμενης βιβλιογραφικής έρευνας, η Κάρσον ακόμη, υλοποίησε και άλλες έρευνες, που σχετίζονταν με εκατοντάδες περιστατικά έκθεσης σε εντομοκτόνα, τα οποία αναμφίβολα προκάλεσαν ανθρώπινες ασθένειες και οικολογική καταστροφή.

Τον Ιανουάριο, ένα δωδεκαδακτυλικό έλκος που επακολούθησε από αρκετές λοιμώξεις κράτησε την Κάρσον κατάκοιτη για εβδομάδες και έτσι καθυστέρησε σημαντικά η ολοκλήρωση του "Silent spring". Όταν συνήλθε πλήρως τον Μάρτιο, μόλις που είχε συμπληρώσει τα δύο πρώτα κεφάλαια του βιβλίου τα οποία και αφορούσαν τον καρκίνο, ανακάλυψε κύστες στο αριστερό της στήθος, στο οποίο απαιτήθηκε μαστεκτομή. Αν και ο γιατρός της δεν συνέστησε περεταίρω θεραπεία, έως τον Δεκέμβριο η Κάρσον διαπίστωσε ότι ο όγκος της ήταν στην πραγματικότητα κακοήθης και ότι ο καρκίνος είχε αναπαραχθεί με μεταστάσεις.

Προτού πεθάνει, κατέθεσε ενώπιον διάφορων επιτροπών της Γερουσίας. Μεταξύ άλλων, πρότεινε τη δημιουργία μιας νέας, ανεξάρτητης κυβερνητικής κανονιστικής υπηρεσίας (agency) που θα ελέγχει την ανθρώπινη και περιβαλλοντική υγεία. Αν και δεν έζησε για να δει τη θεσμοθέτηση της "Environmental Protection Agency", ήξερε ότι άνθρωποι που μοιράζονταν τα ενδιαφέροντα της επρόκειτο να συνεχίσουν το έργο της.

Όταν η Rachel Carson πέθανε μόλις 18 μήνες αργότερα, το 1964, είχε θέσει σε κίνηση μια σειρά γεγονότων που θα κατέληγαν στην απαγόρευση των περισσότερων χρήσεων του DDT το 1972 και θα δημιουργούσαν ένα κίνημα βάσης με σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος, μέσω κρατικών και ομοσπονδιακών κανονισμών.

Rachel Carson - atlaswikiRachel Carson - atlaswikiRachel Carson - atlaswiki


κληρονομιά και εκδόσεις μετά θάνατον

Η Κάρσον μεταλαμπάδευσε τα χειρόγραφα και τα έγγραφά της στο πανεπιστήμιο του Yale, για να εκμεταλλευτεί τις νέες εγκαταστάσεις της βιβλιοθήκης των χειρογράφων, οι οποίες ήταν προηγμένης τεχνολογίας. Η Mary Rodell, λογοτεχνική πράκτορας της Κάρσον και για πολλά χρόνια αντιπρόσωπός της ξόδεψε σχεδόν δύο χρόνια για την οργάνωση και την καταγραφή των εγγράφων και των αλληλογραφιών της Κάρσον, παραδίδοντας όλες τις επιστολές τους στους ανταποκριτές τους, έτσι ώστε μόνο αυτές που κάθε ανταποκριτής επικροτούσε θα είχαν υποβληθεί στο αρχείο.

Το 1965 η Rodell διοργάνωσε τη δημοσίευση ενός δοκιμίου της Κάρσον, με σκοπό να επεκταθεί στη δημιουργία ενός βιβλίου με τίτλο "A Sense of Wonder" ("Mια αίσθηση της κατάπληξης"). Το δοκίμιο, το οποίο συνδυαζόταν και με φωτογραφίες του Charles Pratt και άλλων εικονογράφων, παρακίνησε τους γονείς να βοηθήσουν τα παιδιά τους να εξοικειωθούν με τις απολαύσεις που προσφέρει η επαφή με το φυσικό κόσμο, πράγμα το οποίο είναι διαθέσιμο σε οποιονδήποτε επιθυμεί να τοποθετήσει τον εαυτό του κάτω από την επιρροή της γης, της θάλασσας και του ουρανού.

Εκτός από τις επιστολές,που στάλθηκαν στο Always Rachel το 1998, ένας τόμος από το έργο της Κάρσον, ο οποίος δεν είχε δημοσιευτεί πρωτύτερα, εντέλει δημοσιεύτηκε ως "Lost Woods" ("Χαμένα Ξύλα"). Η ανακαλυφθείσα αυτή γραφή της Κάρσον εκδόθηκε από την Linda Lear. Όλα τα βιβλία της Κάρσον παρέμειναν σε έντυπη μορφή.


η θετική επιρροή στο περιβαλλοντικό κίνημα

Η "Silent Spring" άσκησε εν τέλει πολύ μεγάλη επιρροή στο περιβαλλοντικό κίνημα. Όπως και η περιβαλλοντική μηχανικός της Κάρσον, Patricia Hynes: "Το συγκεκριμένο έργο άλλαξε την ισορροπία των δυνάμεων στον κόσμο, διότι είχε καταπολεμήσει κατά πολύ τη ρύπανση, πράγμα που κανείς δεν θα μπορούσε να είχε καταφέρει τόσο εύκολα ή άκριτα". Η "Silent Spring" με τον ακτιβισμό και την ενεργητικότητα που ενέπνευσε συντέλεσε εν μέρει στη δημιουργία του οικολογικού κινήματος και της συλλογικής ισχύος των περιβαλλοντικών κινήσεων στα μέσα του 1960. Επιπρόσθετα, το μεγαλοπρεπές έργο της Κάρσον συνέβαλε στην ανύψωση του οικοφεμινισμού και κατ’ αυτόν τον τρόπο εξέφραζε πολλές φεμινίστριες επιστημόνισσες, οι οποίες επιδίωκαν να καθιερωθούν τα δικαιώματά τους στο χώρο της επιστήμης.

Η πιο σημαντική κίνηση, που βοήθησε το περιβαλλοντικό κίνημα να λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις, ήταν η εκστρατεία που διοργανώθηκε στις Η.Π.Α. για την κατάργηση ή τον περιορισμό της χρήσης του DDT σε ολόκληρο τον κόσμο. Το 1967 εξάλλου υλοποιήθηκε και ο σχηματισμός του Ταμείου Περιβαλλοντικής Άμυνας (το πρώτο σημαντικό βήμα για την εκστρατεία κατά του DDT), παρόλο που είχαν εκφραστεί διαμαρτυρίες από τους κυβερνητικούς οργανισμούς. Η οργάνωση αυτή, προκειμένου να εξασφαλίσει ένα καθαρό και αξιοπρεπές περιβάλλον για τους πολίτες, άσκησε αγωγές κατά της κυβέρνησης. Από το 1972 το Ταμείο Περιβαλλοντικής Άμυνας και άλλες ομάδες ακτιβιστών είχαν καταφέρει τη σταδιακή απαγόρευση του DDT στις Η.Π.Α. (εκτός βέβαια από περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης). Το 1970 η Κάρσον είχε φέρει στην επιφάνεια και ένα άλλο πρόβλημα, το οποίο πρωτίστως προέκυψε κατά τη δημιουργία της EPA. Μέχρι τότε η ίδια η Υπηρεσία ήταν υπεύθυνη τόσο για την για τη ρύθμιση των φυτοφαρμάκων, όσο για και για την προώθηση του κλάδου της γεωργίας. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η συγκεκριμένη υπηρεσία δεν ήταν υπεύθυνη για τις επιπτώσεις που υπέστη η άγρια πανίδα ή για άλλες περιβαλλοντικές συνέπειες, η Κάρσον παρόλα αυτά το θεώρησε ως μια σύγκρουση συμφερόντων. 15 χρόνια μετά την δημιουργία της, ένας δημοσιογράφος περίγραψε την EPA ως "η εκτεταμένη σκιά της Silent Spring".


η άλλη πλευρά του νομίσματος

Το έργο και οι ενέργειες της Κάρσον, καθώς και η δράση του περιβαλλοντικού κινήματος βρίσκονταν υπό τη διαρκή επίκριση και αμφισβήτηση ορισμένων υψηλού βιομηχανικού επιπέδου επιστημόνων και ομάδων του εμπορίου και της χημικής βιομηχανίας. Αυτές οι ομάδες εναντιώθηκαν στην περιβαλλοντική νομοθεσία, που επέβαλλε τον περιορισμό των φυτοφαρμάκων ιδίως του DDT, ισχυριζόμενοι ότι προκάλεσε δεκάδες εκατομμύρια άσκοπους θανάτους, ότι δυσχέραινε τη γεωργία και περιόριζε την οικονομική ελευθερία. Για παράδειγμα, το περιοδικό Ανθρώπινα Γεγονότα έδωσε στη Silent Spring μια τιμητική μνεία για τα "10 πιο επιβλαβή βιβλία του 19ου και 20ου αιώνα".

Στη δεκαετία του 1980, διάφορες πολιτικές τόνισαν ότι αυτή η περιβαλλοντική νομοθεσία δυσχέραινε την οικονομική ανάπτυξη, αφού πρώτα εξέτασαν και πολλές από τις περιβαλλοντικές πολιτικές της Κάρσον και του έργου της. Η ανησυχητική στάση της Κάρσον απέναντι στις περιβαλλοντικές και στην ανθρώπινη υγεία επιπτώσεις του DDT είχαν περάσει πλέον σε έντονη αντιπαράθεση. Η Κάρσον δέχτηκε την πιο σκληρή και κραυγαλέα κριτική για την γνωστοποίηση της Silent Spring από τον πολιτικό επιστήμονα Κάρολο Ρούμπιν, ο οποίος την κατηγόρησε για επιλεκτική χρήση των πηγών και του φανατισμού. Επιπλέον στη δεκαετία του 2000 βγήκαν στην επιφάνεια και κατηγορίες, όπως ότι η Κάρσον ήταν υπεύθυνη για την πρόκληση εκατομμυρίων θανάτων από ελονοσία εξαιτίας της απαγόρευσης του DDT. Ο βιογράφος Mark Hamilton Lytle, βέβαια υποστήριζε ότι πρόκειται για λανθασμένες και εσφαλμένες εκτιμήσεις, ακόμα και αν η Κάρσον είχε κατηγορηθεί και για την πολιτική του DDT. Ενδεικτική ήταν και η άποψη του Tim Lambert ότι: "το πιο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό του ισχυρισμού εναντίον της Κάρσον είναι η ευκολία με την οποία μπορεί αυτός να αντικρουστεί". Η Κάρσον στην πραγματικότητα ποτέ δε ζήτησε την πλήρη απαγόρευση του DDT.

Ορισμένοι εμπειρογνώμονες από την άλλη υποστήριζαν ότι η χρήση του DDT ήταν καθοριστική όσον αφορά την καταπολέμηση της ελονοσίας. Σύμφωνα με την συνήγορο Amir Attaran: "τα αποτελέσματα της Σύμβασης της Στοκχόλμης το 2004 για την απαγόρευση του DDT είναι σαφώς καλύτερα. Για πρώτη φορά υπάρχει ένα εντομοκτόνο, το οποίο περιορίζει την ανθεκτικότητα των κουνουπιών, με συνέπεια αυτά να εκλείπουν όλο και περισσότερο από τις γεωργικές καλλιέργειες". Όμως αν και η κληρονομιά του έργου της Κάρσον έχει άρρηκτη σχέση με το DDT, o Roger Bate, μέλος της οργάνωσης "Η Αφρική καταπολεμά την ελονοσία", επισημαίνει ότι "πολλοί άνθρωποι εκμεταλλεύτηκαν την Κάρσον για την προώθηση των δικών τους προγραμμάτων. Απλώς πρέπει να είμαστε περισσότερο προσεκτικοί, όταν κάνουμε αναφορά στο πρόσωπο κάποιου που πέθανε το 1964".


Τέσσερις δεκαετίες μετά την επαναστατική επίκληση της Carson να επανεκτιμήσουμε τη σχέση μας με το φυσικό κόσμο, ακόμη συζητούμε τα ερωτήματα που αυτή έθεσε. Ισχυριζόμενη ότι η δημόσια υγεία και το περιβάλλον, το ανθρώπινο και το φυσικό, ήταν αδιαχώριστα, η Rachel Carson επέμεινε πως ο ρόλος του ειδικού πρέπει να περιορίζεται από τη δημοκρατική προσβασιμότητα και από τη δημόσια συζήτηση για τους κινδύνους των βλαβερών τεχνολογιών.


τιμητικές απονομές

Στις 9 Ιουνίου 1980 η Κάρσον τιμήθηκε με το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας, η υψηλότερη πολιτική τιμή στις Ηνωμένες Πολιτείες.Ένα γραμματόσημο των ΗΠΑ εκδόθηκε προς τιμήν της το επόμενο έτος, ενώ και αρκετές άλλες χώρες έχουν εκδόσει γραμματόσημα για την Κάρσον.





οι πληροφορίες και οι εικόνες συγκεντρώθηκαν από
την Ανθή Ντόλκου, την Αντωνία Πολύζου, τη Βικτώρια Μαυρίδου,
τη Μαρία Πιτσίνη και την Πελαγία Οικονόμου

More pages